ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཟབ་ཁྲིད་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཕྲིན་ལས་འོད་འཕྲོ།
ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཟབ་ཁྲིད་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཕྲིན་ལས་འོད་འཕྲོ།
ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཟབ་ཁྲིད་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཕྲིན་ལས་འོད་འཕྲོ་བཞུགས། །
རྡོ་རྗེ་འཆང་དབང་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་ཞབས། །འབྲལ་མེད་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་བཞུགས་གསོལ་ཏེ། །ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཟབ་དོན་འདི། །བཀའ་བརྒྱུད་རིན་ཆེན་གསུང་བཞིན་བྲི་བར་བྱ། །དེའང་འཆི་བ་མི་རྟག་པས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཞིང་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་རིག་སྟེ་ཚེ་འདི་བློས་བཏང་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་གཏིང་ཚུགས་སུ་བསྐྱེད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་། དེའང་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་
པའི་ཉེ་ལམ་མཐར་ཐུག་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཚེ་ཕྱི་མ་ཁོ་ནའི་དོན་ཆེད་དུ་གཉེར་བ་བྱུང་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱེད་རྣམས་ཟབ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པ་དེ་ལེགས། དེ་ལ་རང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་ཁྲིད་འདེབས་མི་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན་འབེན་མ་མཐོང་བར་མདའ་རྒྱག་པ་བཞིན་གར་འགྲོ་ཆ་མེད་དོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དབང་སྣ་ཚོགས་པས་སོ་སོའི་ཤེས་རྒྱུད་དང་བསྟུན་ནས་སྟོན་དགོས་པ་ལས། ཁྱེད་ཁྲིད་སྔོན་ཞུ་མྱོང་
བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་གྱི་རྒྱུས་ཡོད་དང་གོ་བ་སྐམ་པོ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། བླ་མ་སོ་སོ་ལ་ཆོས་ལུགས་རེ་ཡོད་པ་ཡིན། སྔགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་རིས་ཁྱེར་བྱོན་པས་མི་ཆོག་སྟེ་འདིར་མྱོང་ཐོག་ནས་ངོ་འཕྲོད་ངེས་ཤེས་པ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལའང་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རིགས་མང་ཡང་ད་རེས་གཞན་སྤྲས་སྤྲོས་མང་པོ་མི་བྱེད་པར་ངེད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ངོ་སྤྲོད་འདི་ག་ལ་ཆིག་སྒྲིལ་དུ་བྱས་ཏེ་གྲུབ་མཐས་མ་བསྒྱུར་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་པའི་ཉམས་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་པ་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ངེས་པ་ཞིག་བྱས་ནས་འཆར་སྒོ་གང་བྱུང་གི་ཉམས་རྟོགས་ཁྱེར་ཤོག །དེ་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་ཟབ་ཁྲིད་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ་གང་ཟག་གི་དབང་པོའམ་བློའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཁྲིད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། རྗེ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་ནི་སློབ་མ་སྣོད་ལྡན་རྣམས་རྗེ་མི་ལ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱིས་ཁྲིད། ཚོགས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་བཀའ་གདམས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལམ་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྲིད་པར་མཛད་ཅིང་བཀའ་
སྲོལ་འདི་ཐམས་ཅད་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་དགོས། བཀའ་གདམས་ནས་བརྒྱུད་པ་ལའང་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད། ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་རྒྱུད། ཉམས་ལེན་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། ཕྱི་མ་འདི་ཏཻ་ལོ་ནཱ་རོ་ནས་བརྒྱུད་པས་དོན་གྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པར་ངེས། སྤྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གང་རུང་དུ་རིགས་སད་པའི་གང་ཟག་སོ་སོའི་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྲིད་པར་བྱ་བས་ས་མཚམས་དང་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་འགྱུར་མོད། འདིར་ནི་རང་དོན་དང་ཚེ་འདིའི་དོན་གཉེར་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་འགྲོ་དྲུག་དྲིན་ཅན་ཕ་མར་ཤེས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྫོགས་སངས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆེས་རིངས་པའི་གང་ཟག་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོ་བ་དག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་ན་འཕོ་བས་དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་ལས་རྣོན་པོ་དང་། རིགས་དམན་ཅིང་མ་སད་པ་ལས་རིགས་མཆོག་སད་པ་དང་། གདམས་ངག་གི་སྣོད་དུ་མི་རུང་བ་ལས་སྣོད་རུང་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲིད་རིམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དངོས་གཞི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ།

俱生瑜伽甚深教授胜义海精髓事业光明
俱生瑜伽甚深教授胜义海精髓事业光明
俱生瑜伽甚深教授胜义海精髓事业光明在此
金刚持自在具德上师足，恒时无离顶饰祈安住，
胜义大海精髓深义此，如同珍贵噶举语所写。
又，以无常死亡激励心识，了知轮回为苦海，放弃今生，对六道众生皆为父母生起深刻定解。为了他们，欲求无上正等正觉，并且希望依靠密咒金刚乘的究竟捷径，在一生一身中获得佛果的人，若是为了来世利益而精进，当如是教授：
诸位欲修持甚深义理精髓者甚善。然若不了解自心所欲，则无法传授教法，如同不见靶子而射箭，不知将往何处。因此，由于众生根器种种差异，必须应各自根性而教授。即使你们曾经接受过教授的人，也不能仅仅依靠过去的经验和肤浅理解，因为每位上师都有各自的教法。密宗和显宗的格西们也不能只带着经论的文句而来，这里需要从体验中获得明确认识和确定。
虽然指点方式多种，但这次不做过多修饰，我所给的这个指点要专一修持，不被宗派所转，不被对治所改，务必使修行彻底融入心相续，然后带着任何生起的体验和证悟前来。
在修持噶举派珍贵甚深教授时，根据个人根器或智慧层次，有多种教授方法。达波仁波切对于具足法器的弟子，是以从密勒日巴传承的方便道教授；对于大多数僧众，则通过从噶当派传承的道次第进行教授，所有教法传统都应随之而行。从噶当派传承的又有广大行的传承、甚深见的传承和加持修行的传承三种，其中最后一种是从帝洛巴、那若巴传下来的，必定归结为同一要义。
一般而言，对于在三乘中任一显发种性的人，应从低到高逐步引导，因此有许多阶段和类别。此处针对的是那些毫无自私和今生利益之心，而是了知六道众生为恩德父母，为了他们而急于成就圆满佛果的人所应修持的法门。这些人虽是大乘种性、利根者，但由于众生根器可转变，从钝根可转为利根，从低劣未显种性可转为显发殊胜种性，从不适合领受教授可转为适合领受，因此为了完全净化，修持一切教授前行法，便能成为正行在心相续中生起的有缘者。


 །སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་དེ་ལའང་རིང་བ་བརྒྱུད་པའི་དང་། ཉེ་བ་དངོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལས། ཐོག་མ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་དང་། ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཇོ་བོ་རྗེས་བཤད་ཅིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་རྗེ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་ཆོས་བཞིར་གསུངས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། ཁྲིད་སྟོན་པ་ལའང་རབ་རང་ལའང་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཚོད་ཤེས་པ་དགོས། དེ་ལྟ་མིན་ཀྱང་ཞུས་ལོ་ཐོབ་ལོ་སྒོམ་ལོ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་རང་གིས་རྡོ་རུས་གཏུགས་ནས་བསྒོམས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་ཁྲིད་པ་ཞིག་དགོས། གཞན་ཟོག་པོའི་འུར་ཁྲིད། འདོད་པོ་ཆེའི་དཔུང་ཁྲིད། ཤེས་ཆུང་གི་དཔེ་ཁྲིད། སྐུ་ཆེན་གྱི་ཡོམ་ཁྲིད་རྣམས་སྤངས་ལ། པཎྜི་ཏའི་ཚིག་ཁྲིད། སྒོམ་ཆེན་གྱི་སྨར་ཁྲིད། རྣལ་འབྱོར་པའི་མྱོང་ཁྲིད། རྟོགས་ལྡན་གྱི་དགོངས་ཁྲིད།
རྒན་མོའི་མཛུབ་ཁྲིད་རྣམས་ནི་དོན་དང་མཐུན་ནོ། །ཁྲིད་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེའང་ལེ་ལོ་གཡེང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཁྱེར་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། རང་གི་རིག་པ་འདི་ཅོལ་ཆུང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་བཀྲག་ཆེ་ཞིང་བསླུ་བྲིད་ལ་མཁས་པས་ཁོའི་དབང་དུ་ཤོར་དོགས་ཡོད། དེ་མི་འཆོར་བའི་ཕྱིར་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་རིམ་གྱིས་སྟོན་དགོས་པ་ལས། དང་པོ་སྔོན་འགྲོ་ལ། ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོ། ཁྱད་པར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་བཞི་ནི། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། འཆི་བ་མི་རྟག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྒོམ་པ་བཞི་ཡིན་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐོག་མར་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའི་གོ་བ་དང་ངེས་པ་རྙེད་པ་དགོས་པས་ཐར་རྒྱན་ལས། རྟེན་ནི་མི་ལུས་རིན་ཆེན་མཆོག །ཅེས་པ་ལྟར། དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་བར་མི་ཁོམ་པའི་བྱ་བ་ངན་པས་དལ་བས་ན་དལ་བ། མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པས་འབྱོར་བས་ན་འབྱོར་བའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་ལ་མོས་པ་དལ་བ། དགེ་བ་ལག་ཏུ་ལེན་པས་འབྱོར་པའོ། །ཡང་ན་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་སྤངས་པས་དལ་བ། འབྱོར་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པས་འབྱོར་པ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི། ཆོས་མངོན་པར། དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཀླ་ཀློ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ནི། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་པ། །ལྐུགས་པ་འདི་དག་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །ཅེས་དང་། འབྱོར་པ་བཅུ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་རང་འབྱོར་ལྔ་དང་། །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་ཆོས་བསྟན་དང་། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེའི་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །དེ་རྣམས་ལ་དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་བ་བཅུ་ལྡན་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ། ཁྱད་པར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཚེ་གཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ནི་ངེས་པར་ལྷོ་འཛམ་
བུ་གླིང་པའི་མི་ལུས་ཁམས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་དགེ་བ་སྤྱད་ཅིང་སྡིག་པ་སྤངས་ཚོགས་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་དཀོན་པའོ། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་ན་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ད་ལམ་ཆོས་བྱར་ཡོད་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། གང་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་བ་བཅུ་ལྡན་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདིའོ།

直译：
前行法又可分为远传承和近本体两方面。首先是小中士夫道，后者则是大士夫道，如至尊阿底峡所说。与此相符，达波仁波切也讲述了四法，这些都需要前前引导后后。
对于教授者，最好自己已圆满断证功德并了解弟子的根器。即使不是如此，也不应只停留在听闻、获得、修习的层面，而是需要自己刻苦修持，以无误生起的经验相应地传授。应当避免虚伪者的浮夸教授、贪欲者的强制教授、知识浅薄者的引经据典教授和大人物的不稳定教授，而应依据学者的文字教授、修行者的准确教授、瑜伽士的经验教授、证悟者的意趣教授和老妇人的指点教授，这些才符合实际。
修持教授时，不应被懈怠散乱所左右。自己的心识轻率，外境显得华丽且善于诱惑欺骗，容易被其控制。为避免这种情况，需要依次教授前行、正行和后行三部分。
首先，前行分为共同前行、不共前行和特殊前行三种。第一，共同前行四法是：暇满难得、死亡无常、业因果、轮回过患的修习。
首先，需要获得对暇满难得的理解和定解。如《解脱庄严》中所说："所依人身珍宝胜"。所谓暇满珍贵人身，"暇"是指远离无暇修持高位决定胜义的恶行而有闲暇；"满"是指具足修持高位决定胜义的圆满条件。或者说，对善法有信心为"暇"，实践善法为"满"。或者说，避开八无暇处为"暇"，具足十圆满为"满"。
八无暇处，如《阿毗达磨》所说："地狱饿鬼旁生道，边地长寿天以及，邪见无佛出世时，哑者八种无暇处。"
十圆满："人身居中地五根具，业际无倒信佛法"，这是五自圆满，"佛已出世法已说，教法住世有随行，悲心为他利益众"，这是五他圆满，共十种。
这些称为具足八暇十满的珍贵人身。因为难以获得且利益巨大，所以如同珍宝一样，称为珍贵。特别是金刚乘一生成就菩提之道，必须依靠南赡部洲人身具六大元素的金刚之身，而这样的身体是过去行善断恶积累资粮的果报，因此极为稀有。
相对于什么而言难以获得？在八无暇处中，能够修持正法的珍贵人身极为稀有，因此现在这个能修法的暇满人身如同白天的星星般罕见。什么是难以获得的？就是具足八暇十满的珍贵人身。


 །ཚུལ་གང་གིས་རྙེད་པར་དཀའ་ན། ངན་སོང་གསུམ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དང་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པའང་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལས་ད་ལམ་མི་ལུས་མཆོག་ཐོབ་པ་འདི། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་དང་། ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་འབྱིན་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་
བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང་། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །སྐྱེས་བུས་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་ལ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས། །མིར་གྱུར་པ་ནི་དཀའ་བ་སྟེ། །མི་སྲོག་ཐོབ་པའང་དཀའ་བ་ཡིན། །དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་དཀའ་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའང་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས་ཀྱང་། མིར་སྐྱེ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་ལས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་
དང་མཐུན་པའོ། །དེའང་ལུས་ལ་གྲུ་དང་འོག་རྟ་དང་གཡོག་གི་འདུ་ཤེས་བཞག་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་དང་འཕྲང་ལས་བསྒྲལ་ཞིང་འབྲོས། དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་དགོས་ཏེ། །མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་པར་དཀའ། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་དང་། མི་ལུས་གཙང་མའི་རྟ་ཞོན་ནས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཕྲང་ལས་བྲོས། །ཞེས་དང་། མི་འོ་ཅོག་གི་ལུས་འདི་ནི། །བཀོལ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ལྟར་སྣང་ལ་མི་ལུས་སྐྱོན་མེད་དུ་སྣང་ཡང་རྒྱུད་ལ་དད་པའི་བློ་མི་འཆར་བ་ནི་དལ་འབྱོར་ལྟར་སྣང་དུད་འགྲོ་མིའི་བྱད་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་ཆོས་མཚུངས། རྒྱུད་ལ་དད་པའི་བློ་ཡོད་ན་འཕྲལ་གྱི་དབང་པོ་ཚང་མ་ཚང་ཅུང་ཟད་ལ་མ་ལྟོས་པས་རྟེན་མཆོག་ཡིན་ཏེ་ཕལ་ཆེན་ལས། སྲིད་པའི་གནས་ཅན་དད་པ་ཆུང་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་དང་། མདོ་ལས། དད་པ་མེད་པའི་མི་རྣམས་ལ། །དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་མི་སྐྱེ་སྟེ། །ས་བོན་
མེ་ཡིས་ཚིག་པ་ལ། །སྨྱུ་གུ་སྔོན་པོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་དད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་གྱིས་ཤིག །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དད་པའང་ཆོས་མངོན་པ་ལས། དད་པ་གང་ཞེ་ན། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་འདོད་པ་དང་སེམས་དང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་དང་བའི་དད་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ། འདོད་པའི་དད་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུལ་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྟེན་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བླ་མར་མོས་ཤིང་སེམས་དང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁམས་གོང་གི་བདེ་བ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྡུག་བདེན་གྱི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ་མདོར་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་གུས་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལམ་ལ་སློབ་པའོ།

直译：
以何种方式难以获得？三恶趣众生多如大地微尘，而普通人身仅如指甲上的微尘，如今获得殊胜人身，如同：
"如同广大海洋中，漂浮的牛轭孔中，海龟颈恰好钻入，获得人身极为难。"
同样，月称论师也说：
"何物获得能超越生死大海边，
能播下无上菩提善种子，
较如意宝功德更超胜，
人身此宝谁将空无果？
具大心力人获得之道路，
天龙阿修罗迦楼罗，
持明人非人及饿鬼难获得。"
《入行论》中说："暇满此身极难得，能获得人成就义。"
《菩萨藏经》中说："成为人极难，获得人命亦难，获得正法难，佛陀出世亦难。"
《悲白莲》中也说："投生为人难以得，圆满闲暇难以得，佛陀出现世间难，向善法生起欲念难，发起真实愿亦难。"
这与无量经续中所说相符。
应将身体视为船、坐骑和仆人，用来超越和逃离轮回大海与险道，应用于善业："依靠人身之船，能从大苦河中度，此船以后难获得，愚痴时莫陷睡眠"；"骑上清净人身马，从轮回苦险道逃"；"一切人之身体，仅是用来使役"。
表面上虽有无缺人身，但心中不生信心，这与有暇满外相的畜生具人形态相同。若心有信心，即使暂时感官稍有缺陷，也是最胜依处。《华严经》中说："有生处者少信心，无法了知佛菩提。"经中说："无信之人中，白净功德不生起，如同被火烧之种，绿芽如何能发生。"
经中说："阿难，当精进于信心！这是如来的劝请。"关于信心，《阿毗达磨》中说："何为信心？对业果、真谛、三宝生起确信、欲求和净心。"这表明有净信、信解和欲求三种信心。
第一，依止三宝为对象，对三宝和上师生起信解并净化心灵。第二，相信善业之果是欲界幸福，不善业之果是痛苦，不动业之果是上界幸福，依靠业和烦恼获得苦谛有漏五蕴的果报，简言之，相信业因果。第三，为获无上菩提，恭敬修学道路。
;


 །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། འདུན་དང་ཞེ་སྡང་འཇིགས་པ་དང་། །རྨོངས་པས་གང་ཞིག་ཆོས་མི་འདའ། །དེ་ནི་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་སྣོད་མཆོག་ཡིན། །ཞེས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་མི་གཏོང་བའང་དད་པར་འཇོག་གོ །ཕན་ཡོན་ནི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་སེམས་སྐྱེ། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤོང་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་། དད་པ་ཡོད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་དྲུང་དུ་བྱོན་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། །དཀོན་མཆོག་ཏ་ལར། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་དད་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལ་དད་གྱུར་ན། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། དེ་ལྟར་དད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རིག་ནས་དེའི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡང་དག་
པར་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ལུས་ཐོབ་ཅིང་དད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་འདིར་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བྱ་བས་ཆུད་མ་གཟན་པར་དགེ་སྦྱོར་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་དགོས། གཞན་དུ་ན་ལུས་ངག་གི་སྡིག་པ་མངོན་གྱུར་བ་མ་བསགས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་སེམས་མགོ་མི་ནོན་པར་འཁོར་ཡུག་ཏུ་འཆར་བའི་རྣམ་སྨིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་གར་སྐྱེ་ཆ་མ་འཚལ་ཏེ། དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་བྱས་ལ། །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་ཉེར་བསགས་ན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་མི་ཁོམ་པའི་གནས་རྣམས་སུ་ལྷུང་ན་ཇི་ལྟར་བྱ། དེས་ན་དལ་འབྱོར་འདི་ཐོབ་དཀའ་ཞིང་འཇིག་སླ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་གོ་བ་དང་ངེས་ཤེས་རྣལ་མ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དལ་འབྱོར་ཐོབ་དཀའ་བར་ཤེས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོར་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་རྙེད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པས་མགོ་ལ་མེ་ཤོར་བ་གསོད་པ་ལྟར་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་
ལ་འབད་པ་དང་བསླབ་གསུམ་མིག་ལྟར་བསྲུང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་གལ་ཆེའོ། །མདོར་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་བྱ་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་དཀའ་ཞིང་འཇིག་པར་སླ་བས་ཉི་མ་དེ་རིང་ནས་དགེ་སྦྱོར་ལ་ལྟེ མ་རྐྱང་མེད་པར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དམིགས་པ་དང་ཆོས་ཐུན་དང་པོའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ནི། སྟོན་པས། དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་ན། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་འཛད་ཅིང་། །བསླངས་པའི་ཐ་མ་འགྱེལ་བར་འགྱུར། །འཕྲད་པའི་ཐ་མ་འབྲལ་བ་སྟེ། །གསོན་པའི་ཐ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅིང་འགྱུར་བས་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་མི་རྟག་གོ །དེ་ཡང་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ལའང་བསྐལ་པ་ཆགས་འཇིག་གནས་གསུམ་ལོ་ཟླ་ཞག་ཟ་མ་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་ཉིན་
མཚན་དུས་བཞིའི་འགྱུར་བ་སོགས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟག་སྟེ། རྒྱ་རོལ་ལས། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

直译：
《宝鬘论》中：
"欲心、嗔恨与畏惧，
愚痴所致不舍法，
此人称为具信者，
必定胜妙最上器。"
这表明不因贪嗔痴等而舍弃佛法，也被认为是信心。其利益是能生起大士夫心，远离八无暇等无量功德。若有信心，如来们也会亲临其前说法。《三宝云经》中说：
"对佛及佛法生信心，
于诸佛子行亦信，
若于无上菩提信，
则生大丈夫之心。"
《菩萨藏经》中说："如是安住于信心的菩萨，诸佛世尊知其为佛法之器，来到其前，正确宣说菩萨道。"
因此，获得人身且具信心之时，不应以不善和无记行为虚度，应当精进于善行。否则，即使不积累身语之显现恶业，但若无法控制意的不善心念而使其不断生起，其异熟果报将导致来世不知投生何处。如言："若不行善法，而积集诸恶，纵经亿劫中，善趣声亦不闻。"若堕入无暇处，如何是好？
所以，应当修持暇满难得、易坏、具多功德的理解和真实定解，直到在心相续中生起。虽了解暇满难得，若不精进于善行，获得难得者又有何用？应如头上着火般急于灭除，日夜精进于闻思修三法，如眼般护持三学，精勤于菩提心，这极为重要。
简要修法：思维珍贵人身暇满难得且易坏毁，从今日起不间断地精进行持善法。这是第一个所缘境和第一法座。
第二，修持死亡无常：佛陀说："比丘们，一切有为法皆无常。"何为无常？《众集经》中说：
"一切积聚终将尽，
一切高处终将坠，
一切聚会终别离，
一切生命终死亡。"
又说："呜呼有为法无常，生起坏灭为其性。"
因此一切有为法无常变化，生命亦无常。外在世界也有劫的成住坏空、年月日时、早晚昼夜四季的变化等，每一刹那都在变化无常。《印度鼓经》中说："三界无常如空云。"


 །ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ནས་རྒས་པ་སོགས་སྒོ་གསུམ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས། ཁྱད་པར་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་དུ་མས་ངེས་མེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་བཅོས་པའི་སར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་གོག་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་རྒྱུག་པའི། །ལ་ལ་རྒན་དང་ལ་ལ་གཞོན། །ལ་ལ་དར་ལ་བབ་པའི་མི། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཚེ་ཚེ་འདིའི་དཔལ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སྟོབས་འབྱོར་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་ཞིང་ཕྱིས་གནོད་པའི་རྒྱུ་བྱས་པས་དོན་མེད་སྟོང་རོ་དང་འཆི་ཁར་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་ཁྲལ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སྟེ། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་
ན། །བུ་རྣམས་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཕ་ཡང་མ་ཡིན་གཉེན་འདུན་མིན། །ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དེའང་བདག་ངེས་པར་འཆི། །ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པར་མྱུར་དུ་འཆི། སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་ཡོང་མེད་པར་འཆི། མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྱ་བ་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་འཆི། ཚེ་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་བཙན་ཕྱུག་སྟོབས་འབྱོར་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་འཆིའོ། །ངེས་པར་འཆི་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྔར་རང་གི་ཕ་མ་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་མི་དགོན་པ་རི་ཁྲོད་གནས་གཞི་ན་གནས་པའི་གཉེན་འབྲེལ་མཐུན་གྲོགས་ངོ་ཤེས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚེ་འདི་དོན་དུ་གཉེར་ནས་རྩོལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སྡོད་ཚིས་ཀྱི་གྲབས་ཤོམས་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཐོག་ཏུ་མ་སོང་མ་ཟིན་པར་ཁོ་ཤི་མོ་ཤི་ཞེས་སོགས་ཟེར་བ་རྐྱང་པ་རེད་ཅིང་། སྔར་བྱུང་བ། ད་ལྟ་ཡོད་པ། སླད་ནས་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མི་འཆི་བར་སྡོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཡང་འཇིག་ན་འོ་སྐོལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་སྐད་དུ་ཡང་
སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས། སའམ་འོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ན། །སྐྱེས་ནས་ལ་ལ་མ་ཤི་བ། །འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའམ། །ཐོས་སམ་འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ཞེས་དང་། ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་མི་རྟག་ན། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་འདྲ་བའི། །ལུས་ཅན་གཞན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ། །མྱུར་དུ་འཆི་ཞིང་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དེ། །མཛོད་ལས། །འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མར་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འོ་སྐོལ་འཛམ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་དེང་སང་ལྔ་བཅུ་ཁ་རལ་གྱི་སྐབས་སུ་འདུག །དེའང་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་དུག་གཟའ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དོ་དགོངས་གསོན་པོ་ཉལ་བའི་ཤུལ་དུ་སང་ཤི་བའི་རོ་ཡོང་བའང་མཐོང་བས་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ལོ་ཟླ་བ་ཞག་སོགས་ཇི་ཙམ་སོང་རིམ་ནས་འཆི་བར་ཉེ་བ་ཡིན་པས་མ་ཚོར་བ་ཞིག་ལ་འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་འོང་། རྩལ་པོ་ཆེས་མདའ་འཕངས་པའམ་རི་གཟར་ནས་ཆུ་འབབ་པའམ་གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་
བརྩོན་བཞིན་མྱུར་དུ་འཆི་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རྩལ་ཆེན་གྱིས། རྒྱུད་ལ་སྤྲིངས་ནས་མདའ་བསྐུལ་བ། །མི་སྡོད་བསྡིག་སར་མྱུར་དུ་ཕྱིན། །མི་རྣམས་ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འདུས་པ་ལས། གྲོགས་དག་ཚེ་འདི་མྱུར་འགྲོ་ཞིང་། །རི་གཟར་ཆུ་དྲག་མགྱོགས་འགྲོ་ན། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་མི་ཤེས་ཏེ། །མི་མཁས་ལོངས་སྤྱོད་དྲེགས་པས་མྱོས། །ཞེས་དང་། ལྗོན་ཤིང་གི་མདོར། གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་བཙོན་བཞིན་དུ། །གོམ་རེ་བོར་ཞིང་འཆི་དང་ཉེ། །ཞེས་དང་། ཚོམས་ལས། དཔེར་ན་ངེས་པར་གསོད་པ་དག །གོམ་པ་གང་དང་གང་བོར་བ། །གསོད་པའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ལྟར། །མི་རྣམས་སྲོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།

 །ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ནས་རྒས་པ་སོགས་སྒོ་གསུམ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས། ཁྱད་པར་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་དུ་མས་ངེས་མེད་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་བཅོས་པའི་སར། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་གོག་ཙམ་ན། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་རྒྱུག་པའི། །ལ་ལ་རྒན་དང་ལ་ལ་གཞོན། །ལ་ལ་དར་ལ་བབ་པའི་མི། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཚེ་ཚེ་འདིའི་དཔལ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སྟོབས་འབྱོར་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་ཞིང་ཕྱིས་གནོད་པའི་རྒྱུ་བྱས་པས་དོན་མེད་སྟོང་རོ་དང་འཆི་ཁར་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་ཁྲལ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སྟེ། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་
ན། །བུ་རྣམས་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཕ་ཡང་མ་ཡིན་གཉེན་འདུན་མིན། །ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །དེའང་བདག་ངེས་པར་འཆི། །ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པར་མྱུར་དུ་འཆི། སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་ཡོང་མེད་པར་འཆི། མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྱ་བ་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་འཆི། ཚེ་འདིའི་ལོངས་སྤྱོད་བཙན་ཕྱུག་སྟོབས་འབྱོར་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་འཆིའོ། །ངེས་པར་འཆི་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྔར་རང་གི་ཕ་མ་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་མི་དགོན་པ་རི་ཁྲོད་གནས་གཞི་ན་གནས་པའི་གཉེན་འབྲེལ་མཐུན་གྲོགས་ངོ་ཤེས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚེ་འདི་དོན་དུ་གཉེར་ནས་རྩོལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སྡོད་ཚིས་ཀྱི་གྲབས་ཤོམས་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཐོག་ཏུ་མ་སོང་མ་ཟིན་པར་ཁོ་ཤི་མོ་ཤི་ཞེས་སོགས་ཟེར་བ་རྐྱང་པ་རེད་ཅིང་། སྔར་བྱུང་བ། ད་ལྟ་ཡོད་པ། སླད་ནས་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་མི་འཆི་བར་སྡོད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཡང་འཇིག་ན་འོ་སྐོལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་སྐད་དུ་ཡང་
སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས། སའམ་འོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ན། །སྐྱེས་ནས་ལ་ལ་མ་ཤི་བ། །འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བའམ། །ཐོས་སམ་འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ཞེས་དང་། ཇི་སྙེད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་མི་རྟག་ན། །ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་མེད་འདྲ་བའི། །ལུས་ཅན་གཞན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ། །མྱུར་དུ་འཆི་ཞིང་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་དེ། །མཛོད་ལས། །འདི་ན་མ་ངེས་ཐ་མར་ནི། །ལོ་བཅུ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འོ་སྐོལ་འཛམ་གླིང་པའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་དེང་སང་ལྔ་བཅུ་ཁ་རལ་གྱི་སྐབས་སུ་འདུག །དེའང་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་དུག་གཟའ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དོ་དགོངས་གསོན་པོ་ཉལ་བའི་ཤུལ་དུ་སང་ཤི་བའི་རོ་ཡོང་བའང་མཐོང་བས་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ལོ་ཟླ་བ་ཞག་སོགས་ཇི་ཙམ་སོང་རིམ་ནས་འཆི་བར་ཉེ་བ་ཡིན་པས་མ་ཚོར་བ་ཞིག་ལ་འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་འོང་། རྩལ་པོ་ཆེས་མདའ་འཕངས་པའམ་རི་གཟར་ནས་ཆུ་འབབ་པའམ་གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་
བརྩོན་བཞིན་མྱུར་དུ་འཆི་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རྩལ་ཆེན་གྱིས། རྒྱུད་ལ་སྤྲིངས་ནས་མདའ་བསྐུལ་བ། །མི་སྡོད་བསྡིག་སར་མྱུར་དུ་ཕྱིན། །མི་རྣམས་ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འདུས་པ་ལས། གྲོགས་དག་ཚེ་འདི་མྱུར་འགྲོ་ཞིང་། །རི་གཟར་ཆུ་དྲག་མགྱོགས་འགྲོ་ན། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་མི་ཤེས་ཏེ། །མི་མཁས་ལོངས་སྤྱོད་དྲེགས་པས་མྱོས། །ཞེས་དང་། ལྗོན་ཤིང་གི་མདོར། གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་བཙོན་བཞིན་དུ། །གོམ་རེ་བོར་ཞིང་འཆི་དང་ཉེ། །ཞེས་དང་། ཚོམས་ལས། དཔེར་ན་ངེས་པར་གསོད་པ་དག །གོམ་པ་གང་དང་གང་བོར་བ། །གསོད་པའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་པ་ལྟར། །མི་རྣམས་སྲོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
内容直译
内含之众生亦从出生到衰老等，三门刹那亦不稳定而处于变化的本性中。尤其是南瞻部洲的人们寿命无有定数，因多种突发因缘而无常死亡。如《法句譬喻经》所言："有些死于母胎中，同样有些死于医治处，同样有些刚能蠕动时死亡，同样有些在完全行走时死亡。有些年老，有些年轻，有些正当壮年的人，都将逐渐离去。"
当死亡降临之时，今生的财富、名声、权势皆无益处，反而成为日后有害之因，实为无意义的空壳。临死之时，对这些事物的各种忧虑也会在心中生起。如经中所说："当死亡时刻来临时，子女不能成为救护，父亲也不是，亲友也不是，对你没有可作救护者。"
而且，我必定会死，不知何时死亡而迅速死去，无法净除罪业而死，违背意愿未完成事业而死，今生的受用、财富、权势无一有益而死。
必定死亡的原因是：以前自己的父母、邻居、乡民、寺院、山林居士、亲友、同伴、熟人等，无论有多少，虽为今生而努力精进、安顿准备等，但未能实现，只留下"他死了、她死了"等说法。过去已有、现在存在、未来将有的众生中，无一能不死而存活。即使圆满正觉佛陀的金刚自性身亦会坏灭，更何况我们？
如龙树论师所言："或于地上或天界，出生后有谁不死？有谁见过或听过，或对此尚有怀疑？"又说："所有诸佛之身相，以相好庄严，金刚之身尚无常，如水木无实质，其他有身者更何须说？"等等，无量经典中如是所说。
迅速死亡且不知何时死：《俱舍论》说："此处不确定，最后为十岁，最初为无量。"如是所说，我们瞻部洲人寿命无有定数，现今处于五十岁左右的时代。而且因突发因缘如毒、恶星等缘故，今晚作为活人入睡的地方明日可能成为尸体，这是可见的，故无定数。随着年月日等时间流逝，死亡越来越近，在未察觉之时死亡将会降临。
如同大力士射箭或从陡峭山上流水或被押赴刑场的囚犯一般迅速死去。如经云："譬如大力士，弓上弦紧拉弓箭，不停直达目标处，人之寿命亦复如是。"《集经》中说："朋友们，此生迅速过去，如山崖急流快速流动，愚童凡夫不知晓，无智者被享乐与骄傲所醉。"《树林经》中说："如同被押往刑场的囚犯，每走一步更接近死亡。"《法句经》中说："譬如必将被杀者，每迈出一步，越接近被杀处，人们的生命亦复如是。"


 །སྡིག་པ་སྦྱོང་བའི་ལོང་མེད་པར་འཆི་སྟེ། །ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་འཆི་རྐྱེན་མང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་གསོན་རྐྱེན་ཡར་འཆི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཚེ་འདི་གནོད་མང་རླུང་གིས་བཏབ་པ་ལྟར། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བས་ཀྱང་མི་རྟག་ན། །དབུགས་དབྱུང་དབུགས་རྔུབ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། །
སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་བ་སྟེ། །གསོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མིན། །དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་འཆི་བའི་ཡང་། །དེ་བས་རྟག་ཏུ་ཆོས་མཛོད་ཅིག །ཅེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་ནི་སྡིག་པ་མ་བྱང་བར། །སྔོན་དུ་འགུམ་པར་འགྱུར་དུ་མཆི། །ཞེས་དང་། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན། །བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་མ་ཚར་མ་ཟིན་བྱ་བཞག་རྣམས་རིམ་གྱིས་བྱ་དགོས་སྙམ་པའི་ངང་ལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འཆི་བདག་ཐོག་ཏུ་སླེབ་ཡོང་བས་ཚེ་འདིའི་དོན་མི་སྒྲུབ་ཅིང་ཕྱི་མའི་དོན་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས། །སྡུན་ལ་གང་ཡོང་གཏོལ་མེད་པས། །སང་གི་ཚིས་ལ་མི་འབད་པར། །ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་པར་རིགས། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །སྣོན་པ་གུད་ནས་ཡོང་མེད་ན། །བདག་ལྟ་
འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དཔའ་ཞིང་རྩལ་ཆེ་ལ་གཟེ་ཞིང་བང་མགྱོགས་སྨྲ་མ་ཆུ་བདེ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་བཙན་ཕྱུག་སྟོབས་འབྱོར་ཇི་ཙམ་འཛོམ་ཡང་འཆི་བ་བཟློག་མི་ཐུབ། འཆི་དུས་སྔར་གྱི་ལས་གང་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་ཕྱི་ལ་བཞག་སྟེ་མར་གྱི་ནང་ནས་སྤུ་བཏོན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲེན་མོ་ལག་སྟོང་དུ་འགྲོ། ད་ལྟ་ལུས་ན་མི་བཟོད་ལྟོགས་མི་བཟོད་འཁྱགས་མི་བཟོད་སྐོམ་མི་བཟོད། བརྒྱབ་ཀྱི་དོགས་བསད་ཀྱི་དོགས་བཅིངས་ཀྱི་དོགས་བཟུང་གི་དོགས་ལུས་ཀྱི་འཚོ་སྐྱོང་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་དཀའ་དགུ་སྤྱད་པ་འདི་ཤི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱུག་བྲོ་ལྟ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ནི་ཐོབ་ཤ་བྱེད། ལུས་དེ་ཐག་པས་བཅིངས་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་བྱ་གཅན་གཟན་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་རུས་པ་ཙམ་ལས་སྔར་གྱི་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བྱེད། ཡང་ན་མེར་བསྲེགས་ཐལ་བ་སྤར་གང་བྱེད་དམ་ཆུར་སྐྱུར་ཉ་སྦལ་གྱིས་ཟའམ་ས་འོག་ཏུ་འབུ་ཉོག་གི་སྦ། གནས་ཚུལ་དེ་ལས་མ་འདས་པས་དུས་དེ་ཙ་ན་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ལས་
དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མ་གཏོགས་སྐྱབས་སྐྱེལ་མ་མེད་པས་དེ་ཙ་ན་མི་འགྱོད་པའི་བློ་བདེ་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་སྐད་དུའང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདག་ནི་མལ་དུ་འདུག་བཞིན་དུ། །གཉེན་བཤེས་ཀུན་གྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་། །སྲོག་ཆད་པ་ཡི་ཚོར་བ་ནི། །བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར། །གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་གཤེས་ཅི་ཕན། །དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན། །དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟེན་ཏོ། །ཞེས་དང་། དཀའ་བ་མང་པོས་བསྒྲུབས་པ་ཡི། །ཟས་དང་གོས་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་ལུས། །ཁྱོད་དང་མི་འགྲོགས་བྱ་ཁྱིས་ཟ། །ཡང་ན་འབར་བའི་མེ་ཡིས་འཚིག །ཡང་ན་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འདྲུལ། །ཡང་ན་ས་ཡི་དོང་དུ་སྦ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་དང་དམིགས་ཐུན་གཉིས་པའོ།

内容直译
无暇净除罪业而死；寿命无定数，死缘众多生缘少，生缘也可能转变为死缘，因为如《入菩萨行论》所言："此生多害如风吹，比水泡沫更无常，入息出息睡眠中，能从睡中醒来者，实是大为稀有事。"
又《宝鬘论》云："死亡因缘甚众多，生存之因则不然，彼等本身亦成死，是故常当行正法。"
又《入菩萨行论》云："我若罪业未净除，先前必定将死去。"又云："今日必不死，如是安住不应理，我将不复存在时，必定无疑将来临。"
未完成法与世间事业，想着"需要逐渐完成未完之事"的状态中，死主违背意愿突然到来，故无法成办今生之事，应当成办后世之事。如云："明日与后世二者，不知何者先来临，故不为明日而勤，应当勤行后世事。"
又《入菩萨行论》云："日夜停留无暇时，此生恒常在消减，增益从无他处来，我等怎能不死亡？"
无论多么勇猛、能力强大、威严、速度快、言辞流利、享有财富、权势多么聚集，也不能阻止死亡。死时除了以往所造业的果报外，一切都留在后面，如从奶油中抽出毛发一般，赤裸空手而去。
现在身体难以忍受饥饿、难以忍受寒冷、难以忍受口渴，担心被打、被杀、被捆绑、被抓，仅为维持身体而经历种种苦难，死后所有人都厌恶背对，财物则被争夺。身体被绳索捆绑送至墓地，被野兽吞食，仅剩骨头，连以往的踪迹也不存在。或者被火焚烧成一捧灰烬，或被抛入水中为鱼蛙所食，或埋入地下为蠕虫所蚀。
情况不外乎如此，那时除了白业善行和三宝外，别无救护与引导，因此那时不后悔而心安是至关重要的。
如《入菩萨行论》所说："我卧床榻之上时，亲友眷属虽环绕，断命之时痛苦感，唯独我自己承受。被阎罗使者所捉时，亲友何益密友何益？彼时福德唯一救护，然我未曾修持此福。"
又云："以多艰难求得的，饮食衣服所养护的身体，与你不相伴随被鸟兽吃掉，或者被燃烧的火焚烧，或者在水中腐烂，或者在土坑中掩埋。"
法修与所缘修第二。


 ༈ །འཆི་ཚུལ་དངོས་ཀྱང་མེ་ཆུ་དུག་མཚོན་གཟའ་སོགས་ཀྱིས་གློ་བུར་དུ་འཆི་བའམ་ཡང་ན་འགའ་ཞིག་ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་རིམ་གྲོ་སྨན་དཔྱད་བྱས་ཀྱང་མ་ཕན་ལུས་སེམས་བཟོད་གླགས་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན།
གཏམ་གྱི་ཤེད་ཤོར། ཟས་ཀྱིས་ཕན་ཡང་དང་ཁར་མི་འགྲོ། སྐོམ་འཐུང་འདོད་ཀྱང་སྨན་པས་བཀག །ཨ་ན་ཧུ་ཁྱུའི་སྒྲ་འབྱིན། ནུབ་གཉིད་མི་ཡོང་། ཉིན་དབང་མེད་དུ་འཐིབས། མལ་གྱི་ཐ་མར་ཉལ། ཟས་ཀྱི་ཐ་མ་ཁར་སྙོད། གཏམ་གྱི་ཐ་མ་འོར་སྐྱེད་བྱེད། གདོང་ལ་རྡུལ་ཆགས། གོས་ལ་ནོམ་ནོམ་འཇུ། ས་འོག་ཏུ་ལྷུང་བ་སྙམ་བྱེད། དབུགས་ཁ་ནས་བཤོ་ཞིང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པར་མིག་སྐྱ་ལོག་གེར་ཤི། ལུས་དེ་དུར་ས་ཞིག་ཏུ་བསྐྱལ། ལུས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་རང་གིས་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བར་དོར་དབང་མེད་འཕྱོ། ལས་དབང་གིས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་གནས་འཛིན་ནོ། །དེའང་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ནི་འགྲོ། །སྐྱེས་ཆེན་པོས་ནི་འདེགས། མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས། ཕ་མ་ཕུ་ནུ་སྲིང་མོ་བུ་བུ་མོས་ནི་བསྐོར། དབུགས་ནི་ཆད། ནོར་རྣམས་ནི་བགོ་བཤའ་བྱེད་ཟེར། །ཀྱི་ཧུད་ཕ་ཀྱི་ཧུད་མ་ཀྱི་ཧུད་བུ་ཞེས་ནི་ཟེར། །སྐྲ་ནི་བཤིག །དེའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་སྐྱབས་དང་གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གཞན་མེད་དོ། །
དེའི་དུས་ན་ཆོས་ནི་གླིང་དང་མགོན་དང་གནས་དང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་བྱོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པས་ཐུགས་བརྒྱུད་བསྐུལ་ཚེ་འདི་བློས་བཏང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་མཛད་པས་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས། ཇོ་བོ་རྗེ་དང་ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་དང་། ཆག་ཁྲི་མཆོག །ཨ་མེས་བྱང་ཆུབ་ཤེས་རབ་རྡོ་རྗེ། འཛེང་སྒོམ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་མཚན། པོ་ཏོ་བ། ཁ་རག་པ་སོགས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་དུ་མ་མི་རྟག་པས་ཐུགས་རྒྱུད་བསྐུལ་ལོང་མེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ་ཡིན། རང་རེ་རྣམས་ཟས་གོས་ཡོད་པས་མི་ཆོག་ལེགས་པ་ཞིག་དགོས་ནོར་ལ་བེད་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་པས་མི་ཆོག་ཕུགས་ཐེས་དགོས། བྱས་ཀྱང་རུང་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་བའི་ཆོས་དེ་འཆི་བ་སྙིང་གཟེར་ལ་བྱེད་པར་སྣང་། ཤེས་པ་རྣལ་དུ་ཡོད་བྱས་ན་ཅིའང་ཨང་བསམ་ནས་བླ་མ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་ལ་སློབ་པ་གལ་ཆེ། དེས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཚིག་གཅིག་སྟོན་པའི་དགེ་བཤེས་གྲོགས་སུ་
བཟང་། ཕོ་བྲང་སྐྱེད་ཚལ་རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་སོགས་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ལས་ས་རྡོའི་སྤྱིལ་པོར་སྒོ་གསུམ་མི་དགེ་བས་དབེན་པར་བསྡད་ན་གནས་བཟང་། ནོར་ཇི་ཙམ་འཛོམ་པ་ལས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ནོར་དུ་ཆེ་བས་ལག་ཏུ་བླང་བ་གལ་ཆེ། དེས་ན་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་བསམས་ལ་བློ་སྣ་བསྟུངས། སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད། ལོང་མེད་ཀྱི་བསམ་པ་དྲག་པོས་ཉིན་མཚན་དགེ་སྦྱོར་གྱི་དུས་འདའ་ཞིང་དགོས་མེད་ཀྱི་བློ་སྣ་ཐུང་སྦུད་ཀྱི་མ་སོང་བར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་གོ་བ་དང་ངེས་ཤེས་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན་དགོས་མེད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ། དེ་མ་སྐྱེས་ན་དགེ་སྦྱོར་ལ་བརྩོན་པ་མི་བྱེད་པར་ལེ་ལོར་ལུས་འགྲོ་བས་དགེ་སྦྱོར་ཡོང་མ་ཡོང་འདི་ལ་རག་ལས་སོ། །མདོར་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་བྱ་ནི། སྐྱེས་པའི་ཐ་མ་འཆི་བ་མ་གཏོགས་མེད། དེའང་ནམ་འཆིའི་ཆ་མ་མཆིས་ཤི་ཆ་ཆོས་མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་སྙམ་ཞིང་སྐབས་ཙ་ན་རང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་ཤི་ཕུང་པོ་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་ཏེ་ཀེང་རུས་སུ་གྱུར་རྣམ་ཤེས་བྱ་སྤུ་རླུང་ཁྱེར་ལྟར་
དབང་མེད་དུ་འཕྱོ་བ་ལ་སེམས་གཏད་དེ། སྐྱོ་ཤས་དང་ལོང་མེད་ཀྱི་བློ་སྣ་ཐུང་སྦུད་པ་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་དང་དམིགས་ཐུན་གསུམ་པའོ།

内容直译
实际死亡方式也是由火、水、毒、武器、星象等突然死亡，或者有些人长期遭受疾病折磨，虽做各种仪式和医疗处理却无效，被无法忍受的身心痛苦所压制。
言谈失去力量，食物虽有益却不易消化，想喝水却被医生禁止，发出"啊呐、呼丘"的声音，夜晚无法入睡，白天不由自主地昏昏欲睡，卧于最后的床榻，口中含着最后的食物，说着最后的胡言乱语，面上沾满尘埃，衣服上乱抓乱摸，感觉自己坠入地下，气息从口中呼出而不再返回，眼白上翻而死去。尸体被送至某个墓地，离开身体的心识在中阴无依随业力飘荡，由业力主宰而取未来的投生处。
如经中所言："舍弃此世界，前往彼世界，被大生死所举起，进入大黑暗，被父母、兄弟姐妹、儿子女儿所围绕，气息断绝，财物被分配。哀哉父亲！哀哉母亲！哀哉儿子！众人如是说道，头发被散乱。此时除了法，别无救护、住处、依靠及亲友。此时法成为洲岛、救主、住处和导师。"事情会如此发生。
此外，过去的圣贤们也因无常而激励心相续，放弃今生，以修行为核心，从而圆满二种利益。如阿底峡尊者、大译师仁增、恰克特措、阿美江秋希饶多杰、增贡旺秋坚赞、博托瓦、喀饶巴等许多智者成就者因无常激励心相续，无暇地进行修行而获得成就。
我们拥有衣食还不满足，想要更好的；拥有可用财物还不满足，需要长期稳固；本该做与不做皆可的法，却在死亡心痛时才做。若心念清醒，应当想着"什么都行"，效仿上师前辈的传记是很重要的。
因此，相比转轮圣王，能传授一句佛法的善知识更适合作为友伴；相比装饰有七宝的宫殿花园，在土石小屋中远离三门不善而安住是更好的住所；相比拥有多少财富，少欲知足的财富更为重要，应当珍视。
因此，思维无常死亡，收摄心念，生起厌离心，以强烈的无暇心念日夜度过修行善法的时间，不要任由无意义的心念短暂地流逝，修持死亡无常是重要的。若死亡无常的理解和定解未在心相续中生起，无意义的心念就不会减少；若此心未生，则不会精进于善法修持，而会陷于懒惰，故善法修持是否生起取决于此。
总结修持内容：出生的最终结果无非是死亡，而且不知何时死亡，除了法以外任何东西都无益处，应当这样思维。当时自己被疾病袭击而死亡，尸体被送到墓地成为白骨，神识如同羽毛被风吹一般无依漂荡，应当专注于此，生起厌离心和无暇的短促心念。
法修与所缘修第三。


། ༈ །།གསུམ་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པ་ནི། དེ་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསམ་པར་བྱ་དགོས་པས། སྤྱིར་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། ལས་རྣམས་ཀྱང་ནི་སྣ་ཚོགས་ལས། །དེ་ཡིས་འགྲོ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་དང་། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས། འཇིག་རྟེན་ནི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ཞེས་དང་། མཛོད་ལས། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལས་དེའང་སེམས་པའི་ལས་དང་བསམ་པའི་ལས་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་དེའང་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའང་ཚེ་འདིར་བདེ་སྡུག་ཅི་སྣང་བ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་
རྣམས་སུ་དགེ་མི་དགེ་གང་སྤྱད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་། འདིར་ལས་གང་དང་གང་སྤྱད་པ་དེའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དེའང་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི། གསོད་པ་ཡིས་ནི་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །རྣམ་པར་འཚེ་བས་གནོད་པ་མང་། །བརྐུས་པ་ཡིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕོངས། །བྱི་བོ་བྱེད་པས་དགྲ་ཟླར་བཅས། །རྫུན་དུ་སྨྲ་བས་སྐུར་བ་སྟེ། །ཕྲ་མ་ཡིས་ནི་བཤེས་དང་འབྱེད། །ཚིག་རྩུབ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྙན་ཐོས། །མ་འབྲེལ་བས་ནི་ཚིག་མི་བཙུན། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་ལ་རེ་བ་འཇོམས། །གནོད་སེམས་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ལྟ་ངན་ཉིད། །ཅེས་དང་། དབང་འབྲས་ནི། ཕྱི་རོལ་གཟི་ཆུང་གནོད་པ་མང་། །རྡུལ་འཁྲིགས་དྲི་ང་མཐོ་དམན་ཅན། །ཚྭ་སྒོ་ཅན་དང་ལོག་པ་དང་། །འབྲས་བུ་ཕྲ་ཁ་ཆུང་ངམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ལས་མི་དགེ་བཅུ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཡིན་ཅིང་། དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་ན་བདེ་འགྲོའི་ལུས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ཅིང་
ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའང་མི་དགེ་བ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དུ་སྤྱད་པ་དང་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ལས་བསགས་པ་ལས་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། །དགེ་བ་ཆུང་དུ་སྤྱད་པས་མི་ལུས། འབྲིང་འདོད་ལྷ་སོགས། ཆེ་བ་སྤྱད་པས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་རྣམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་སྐད་དུའང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་མི་དགེ་བ། །མི་དགེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །མ་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བ་ཡིན། །དགེ་ལས་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་དག །ཅེས་དང་། ཆགས་པས་ཡི་དྭགས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་དམྱལ་བར་འཕེན། །རྨོངས་པས་དུད་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དྲན་ཉེ་ཆུང་བ་ལས། དགེ་བ་ཡིས་ནི་བདེ་བ་འཐོབ། །མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་དགེ་དང་མི་དགེ་བའི། །ལས་དང་འབྲས་བུ་གསལ་བར་
བསྟན། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། བསམ་གཏན་ཚད་མེད་གཟུགས་མེད་ཀྱིས། །ཚངས་སོགས་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

内容直译
第三、思维业因果。接下来应当思维业因果。总的来说，一切苦乐都依赖于业而生起。如《百业经》中说："业亦复种种，由此众生种种造。"
《大悲白莲经》中说："世界是由业所造、由业所幻化。众生是由业所造、从业的因而生起，由业所区分。"
《俱舍论》中说："由业世间种种生。"
此业可归纳为思业和思已业两种，也可归纳为身口意三业。如云："此乃思及思所作，思为意之业，彼所生身及语业。"
而今生所显现的一切苦乐，都是前生所行善不善的果报，此处所造的任何业，其异熟果将在来世成熟。不善业的异熟果使人投生于三恶趣中。
等流果则是："杀生则短寿，伤害则多病，偷盗则贫穷，通奸则有敌，妄语则被谤，离间则亲友分离，粗语则听闻恶名，绮语则言不威严，贪心则愿望受挫，害意则引生恐怖，邪见则生恶见。"
增上果则是："外境光芒微弱多害，尘土缠绕臭气高低不平，盐碱地和倾斜地，果实细小或无果。"如是所说。
这些是造作十不善业的果报，若行十善业，则获得善趣身及具足安乐，并投生于悦意之处。
此外，造作大中小三种不善业，以及由贪欲、嗔恨、愚痴所驱使而积累的业，将导致投生于地狱、饿鬼和旁生中。行小善业获得人身，中等则生欲界天等，大善则生禅天和无色界。
如《宝鬘论》所言："贪欲、嗔恨和愚痴，及其所生不善业，不善之业生痛苦，如是一切恶趣生。无贪无嗔无愚痴，彼所生业是善业，善业生一切善趣，及于诸生皆安乐。"
又云："贪欲导致饿鬼道，嗔恨则投生地狱，愚痴则转为旁生。"
《念住小经》中说："善业获得安乐，不善则生痛苦，如是善与不善，业果清晰显示。"
《宝鬘论》中说："禅定无量无色定，获得梵天等安乐。"


 །ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ། ངག་གི་བཞི། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་སོགས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་ཞིང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་དགེ་བཅུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ལས་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དགེ་མི་དགེ་གང་བྱས་དེ་སེམས་ལ་ས་བོན་དུ་བཞག་སྟེ་དེ་སད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཞིག་དང་ནམ་ཕྲད་པ་ན་རྣམ་སྨིན་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་བསླུ་མེད་དུ་འབྱུང་། ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསླངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་སོགས་ལྟར་སྣང་གི་དགེ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣལ་མར་མི་འགྲོའོ། །དེའང་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རང་ཐོག་ཁོ་ནར་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་བགོ་བྱར་མེད།
གཉེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་ས་བོན་བཅོམ་ན་མ་གཏོགས་བསྐལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་བར་དུའང་བག་ལ་ཉལ་ཆུད་མི་ཟ་བར་གནས། སོ་སོའི་འབྲས་བུའང་བསླུ་མེད་དུ་འབྱུང་སྟེ། མདོ་ལས། ལྷས་བྱིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ནི་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྨིན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་འབའ་ཞིག་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་སུ་ཞིག་ལ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གིས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། དེས་པས་ཞུས་པ་ལས། ས་བོན་ཚ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་ཚ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ས་བོན་མངར་བ་རྣམས་ལ་ནི། །འབྲས་བུ་མངར་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དཔེ་ཟླར་བྱ་བ་འདི་ཡིས་ནི། །སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ཚ་བ་དང་། །དཀར་པོའི་རྣམ་སྨིན་མངར་བ་ཡང་། །མཁས་པ་ཡིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། དྲན་ཉེ་ཆུང་བར། མེ་ནི་གྲང་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། །རླུང་ནི་ཞགས་
པས་ཟིན་ཀྱང་སྲིད། །ཉི་ཟླ་ཐང་ལ་ལྷུང་ཡང་སྲིད། །ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་བསླུ་མི་སྲིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཐུན་དམིགས་བཞི་པའོ།། ༈ །།སྤྱིར་ལས་དེ་ལ། མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར། སྐྱེ་གནས་མྱོང་འགྱུར། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར། མྱོང་བར་མ་ངེས་པ་དང་བཞིར་ཡོད། དང་པོ་ནི། ཞིང་བསམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས། ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཚེ་དེ་ལ་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི། མཚམ་མེད་ལྔ་དང་ཉེ་བའི་མཚམས་མེད་ལྔ་ལ་བྱེད། དེའང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སོགས་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་ལས་བརྒྱ་པ་ལས། །ལུས་ཅན་དག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། ཡང་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས། མི་གཡོ་བའི་ལས་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། འདོད་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱེད།
གསུམ་པ་ནི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱེད། ཡང་ན་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའི་ལས། གཅིག་ཏུ་གནག་པའི་ལས། འདྲེས་མའི་ལས། རྣམ་སྨིན་ཟད་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་བཞི། དང་པོ་ནི། ཁམས་གོང་མའི་དགེ་ལས་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་འདོད་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་ནི་འདོད་པའི་དགེ་ལས་ལ་བྱེད། བཞི་པ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ལ་བྱེད་དེ། དེས་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་སྤེལ་མ་སོགས་འབྱིན་ཅིང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ལས་སྔ་མ་དེ་དག་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ན་བསམ་པ་དཀར་ལ་སྦྱོར་བ་གནག་པ་སོགས་བཞིར་ཡོད། དང་པོ་ནི་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཚོང་པ་གཡོ་ཅན་བསད་པ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་བ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི་བསམ་པ་དག་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ། བཞི་པ་ནི་ཤ་ཟ་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་ལྟ་བུའོ།

内容直译
身体的三不善业，语言的四不善业，意的三不善业等一切不善业应当断除，并努力修持与之相反的十善业。如《百业经》中说："有身众生之业，即使经过百劫也不会消失，当积聚且时机成熟时，将成熟为果报。"
无论行善或不善，都在心中留下种子，一旦遇到激发的因缘，无欺诳地各自感受苦乐果报。若动机是由烦恼所驱使，那么即使表面上行持守戒、闻思修等善行，也都是伪装成法的形式，不会成为真实的法。
此外，自己所造业的果报只有自己体验，不能与他人共同分享。若不以对治力摧毁种子，则即使无尽劫中也会以潜伏不灭的形式存在。各自的果报也必定无欺诳地产生，如经中所言："提婆达多所造之业不会成熟于地、水等处，而只在他自己所执取的蕴、处上成熟，又怎会在其他人身上成熟？"
《阿毗达摩集论》中说："如何享用业的果报呢？经历自己所作业的异熟，因为各自体验善与不善之业的缘故。"
《智者问经》中说："辛辣的种子，将生长出辛辣的果实；甜美的种子，将生长出甜美的果实。以此为比喻，恶业的异熟是辛辣的，白业的异熟是甜美的，智者应当了知。"
《念住小经》中说："火可能变冷，风可能被绳索所捕获，日月可能坠落于平地，但业的异熟绝不欺诳。"
第四法修与所缘修。
一般而言，业分为四种：现法受业、生处受业、余生受业和不定受业。第一种是由于对境和思维的殊胜，使得该业果在今生成熟。第二种是指五无间罪和五近无间罪，其果报将在下一世等时期产生。第三种如《百业经》中所说："有身众生之业，即使经过百劫也不会消失，当积聚且时机成熟时，将成熟为果报。"第四种是指阿罗汉相续中的业等。
或者，也可分为福业、非福业和不动业三种。第一种是指欲界善业，第二种是指不善业，第三种是指上二界的善业。
还可分为纯白业、纯黑业、杂染业和业尽业四种。第一种指上界善业，第二种指欲界不善业，第三种指欲界善业，第四种指无漏业。因为这些业会产生悦意、不悦意、混合等异熟，而无漏业则能使前面这些业消尽。
或者，还可分为意乐白而加行黑等四种。第一种如大悲船主为杀害欺诈商人；第二种如为杀生而布施；第三种如以清净意乐布施；第四种如为食肉而杀生。
;


 །ཡང་ན་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ནི། འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་གྱི་དགེ་ལས་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་འདོད་པའི་དགེ་ལས་ལ་
བྱེད། གསུམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་ལས་ལ་བྱེད། ཡང་ན་འཕེན་རྫོགས་གཉིས་ལ་མུ་བཞིར་ཡོད། དང་པོ་གཉིས་ཀ་དགེ་བ་ནི་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་འཕེན་བྱེད་དགེ་ལ་རྫོགས་བྱེད་སྡིག་པ་ནི་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བྱེད། བཞི་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས། མི་དགེ་བའི་ལས། ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་ལ། བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཁམས་གོང་གི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི། བཟོ་བྱེད་པའི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད།
བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལུང་མ་བསྟན་གཞིར་བྱས་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་ལ་བྱེད། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། སྤྱོད་ལམ་པ། བཟོ་གནས། སྤྲུལ་སེམས་དང་བཞིར་ཡོད། ཡང་ལས་ལ་དབྱེ་ན། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། འདི་དག་གི་དོན་རྒྱས་པ་དང་གཞུང་གི་ཚིག་གསལ་བ་རྣམས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ལས་བསྟན་པ་དང་མདོ་སྡེ་ལས་བརྒྱ་པ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་ནས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱ་དགོས། དེས་ན་དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར་མ་འཆོལ་བར་བྱ་ཞིང་སྒོ་གསུམ་ལུང་མ་བསྟན་དུའང་མ་ལུས་པར་དགེ་སྦྱོར་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྒོ་གསུམ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱ། དགེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་སྒོམ་ཆུད་མི་འཛའ་བར་བྱེད། སྡིག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྟོབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤགས་བསྡོམ་ཚུལ་བཞིན་བྱ། མེ་སྟག་ཆུང་
ངུས་ནགས་ཚལ་སྲེག་ནུས་པ་ལྟར་དགེ་བས་སྡིག་པའི་ཕུང་པོ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཚོམས་ལས། བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་ཀྱང་། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་ཆེན་འདྲེན། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲུ་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་སྨིན་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡིག་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་སྤང་། དགེ་བ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་བསྒྲུབ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །མདོར་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་བྱ་ནི། ཤི་ནས་གར་སྐྱེ་རང་དབང་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དང་དེ་ཀས་ཆོག་སྟེ་གར་སྐྱེ་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ལ་རག་ལས་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་མ་འཆོལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་སྙམ་པ་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་གཞིག་འགྲེལ་བྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་སྤང་དགེ་བ་
བསྒྲུབ་པར་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དོ། །ཐུན་དམིགས་ལྔ་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། ཐོག་མེད་ནས་ང་མེད་པར་ང་དང་བདག་མེད་པར་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་བར་མ་ཆད་དུ་མནར་རོ།

 །ཡང་ན་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་གསུམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ནི། འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་གྱི་དགེ་ལས་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་འདོད་པའི་དགེ་ལས་ལ་
བྱེད། གསུམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་ལས་ལ་བྱེད། ཡང་ན་འཕེན་རྫོགས་གཉིས་ལ་མུ་བཞིར་ཡོད། དང་པོ་གཉིས་ཀ་དགེ་བ་ནི་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་འཕེན་བྱེད་དགེ་ལ་རྫོགས་བྱེད་སྡིག་པ་ནི་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བྱེད། བཞི་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས། མི་དགེ་བའི་ལས། ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དགེ་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་བྱེད། གསུམ་པ་ལ། བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཁམས་གོང་གི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི། བཟོ་བྱེད་པའི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད།
བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལུང་མ་བསྟན་གཞིར་བྱས་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་ལ་བྱེད། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། སྤྱོད་ལམ་པ། བཟོ་གནས། སྤྲུལ་སེམས་དང་བཞིར་ཡོད། ཡང་ལས་ལ་དབྱེ་ན། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། གཉིས་པ་ནི་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། འདི་དག་གི་དོན་རྒྱས་པ་དང་གཞུང་གི་ཚིག་གསལ་བ་རྣམས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ལས་བསྟན་པ་དང་མདོ་སྡེ་ལས་བརྒྱ་པ་དང་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་ནས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱ་དགོས། དེས་ན་དགེ་སྡིག་གི་བླང་དོར་མ་འཆོལ་བར་བྱ་ཞིང་སྒོ་གསུམ་ལུང་མ་བསྟན་དུའང་མ་ལུས་པར་དགེ་སྦྱོར་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སྒོ་གསུམ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱ། དགེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་སྒོམ་ཆུད་མི་འཛའ་བར་བྱེད། སྡིག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྟོབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤགས་བསྡོམ་ཚུལ་བཞིན་བྱ། མེ་སྟག་ཆུང་
ངུས་ནགས་ཚལ་སྲེག་ནུས་པ་ལྟར་དགེ་བས་སྡིག་པའི་ཕུང་པོ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཚོམས་ལས། བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་བྱས་པས་ཀྱང་། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་ཆེན་འདྲེན། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲུ་རྣམས་ཕུན་ཚོགས་སྨིན་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡིག་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་སྤང་། དགེ་བ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་བསྒྲུབ། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །མདོར་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་བྱ་ནི། ཤི་ནས་གར་སྐྱེ་རང་དབང་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དང་དེ་ཀས་ཆོག་སྟེ་གར་སྐྱེ་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ལ་རག་ལས་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་མ་འཆོལ་བར་ཉམས་སུ་ལེན་སྙམ་པ་བྱས་ཏེ་རང་རྒྱུད་ལ་གཞིག་འགྲེལ་བྱེད་ཅིང་སྡིག་པ་སྤང་དགེ་བ་
བསྒྲུབ་པར་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དོ། །ཐུན་དམིགས་ལྔ་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་པ་ནི། དེ་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། ཐོག་མེད་ནས་ང་མེད་པར་ང་དང་བདག་མེད་པར་བདག་ཏུ་ཞེན་པའི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་བར་མ་ཆད་དུ་མནར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
又或者有乐、苦、舍受三种业。第一，指从欲界到第三禅天的善业。第二，指欲界的善业。第三，指第四禅以上的善业。又或者投生与完成分为四种情况。第一，两者都是善业，如善趣中的乐受。第二，指恶趣中的苦受。第三，投生因是善业而完成因是恶业，指善趣中的苦受。第四，指恶趣中的乐受等。
又或者分为善业、不善业、无记业三种。第一又分为有漏善业和无漏善业两种。第一是指不杀生等十善业道。第二是指解脱涅槃等。第二不善业是指十不善业道。第三分为有覆无记和无覆无记两种。第一是指上界烦恼性的业等。第二是指工艺劳作等业。
有覆无覆的区别是基于无记法是否具有烦恼性。无覆无记分为异熟生、威仪路、工巧处、变化心四种。又业可分为共业和不共业两种。第一是指器世间形成之业。第二是指有情众生形成之业。这些内容详细解释和经文出处可见于《阿毗达磨俱舍论》中关于业的讲解、《百业经》和《宝鬘论》等，应当依此实修。因此，应当不混淆善恶取舍，不让身口意三门停留在无记状态，而应精勤修习善行，常时检查自己的三门。对于善行生起欢喜并修习不失。对于恶行以四力方式如法忏悔。如小火星能焚烧森林，善业也能摧毁恶业之蕴，应当欢喜投入。如《法句经》所说："虽作微小福，来世能引大乐，也能成就大义，如种子丰满成熟。"
如此，从微细处断除恶行，从微细处成就善行，精勤修习慈悲菩提心，佛法的意义也得以实现："不造任何恶，广修一切善，彻底调伏自心，这是佛陀的教法。"
简言之，所要修习的是：如果死后往生何处是由自己掌控的话，那就足够了，但往生何处取决于自己所造的业，所以应当如法不混淆业因果的取舍，反省自心，努力断恶修善。这是第五个修习要点。
第四，修习轮回过患：接着应当修习轮回过患。从无始以来，无我执为我，无自性执为自性，由此无明之因而生起轮回的迷惑，不断遭受三苦折磨。


 །དེའང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མངོན་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དཔེ་ནི་རིམ་བཞིན་མེ་མ དག་བསྙལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་རྩྭ་བཀབ་པའི་ཁར་སྐྱེ་བོ་གཉིད་ལོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་རླུང་གིས་བུས་པས་འབར་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཉེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། གཟུགས་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འཕེན་ཤུགས་ཟད་ནས་ལྟུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་ཙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་ལ། །དེ་སོ་སྐྱེས་མི་ཤེས་ཤིང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་གཟིགས་ཏེ། དཔེར་ན་སྤུ་ཉག་གཅིག་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་ཀྱང་མ་བདེ་བ་མེད་ལ། དེ་ཉིད་མིག་ཏུ་སོང་ན་མི་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཛོད་འགྲེལ་ལས། ལག་མཐིལ་སྤུ་ཉག་གཅིག་འདུག་པ། །དེ་ནི་མིག་ཏུ་སོང་བ་ན། །མི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད། །བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་འདྲ་བ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རྟོགས། །འཕགས་པ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས་འདོད་ཡོན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་སྲེད་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་མདའ་དང་ཕོ་ཉ་མོ་དང་སྤུ་གྲིའི་སོར་ཆགས་ཀྱི་སྦྲང་རྩི་དང་ཚྭ་ཆུ་དང་གཡེན་པ་འཕྲུག་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཐར་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་འབྱུང་ཞིང་དེའང་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་འགྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས། འཇིག་རྟེན་ན་ཆེ་བར་གྲགས་པ་འཁོར་ལོས་
སྒྱུར་རྒྱལ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་མཐར་ཐུག་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །འཁོར་བ་དག་དང་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བརྒྱ་བྱིན་མཆོད་འོས་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སླར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང་། །ཚངས་ཉིད་ཆགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་ནས་སླར། །མནར་མེད་མེ་ཡི་བུད་ཤིང་གྱུར་པ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མཐོང་བདེ་བར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཆགས་སྡང་བློས་མི་ཐོངས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐལ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་ཟས་གོས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་གཏམ་མི་སྙན་པ་ཚིག་གཅིག་ཙམ་མི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བའི་བཤལ་ཐག་ཅི་ཆོད་གལ་ཆེའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་མང་ཞིང་། སྡིག་ཤས་ཆེ་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་ནི་གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་
ཤུར་གཞལ་བ་ན་ལྕགས་བསྲེགས་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ས་གཞིར་སྡིག་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཤའུ་མར་གསར་ལྟ་བུ་དཔག་ཚད་མང་པོ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་བབ་ཅིང་དེའང་ཡང་སོས། ཐིག་ནག །བསྡུས་འཇོམས། ངུ་འབོད། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ། ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་མེད་པ་སྟེ་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད། ཉེ་འཁོར་བ། མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས། རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ། སྤུ་གྲིའི་ཚལ། རལ་གྲིའི་ལོ་མའི་ནགས། ཤལ་མ་ལིའི་སྡོང་པོ། ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཕྱོགས་བཞིར་རེ་རེ་རྣམས་གནས་ཏེ། མཛོད་ལས། འདི་འོག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན། །མནར་མེད་པའོ་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡི་སྟེང་ན་དམྱལ་བ་བདུན། །བརྒྱད་པོ་ཀུན་ལ་ལྷག་བཅུ་དྲུག །དེ་དག་གི་ནི་ངོས་བཞི་ན། །མེ་མ་མུར་དང་རོ་མྱགས་དང་། །སྤུ་གྲིའི་ལམ་སོགས་ཆུ་བོ་ཡིན། །ཆུ་བུར་ཅན་སོགས་གྲང་བརྒྱད་གཞན། །ཞེས་སོ།

 །དེའང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མངོན་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དཔེ་ནི་རིམ་བཞིན་མེ་མ དག་བསྙལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་རྩྭ་བཀབ་པའི་ཁར་སྐྱེ་བོ་གཉིད་ལོག་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་རླུང་གིས་བུས་པས་འབར་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཉམ་ཉེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱབ་ཅིང་། གཟུགས་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འཕེན་ཤུགས་ཟད་ནས་ལྟུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་བླངས་ཙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་ལ། །དེ་སོ་སྐྱེས་མི་ཤེས་ཤིང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་གཟིགས་ཏེ། དཔེར་ན་སྤུ་ཉག་གཅིག་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་ཀྱང་མ་བདེ་བ་མེད་ལ། དེ་ཉིད་མིག་ཏུ་སོང་ན་མི་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཛོད་འགྲེལ་ལས། ལག་མཐིལ་སྤུ་ཉག་གཅིག་འདུག་པ། །དེ་ནི་མིག་ཏུ་སོང་བ་ན། །མི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད། །བྱིས་པ་ལག་མཐིལ་འདྲ་བ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་སྤུ་མི་རྟོགས། །འཕགས་པ་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས་འདོད་ཡོན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་སྲེད་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་མདའ་དང་ཕོ་ཉ་མོ་དང་སྤུ་གྲིའི་སོར་ཆགས་ཀྱི་སྦྲང་རྩི་དང་ཚྭ་ཆུ་དང་གཡེན་པ་འཕྲུག་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཐར་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་འབྱུང་ཞིང་དེའང་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་འགྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས། འཇིག་རྟེན་ན་ཆེ་བར་གྲགས་པ་འཁོར་ལོས་
སྒྱུར་རྒྱལ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་སོགས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཀྱང་མཐར་ཐུག་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྒྱལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །འཁོར་བ་དག་དང་ཡང་བྲན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བརྒྱ་བྱིན་མཆོད་འོས་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སླར་ཡང་ས་སྟེང་ལྷུང་། །ཚངས་ཉིད་ཆགས་བྲལ་བདེ་བ་ཐོབ་ནས་སླར། །མནར་མེད་མེ་ཡི་བུད་ཤིང་གྱུར་པ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་བསྟེན་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མཐོང་བདེ་བར་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཆགས་སྡང་བློས་མི་ཐོངས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐལ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་ཟས་གོས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་གཏམ་མི་སྙན་པ་ཚིག་གཅིག་ཙམ་མི་ཐེག་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བའི་བཤལ་ཐག་ཅི་ཆོད་གལ་ཆེའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་མང་ཞིང་། སྡིག་ཤས་ཆེ་བ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཚུལ་ནི་གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་
ཤུར་གཞལ་བ་ན་ལྕགས་བསྲེགས་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ས་གཞིར་སྡིག་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཤའུ་མར་གསར་ལྟ་བུ་དཔག་ཚད་མང་པོ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་བབ་ཅིང་དེའང་ཡང་སོས། ཐིག་ནག །བསྡུས་འཇོམས། ངུ་འབོད། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ། ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་མེད་པ་སྟེ་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད། ཉེ་འཁོར་བ། མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས། རོ་མྱགས་ཀྱི་འདམ། སྤུ་གྲིའི་ཚལ། རལ་གྲིའི་ལོ་མའི་ནགས། ཤལ་མ་ལིའི་སྡོང་པོ། ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་ཕྱོགས་བཞིར་རེ་རེ་རྣམས་གནས་ཏེ། མཛོད་ལས། འདི་འོག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན། །མནར་མེད་པའོ་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡི་སྟེང་ན་དམྱལ་བ་བདུན། །བརྒྱད་པོ་ཀུན་ལ་ལྷག་བཅུ་དྲུག །དེ་དག་གི་ནི་ངོས་བཞི་ན། །མེ་མ་མུར་དང་རོ་མྱགས་དང་། །སྤུ་གྲིའི་ལམ་སོགས་ཆུ་བོ་ཡིན། །ཆུ་བུར་ཅན་སོགས་གྲང་བརྒྱད་གཞན། །ཞེས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
此外，行苦是与舍受相关，变苦是与乐受相关，苦苦则是与明显的苦受相关。例如，依次为点燃的火堆，在其上铺草而人在上面睡觉，以及火被风吹燃烧伤害人的情况。行苦遍及从有顶到无间地狱的一切处，即使是无想和无形的众生，在业力耗尽后也会堕落，这是因为一旦获得取蕴（五蕴），就伴随着痛苦。凡夫不了解这点，而圣者们能如实观见。例如，一根细毛放在手掌上没有不适感，但若同一根毛进入眼睛则会感到不舒服。正如《俱舍论释》中所说："手掌上的一根毛，当它进入眼睛时，会产生不适与痛苦。凡夫如手掌，不觉行苦之毫毛；圣者如眼睛，能见行之为苦。"
变苦是指对色声香味触等欲望对象执着贪求而享用。这些就像魔鬼的箭、使者、附着在剃刀刃上的蜂蜜、盐水、交战的敌人一样，享用后会导致无法忍受的痛苦。轮回中的所有快乐最终都会变化为痛苦，因此不超出苦的范畴。即使获得世间公认的伟大地位，如转轮圣王、帝释天、梵天等，最终也会变为痛苦。如《佛子书》中所说："即使成为转轮圣王，也会成为轮回的奴仆；即使成为受人敬拜的帝释天，也会因业力而重返地面；即使获得梵天离欲的安乐，后来也会变成无间地狱火中的燃料，经历不间断的痛苦。"
因为不见苦而执着于乐，人们对世间八法产生贪嗔，无法舍弃，从而失去获得正法的机缘。因此，重要的不是无法忍受饮食衣物的条件或一句不悦耳的言语，而是要尽可能切断轮回的绳索。
苦苦遍布六道众生，其中罪业较重的地狱众生所经历的痛苦是：在这个世界下方二万由旬处，有铁质烧红的大地，上面有由罪业产生的如新肉块般的众生，高达多由旬，痛苦降临其上。这些包括八热地狱：等活、黑绳、众合、号叫、大号叫、炙热、极热和无间；以及每个方向的附属地狱：近边、烧热炭坑、腐尸泥沼、剃刀道、剑叶林、铁刺树和灰河无渡。如《俱舍论》中所说："此下二万由旬，无间地狱处，其上有七地狱，八者各有十六处。在它们的四边，有烧热炭坑、腐尸泥沼、剃刀道等河流。另有泡疱等八寒地狱。"


 །གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ནི་གླིང་འདིའི་འོག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་ན་མུན་ནག་གི་སྨག་རུམ་རླུང་བུ་ཡུག་འཚུབས་པའི་འཁྱགས་སྦུབས་ན། ཆུ་བུར་ཅན། ཆུ་བུར་རྡོལ་
བ་ཅན། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ། སོ་ཐམ་པ། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ། པདྨ་ལྟར་གས་པ། པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །ཉི་ཚེ་བ་རྣམས་གནས་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བས་དམྱལ་བ་དེ་རྣམས་ན་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གནས་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་མིའི་ཡུལ་འདིར་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་མཚོན་སུམ་བརྒྱ་དལ་མེད་དུ་བསྣུན་པ་དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟུར་ཙམ་དུའང་མི་ཕྱིན་ནོ། །ཚ་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ནི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་པའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ། ཡང་སོས་པས་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་བའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པས་མི་ལོ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ། །དམྱལ་བ་ཚ་བས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚེ་ཚད་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རང་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ། རབ་ཏུ་ཚ་བས་བར་བསྐལ་ཕྱེད།
མནར་མེད་པས་བར་བསྐལ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ་བ་མྱོང་བ་ཡིན། གྲང་དམྱལ་ཆུ་བུར་ཅན་གྱིས་ཏིལ་ཁལ་བརྒྱད་ཅུ་འགྲོ་བའི་བང་བ་ཏིལ་གྱིས་བྱུར་བུར་བཀང་སྟེ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་ཏིལ་རེ་ཕྱིར་ཕྱུང་བས་ཏིལ་དེ་ཟད་པ་ན་ཚེ་ཚད་རྫོགས་པ་ཡིན་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ནི་དེ་ལས་ཉི་ཤུ་འགྱུར་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་མངོན་པ་ནས་གསལ་བར་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ནི། ཡང་སོས་ལ་སོགས་དྲུག་རིམ་བཞིན། །འདོད་ལྷའི་ཚེ་དང་ཉིན་ཞག་མཉམ། །དེས་ན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཚེ། །འདོད་པའི་ལྷ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །རབ་ཏུ་ཚ་ཕྱེད་མནར་མེད་ནི། །བར་གྱི་བསྐལ་པའོ། །ཞེས་དང་། ཏིལ་རྫང་ནང་ནས་ལོ་བརྒྱ་བཞིན། །ཏིལ་གཅིག་ཕྱུང་བས་ཟད་གྱུར་པ། །ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ཉི་ཤུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ནི་འདི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འཇལ་བ་ན་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་ལ་འཕྲོས་པ་ནི་མི་ཡུལ་དང་ནམ་མཁས་ཁྱབ་པར་ཡོད། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྱི་ཡི་སྒྲིབ་པ་ཅན་མཐོང་ཚད་
མཚོན་ཆར་མཐོང་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་བས་བཟར་མེད། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཟས་སྐོམ་མགྲིན་པར་མི་ཐར་བ་སོགས། ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནི་གང་ཟོས་མེར་འབད་པ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་ཚེ་ཚད་མིའི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ་སྟེ། ཡི་དྭགས་རྣམས། ཟླ་བ་ཉིན་ཞག་གིས་ལྔ་བརྒྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དུད་འགྲོའི་གནས་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ཆེ་བ་རི་རབ་ཙམ་ཆུང་བ་སྐྲ་རྩེ་ཙམ་འབྱུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་བ་བཀོལ་གསོད་གཅོད་རྨོ་འགེལ་དབྱུ་གུས་བསྣུན་པ་སོགས་དང་ཀླུ་རྣམས་ལ་བྱེ་ཚན་གྱི་ཆར་བབ་ནས་ཤ་རུས་འབྲལ་བར་བྱེད། ཚེ་ཚད་སྐད་ཅིག་མ་དང་ཀླུ་འགའ་ཞིག་བསྐལ་པར་ཡང་གནས་པས་མ་ངེས་ཏེ། དུད་འགྲོ་རྣམས། མཆོག་རང་བསྐལ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐུན་དམིགས་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
八寒地狱位于此洲下方大海边缘，在黑暗弥漫、暴风呼啸的冰窟中：泡疱地狱、泡疱裂地狱、啊呼地狱、呼号地狱、齿紧地狱、裂如青莲地狱、裂如红莲地狱、裂如大红莲地狱，共八种。孤独地狱没有固定地点，经历各种各样的痛苦。这些地狱中没有片刻安乐的机会，只有纯粹的痛苦。即使在人间，一个人的身体被三百把武器无间断地刺穿，也无法与地狱痛苦的一小部分相比。
热地狱众生的寿命：人间五十年为四大天王一日，其寿命为五百岁。等活地狱众生以四大天王寿命为一日，寿命为五百岁。他化自在天众生以人间一千六百年为一日，寿命为一万六千岁。热地狱众生以他化自在天寿命为一日，寿命为一万六千岁。极热地狱众生寿命为半中劫。无间地狱众生寿命为一个中劫，期间忍受难以忍受的痛苦。
寒地狱中的泡疱地狱众生寿命：有一个能装八十担芝麻的器皿，装满芝麻，每一百年取出一粒，当芝麻取尽时，寿命才结束。其他寒地狱众生寿命则是这个的二十倍。《阿毗达磨》中简明扼要地说："从等活起的六个地狱，依次与欲界天的寿命和日夜相等。因此，这些地狱众生的寿命，与欲界天相似。极热半劫，无间一劫。"又说："从芝麻仓中每百年，取出一粒直至空，为泡疱地狱寿命，其他寿命增二十倍。"
饿鬼的住处在此下方五百由旬处的阎罗世界，其余散布在人间和空中各处。其特殊痛苦：外障饿鬼见到一切如武器，见脓血而无法食用；内障饿鬼食物饮料无法通过咽喉等；食饮障饿鬼吃下的东西变成火等，有无量痛苦。寿命为以人间一个月为一天计算的五百岁。如经中所说："饿鬼众，月为日五百岁。"
旁生的住处不固定，大的如须弥山，小的如毛端，痛苦包括互相吞食、役使、宰杀、割刺、拖拽、棍棒击打等。龙族则遭受热砂雨，使肉骨分离。寿命不定，从一刹那到龙族某些成员住世一劫。如经中所说："旁生最高寿命为一劫。"这是第六专修。


། ༈ །།བདེ་འགྲོ་ཡང་རང་ཅག་མིའི་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བཞི། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ། དགྲ་སྡང་བ་དང་ཕྲད་པ། གཉེན་བྱམས་པ་དང་
བྲལ་བ། ཡོད་པ་སྲུང་དཀའ་ཞིང་མེད་པ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་སོགས་སྔར་ཡང་མྱོང་ཞིང་ད་དུང་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་མྱོང་། ལྷ་མ་ཡིན་ནི་འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་གསོད་གཅོད་འབིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ། འདོད་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་རེ་ཞིག་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་ཤིང་མྱོས་ནས་མ་ཚོར་བར་ཚེ་ཚད་ཟད་དེ། མེ་ཏོག་གི་རྒྱན་རྙིངས་སྟན་ལ་མི་དགའ་ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོས་སྤངས། ལུས་ལ་དྲི་ངན་བྲོག་ནས་འོག་མར་ལྷུང་བར་ཤེས་པས་འཇིགས་ཤིང་ཉམ་ང་བག་ཚ། སྐྱུག་བྲོ་སྟེ་ཅི་བྱ་གཏོལ་དང་བྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་འཆི་ལྟས་ལྔ་རྣམས་འབྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་འབུམ་འགྱུར་ལས་ཀྱང་ཆེ། བསམ་གཏན་བཞི་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་རྣམས་ཀྱང་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་སྤངས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་བག་ཉལ་དང་བཅས་ཐར་པ་འདོད་པའི་བསམ་པ་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མྱོས་ཏེ། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་འཆི་ལ་རང་དབང་མ་ཐོབ་པས་སྔར་གྱི་དགེ་འབྲས་རྣམས་རྫོགས་པ་དང་གནས་དེ་བཏང་སྟེ་ངན་སོང་
སོགས་སུ་སྐྱེ་བས་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ་། །དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དམྱལ་མེས་ཉམས། །ཡི་དྭགས་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཉམས། །དུད་འགྲོ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟས་ཉམས། །མི་དག་འཚོ་བ་ཐུངས་པས་ཉམས། །ལྷ་དག་བག་མེད་པ་ཡིས་ཉམས། །འཁོར་བ་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་ཙམ་ལ། །བདེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོར། འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་ན། །སྐྱོ་བའི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། །ཁམས་གསུམ་བརྩོན་རར་འཇིགས་པས་ན། །བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅེས་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འཁོར་བ་དེ་འདྲ་ལགས་པས་ལྷ་མི་དང་། །དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་དག་ཏུ། །སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ལགས་སྐྱེ་བ་ནི། །གནོད་པ་དུ་མའི་སྣོད་གྱུར་ལགས་མཁྱེན་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཁྱིམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འདུ་འཛི་རྣམ་གཡེང་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་ལ་དགོས་མེད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་དེ་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་ལ་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློས་ནགས་མཐའ་མེས་ཚིག་པའི་
རི་དྭགས་བཞིན་བྲེད་ཤ་དང་བཅས་རིངས་པར་འབྲོས། མཚོ་འཁྱགས་པའི་བྱ་བཞིན་གདུང་བ་བཅད་དེ་འབྲོས། དེད་དཔོན་སྲིན་མོའི་གླིང་ནས་ཐར་པ་ལྟར་ཞེན་ཆགས་བཅད་དེ་ཡ་ང་བས་འབྲོས། ཆུ་བོ་སྒྲོལ་བར་རྐྱལ་པའི་གཅེས་སྤྲས་བཞིན་སྡོམ་གསུམ་ལ་ཉེས་པས་མ་གོས་པར་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་དུ་འབྲོས། ལམ་དུ་ཆས་པའི་ཚོང་པའི་གྲབས་ཤོམས་བཞིན་ཚོགས་གཉིས་དང་དགེ་བའི་ནོར་ཚགས་སུ་ཚུད་པས་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་འཁོར་བ་ལས་འབྲོས་དགོས། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་རི་དྭགས་མེས་ཚིག་ཆུ་བྱ་འཁྱགས་པར་འབྱར་དེད་དཔོན་སྲིན་མོས་ཟོས་རྐྱལ་མཁན་ཆུར་ཤི་ཚོང་བ་སྟོང་པར་ལོག་པ་ལྟར་འཁོར་བའི་མེས་ཚིག་ཁྱིམ་གྱི་འཁྱགས་སྦུབས་སུ་ཚུད་ཚེ་འདིའི་སྲིན་མོས་ཟོས་ངན་སོང་གི་ཆུར་ལྷུང་དལ་འབྱོར་སྟོང་པར་ལོག་པ་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བློས་བཏང་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ཆོས་བརྒྱད་རྒྱང་དུ་བསྲིངས་འཆི་བ་སྙིང་ལ་གཟེར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མཐོང་སྲིད་པ་ཞི་བ་ཉན་རང་གི་གོ་འཕང་ཡང་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བས་མ་རྒན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྐྱེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་ན་བླ་མེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ངོ་བོར་མ་ཐོགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་ཞིང་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
善趣中我们人类也有痛苦产生，如生、老、病、死四苦，与所爱别离，与不爱相遇，与敌人相遇，与亲友别离，已有难保而无有难求等，这些都是我们过去曾经历过并将继续不断经历的。阿修罗因战斗而互相杀害、切割、刺穿等痛苦。欲界天众也是暂时贪著欲乐而陶醉，不知不觉寿命耗尽，花饰枯萎、宝座不喜，天子天女们被抛弃，身体散发恶臭，知道将坠入下界而恐惧、惊慌、不安、恶心，不知如何是好等五种死亡征兆出现，其心理痛苦比地狱痛苦还要大上百万倍。四禅、四无色定处虽然暂时无苦，但由于未断除遍及的行苦，烦恼障的习气仍在，没有求解脱的意愿，沉醉于禅定中，虽然暂时无苦但无法自主生死，一旦善果耗尽，就会离开该处，转生到恶趣等处，再次经受痛苦。
因此如经中所说："地狱众生为地狱火所害，饿鬼为饥渴所害，旁生互相吞食所害，人因寿命短暂所害，天神因放逸所害。轮回中针尖大小的地方，从来不存在任何安乐。"又《父子相见经》云："见轮回过患时，当生厌离心，因怖三界牢狱，精进心断除。"龙树菩萨说："轮回如是，故天人、地狱、饿鬼、旁生等，转生非善事，应知是众苦之器。"
由此，见到轮回过患、家庭痛苦、喧嚣散乱、今生事务无意义后，应当生起解脱之心。如同森林边缘被火烧的野兽般，带着恐惧迅速逃离；如同冰上的鸟儿，切断贪恋逃离；如同船长从罗刹女岛逃脱一样，切断贪著惊恐逃离；如同过河游泳者珍惜技艺一般，不被三戒过失染污而逃到轮回彼岸；如同上路商人的准备一般，囤积二资粮和善财而欢喜逃离轮回。
若不如此行动，就会像被火烧的野兽、粘在冰上的水鸟、被罗刹女吞食的船长、淹死的游泳者、空手而归的商人一样，被轮回之火烧焦、被家庭冰窟所困、被今生罗刹女吞食、堕入恶趣之水、空耗暇满人身。
因此，应当舍弃世间事务，断除对欲乐的贪著，远离八世法，铭记死亡，视轮回为苦，观世间寂灭。但声闻缘觉的果位也无法利益如母一切众生，所以应当为了遍及虚空际的如母一切众生，发起清净的愿望："为了一切众生的利益，我一定要成就无上正等正觉的果位。"具足菩提心，就能不久实现无上菩提，应当忆念这些功德，永不退失而精进修持。


། ༈ །།དེ་ནི་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། མདོར་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་བྱ་ནི། འཁོར་བ་འདི་ན་སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཡན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས་འཁོར་བའི་གནས་གྲོགས་ལོངས་སྤྱོད་སྙན་གྲགས་ཐམས་ཅད་གསོད་སར་ཁྲིད་པའི་གཤེད་མའི་དགའ་སྟོན་ལྟར་མཐོང་ནས་འཁོར་བ་འདི་མེ་འོབས་སམ་བཙོན་དོང་ལྟ་བུར་བལྟས་ཏེ་དགོས་མེད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་ལ་འཁོར་བའི་ཤལ་ཐག་ཅི་ཆོད་དང་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་
བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་བྱ་དགོས་སོ། །འདི་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་བཞི་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །ཐུན་དམིགས་བདུན་པའོ། །རྒྱས་པར་ཐུན་བཞི་བསྡོམས་ན་བཞི་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་འགྲོ་བཞི་སྦྱོར་ནི། རྒྱུད་སྣོད་དུ་རུང་བའམ་ཅི་བྱས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཁྲིད། སྡིག་སྒྲིབ་དག་པར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་བཟླས། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་མཎྜལ། བྱིན་རླབས་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་དོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དྲག་རྩལ་ཅན་ཚངས་པ་ཁྱབ་འཇུག་སོགས་སམ་ཕ་མ་གཉེན་ཉེ་བར་བཅས་པ་རྣམས་སྐྱབས་ཡུལ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྐྱབས་ཐུབ་པ་ནི་རང་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་སྐྱབས་མིན་ནོ། །དེས་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་ཞིང་མཐར་ཐུག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གཏན་གྱི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་གསུམ་ག་ཚང་སྟེ།
རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཐུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཕྱིར། །ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །ཞེས་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོ་ལས། །སངས་རྒྱས་འདྲ་བའི་སྟོན་པ་མེད། །དམ་ཆོས་འདྲ་བའི་སྐྱོབ་པ་མེད། །དགེ་འདུན་འདྲ་བའི་ཞིང་མཆོག་མེད། །ཅེས་དང་། མདོ་སྡེ་མྱང་འདས་ལས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སོང་བ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་གཏན་གྱི་སྐྱབས་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ལས་མེད། སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བའི་ལམ་ཆོས་ལས་མེད། ཆོས་བྱེད་པའི་གྲོགས་དགེ་འདུན་ལས་མེད་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མེད་ཅིང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་གེགས་དང་བར་ཆད་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་དུ་མ་དང་བཅས་པས་ན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་
གལ་ཆེའོ། །ཕན་ཡོན་དང་བྱེད་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་སར་ཚུད། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ཟད། མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ། བསམ་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འཐོབ། ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ཞིང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །འཚེ་བ་སོགས་ལས་ཀྱང་སྐྱོབ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འཚེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ངན་སོང་དང་ནི་ཐབས་མིན་དང་། །འཇིགས་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས། །སྐྱོབ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་བསླབ་བྱ་དང་བྱེ་བྲག་གི་བསླབ་བྱ་དང་ཆ་མཐུན་གྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ལ་སློབ་ཅིང་སྤང་བྱ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་བླང་དོར་མ་འཆོལ་བར་བྱ་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
这是较为详细的内容，而简要修习要点是：轮回中从有顶至无间地狱，无不超出痛苦的本性，因此应将轮回的处所、伴侣、受用、名声等一切视如被带往刑场的刽子手之宴，将轮回视为火坑或牢狱，生起无需之心，尽力切断轮回绳索，生起"我必定要成就解脱和一切智智果位"的强烈意愿。这些称为共同前行四加行。这是第七专修。详细来说，合计四座为第四座。
第二、不共前行四加行：使心相续成为法器或使一切行为趋向解脱之道的皈依发心引导；净除罪障的金刚萨埵修持持诵；圆满二资粮的曼达拉；迅速获得加持的上师瑜伽引导。
首先，世间强力者如梵天、遍入等，或父母、亲友能否作为皈依对象？能作皈依处者必须自己已脱离恐惧、远离痛苦，而他们并非如此，故非皈依处。因此，暂时皈依是三宝，究竟皈依则唯有佛陀成为永久皈依处，而佛陀具足三宝。《宝性论》云："就胜义而言，众生之皈依唯一是佛陀，因为佛具法身，僧众也以此为究竟。"《海慧经》云："无有如佛之导师，无有如正法之救护，无有如僧伽之胜田。"《涅槃经》云："皈依于三宝，将获无畏果。"
皈依的理由是：为成就解脱和一切智，唯有远离一切痛苦且能永久救护的佛；成佛之道唯有正法；修法之友唯有僧伽。若不依靠三宝，无法成就菩提，也不属于内教佛教，修正法会遇到障碍和违缘等诸多过失，因此皈依至关重要。
皈依的利益和作用是：进入佛子行列，成为一切戒律之基础，消除以往的罪业，免受人非人的伤害，成就一切所愿并获得大福德，不堕恶趣并迅速圆满成佛。也能免除损害等，如《经庄严论》所说："为救护一切损害、恶趣、非方便、怖畏聚及小乘，故称为最胜皈依。"
因此，应当学习共同学处、特殊学处和随顺学处，断除应断之处，不错乱取舍。


 །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་དུ་མ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་དེ་ལའང་སྐྱབས་ཡུལ་གསལ་བཏབ་སྟེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། མདུན་དུ་དཔག་བསམ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་རྩ་བ་གཅིག་པ་རྩེ་མོ་དང་ཡལ་ག་ལོ་འདབ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་
ཁྱབ་པ་ཡལ་ག་ལྔ་ཕྱོགས་བཞི་འབུར་དུ་དོད་པ། དེའི་དབུས་ཀྱི་ཟེའུ་འབྲུའི་སྟེང་དུ་སེང་གེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བཏེག་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་པཾ་ལས་པདྨ་དང་ཨ་ལས་ཟླ་བ་རམ་ལས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་རང་གི་ཚེ་ཕྱི་མ་ཕན་གྱི་རེ་ལྟོས་ཞུ་ས་ཚེ་འདི་ལ་དབང་དང་གདམས་ངག་ཐོབ་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་བླ་མ་དེ་ཀའི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ་ཡང་ན་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་ཨིནྡྲ་རྙིལ་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་དར་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང་རུས་པའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ། ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་ནས་འཛིན་པ་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པའི་སྐུ་བཀྲག་མདངས་དང་ཞལ་འཛུམ་བག་དང་ལྡན་ཞིང་ཐུགས་དགྱེས་པ་དང་བཅས་པ་གཟི་བརྗིད་འབར་བ་ཞིག་ཏུ་སྒོམ། དེའི་དབུ་གཙུག་ནས་ཡར་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་མཐོ་བརྩེགས་དང་སྒྲུབ་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་སྤྲིན་ལྟར་གཏིབས་པ་དཔའ་བོ་མཁའ་
འགྲོ་ཐམས་ཅད་ན་བུན་ལྟར་བར་མཚམས་མེད་པར་བཞུགས་པ་གདན་མཚམས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་སེལ་ཕྱིར་ཞལ་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་ཁྲོ་གཏུམ་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ། དེའི་མདུན་གྱི་འདབ་མར་གདན་ཁྲི་སྔར་བཞིན་ལ་པདྨ་ཉི་རོའི་གདན་སྟེང་དུ་ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའམ། ཕ་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ། མ་རྒྱུད་མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ། སྙིང་པོ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ། གཉིས་མེད་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་གང་མོས་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་ལ་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་པར་བསྒོམ། གཡས་ཀྱི་འདབ་མའི་སྟེང་དུ་གདན་ཁྲི་རྣམས་རོ་གདན་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེ་བའི་སྟེང་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་བསྐལ་བཟང་གི་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་གཉིས་སོགས་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་པར་བསྒོམ། རྒྱབ་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རྣམས་པོ་ཏིའམ་གླེགས་བམ་གྱི་ཚུལ་དུ་རྫ་རི་ཉིལ་བ་ལྟར་གསེར་གདོང་
ཁྲ་ཆེམ་མེ་རང་ལ་བསྟན་ཏེ་བཞུགས་པར་བསྒོམ། གཡོན་གྱི་ཡལ་གའི་སྟེང་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་སོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དང་མཆོག་ཟུང་ཀུན་དགའ་བོ་འོད་སྲུང་སོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ན་བཟའ་ངུར་སྨྲིག་དབུ་ཟླུམ་ཞབས་རྗེན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པར་བསམ། དེའི་བར་མཚམས་སུ་ཡང་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་རྣམས་ན་བུན་དང་བུ་ཡུག་འཚུབས་པ་ལྟར་བཞུགས་པར་བསྒོམ། ཤིང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་ནེའུ་གསིང་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་བདག་ལ་སྡང་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་རང་གི་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་སོགས་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁྲོམ་ཚོགས་སུ་ཐེམ་འགགས་ནེམ་འགགས་སུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་དང་སྤྱོད་ལམ་སྒོ་བསྟུན་ཏེ་སྐྱབས་འགྲོའི་སྒྲ་འུ་དི་རི་རི་འདོན་པར་བསམ་ལ། ངག་ཏུ་བདག་གི་དྲིན་ཅན་ཕ་མས་གཙོ་བྱས་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་འབྱུང་གནས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་དྲིན་ཆེན་རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
如此通过了解诸多利益与过患，应当皈依，而皈依时应当清晰观想皈依境：在前方有如意树，其树干为一体，树梢和枝叶遍布虚空，五大枝向四方突出。在其中央的花蕊上，有八狮子支撑的宝座，座上有从"啪"字变化而成的莲花，从"阿"字变化而成的月轮，从"然"字变化而成的日轮作为座垫。其上安坐着自己来世所依赖、今生获得灌顶与教言的，集三世一切佛于一身的具恩根本上师，其形象或者就是上师本来的形象，或者是主尊金刚持，身色蓝色如同精炼的靛蓝宝石，一面二臂，双足金刚跏趺而坐，以绸缎、珍宝和骨饰等一切饰物庄严，双手交叉持金刚杵和铃，身体具足相好庄严，容光焕发，面带微笑，心怀欢喜，威光炽盛。
从上师头顶向上，噶举派上师们依次高耸排列，而修持传承的上师们如云层般密集，勇士空行众全部如雾般无间隙地安住。在座垫边缘，护法神们为了消除自己修法的违缘障碍，面向外，威猛愤怒。
在前方花瓣上，座垫与宝座如前所述，莲花、日月垫上安住本尊金刚瑜伽母，或父续密集、母续大幻化、精要喜金刚、无二时轮等任随所欲而观想，周围环绕四续部本尊众。
在右侧花瓣上，座垫宝座等一切皆如前，除无尸陀林地垫外，上面安住薄伽梵释迦牟尼佛，周围环绕贤劫千零二尊佛等十方三世一切佛陀。
在后方，大乘法宝以经卷或典籍形式，如同堆叠的泥砖，金边闪烁，面向自己而安住。
在左侧枝上，安住圣僧众，八大近子等菩萨僧伽，以及舍利弗、阿难等声闻僧伽，身着红褐色袈裟，头圆足露。
在其间隙中，勇士空行和护法神众如雾如暴风般安住。
在树的周围有草地，上面站立着对自己怀有敌意的敌人、作为障碍的魔众，以及自己的亲友等，如同虚空边际般无量的一切众生，密集挤满，不分高低，都随着自己的行为举止，发出皈依的声音嗡嗡作响。
口中念诵："我与以具恩父母为主的等同虚空边际的一切众生，皈依十方三世一切如来身语意功德事业的本体、八万四千法蕴的来源、一切圣僧的主尊、具大恩根本及传承具德贤善上师。"
;


 །ཡི་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ། །སོགས་དོན་ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་ཚིག་རྒྱུན་མར་འདོན་བསྒོམ་བྱ་ཞིང་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་གཏད་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་མཆིས་ཀྱི་བར། །ཞེས་སོགས་དང་།
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག །སོགས་ཚད་མེད་བཞི་བསྒོམ། མཐར་སྐྱབས་ཡུལ་གདན་ཁྲི་དང་བཅས་པ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་རང་ལ་ཐིམ་པས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་སྐྱབས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་སྙམ་པའི་ངང་ནས་སེམས་མ་བཅོས་པར་རང་ལུགས་སུ་གློད། གསལ་སིང་ངེ་བ་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པར་གང་ཡང་མི་འཕྲོ་བའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་ན། དགེ་བ་འདི་ཡིས་མྱུར་བ་དག །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ། །དེ་ཡི་ས་ལ་འགོད་པར་ཤོག །ཅེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བས་རྒྱས་བཏབ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་དང་དམིགས་པ་བརྒྱད་པའོ།། ༈ །།དེའང་སྤྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཐེག་དམན་སེམས་བསྐྱེད་དང་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་རང་ཉིད་ཞི་བདེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ་མཆོད་ཆུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དག །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
པའི་གཏན་གྱི་གེགས། །ཞེས་དང་། ཐབས་མེད་ཤེས་རབ་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་གསུངས་པས། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཙམ་མ་གཏོགས་མཐར་ཐུག་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་ནུས་པས། འདིར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འབད་དགོས་ཤིང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་ཡང་། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། རྒྱུ་རྐྱེན། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་ཐེག་ཆེན་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་དང་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ལ་བྱེད་དེ། དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པའི་མཁྱེན་པ་ཐེག་ཆེན་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་མདོར་
བསྡུ་ན། རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ལ་དད་པ། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་སེམས། །ཞེས་དང་། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལའི་མདོར། རྒྱལ་དང་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལ་དད་གྱུར་ཅིང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལ་དད་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་ལ་དད་གྱུར་ན། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡུད་པར། སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་བསྟེན་ཏོ་ཞེས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་མཆོག་མངའ་རྒྱལ་བ་དེ་སྐད་གསུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ། ས་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བར་ཉེར་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། རྒྱན་ལས། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
皈依本尊坛城诸尊众。皈依诸佛薄伽梵。皈依诸正法。皈依诸圣僧。皈依具有智慧慧眼的勇士、空行、护法、守护众。皈依佛、法及僧众胜妙等。
应当在心中忆念其义，不断诵念其文，观修皈依境，专注于皈依境，不散乱心而一心安住。
然后发心："直至菩提藏"等，以及"愿一切众生具足安乐及安乐因"等，修四无量心。
最后，皈依境连同座位融为光明，融入自身，自身的身语意与皈依境的身语意无二无别。安住于此境界中，不加修饰地放松自心，于明澈空旷而无可执著、不起波动的状态中安住。
若有妄念生起，则以："愿以此善根，迅速成就大手印，将一切众生无一遗漏，安置于此地。"如是回向善根印持后，再转入日常行为中。这是法座与第八观修。
一般而言，发心分为小乘发心和大乘发心两种。第一种是为了自己的寂静安乐而发菩提心，这不足取，如经中说："声闻与独觉，永为成佛障碍。"又云："无方便离智慧，则堕入声闻地。"因此，除了能证得声闻缘觉菩提外，无法获得究竟菩提，所以此处应当致力于大乘发心。
大乘发心又分为：从体性角度区分、定义、因缘、分类、界限等多种，其中首先从体性角度分为大乘世俗菩提心和胜义菩提心两种。《解深密经》云："菩提心有二种：胜义菩提心和世俗菩提心。"
定义是：为利他而缘求圆满菩提的智是大乘世俗菩提心的定义。《现观庄严论》云："发心为利他，欲正等菩提。"
因缘虽有多种说法，但归纳而言，是对佛及佛子的信心、对众生的慈悲心、被善知识摄受等。如云："此之根本是悲心，常思利益诸众生。"《宝箧经》云："信佛及佛法，信解佛子行，若信无上菩提，则生大士之心。"《摄经》云："依止善知识修学佛法，具一切功德之佛如是说。"
分类有：从如地发心到如云发心等二十二种，如《庄严论》云："彼如地金月火"乃至"共二十二种"等。


 །ཡང་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པ། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དང་། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་བཞིར་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་
བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གི་ས་མཚམས་ནི། ས་སོགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་ལས་དང་པོ་གསུམ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་སས་བསྡུས། དེའི་འོག་ཏུ་གཅིག་ནི་སྦྱོར་ལམ་གྱིས་བསྡུས། དེ་ནས་བཅུ་ནི་ས་བཅུས་བསྡུས། དེ་འོག་ལྔ་ནི་ས་བཅུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས། ཕྱི་མ་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་སོ། །ཕྱི་མའི་མོས་ལྡན་སོགས་བཞི་ནི་ལས་དང་པོ་པ་དང་མ་དག་ས་བདུན་དང་དག་པ་ས་གསུམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་སོ། །ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ། རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ། རྫི་བོ་ལྟ་བུ། མཉེན་པ་ལྟ་བུ་དང་གསུམ་མོ། །ཡང་སྨོན་འཇུག་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྫོགས་བྱང་དུ་འགྲོ་འདོད་པ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་ལྟ་
བུ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྨོན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་ནས་དམ་འཆའ། འཇུག་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་དམིགས་ནས་དམ་འཆའ་བའོ། །དམིགས་ཡུལ་ནི། བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ནམ་མཁས་ཁྱབ་ཚད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། བཟང་སྤྱོད་ལས། ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་གྱུར་པ་ཇི་ཙམ་པར། །སེམས་ཅན་མ་ལུས་མཐའ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཇི་ཙམ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་མཐར་གྱུར་པ། །བདག་གི་སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་རགས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་ཞིང་
སྐྱེ་ལ། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་མཉེས་བྱས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་བསགས། །ཆོས་ལ་མི་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྐྱེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་ལུང་དང་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་བསྐྱེད་པའོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གསལ་ལ་མི་གཡོ་བ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེའོ། །དེའང་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དྲི་མ་མེད་པ་མི་གཡོ་བ་རླུང་མེད་པའི་མར་མེའི་རྒྱུན་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའོ། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །ས་མཚམས་ནི་ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བར། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་ཡིན་པས་ཞེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
或者分为四种：胜解行发心、清净增上意乐发心、异熟发心和断障发心。《经庄严论》云："彼发心于诸地，胜解及净增上意，异熟及断障，是为四种别。"
这些发心的界限是：二十二种发心中，前三种属于初学地，其下一种属于加行道，之后十种属于十地，其下五种属于十地的殊胜道，最后三种属于佛地。后一种分类中的四种发心则分别属于初学地、不净七地、清净三地和佛地。
此外，发心还有如国王、如牧人、如船夫三种类型。
又有愿发心和行发心两种，如《入行论》所说："菩提心略说，当知有二种，谓愿菩提心，及行菩提心。"
这两者的差别如同欲去和正去，《入行论》云："如知欲去行去别，智者应知此二别，如是分别应了知。"
或者说，愿发心是缘取果位而立誓，行发心是缘取因而立誓。
所缘对象是：菩提和利益众生。第一种是以寻求大乘智慧为所缘，如《经庄严论》所说："同样地，缘求彼之智慧。"
所缘众生是等同虚空边际的一切众生，为消除他们的痛苦而发心，如《普贤行愿》所说："尽虚空边际所有，众生无余亦如是，乃至业惑之边际，我这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
或者可分为：胜解行发心、清净增上意乐发心、异熟发心、断障发心四种，如《经庄严论》所说："此发心于诸地，胜解及净增上意，异熟及断障。"
这些发心的界限为：在前述如地等二十二种发心中，前三种属于凡夫地，其下一种属于加行道，之后十种属于十地，之后五种属于十地的殊胜道，最后三种属于佛地。后者四种中，胜解行摄于凡夫地，净增上意摄于不净七地，异熟摄于清净三地，断障摄于佛地。
又发心可分为：如王发心、如牧人发心、如船夫发心三种。
又可分为愿行二种，如《入行论》所说："菩提心总之，应知有二种：菩提愿望心，及菩提行心。"
这两者的区别如同想去与正在去，如《入行论》所说："如同了知欲行走与行走之区别，智者应当依次了知此二者之区别。"
或者说，愿菩提心是缘于果而立誓，入菩提心是缘于因而立誓。
所缘境为：缘于菩提和众生的利益。首先，缘于寻求大乘智慧，如《经庄严论》所说："如是缘于求彼智慧。"缘于众生是缘于等同虚空的所有众生，为了消除他们的痛苦而发心，如《普贤行愿品》所说："尽虚空际有多少众生，无余众生边际亦复如是，尽业惑际之所及，我之愿望边际亦如是。"
世俗菩提心是由言教而粗显生起，胜义菩提心是由胜义法性力而生起。关于前者，《经庄严论》说："由友力因力根本力，闻力习善力，不坚与坚生，说由他教之发心。"
生起胜义菩提心的因是："善令圆满佛欢喜，善集福德智慧资，为生无分别智慧，是故此为殊胜心。"是由与教法相应的修持和证悟特性而生起的。
胜义菩提心的体性是：以空性悲心为核心，明晰不动，远离一切戏论。如《解深密经》所说："其中胜义菩提心是出世间的，远离戏论边际，极其明晰，以胜义为所缘，无垢不动，如无风灯炎般极其明晰。"
界限是从初地至佛地，如《经庄严论释》所说："胜义发心是初地极喜等。"
;


 །དེའང་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་བླང་ཡུལ་ནི། ལམ་སྒྲོན་ལས། ཡང་དག་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་ཡི། །བླ་མ་བཟང་ལ་སྡོམ་པ་བླང་། །སྡོམ་པའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་དང་། །བདག་ཉིད་གང་ཞིག་སྡོམ་ལ་གནས། །སྡོམ་པ་འབོགས་བཟོད་སྙིང་རྗེར་ལྡན། །བླ་མ་བཟང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་ལས་བླང་ཞིང་དེ་ལྟར་མ་ཐུབ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སེམས་བསྐྱེད་གང་ལེན་པའི་ཚིག་རྣམས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ལན་གསུམ་བརྗོད་པས་སྨོན་འཇུག་གི་སྡོམ་པའང་འཐོབ་སྟེ། བྱང་ས་ལས། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་མེད་པར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་
བར་བྱ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའང་མེད་ན་མདུན་དུ་དམིགས་ནས་བླངས་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ། བསླབ་བཏུས་ལས། ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མེད་ན་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བསྒོམས་ནས། སྡོམ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་དང་སྦྱར་ནས་བླངས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བླང་བའི་ཆོ་ག་ནི་མང་ཡང་འདིར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་བརྒྱུད་པ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ལྟར་ན་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་དེའང་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཐུས་འབྱུང་བས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཤམས་ཤིང་ཡན་ལག་བདུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པས་རྒྱས་བསྡུས་སྐབས་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྡུ་ན། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་ཅིང་བཤགས་པ་དང་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བསྐུལ་ཞིང་
གསོལ་བ་ཡི། །དགེ་བ་ཅུང་ཟད་བདག་གིས་ཅི་བསགས་པ། །ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བསྔོ། །ཞེས་ལན་གསུམ་རྗེས་ཟློས་བྱ། དངོས་གཞི་ནི། སྐྱབས་གསུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་དགོས་པས། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སེང་གེས་བཏེགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲིའི་སྟེང་དུ། སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ཕྱག་གཉིས་ས་གནོན་མཉམ་བཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་མཚན་དཔེས་སྤྲས་པ་ཞབས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་སོགས་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་ཉན་རང་གི་དགེ་འདུན་སོགས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་བ་བཞུགས་པར་མོས་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པ་ཆོས་ལ་ལམ་དགེ་འདུན་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་བཟུང་ནས་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲིན་ཅན་གྱི་ཕ་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་དེའི་
ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་ཟློས་མཛོད། ཅེས་བརྡ་སྦྱར། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་མཆིས་ཀྱི་བར། །ཞེས་པ་ནས། རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། །ཞེས་པའི་བར་ཚར་གསུམ་གྱིས་སྨོན་འཇུག་བསྡོམས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །རྗེས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་བདག་དགའ་བ་སྒོམ་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛོད། དེང་དུས་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད། །མི་ཡི་སྲིད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ། །དེ་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
关于世俗菩提心的受持对象，《道炬论》中说："应从具足正相的善上师受戒。通达戒律仪轨，自身安住于戒，能授戒且具悲心，当知是善上师。"应当从具足相的上师处受持，若不能如此，则可在如来形像前，至诚三次念诵受取菩提心的文句，也能获得愿行戒。如《菩萨地》所说："若无具足彼等功德之人，菩萨应在如来形像前自己受持菩萨律仪。"
若连此也没有，则在面前作观想受持也能生起，如《学处摄》所说："若无如是善知识，则应观想十方诸佛菩萨现前，以自力受持戒律。"
受持的仪轨虽有多种，但此处依据从圣者文殊传至龙树菩萨的传承，按照寂天论师的传统，分为加行、正行、后行三部分。
首先，愿行菩提心发起的主要因是依靠福德资粮，这又因三宝之力而生起，因此，应当在三宝及诸佛菩萨前陈设不可思议的供云，需以七支行作为前行。根据详略情况而调整，简要则为："礼拜供养忏悔随喜，劝请祈祷所积微善，悉皆回向大菩提。"如是三遍随诵。
正行是：需要受持以三皈依为先导的发心戒，于前方虚空中观想狮子所托的宝座上，安住正等正觉佛陀，身色如纯金，双手结触地与等持印，具足三法衣，庄严相好，结跏趺坐，八大近子等菩萨僧伽和声闻僧伽等充满虚空而安住。以佛为导师，法为道路，僧为修行道友，如此发心："如同过去诸位菩萨发愿行菩提心那样，我也为了一切众生皆为具恩父母的缘故，而发菩提心。"如是作意后随诵："乃至菩提藏"等，直至"依次而学习"，三次合并愿行而发菩提心。
后行仪轨是修欢喜心，随诵："今日我生具果义，善得人身妙善得，今日生于佛族姓，今成为佛之子矣。"


 །ད་ནི་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་བརྩམས་ཏེ། །སྐྱོན་མེད་བཙུན་པའི་རིགས་འདི་ལ། །རྙོག་པར་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱ། །ཞེས་དང་། གཞན་དགའ་བ་སྒོམ་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་གྱིས། བདག་གིས་དེ་རིང་སྐྱོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བ་བདེ་གཤེགས་ཉིད་དང་ནི། །བར་དུ་བདེ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་ཟིན་གྱི། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་དགའ་བར་གྱིས། །ཞེས་ཚར་རེ་བརྗོད། བསླབ་བྱ་ལ་སྐྱབས་འགྲོའི་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཉིས་
ལས། དང་པོ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་མདོར། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་ཡང་དག་དགེ་བསྙེན་ཏེ། །ནམ་དུའང་ལྷ་ནི་གཞན་དག་ལ། །ཕྱག་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སོང་བ། །འཚེ་ཞིང་གསོད་པའི་སེམས་དང་བྲལ། །དགེ་འདུན་ལ་ནི་སྐྱབས་སོང་བ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་འགྲོགས་མི་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་སློབ་པའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་མང་དུ་ཡོད་ཅིང་། མདོར་བསྡུ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་བླ་མ་ལ་གུས་པ། ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་བ། དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་བསྟེན་པ། སེམས་ཅན་བློས་མི་སྤོང་བ། སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་བསྡུས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ། དོན་མེད་པའི་སྡིག་པ་མི་བྱེད་དེ། ཅི་ནུས་ཀྱི་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་འཇུག་པའི་བསླབ་བྱའོ། །རྒྱས་པར་ན་ཐར་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་སྡོམས་སུ་མཛད་པ་ནི། སེམས་ཅན་བློས་མི་བཏང་བ་དང་། །སེམས་དེའི་ཕན་ཡོན་དྲན་བྱ་དང་། །
ཚོགས་གཉིས་བསག་པར་བྱ་བ་དང་། །ཡང་ཡང་བྱང་སེམས་སྦྱང་བ་དང་། །དཀར་ནག་ཆོས་བརྒྱད་བླང་དོར་ཏེ། །ལྔ་པོས་སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་ནི་གཙོ་བོར་བསླབ་པ་གསུམ་ཡིན་ཅིང་དེ་ཡང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་འདུས་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡོམས་སུ་མཛད་པ་ནི། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྟེ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་ཡིས། །འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བསླབ་བྱ་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་པས། སྤང་བླང་འཇུག་ལྡོག་མ་ནོར་བར་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པར་བྱོས་ཤིག །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། དཔལ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་བཀང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་ལྷག་འགྱུར། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གྱུར་ནས་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བརྩོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་
ཐག་རྣམས། །བདེར་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། སེམས་དེ་ཡང་དག་བླངས་གྱུར་པ། །དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་གཉིད་ལོག་གམ། །བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཤུགས། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དུ་མ་ཞིག །ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་སེམས་བཏང་ན་ཉེས་དམིགས་ནི། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་། གཞན་དོན་ཉམས་པ་དང་། ས་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་ཅིང་ཡུན་རིང་འགོར་བའོ། །དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ནས། །ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་མ་བྱས་ན། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀུན་བསླུས་པས། །བདག་གི་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པས་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཏེ་བླང་དོར་མ་འཆོལ་བར་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱས་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག །ཅེས་བརྗོད། བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་དགུ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
"从今我必须，精勤修行契合种性之业，令此无过清净种姓，不受污染如是行。"
还有修习他喜，随诵："我今于诸救护者前，邀请众生成善逝，并于中间享安乐，愿天非天等欢喜。"如是各诵一遍。
学处有皈依学处与发心学处两种。
首先是皈依学处，如《涅槃经》所说："若人皈依佛，彼为真优婆塞，永不向其他诸神，顶礼致敬。皈依正法者，远离损害杀害心，皈依僧伽者，不与外道交往。"
第二是发心学处："菩萨子不学之事，无有任何一法。"若详细区分则有很多，简而言之：恭敬大乘上师，断除四黑法，依止四白法，不舍弃众生，愿学处总结为为众生获得佛果，不造无义罪业，尽己所能修善是行学处。
详细来说，如《解脱庄严》所说，总结愿学处："不舍弃众生，忆念此心功德，积集二种资粮，再再修习菩提心，取舍黑白八法，此五摄愿学处。"
行学处主要是三学，而三学又包含在六度中，依此而总结："布施持戒忍辱，精进禅定智慧，如是六种内容，摄持行发心学处。"因此，应当不错乱取舍而行持正法。
如是发菩提心的功德，如《吉祥授记经》所说："菩提心之福德，若有形相者，遍满虚空界，福德尚过此。"《入行论》说："一旦发起菩提心，被困轮回牢狱中，诸苦难众生，即称善逝子，世间天人皆礼敬。"又说："正受此心后，即使睡眠或放逸，福德之势力，无间断涌现，如同虚空般广大。"
舍弃菩提心的过患是：堕入恶趣，失坏利他，障碍获得地位并长久延迟。如所说："若如是立誓后，未以行为成办者，欺骗一切众生故，我将如何去往善趣？"如是说了无量过患，因此应当如理了知功德与过患，不错乱取舍，以精勤为心要，则不久将现前圆满成佛，故应如是作意。
如是宣说后，应当回向发愿。这是第九法座。


། ༈ །།
གཉིས་པ་སྡིག་སྒྲིབ་དག་པར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་བཟླས་ནི། སྤྱིར་དགེ་སྡིག་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་རག་ལས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཆོས་རྣམས་ཡིད་ནི་སྔོན་འགྲོ་བས། །ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་གྲགས་པས། །ཞེས་དང་། མཛོད་ལས། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་བསྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་མི་དགེ་བ་བཅུའམ་མཚམས་མེད་པ་ལྔའམ་དེ་དང་ཉེ་བ་ལྔའམ་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་བྱས་སམ་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་གམ་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་རྣམས་དང་། དེར་མ་ཟད་ཆགས་སྡང་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ཐོས་བསམ་བགྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡིག་པ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཅིང་དང་པོས་ཐར་པ་ལ་སྒྲིབ། གཉིས་པས་ཀུན་མཁྱེན་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་། དང་པོ་ནི། ཕྲ་རྒྱས་མངོན་པ་འོག་མ་ལྟར་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད།
གོང་མ་ལྟར་བརྒྱ་དང་ཉེར་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཡིན། བསྡུ་ན་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་མ་རིག་པ་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་སྟེ་རྩ་ཉོན་དྲུག །ཁྲོ་སོགས་ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ་རྣམས་ལ་བྱེད། བསྡུ་ན་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་དུ་འདུས། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་གཟུང་རྟོག་འཛིན་རྟོག་གཉིས་ལ་བྱེད། དེའང་ཤེས་བྱར་སྲིད་ཚད་ལ་མཚན་མར་བཟུང་བར་འདུ་ཞིང་། བསྡུ་ན་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལ་མཚན་འཛིན་དུ་འདུས། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པར་རིགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བཤགས་ན་འདག་ཅིང་བཤགས་ཚུལ་སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་འགྱོད་པ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་དང་། གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་དང་། ཉེས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྟོབས་དང་། རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤགས་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ལའང་དོན་མེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། མྱུར་དུ་
འབྲལ་དགོས་པར་བརྟགས་ལ་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་གིས་སྡིག་པ་བགྱིས་པ་ཐམས་ཅད་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་རྒྱུ་དངོས་སོགས་ཚེ་འདི་པའི་དོན་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ན་རེད་པས་ཤི་ཚེ་དེ་དག་གང་ཡང་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་། ལས་ཁོ་ན་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ། དེ་དག་བསྒྲུབས་ཀྱང་དཀའ་ལས་ཆེ་ཞིང་ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་དགོས་ཏེ། དཔལ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོར། ཕ་མ་སྤུན་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། །བྲན་དང་ནོར་དང་རྩ་ལག་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་། །ཤི་བའི་རྗེས་ཕྱིར་དེ་དག་འགྲོ་བ་མེད། །ལས་རྣམས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་དེ་དག་འགྲོ། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་ཆ་དགོས་པར། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ནས། །མཛའ་དང་མི་མཛའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་འཆི་ཁ་གནད་གཅོད་དང་ཤི་འོག་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་དང་ཤི་ནས་དམྱལ་བ་སོགས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོར་
བཅས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལ་འཇིགས་ཏེ་སྡིག་པ་འཕྲལ་དུ་སྦྱང་དགོས་ཏེ། སྡིག་པ་མ་བྱང་བར་གློ་བུར་དུ་ཤི་ཚེ་ཐར་མེད་ཀྱི་དོང་དུ་ཚུད་ཉེན་ཆེ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས་ཀྱང་། བདག་ནི་སྡིག་པ་མ་བྱང་བར། །སྔོན་དུ་འགུམ་པར་འགྱུར་དུ་མཆི། །ཇི་ལྟར་འདི་ལས་ངེས་ཐར་བར། །མྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་དང་། ཡིད་བརྟན་མི་རུང་འཆི་བདག་འདིས། །བྱས་དང་མ་བྱས་མི་སྡོད་པར། །ན་དང་མི་ན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། །གློ་བུར་ཚེ་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་ལ་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མདུན་དུ་བཤགས་པར་བགྱིའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
第二、净除罪障的金刚萨埵修持念诵：一般而言，一切善恶均依赖于意的发动，如《宝鬘论》所说："诸法以意为先导，意为主要，故为名闻"。《俱舍论》亦云："思是意之业，由彼生身语业。"
因此，由意的贪嗔等烦恼所发起的十不善业、五无间罪、五近无间罪、或破坏戒律与誓言等，不论是自己做的，或是令他人去做，或是随喜他人所做，不仅如此，即使是由贪嗔和烦恼所引发的闻思修习，都是罪业和不善。
烦恼障有烦恼障和所知障两种，第一种障碍解脱，第二种障碍遍智。第一种，按照下部阿毗达磨，有九十八种随眠；按照上部观点，有一百二十八种。简而言之，有贪、嗔、慢、无明、疑、见六种根本烦恼，以及嗔等二十种随烦恼。归纳起来，归入贪、嗔、痴三者。所知障是指所取分别和能取分别二者，即执着一切所知为有相，归纳起来，就是对基、道、果三者的执相。
这些的结果是苦，如《入行论》所言："从不善生苦，如何定脱离？日夜我应当，唯一思维此。"
因此，若忏悔一切罪业，则能清净。忏悔方式有四力：追悔力、对治力、返回力和依止力。
首先，追悔力也需要通过观察无义、恐惧、应速离而生起悔意。第一，思维："我所造的一切罪业，都只是为了降伏敌人、保护亲友、积聚财物等今生之目的，但死时这些都不会随行，唯有业如影随形般跟随。虽然为了成办这些事情费尽辛劳，但却毫无果报。"如《吉祥授记经》所说："父母兄弟子与妻，奴仆财富及眷属，死后彼等皆不随，唯有诸业随形去。"《入行论》亦云："一切皆须舍而去，我未如是了知故，为亲非亲诸事故，造作种种诸罪业。"
第二是：罪业的果报是临终痛苦、死后遇阎罗使者、死后投生三恶趣等，有极大恐惧。
第三是：对此生恐惧，必须立即净除罪业，因为若罪业未净而突然死亡，有堕入无解脱深渊的大危险。《入行论》亦云："我若罪未净，先行死亡去，云何定脱此，速疾祈救护。"又说："不可信赖死主，不分已作未作，不管病与不病，突然命不可恃。"
因此，通过这三种理由生起悔意，在特殊对境前忏悔。
;


 །འདི་ནི་དཔེར་ན་ཁ་དྲག་གི་བུ་ལོན་མ་འཁོར་བར་ཞུ་བ་བྱས་པ་དང་འདྲའོ། །སྟོབས་གཉིས་པ་ནི། སྡིག་པའི་གཉེན་པོར་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཡང་སྡིག་པ་མང་པོ་དགེ་བ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཇོམས་ཏེ། །མྱང་འདས་མདོར། དགེ་བ་གཅིག་བྱས་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་མང་པོ་འཇོམས་ཏེ། །ཞེས་དང་། གསེར་འོད་ལས། གང་གིས་བསྐལ་པ་སྟོང་རྣམས་སུ། །སྡིག་པ་
ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བགྱིས། །ལན་གཅིག་རབ་ཏུ་བཤགས་པ་ཡིས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་མི་གཙང་བས་གོས་པ་ཁྲུས་བྱས་ཏེ་དྲི་བཟང་གིས་བྱུགས་པ་དང་འདྲའོ། །སྟོབས་གསུམ་པ་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱིས་འཇིགས་ནས་ཕྱིན་ཆད་སྡིག་པའི་འཕྲོ་གཅོད་ཅིང་སྡོམ་པ་ཡིན་ཏེ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སྡིག །ནོངས་པ་ལགས་པར་བཟུང་དུ་གསོལ། །འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ལགས་པས། །སླན་ཆད་བདག་ནི་ཡོང་མི་བགྱིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཆུ་འོད་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་འདྲའོ། །སྟོབས་བཞི་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕག་མོའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས། གང་དག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སོང་བ། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །མི་ཡི་ལུས་འདི་སྤངས་ནས་སུ། །དེ་དག་ལྷ་ཡི་ལུས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་བགྱིས་ན་ཡང་། །དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་ལྟར། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུད་
ཀྱིས་སྒྲོལ་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་བག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཁས་ཉེན་པོས་དབང་པོ་ཆེ་ལ་འཇུས་པའམ་དུག་ལ་སྔགས་བཏབ་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་སྔོན་མི་དགུ་བརྒྱ་དང་གོ་དགུ་བསད་པ་སོར་ཕྲེང་ཅན་དང་། མ་བསད་པ་བདེ་བྱེད་དང་། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པ་གཅུང་དགའ་བོ་དང་། ཕ་བསད་པ་མཐོང་ལྡན་སོགས་ཀྱང་སྟོབས་བཞི་པོ་རེ་རེས་སྡིག་པ་དག་ནས་དགྲ་བཅོམ་དང་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྔོན་ཆད་བག་མེད་གྱུར་པ་ལས། །ཕྱིས་ནས་བག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་དེ་ཡང་། །ཟླ་བ་སྤྲིན་བྲལ་ལྟ་བུར་རྣམ་མཛེས་ཏེ། །དགའ་བོ་སོར་ཕྲེང་མཐོང་ལྡན་བདེ་བྱེད་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་པ། །དམིགས་པ་དགུ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的译文：
这就像是向有权势者请求免除未还债务一样。
第二力是：以善行作为罪业的对治。即使是一个善行也能摧毁许多罪业，如《涅槃经》所说："做一善业也能摧毁许多罪业。"《金光明经》中说："若人于千劫中，造作极不可忍罪，一次至诚忏悔后，彼等一切皆清净。"
这就像被不净物污染后洗净并涂抹香料一样。
第三力是：畏惧异熟果报而从今以后断绝罪业并自我约束，如所言："诸导师请认知，我之罪业过失，此非善行，自今而后，我再不为此事。"
这就像改变了水流的方向一样。
第四力是：皈依三宝和发菩提心。如《空行母事迹》所说："凡皈依佛之人，彼等不堕恶趣，舍弃人身之后，即得天人之身。"《入行论》亦云："虽作极重不可忍罪业，若依勇士可脱大怖畏，依靠彼能刹那解脱，具畏惧者为何不依靠？"
这就像悬崖上的人抓住大树，或对毒药施咒一样。
因此，过去杀死九百九十九人的指鬘，杀母的善作，贪恋女人的弟弟阿难，杀父的有见等人，也都通过这四种力中的每一种净除罪业，获得阿罗汉和预流果等成就。如所说："若人过去曾放逸，后来具足正念彼，如无云月般庄严，犹如阿难指鬘有见善作等。"
第十法座，第九观修。


། ༈ །།དེ་ནས་སྟོབས་བཞིའི་ནང་ནས་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་བཟླས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། དེའང་ཐོག་མར་རང་ཐ་མལ་པར་གནས་པའི་སྤྱི་བོར་པཾ་ལས་པདྨ་དཀར་པོ་དང་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་གདན་དེའི་སྟེང་
དུ་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་རྩེ་ལྔ་པ་ལྟེ་བ་ལ་ཧཱུྃ་གིས་མཚན་པ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་འཕགས་པ་མཆོད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ངོ་བོ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། ཕྱག་གཡས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཐུགས་ཀར་གཏོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་ཅིང་། གཡོན་པས་དེས་ཡུ་བ་བྱས་པའི་དྲིལ་བུ་སྙེམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཀུར་བརྟེན་པ། ཞབས་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། ལྷའི་དར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་ཅན། དབུ་སྐྲ་རལ་པའི་ཅོད་པན་སྤྱི་བོར་བཅིངས་པའི་རྩེ་མོར་རིགས་བདག་བླ་མ་མི་བསྐྱོད་པས་དབུ་བརྒྱན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་དབུ་རྒྱན་སྙན་རྒྱན་མགུལ་རྒྱན་དཔུང་རྒྱན་ཕྱག་གདུབ་ཞབས་གདུབ་སྐ་རགས་དོ་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་སྤྲས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོ་བ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་
གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་གསལ་བ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་དཀར་པོ། དེའི་མཐར་ༀ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ཧཱུྃ་ཞེས་དང་། དེའི་མཐར་ༀ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ས་མ་ཡ་ཞེས་པ་ནས། ས་ཏྭ་ཨཱཿ། ཞེས་པ་རྣམས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུས་གཡས་སྐོར་དུ་བསྐོར་བ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཡི་དམ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྤྱི་བོའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐིམ་པས་དེ་ཉིད་སྐྱབས་གནས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྐུར་བལྟས་ཏེ། ངག་ཏུ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་སྔགས་ཕྲེང་ཟླ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དང་ཁྲ་ལ་ལ་བབས་པས་སྐུ་ལུས་ཐམས་ཅད་དཀར་ལྟེམ་གྱིས་གང་ཞིང་ལྷག་མ་རྣམས་
ཞབས་གཡས་པའི་ཐེ་བོང་ནས་ཆང་རྫའི་ཐེམ་བུ་རྟོལ་བ་ལྟར་ངང་རྒྱང་རྒྱང་བབས་ཏེ་རང་གི་ཚང་བུག་ནས་ཞུགས། རང་གི་ཚེ་རབས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ནད་གདོན་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་སྙིགས་མ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཁྲག་གམ་དུད་ཁུའམ་སོལ་ཁུའི་རྣམ་པར་ཆུ་སྣས་སྦུར་མ་ཁྱེར་བ་ལྟར་དེད་ཅིང་འོག་སྒོ་གཉིས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་བ་སྤུའི་བུ་ག་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་རྣམས་ནས་ནག་ནུ་རུ་རུ་ཐོན་ཏེ་དབང་ཆེན་གསེར་གྱིས་གཞི་ལ་ཐིམ་ཞིང་ལུས་ཐམས་ཅད་དཀར་སངས་ཀྱིས་དག་པའི་ནང་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་དཀར་ལྟེམས་ཀྱིས་གང་པའི་ལྷག་མ་ཡར་ཕྱུར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞབས་ལ་རེག་པར་བསམས་ལ་ཡིག་བརྒྱ་དང་ཡི་གེ་དྲུག་པ་ཅི་ནུས་བཟླ། མཐར་ཐལ་མོ་སྙིང་གར་སྦྱར་ཏེ། མགོན་པོ་བདག་ནི་མི་ཤེས་རྨོངས་པ་ཡིས། །དམ་ཚིག་ལས་ནི་འགལ་ཞིང་ཉམས། །བླ་མ་མགོན་པོས་སྐྱབས་མཛོད་ཅིག །གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཀྱེ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཅན། །འགྲོ་བའི་
གཙོ་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆགས་ཐམས་ཅད་མཐོལ་ལོ་བཤགས་སོ།

། ༈ །།དེ་ནས་སྟོབས་བཞིའི་ནང་ནས་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་བཟླས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། དེའང་ཐོག་མར་རང་ཐ་མལ་པར་གནས་པའི་སྤྱི་བོར་པཾ་ལས་པདྨ་དཀར་པོ་དང་ཨ་ལས་ཟླ་བའི་གདན་དེའི་སྟེང་
དུ་ཧཱུྃ་ལས་རྡོ་རྗེ་དཀར་པོ་རྩེ་ལྔ་པ་ལྟེ་བ་ལ་ཧཱུྃ་གིས་མཚན་པ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་འཕགས་པ་མཆོད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཚུར་འདུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ངོ་བོ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། ཕྱག་གཡས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་ཐུགས་ཀར་གཏོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་ཅིང་། གཡོན་པས་དེས་ཡུ་བ་བྱས་པའི་དྲིལ་བུ་སྙེམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཀུར་བརྟེན་པ། ཞབས་སེམས་དཔའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ། ལྷའི་དར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་ཅན། དབུ་སྐྲ་རལ་པའི་ཅོད་པན་སྤྱི་བོར་བཅིངས་པའི་རྩེ་མོར་རིགས་བདག་བླ་མ་མི་བསྐྱོད་པས་དབུ་བརྒྱན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་དབུ་རྒྱན་སྙན་རྒྱན་མགུལ་རྒྱན་དཔུང་རྒྱན་ཕྱག་གདུབ་ཞབས་གདུབ་སྐ་རགས་དོ་ཤལ་ལ་སོགས་པ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་སྤྲས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོ་བ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་
གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་གསལ་བ། དེའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཧཱུྃ་དཀར་པོ། དེའི་མཐར་ༀ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ཧཱུྃ་ཞེས་དང་། དེའི་མཐར་ༀ་བཛྲ་ས་ཏྭ་ས་མ་ཡ་ཞེས་པ་ནས། ས་ཏྭ་ཨཱཿ། ཞེས་པ་རྣམས་ཁ་དོག་དཀར་པོ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུས་གཡས་སྐོར་དུ་བསྐོར་བ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཡི་དམ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་སྤྱི་བོའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐིམ་པས་དེ་ཉིད་སྐྱབས་གནས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྐུར་བལྟས་ཏེ། ངག་ཏུ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་སྔགས་ཕྲེང་ཟླ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དང་ཁྲ་ལ་ལ་བབས་པས་སྐུ་ལུས་ཐམས་ཅད་དཀར་ལྟེམ་གྱིས་གང་ཞིང་ལྷག་མ་རྣམས་
ཞབས་གཡས་པའི་ཐེ་བོང་ནས་ཆང་རྫའི་ཐེམ་བུ་རྟོལ་བ་ལྟར་ངང་རྒྱང་རྒྱང་བབས་ཏེ་རང་གི་ཚང་བུག་ནས་ཞུགས། རང་གི་ཚེ་རབས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་ནད་གདོན་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་སྙིགས་མ་ཐམས་ཅད་རྣག་ཁྲག་གམ་དུད་ཁུའམ་སོལ་ཁུའི་རྣམ་པར་ཆུ་སྣས་སྦུར་མ་ཁྱེར་བ་ལྟར་དེད་ཅིང་འོག་སྒོ་གཉིས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་བ་སྤུའི་བུ་ག་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་རྣམས་ནས་ནག་ནུ་རུ་རུ་ཐོན་ཏེ་དབང་ཆེན་གསེར་གྱིས་གཞི་ལ་ཐིམ་ཞིང་ལུས་ཐམས་ཅད་དཀར་སངས་ཀྱིས་དག་པའི་ནང་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་དཀར་ལྟེམས་ཀྱིས་གང་པའི་ལྷག་མ་ཡར་ཕྱུར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞབས་ལ་རེག་པར་བསམས་ལ་ཡིག་བརྒྱ་དང་ཡི་གེ་དྲུག་པ་ཅི་ནུས་བཟླ། མཐར་ཐལ་མོ་སྙིང་གར་སྦྱར་ཏེ། མགོན་པོ་བདག་ནི་མི་ཤེས་རྨོངས་པ་ཡིས། །དམ་ཚིག་ལས་ནི་འགལ་ཞིང་ཉམས། །བླ་མ་མགོན་པོས་སྐྱབས་མཛོད་ཅིག །གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཀྱེ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཅན། །འགྲོ་བའི་
གཙོ་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆགས་ཐམས་ཅད་མཐོལ་ལོ་བཤགས་སོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
以下是完整的简体中文直译：
然后，在四力当中，最殊胜的对治普行力，即是依靠金刚萨埵的修持与持诵。首先，在自己处于平常状态的头顶上，由"啪"字化现白莲花，由"阿"字化现月轮座垫，在其上由"吽"字化现五股白色金刚杵，其中心有"吽"字标记。从中放射光芒，供养圣众，利益有情，然后光芒收摄，完全转化。
从本质上说，这是自己的根本上师，但其显现形象为世尊金刚萨埵，身色洁白，一面二臂。右手执持五股金刚杵置于胸前，左手持铃置于腰间。以菩萨跏趺坐姿端坐。身着各种天界丝绸的上衣和下裙，头发结成发髻，顶上缠绕着发髻冠，冠顶由传承本尊上师不动佛严饰。佩戴由各种珍宝制成的头饰、耳饰、项饰、臂饰、手镯、脚镯、腰带、璎珞等一切装饰，具足相好庄严，放射无量光芒，显而无自性，如同镜中影像般清晰。
在其心间的月轮上有白色"吽"字，其周围是"嗡班杂萨埵吽"，更外围是"嗡班杂萨埵萨玛雅"直至"萨埵阿"等字，皆为白色，如珍珠串般右旋排列。从中放射光芒，迎请十方三世诸上师、本尊、佛、菩萨、勇士、空行母、护法、守护神众，全部融入头顶的金刚萨埵中，观想其为一切皈依处的总集。
口中念诵："上师金刚萨埵，请净化我与一切遍布虚空的有情众生的一切罪障、过失与堕罪！"如是祈请后，上师金刚萨埵心间的种子字、咒语串与月轮放射出智慧甘露流，晶莹闪耀地降下，充满整个身体，余下的部分从右脚大拇指流出，如同酒坛底破裂一般，汩汩流出，从自己的梵穴进入。
自己从无始轮回以来积累的一切罪障、疾病、魔障、破损的誓言、违缘和浊垢，全部以脓血或黑水或墨汁的形式，如同用水冲走鼻涕一样，从下部二门和诸根门、毛孔、指尖等处黑黝黝地排出，全部融入大地金中。整个身体变得洁白清净，内部完全充满智慧甘露，余下的甘露上涌至金刚萨埵足部。
如此观想，尽力念诵百字明咒和六字咒。最后，双手合掌置于心间：
"怙主啊，我因无知愚痴，违背并损毁了三昧耶戒。上师怙主请救护我！主尊金刚持啊！具大悲心者啊！我皈依众生之主！身口意根本和支分的一切破损誓言，我皆发露忏悔！"


 །སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། སྤྱི་བོའི་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཐུགས་དགྱེས་ཤིང་ཞལ་འཛུམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ངང་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་དབུགས་དབྱུང་བའི་གསུང་འབྱོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འོད་དུ་ཞུ་ནས་རང་ལ་ཐིམ་པས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་སྙམ་པའི་ངང་ནས་མི་དམིགས་པར་བཞག །རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་ན་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་རྒྱས་གདབ་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་གོ །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སྡིག་སྒྲིབ་དག་པའི་རྟགས་ལ། ལུས་ཡང་ཞིང་གཉིད་ཆུང་། ཁམས་བདེ་ཞིང་སྙིང་དགའ་ཡལ་བ་འབྱུང་། རྨི་ལམ་དུ་ཁྲུས་བྱས་པ། གཅེར་བུར་ཐོན་པ། ལུས་
ལ་རྣག་ཁྲག་འཛག་པ། འཁྲུ་བ། སྐྱུག་པ། གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་སོགས་རྨིའོ། །གཞན་ཡང་ཟས་ངན་སྐྱུག་པ། ཞོ་དང་འོ་མ་འཐུང་བ། ཉི་ཟླ་མཐོང་བ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། མེ་འབར་བ། མ་ཧེ་དང་མི་ནག་པོ་ཐུབ་པ། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་མཐོང་བ། འོ་མ་འབྱུང་བའི་ཤིང་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཁྱུ་མཆོག་དང་། རི་དང་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་ཁང་བཟང་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཛེག་པ། ཆོས་ཉན་པ་སོགས་རྨིས་ན་སྡིག་སྒྲིབ་དག་པའི་རྟགས་སོ། །རྟགས་བྱུང་ནས་ཀྱང་རྒྱང་བསྐྱུར་བྱས་ན་མི་འོང་བས་འཕྲོ་མཐུད་ནས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་ཞིང་འབད་དགོས་སོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་གཅིག་པ། དམིགས་པ་བཅུ་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་མཎྜལ་གྱི་ཁྲིད་ལ། སྤྱིར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་དགེ་བ་བསྒྲུབས་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སློབ་པ་ནི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའང་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལྟར་ན། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཕྱི་མ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་སོགས་ཆོས་གསུམ་འདི་དག་ཕལ་མོ་ཆེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བསྔགས། །བསོད་ནམས་ཞེས་བྱའི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་བྱམས་ཆོས་སོགས་ལྟར་ན། དང་པོ་གཉིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བཟོད་བརྩོན་བསམ་གཏན་གསུམ་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་འཆར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་བསོད་ནམས་དང་། ཕྱི་མ་ལྔ་ཆར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ལྔ་ཆར་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་འདི་སྐབས་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ན་ཚོགས་རྫོགས་ཕུལ་ཆེ་ཞིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་ཚོགས་ཆེ་བས་བླ་མ་ལས་ལྷག་པའི་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་སོགས་ལུས་ངག་
ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཉེས་པ་བསྒྲུབ་པས་བྱ་དགོས་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་མཉེས་བྱས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་བསགས། །ཆོས་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྐྱེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཅེས་དང་། རིམ་ལྔ་ལས། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། །བླ་མ་མཆོད་པ་ཡང་དག་བརྩམ། །དེ་མཉེས་པས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གྱི། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དཔལ་འབྱུང་གི་རྣམ་ཐར་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྲུང་བའོ།

以下是完整的简体中文直译：
"请加持净化一切罪障、过失和堕罪"，如此祈请后，头顶上的上师金刚萨埵欢喜微笑，对我说道："善男子，你的一切罪障、过失和堕罪已经清净纯洁了"，随着这鼓励的话语，他化为光明融入自身，使上师金刚萨埵的身语意与自己的身语意如水融入水般不可分离。保持这种状态而安住于无所缘境。
若生起散乱分别念，则以回向和发愿来印持，将善根回向菩提，然后进入日常行为。这样修持后，罪障清净的征兆包括：身体轻盈少睡，身心舒适愉悦。梦中见到自己沐浴、裸体、身体流出脓血、腹泻、呕吐、穿白衣等。
此外，梦见呕吐不好的食物、饮用酸奶和牛奶、见到日月、飞行于虚空、火焰燃烧、制服水牛和黑人、见到比丘和比丘尼僧团、攀登乳汁流出的树木、大象、公牛、山、狮子宝座和宫殿，以及听闻佛法等，这些都是罪障清净的征兆。
即使出现这些征兆也不要远离抛弃，应当继续精进修持。这是第十一法座，第十个观修要点。
第三，圆满二资粮的曼达拉引导。一般来说，以纯净增上意乐所生起的善行会成为二资粮的因，其中修学六波罗蜜多是圆满二资粮的最殊胜方法。
根据《入中论》，前三种波罗蜜多属于福德资粮，后三种属于智慧资粮。如云："布施等三法，多为善逝对在家人所赞叹，这些即是所谓的福德资粮。"
根据弥勒法等，前两种为福德资粮，般若波罗蜜多为智慧资粮，忍辱、精进和禅定三者则属于两种资粮的范畴。如云："布施和持戒是福德资粮，智慧是智慧资粮，其余三者属于两者。"
或者，布施波罗蜜多是福德资粮，后五种都是智慧资粮。如云："五者皆为智慧资粮。"
特别是，此处若能令上师欢喜，则资粮圆满尤为殊胜。其原因是，令佛欢喜能积累大量资粮，而没有比上师更尊贵的佛，因此应当通过供养上师等身语意三门的行为来获得上师的欢喜。
如云："令圆满佛陀欢喜，积累福德智慧资粮，为生起无分别智慧，此乃最为殊胜。"
《五次第》中说："舍弃一切其他供养，应当精勤供养上师，令他欢喜即能获得殊胜的一切智智慧。"
《吉祥生传记》中说："菩萨的一切福德，皆由善知识守护。"


 །ཞེས་དང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དང་པོ་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་ལ་བསྙེན་པར་བྱ་བསྟེན་པར་བྱ་བསྙེན་བཀུར་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཀུ་ས་ལེའི་ཚོགས་གསོག་བྱ་ན། ཕཊ་ཅེས་པས་རང་གི་སྙིང་དཀར་ནག་གི་མཚམས་ནས་རང་སེམས་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་སྐུ་མདོག་དམར་མོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་མ་གཡས་གྲི་གུག་ནམ་མཁར་འཕྱར་ཞིང་གཡོན་ཐུགས་ཀར་ཐོད་པ་བདུད་རྩིས་གང་བ་བསྣམས་པ། རུས་པའི་རྒྱན་སྐྱ་ཁྲོལ་ལེ་བ་ཞིག་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་རྒྱངས་ཀྱིས་བྱོན་མདུན་དུ་མི་མགོའི་སྒྱེད་པོ་རི་རབ་ཙམ་གསུམ་བཙུགས། རང་གི་ཐོད་པ་གྲི་གུག་གིས་ལིངས་ཕོག་དེའི་ཁར་བཞག །ཐོད་པ་ཕྱི་དཀར་ལ་ནང་དམར་བ་དཔྲལ་བར་ཨཱཿས ་མཚན་པ་ཨཱཿརང་ལ་བསྟན་པ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར་བསམ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མས་སྟོད་ཀྱི་ཆ་ཡི་ཕྲག་པ་གཡས་པ་བྲེགས་ཐོད་པའི་ནང་དུ་བཅུག་གྲི་གུག་གིས་དཀྲུགས། ༀ་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀུ་ཌ་ལི་ཧ་ན་ཧ་ན་ཧཱུྃ་ཕཊ། སྭ་བྷཱ་ཝས་སྟོང་པར་སྦྱངས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར། ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ་ལན་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་འདི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྩ་བ་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཨཱརྒྷཾ་སོགས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་སྦུ་གུས་གསོལ་བས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏེ་མཐར་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་མི་དམིགས་པར་བསམ། ཡང་རོ་སྟོད་གཡོན་པ་བཅད་ཐོད་པར་བཅུག །ཨ་མྲྀ་ཏ་སོགས་དང་། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་དམ་བཅས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་གཏིབས་པ་བཞིན་སྤྱན་དྲངས་ལྗགས་རྡོ་རྗེའི་སྦུ་གུས་གསོལ་བས་མཉེས་ཏེ་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བས་ཐུགས་རྒྱུད་གང་བར་བསམས་ལ་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ། ཡང་རོ་སྨད་གཡས་པ་ཐོད་པར་བཅུག །ཨ་མྲྀ་ཏ་སོགས་དང་། ན་མཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་ཝ་ལོ་ཀི་ཏེ་ༀ་སམྦྷ་ར་སམྦྷ་ར་ཧཱུྃ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་མཛེས་དམ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐུ་འབྱམས་ཀླས་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ། །འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དྲིན་ཅན་ཕ་མས་ཐོག་དྲངས་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག །ལམ་རྒྱུད་ལྔ། སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་ནོ། །ཁྱེད་རྣམས་གང་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་ཟས་གོས་ཀྱིས་ཚིམ་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བས་རྒྱུད་གང་བར་གྱུར་ཅིག །ཡང་རོ་སྨད་གཡོན་པ་ཐོད་པར་བཅུག་གོང་བཞིན་ཨ་མྲྀ་ཏ་དང་སམྦྷ་ར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིའི་མཚན་ནས་བརྗོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་འདི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཁ་ལ་མེ་འབར་མས་གཙོ་བྱས་ཡི་དྭགས་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཚོགས་བཀྲེས་སྐོམ་དང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱིས་གདུངས་པ་མཐའ་དག་ལ་སྦྱིན་ནོ། །གང་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་ཟས་གོས་ཀྱིས་ཚིམ་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བས་རྒྱུད་གང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བསམས་ལ་མི་དམིགས་པར་བཞག །དེ་རྗེས། རྒྱལ་བ་མཆོད་པས་མཉེས་གྱུར་ཅིག །དམ་ཅན་ཐུགས་དམ་སྐོང་གྱུར་ཅིག །རིགས་དྲུག་འདོད་པ་ཚིམ་གྱུར་ཅིག །ཕ་མའི་དྲིན་
ལེན་འཁོར་གྱུར་ཅིག །འབྱུང་པོ་གང་དག་འདིར་ནི་ལྷག་གྱུར་ཏམ། །སོགས་དང་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་གྱིས་རྒྱས་གདབ་བོ། །དེ་ནི་ཀུ་ས་ལའི་ཚོགས་གསོག་གོ །

以下是完整的简体中文直译：
如此说。《八千颂般若经》中说："如是，菩萨摩诃萨若欲现前圆满证悟无上正等正觉，首先应亲近、依止、恭敬善知识。"又云："为善知识所摄受的菩萨摩诃萨将迅速现前证悟无上正等正觉。"
若要修习库萨里积资，当念"啪"字，从自心黑白交界处，观想自心化为金刚瑜伽母，身色红，一面二臂，右手高举弯刀于虚空，左手于胸前持盈满甘露的嘎巴拉碗，身佩白森森的骨饰。她迅速出现在前方虚空，面前竖立三座如须弥山般的人头骷髅堆。用弯刀削下自己的头盖骨置于其上。头盖骨外白内红，额部有"阿"(ཨཱཿ，ā，आ，ఆ，阿，啊)字标记，"阿"字朝向自己，宽阔广大。
然后金刚瑜伽母切下上半身的右肩放入嘎巴拉碗中，用弯刀搅动。"嗡班杂阿姆利达库达里哈纳哈纳吽啪"(ༀ་བཛྲ་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀུ་ཌ་ལི་ཧ་ན་ཧ་ན་ཧཱུྃ་ཕཊ།，oṃ vajra amṛta kuḍali hana hana hūṃ phaṭ，ॐ वज्र अमृत कुडलि हन हन हूं फट्，ఓం వజ్ర అమృత కుడలి హన హన హూం ఫట్，嗡金刚甘露之主击杀击杀吽啪，嗡班扎阿木日达固达里哈纳哈纳吽啪)。以"自性"清净为空性。从空性中化现智慧甘露的大海。念"嗡阿吽"(ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ，oṃ āḥ hūṃ，ॐ आः हूं，ఓం ఆః హూం，嗡阿吽，嗡阿吽)三遍加持。
"此大智慧甘露海，加持根本噶举诸上师口中，嗡阿吽；悉地根本本尊圣众口中，嗡阿吽；阿钵甘等。"以上诸尊以金刚吸管饮用后，心生喜悦，最终如彩虹消散般无所缘。
再切下上半身的左部放入嘎巴拉碗，念"阿姆利达"等。于前方虚空中迎请智慧护法及眷属、誓愿护持佛法的一切护法如云集聚，以金刚吸管享用，他们心生欢喜，无漏妙乐充满他们的心相续，如是观想后安住于无缘。
再切下下半身右部放入嘎巴拉碗，念"阿姆利达"等和"南麻萨儿瓦达塔嘎达阿瓦洛基帝嗡桑巴拉桑巴拉吽"(ན་མཿསརྦ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་ཝ་ལོ་ཀི་ཏེ་ༀ་སམྦྷ་ར་སམྦྷ་ར་ཧཱུྃ།，namaḥ sarva tathāgata avalokite oṃ saṃbhara saṃbhara hūṃ，नमः सर्व तथागत अवलोकिते ओं सम्भर सम्भर हूं，నమః సర్వ తథాగత అవలోకితే ఓం సంభర సంభర హూం，礼敬一切如来观自在积聚积聚吽，纳玛萨尔瓦达塔嘎达阿瓦洛基帝嗡桑巴拉桑巴拉吽)。
"礼敬如来多宝！礼敬如来妙色最胜！礼敬无量身！礼敬远离一切畏惧者！此智慧甘露海，献予以恩德父母为首的六道众生、五道相续、四生所摄的一切有情。愿你们享用所欲饮食衣物得满足，无漏妙乐充满相续！"
再切下下半身左部放入嘎巴拉碗，如前念诵"阿姆利达"和"桑巴拉"及四如来名号："此智慧甘露海，献予以饿鬼女王'口燃火'为首的如恒河沙数无量饿鬼众，他们饥渴贫困交迫。愿他们享用所欲饮食衣物得满足，无漏妙乐充满相续，获得佛果位。"如是观想后安住于无缘。
之后："愿诸佛陀喜悦供养！愿誓言守护者心愿圆满！愿六道欲求满足！愿父母恩德回报！愿此处余留的有情......"等，并以回向善根菩提及发愿来印持。
这就是库萨里积资。


 ཆོས་ཐུན་བཅུ་གཉིས་པ། དམིགས་པ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། ༈ །།དེ་ནས་ཚོགས་གསོག་གི་རིམ་པ་མང་ཡང་མཎྜལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་གསོག་པ་འདི་ཁྲིད་རིམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོར་འབྱུང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་གསོག་པ་ནི། མཎྜལ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དང་། མཆོད་པའི་མཎྜལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མཎྜལ་གཉིས་ཡོད་ན་ཆེ་ཞིང་བཟང་བ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཎྜལ་གྱི་དམིགས་རྟེན་བྱ་ཞིང་། ཅུང་ཟད་དམན་པ་ལ་མཆོད་པའི་མཎྜལ་གྱི་དམིགས་རྟེན་བྱ། གཅིག་ལས་མེད་ན་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་མཎྜལ་དང་། མཆོད་པའི་མཎྜལ་གྱི་དམིགས་རྟེན་ཤིང་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད། དེ་ཡང་མ་འབྱོར་ན་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་བྱའོ། །དེའང་ལག་ལེན་ཐུབ་ཕྱིན་གང་ཆེ་བ་བསོད་ནམས་ཆེ་ཞིང་། རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་ན་སོར་བཞི་ཡན་
དུ་ལོངས་པ། ས་རྡོ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་མཐོ་གང་ཡན་ཆད་དོ། །དེ་ལས་ཆུང་བ་མི་བསྟེན། དབྱིབས་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པོ་སྟེང་འཇམ་ཞིང་མཉམ་པ་དབུས་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་འབུར་དུ་དོད་པའི་རྣམས་པ་ཅན། སྤྱིལ་མོ་དང་ཚོམ་བུ་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲུག་ཆ་དང་མཉམ་པའི་རི་ཟླུམ་པོས་འོག་ཏུ་འཁོར་བ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། གས་གྲུམ་དང་ཆག་པ་དང་བཙས་ཁྱེར་སོགས་མ་ཡིན་པར་འབྱོར་ན་དྲི་བཟང་གིས་བྱུགས་ཤིང་རི་མོ་མེད་པར་བྱའོ། །དེའང་སྐྱོན་དེ་དག་དབུས་ལ་ཡོད་ན་བླ་མ། མདུན་རང་། གཡས་ཕ་མ་དང་ཉེ་འབྲེལ། གཡོན་མཆེད་གྲོགས། རྒྱབ་འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནོད། ཚོམ་བུའང་རབ་རིན་པོ་ཆེ། འབྲིང་དུང་དང་འགྲོན་བུ། ཐ་མའང་ནས་དང་འབྲས་སོགས་འབྲུ་བཟང་པོ་ལ་བྱའོ། །དམ་ཚིག་ཏུ་མཎྜལ་སྟོང་པར་མི་བཞག །ལེགས་པར་རང་གཞན་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་མི་གཙང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སངས་ཀྱིས་དག་པར་དམིགས་ལ་མཎྜལ་ལག་ཏུ་ཐོག་ཏེ་གཡས་སྙིམ་པ་མེ་ཏོག་དང་
བཅས་པས་ཀྲི་ཡ་བའི་ལུགས་ལ་ཕྱག་གཡས་པས་གཡས་སྐོར་དུ་ཕྱི་ཞིང་མཎྜལ་བསྲུང་བ་བཞག་ནས་ཚོམ་བུ་བཀོད་པ་ཡིན། ནང་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཡོན་སྐོར་དུ་ཕྱི་ཞིང་མཎྜལ་གྱི་བསྲུང་བ་བཞག་ནས་ཚོམ་བུ་བཀོད་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་ལུགས་གཉིས་གང་འཐད་བརྟགས་ལ་ལན་གསུམ་སོགས་ཕྱི། དེ་ནས་ཚོམ་བུ་དབུས་དང་མཐའ་གང་རུང་དུ་ཉེ་དྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོ་བ་དང་འཐོར་བ་དང་ཆེ་ཆུང་མི་སྙོམས་པའི་སྐྱོན་སོགས་དང་བྲལ་བར་བཀོད་དེ། སྒྲུབ་པའི་མཎྜལ་དངོས་དེ་ཉིད་བསངས་སྦྱངས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་མཎྜལ་དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་རྒྱན་རྟ་བབས་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེའི་ནང་གི་དབུས་སོགས་སུ་ཚོམ་བུ་ལྔ་བཀོད་དེ་སྐྱབས་ཡུལ་གྱི་སྐབས་ལྟར་དབུས་སུ་གྱད་དང་སེང་གེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བཏེག་པའི་ཁྲི་དང་པདྨ་ཉི་ཟླའི་སྟེང་དུ་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ། ཕྱོགས་བཞིར་མདུན་དུ་ཡི་དམ་སོགས་སྐྱབས་འགྲོའི་སྐབས་ལྟར་
བསྐྱེད། ལྷ་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ༀ། མགྲིན་པར་ཨཱཿ། ཐུགས་ཀར་ཧཱུྃ། ཧཱུྃ་ལས་འོད་འཕྲོས་པས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ནས་བསྒོམ་པ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐོར་བ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟིམ་ནས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བཞུགས་སུ་གསོལ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཎྜལ་དེ་ཉིད་མཆོད་ཤོམས་ཀྱི་དབུས་སམ་མཆོད་ཤོམས་མེད་ན་སྟེགས་མཛེས་ཤིང་གཙང་བ་མཆོད་པའི་རྟེན་གྱི་བཞུགས་གནས་སུ་འོས་པ་མཐོ་ལ་ཡངས་པའི་སར་བཤམ་མོ།

以下是完整的简体中文直译：
第十二法座，第十一个观修要点。虽然积累资粮的次第很多，但依靠曼达拉积累资粮在一切引导次第的前行中都会出现，并且是最为殊胜的方法。依此门积累资粮方式如下：
曼达拉分为修持用和供养用两种。对于第一种，如果有两个由宝石等制成的曼达拉，应以较大且较好的作为修持曼达拉的所缘依托，以稍差的作为供养曼达拉的所缘依托。如果只有一个，则以同一个作为修持和供养曼达拉，而供养曼达拉的所缘依托可用木头、石头等制作。若连这些也没有，则只以观想来进行。
在实际操作中，曼达拉越大，福德越大。若是由珍宝制成的，应至少四指宽；若是由土、石、木等制成的，则至少一肘高。不应使用比这更小的。形状应当圆形，上面平滑均匀，中央略微隆起突出，没有凹凸不平和堆积物，底部有与顶部六分之一相当的圆形底座围绕，美观悦意，没有裂缝、破损和铜锈等。如有条件，应涂抹香料并确保没有图案。
若这些瑕疵出现在中央，会对上师有害；前方，对自己有害；右边，对父母和亲属有害；左边，对同伴和朋友有害；后方，对眷属和财富有害。供品堆最好用珍宝，其次用贝壳和珠子，最次也要用大麦、稻米等优质谷物。
根据三昧耶戒，曼达拉不应空置。应当观想彻底净化自他器情世间的一切疾病、魔障、罪障、不净物，然后手持曼达拉，用右手拿着带花的布擦拭。根据事部传统，用右手顺时针擦拭，放置曼达拉的守护圈，再摆放供品堆；根据内部传统，以逆时针擦拭，放置曼达拉的守护圈，再摆放供品堆。应检查这两种外部传统中何者合适，然后擦拭三次等。
然后摆放供品堆，不要太靠近中央或边缘，避免歪斜、散落、大小不均等缺点。对修持曼达拉本身进行净化，从空性中观想该曼达拉变为珍宝宫殿，四方四门，具足装饰和阶梯等一切特征。在其中央等处摆放五个供品堆，如皈依境所示，中央是由壮士和八狮子所托起的宝座，其上有莲花、日轮和月轮，上面是根本上师，周围环绕着传承上师等噶举派诸上师。四方如同皈依时一样，前方是本尊等。
所有这些圣众头顶有"嗡"(ༀ，oṃ，ॐ，ఓం，嗡，嗡)字，喉间有"阿"(ཨཱཿ，āḥ，आः，ఆః，阿，啊)字，心间有"吽"(ཧཱུྃ，hūṃ，हूं，హూం，吽，吽)字。从"吽"字发出光芒，从自性住所迎请与所修相同的智慧尊，由诸佛菩萨围绕，然后融合为不二，请安住于前方虚空。将修持曼达拉置于供台中央，若无供台，则放置于美观洁净、适合作为供养所依之处，高而宽敞的地方。
;


 །གཉིས་པ་མཆོད་པའི་མཎྜལ་ནི། དེའི་མདུན་དུ་ཅུང་ཟད་དམའ་བའི་སྟན་ལ་རང་ཉིད་འདུག་སྟེ་ལག་པ་གཡོན་མཎྜལ་དང་གཡས་སུ་ཚོམ་བུ་ཐོགས་ལ་ཡིག་བརྒྱ་ཚར་གཅིག་འདོན་པ་དང་སྦྲགས་ནས་གོང་བཞིན་མཎྜལ་གྱི་རྡུལ་གཙང་ཞིང་དག་པར་ཕྱི་བ་དང་སྦྲགས་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སངས་ཀྱིས་དག་པར་བསམ། ཚིག་འདོན་པ་དང་དོན་གསལ་འདེབས་པ་དང་ཚོམ་བུ་བཀོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་མཐུན་བྱ་
སྟེ། ༀ་བཛྲ་བྷཱུ་མི་ཨཱཿཧཱུྃ། གཞི་རྣམ་པར་དག་པ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི། ཞེས་པ་ནས། བཞེས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་པའི་བར་དང་། ས་གཞི་སྤོས་བྱུགས་མ་དང་། མཉེས་བྱེད་མཎྜལ་བཟང་པོ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད། །བདག་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣང་སྲིད་ཡོངས་བཞེས་ནས། །བླ་མེད་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྩལ་དུ་གསོལ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྩལ་དུ་གསོལ། །ཞེས་བརྗོད། སྤྲོ་ན་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་མ་དང་། བདག་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འབུལ་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་ལྷ་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། །ཞེས་སོགས་དང་གཞན་ཡང་སྤྱི་བཤགས་དང་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་མཆོད་བསྟོད་སོགས་གང་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསག་སྦྱང་གི་ཐབས་ལ་འབད།
མཐར་སྒྲུབ་པའི་མཎྜལ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟིམ་སྟེ་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོའོ། །ཚོགས་རྫོགས་པའི་རྟགས་སུ་ཟས་ཆེར་མ་ཟོས་ཀྱང་མི་ལྟོགས། ཤེས་རབ་ཕྱེ་བས་སྔར་མ་གོ་བའི་ཆོས་མང་དུ་ཤེས། སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོས་མང་དུ་དྲན་ཞིང་ཉམས་དགའ་ལ་བློ་བཀོལ་དུ་བཏུབ་པ་འབྱུང་། རྨི་ལམ་དུའང་བུད་མེད་མང་པོས་ཟས་སྐོམ་སྟེར་བ་དང་། ཉི་ཟླ་ཤར་བ། གྱེན་ལ་འགྲོ་བ། མེ་ཏོག་གི་ཐང་ལ་འགྲོ་ཞིང་མེ་ཏོག་འཐུ་བ། གོས་གསར་གྱོན་པ། རྒྱན་བཏགས་པ། ཆུ་བརྒལ་བས་ཕ་རོལ་དུ་སྒྲོལ་བ། ཆུ་ལ་གྲུའམ་ཟམ་པ་བཙུགས་པ། མཎྜལ་དང་མེ་ལོང་ཕྱི་ཞིང་ལྟ་བ་དུང་འབུད་པ་རྔ་བོ་ཆེ་བརྡུང་བ་རོལ་མོ་དཀྲོལ་བ་ལྷ་ཁང་ལྟ་བ་སོགས་རྨིའོ། །དེའང་ཐེངས་རེ་ཙམ་རྨི་བ་ལ་གཏད་ར་མེད་པས་རྟགས་འདི་རྣམས་ཡང་ཡང་དངོས་ཉམས་རྨི་ལམ་དུ་བྱུང་ན་ཅུང་ཟད་ཚོགས་རྫོགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་གསུམ་པ། དམིགས་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་བྱིན་རླབས་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ནི།
དེའང་ཉམས་རྟོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ཅིང་དེ་ལ་སྣོད་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དམ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཞེ་མེད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་བཟློག་མེད་ཀྱི་མོས་གུས་ཕུལ་ན་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན། ལྷག་པར་འོ་སྐོལ་གྱི་བརྒྱུད་པ་འདི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པས་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་ན་ཉམས་རྟོགས་འཆར་མི་སྲིད་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུགས་ཚེ་དབང་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལའང་དཔོན་སློབ་གཉིས་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལའང་འདུལ་བ་ལྟར་ན་རབ་བྱུང་དང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་མཁན་པོ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ལ་ལས་ཀྱི་དང་གནས་སྦྱིན་པའི་དང་ཀློག་པའི་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་ལྔར་ཡོད་དེ། མདོ་རྩ་བ་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་མཁན་པོ་ཉིད་
དུ་གནས་པ་ལའོ།

 །གཉིས་པ་མཆོད་པའི་མཎྜལ་ནི། དེའི་མདུན་དུ་ཅུང་ཟད་དམའ་བའི་སྟན་ལ་རང་ཉིད་འདུག་སྟེ་ལག་པ་གཡོན་མཎྜལ་དང་གཡས་སུ་ཚོམ་བུ་ཐོགས་ལ་ཡིག་བརྒྱ་ཚར་གཅིག་འདོན་པ་དང་སྦྲགས་ནས་གོང་བཞིན་མཎྜལ་གྱི་རྡུལ་གཙང་ཞིང་དག་པར་ཕྱི་བ་དང་སྦྲགས་གཟུང་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སངས་ཀྱིས་དག་པར་བསམ། ཚིག་འདོན་པ་དང་དོན་གསལ་འདེབས་པ་དང་ཚོམ་བུ་བཀོད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་མཐུན་བྱ་
སྟེ། ༀ་བཛྲ་བྷཱུ་མི་ཨཱཿཧཱུྃ། གཞི་རྣམ་པར་དག་པ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི། ཞེས་པ་ནས། བཞེས་ནས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །ཞེས་པའི་བར་དང་། ས་གཞི་སྤོས་བྱུགས་མ་དང་། མཉེས་བྱེད་མཎྜལ་བཟང་པོ་དང་། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། །ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད། །བདག་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སྣང་སྲིད་ཡོངས་བཞེས་ནས། །བླ་མེད་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྩལ་དུ་གསོལ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྩལ་དུ་གསོལ། །ཞེས་བརྗོད། སྤྲོ་ན་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་མ་དང་། བདག་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འབུལ་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་སོགས་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་ལྷ་རྣམས་དགོངས་སུ་གསོལ། །ཞེས་སོགས་དང་གཞན་ཡང་སྤྱི་བཤགས་དང་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་མཆོད་བསྟོད་སོགས་གང་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསག་སྦྱང་གི་ཐབས་ལ་འབད།
མཐར་སྒྲུབ་པའི་མཎྜལ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟིམ་སྟེ་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོའོ། །ཚོགས་རྫོགས་པའི་རྟགས་སུ་ཟས་ཆེར་མ་ཟོས་ཀྱང་མི་ལྟོགས། ཤེས་རབ་ཕྱེ་བས་སྔར་མ་གོ་བའི་ཆོས་མང་དུ་ཤེས། སྔར་བརྗོད་པའི་ཆོས་མང་དུ་དྲན་ཞིང་ཉམས་དགའ་ལ་བློ་བཀོལ་དུ་བཏུབ་པ་འབྱུང་། རྨི་ལམ་དུའང་བུད་མེད་མང་པོས་ཟས་སྐོམ་སྟེར་བ་དང་། ཉི་ཟླ་ཤར་བ། གྱེན་ལ་འགྲོ་བ། མེ་ཏོག་གི་ཐང་ལ་འགྲོ་ཞིང་མེ་ཏོག་འཐུ་བ། གོས་གསར་གྱོན་པ། རྒྱན་བཏགས་པ། ཆུ་བརྒལ་བས་ཕ་རོལ་དུ་སྒྲོལ་བ། ཆུ་ལ་གྲུའམ་ཟམ་པ་བཙུགས་པ། མཎྜལ་དང་མེ་ལོང་ཕྱི་ཞིང་ལྟ་བ་དུང་འབུད་པ་རྔ་བོ་ཆེ་བརྡུང་བ་རོལ་མོ་དཀྲོལ་བ་ལྷ་ཁང་ལྟ་བ་སོགས་རྨིའོ། །དེའང་ཐེངས་རེ་ཙམ་རྨི་བ་ལ་གཏད་ར་མེད་པས་རྟགས་འདི་རྣམས་ཡང་ཡང་དངོས་ཉམས་རྨི་ལམ་དུ་བྱུང་ན་ཅུང་ཟད་ཚོགས་རྫོགས་པའི་རྟགས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་གསུམ་པ། དམིགས་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་བྱིན་རླབས་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ནི།
དེའང་ཉམས་རྟོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ཅིང་དེ་ལ་སྣོད་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དམ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཞེ་མེད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་བཟློག་མེད་ཀྱི་མོས་གུས་ཕུལ་ན་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན། ལྷག་པར་འོ་སྐོལ་གྱི་བརྒྱུད་པ་འདི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པས་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་ན་ཉམས་རྟོགས་འཆར་མི་སྲིད་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུགས་ཚེ་དབང་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལའང་དཔོན་སློབ་གཉིས་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལའང་འདུལ་བ་ལྟར་ན་རབ་བྱུང་དང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་མཁན་པོ་གཉིས། སློབ་དཔོན་ལ་ལས་ཀྱི་དང་གནས་སྦྱིན་པའི་དང་ཀློག་པའི་དང་གསང་སྟེ་སྟོན་པའི་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་ལྔར་ཡོད་དེ། མདོ་རྩ་བ་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་མཁན་པོ་ཉིད་
དུ་གནས་པ་ལའོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
第二部分，供养曼达拉
在其前方稍低的座垫上自己坐下，左手持曼达拉，右手持供堆，诵一遍百字明咒的同时，如前所述清洁擦拭曼达拉上的尘垢，同时观想能所二执所摄的自他相续中的一切罪障清净无余。诵词、明观意义和摆放供堆应当协调一致：
"嗡班扎布米阿吽"（藏文：ༀ་བཛྲ་བྷཱུ་མི་ཨཱཿཧཱུྃ，梵文拟音：oṃ vajra bhūmi āḥ hūṃ，梵文天城体：ॐ वज्र भूमि आः हूं，梵文泰卢固体：ఓం వజ్ర భూమి ఆః హూం，汉语字面意义：金刚地，汉语拟音：嗡班匝布米阿吽）
"基础清净无垢，金刚自性之大地"，如是从头至"请接受加持"为止。
"香涂大地以及，悦意精妙曼达，圆满三身上师众，外内密三真如供。我身受用现有界，悉皆受纳祈垂赐，无上殊胜悉地果，祈赐大手印悉地。"
若想扩展，可念诵"十方三世"和"我与无边一切众生的身财受用及一切善根，皆供养上师和三宝"等，以及"遍智遍见诸尊垂念我"等，还可根据所知念诵《普忏》、《七支供》和供赞等，努力积累资粮、净除罪障。
最后，修持曼达拉的本尊众与自身无二融合，将善根回向菩提。
圆满资粮的征兆是：虽未多食却不饥饿；智慧开启，了解许多以前不懂的法义；能忆起以前所说的许多法义，心情愉快且思维灵活；梦中有许多女子供养饮食，梦见日月升起，向上攀登，行于花园并采摘花朵，穿新衣，戴饰品，渡水到达彼岸，水中置船或桥，擦拭曼达拉和镜子并观看，吹海螺，击大鼓，奏乐器，参观寺庙等。这些若仅是偶尔梦见一次并无确定意义，但如果在实修、体验和梦中反复出现这些征兆，则是资粮已略微圆满的真实征象。
法教第十三课，第十二个所缘。
第四，迅速获得加持之上师瑜伽
一切证悟体验的根本是上师瑜伽。对此，如果具格的弟子对具足特质的殊胜上师一心专注，真诚无伪地祈请，以及献上无可阻挡的虔诚信心，则必定能在一生一身中现证大手印智慧，这毫无欺诳。
尤其是我们这一传承是加持传承，若未获得上师加持，不可能生起证悟体验；一旦获得加持，灌顶意义的一切证悟将刹那间在相续中生起。要如此生起，师徒二人需有业缘关联且具足特质。
关于此，依照律部，有受戒和具足戒两种和尚；阿阇黎则有羯磨阿阇黎、依止阿阇黎、教读阿阇黎、教授阿阇黎和沙弥阿阇黎五种。《根本律》云："为了出家和受具足戒，某比丘住于和尚地位。"


 །ཞེས་དང་དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཡིན་ནོ་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་དང་ལས་བྱེད་པ་དང་གནས་སྦྱིན་པ་དང་ཀློག་པ་ཡང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས། མཁན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་དགོས། ཆོས་བཞི་ནི་བཙུན། བརྟན། མཁས། ཕན་འདོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་དགོས་ཤིང་ཕན་འདོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། སྙིང་རྗེ་བཟོད་ལྡན་ནང་འཁོར་དག་པ་དང་། །ཕན་འདོགས་གཉིས་བརྩོན་མཚན་དང་ལྟ་བ་མཐུན། །སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གནས། །ཐ་མལ་ལུས་དང་ས་ནི་རང་བཞིན་གནས། །ཞེས་གསུངས། གཞན་ཡང་། ནད་པ་སྙིང་བརྩེ་འཁོར་ནི་དག་པ་དང་། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ཕན་འདོགས་གཉིས་བརྩོན་པ། །དུས་སུ་འདོམས་པ་དེ་དག་བླ་མར་བསྔགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ལའང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སློབ་དཔོན་ནི་དགེ་སློང་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་འབོགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་བདུན་ལྡན་ནོ། །དྲུག་ནི་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྣམ་དག་དང་ལྡན་པ་མཚན་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པ་ཐ་སྙད་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་
ཐ་མལ་པར་གནས་པ་བསམ་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །གསང་སྟོན་ནི། ཆོས་དྲུག་པོའི་སྟེང་དུ་བར་ཆད་དྲི་བ་ལ་མཁས་པའོ། །ལས་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚིག་ཕྱེད་ཀྱང་མ་འཁྲུགས་པར་བློ་ནས་ཐོན་པའོ། །གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནི་མཁན་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཁར་ཆོས་འདུལ་བའི་སྤང་བླང་གི་ལུང་འབོགས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་སློབ་མའི་རྒྱུད་དག་པར་སྒྲུབ་ནུས་པའོ། །ཀློག་པའི་སློབ་དཔོན་ནི། རབ་བྱུང་ལ་རང་རང་གི་སྡོམ་པ་རྣམ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་ས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མཚན་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པ་རང་གིས་བསླབ་བྱའི་ཆོས་དེ་ལེགས་པར་ཤེས་ཏེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནོར་ལྡན་དུ་སྒྲུབ་ནུས་པའོ། །ཐེག་ཆེན་པ་ལྟར་ན་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་དང་གསང་སྔགས་ལུགས་ཀྱི་བླ་མ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྟག་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། །ཐེག་ཆེན་
དོན་ལ་མཁས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏོང་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་། རྒྱན་ལས། བཤེས་གཉེན་ཞི་བ་དུལ་བ་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་བརྩོན་བྱས་ལུང་གིས་ཕྱུག །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས། ཡང་ན་ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ཡན་ལག་དགུ་ལྡན་པ་དགོས་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་དང་། །གཟུང་འོས་དེ་ཉིད་གཉིས་སྟོན་པ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །སྟོན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་དང་། སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། །འཇམ་ཞིང་རྒྱགས་བྲལ་མི་སྐྱོ་བ། །གསལ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རིག་པ་དང་། །གོ་ཞིང་ཟང་ཟིང་མེད་ཀུན་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས། སློབ་དཔོན་ཟླ་བས། བླ་མས་སློབ་མའི་བསམ་ཤེས་ནས། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར་བྱེད་པ། །མཁས་པས་སློབ་མ་བསྡུ་བྱ་ཡི། །བླུན་པོས་སློབ་མ་ནམ་ཡང་མིན། །ཞེས་གསུངས། གསང་སྔགས་ལྟར་ན། རང་འདོད་ལྷ་མཉམ་རྣལ་འབྱོར་པ། །རབ་མཐོང་སྔགས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་སོན། །ཞེས་དང་། དུས་འཁོར་ལས། དང་པོར་ཡང་དག་བསྟེན་བྱ་བླ་མ་དག་ཀྱང་དམ་ཚིག་ལྡན་ཞིང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་ལ་ལྷག་པར་གནས། །དེ་ཉིད་བསྒོམས་ཤིང་མ་ཆགས་དྲི་མ་དག་དང་རྣམ་པར་བྲལ་ཞིང་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ལམ་ལ་ཞུགས། སློབ་མ་རྣམས་ལ་ལམ་ནི་སྦྱིན་བྱེད་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པ་འཕྲོག་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཚངས་སྤྱོད་ལྡན། །བདུད་རྣམས་ལ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དབྱུག་པ་དེ་ཡང་འཛིན་མའི་གཞི་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་རབ་གྲགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།

直译简体中文
"如此说，彼即是阿阇黎——教授阿阇黎、羯磨阿阇黎、依止阿阇黎和教读阿阇黎也是如此。"
这些和尚也须具足四法。四法即：尊贵、稳固、善巧、具足饶益支分。关于饶益支分：
"具悲心忍耐眷属清净和，饶益二勤相貌见解同，会说解义了知自性住，平凡之身所在地自性。"
此外，还说：
"对病人悲悯眷属清净和，法财二种饶益精勤者，适时教导这些为上师。"
关于阿阇黎，沙弥阿阇黎需是具足六法的比丘，加上精通授予沙弥戒律，共七项。六法为：具足清净的具足戒，相貌与见解相符，具足三种言说，身体保持平常，思想安住自然。
教授阿阇黎：在六法基础上，精通询问障碍。
羯磨阿阇黎：具足羯磨眷属之法，能不错误地从心中诵出羯磨仪轨，甚至不会混淆半个字。
依止阿阇黎：除了具备前面所说的四种特质外，还能通过传授持守戒律的方法使弟子相续清净。
教读阿阇黎：出家人应持守各自的清净戒律，自然安住于本地，相貌与见解相符，精通自己所教授的法，能以解说、辩论、著述的智慧使弟子相续中具足三学之财。
按大乘而言，有波罗蜜多乘传统的上师和密咒传统的上师等多种，其中第一种，如《入行论》所说：
"恒时依止善知识，精通大乘要义者，菩萨最胜律仪持，纵为性命亦不舍。"
《庄严经论》说：
"善知识寂静调柔极寂静，功德超胜精勤富藏经教传，彻悟实相善辩具足大悲心，远离厌倦应当依止此上师。"
或者需具备四种特质和九种支分，如云：
"广大能除疑惑与，堪依如实教示二，此乃菩萨之圆满，导师应具此功德。"
又说：
"最胜菩萨之功德：柔和无傲不疲倦，明晰通达多学识，了解无贪普遍行。"
龙树论师说：
"上师了知弟子意，随顺根机而引导，智者摄受诸弟子，愚者永不得弟子。"
依密咒而言：
"所修本尊瑜伽师，明见通达密咒者。"
《时轮金刚》中说：
"首先应当亲近上师须具足誓言住胜金刚乘，修习真实无执离诸垢染安住忍辱入于道，为诸弟子授予道路救拔地狱恐怖具梵行，对诸魔众持金刚杵彼于大地金刚萨埵广扬名。"


 །དེའང་། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེར་ཡང་ནི་ལེགས་དཔྱད་ནས། །དེ་ལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྟེན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་དོན་དམ་བསྙེན་པར་གསུངས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། །སེམས་མི་འགོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཤིང་ལྷག་པར་རང་འདོད་ཀྱི་འཁྲི་བ་གཏན་མ་ཞུགས་ཤིང་རབ་སྡོམ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་ལྡན་ཞིང་ཐ་མའང་ཕམ་པས་མ་གོས་པ་རང་ལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་རང་གི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་བྲན་དུ་མི་བཀོལ་བ་དགོས། གཡོ་ཟོལ་གྱིས་རྙེད་པས་རྙེད་པ་བསྡུ་བ་དང་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང་གཡོ་སྒྱུས་གཞན་མགོ་བསྐོར་ནས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡིག་ལ་སྦྱོར་བའི་བླ་མ་ནི་བསྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ། །སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་བསྡུ་ན་བླ་མ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་ཐག་ཆོད་ཅིང་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་དད་པ་དང་མོས་གུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་སྦུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མར་ཤེས་ཏེ་དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བརླན་པ་དང་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཚེ་ཕྱི་མ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ལྟོ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ཚེ་
འདིའི་ཁེ་གྲགས་དང་མི་ཚེ་འབྱིད་ཐབས་ཙམ་དུ་བླ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བླ་མའི་འཁོར་གཡོག་བཟའ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དཔོན་སློབ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། བླ་མའི་བཟའ་བ་བྱེད་པ་དང་། །བླ་མའི་སློབ་མ་བྱེད་པ་གཉིས། །འཁོར་དུ་ཚོགས་པ་འདྲ་ལགས་ཀྱང་། །ཞེ་འདོད་སྒྲུབ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

 །དེའང་། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེར་ཡང་ནི་ལེགས་དཔྱད་ནས། །དེ་ལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྟེན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་དོན་དམ་བསྙེན་པར་གསུངས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། །སེམས་མི་འགོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཤིང་ལྷག་པར་རང་འདོད་ཀྱི་འཁྲི་བ་གཏན་མ་ཞུགས་ཤིང་རབ་སྡོམ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་ལྡན་ཞིང་ཐ་མའང་ཕམ་པས་མ་གོས་པ་རང་ལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་རང་གི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་བྲན་དུ་མི་བཀོལ་བ་དགོས། གཡོ་ཟོལ་གྱིས་རྙེད་པས་རྙེད་པ་བསྡུ་བ་དང་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང་གཡོ་སྒྱུས་གཞན་མགོ་བསྐོར་ནས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡིག་ལ་སྦྱོར་བའི་བླ་མ་ནི་བསྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ། །སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་བསྡུ་ན་བླ་མ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་ཐག་ཆོད་ཅིང་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་དད་པ་དང་མོས་གུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་སྦུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མར་ཤེས་ཏེ་དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བརླན་པ་དང་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཚེ་ཕྱི་མ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ལྟོ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ཚེ་
འདིའི་ཁེ་གྲགས་དང་མི་ཚེ་འབྱིད་ཐབས་ཙམ་དུ་བླ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བླ་མའི་འཁོར་གཡོག་བཟའ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དཔོན་སློབ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། བླ་མའི་བཟའ་བ་བྱེད་པ་དང་། །བླ་མའི་སློབ་མ་བྱེད་པ་གཉིས། །འཁོར་དུ་ཚོགས་པ་འདྲ་ལགས་ཀྱང་། །ཞེ་འདོད་སྒྲུབ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།

 །དེའང་། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་སློབ་དཔོན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་འདྲེས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཤས་ཆེར་ཡང་ནི་ལེགས་དཔྱད་ནས། །དེ་ལ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྟེན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞེས་དོན་དམ་བསྙེན་པར་གསུངས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། །སེམས་མི་འགོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཤིང་ལྷག་པར་རང་འདོད་ཀྱི་འཁྲི་བ་གཏན་མ་ཞུགས་ཤིང་རབ་སྡོམ་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡར་ལྡན་དུ་ལྡན་ཞིང་ཐ་མའང་ཕམ་པས་མ་གོས་པ་རང་ལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་རང་གི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་བྲན་དུ་མི་བཀོལ་བ་དགོས། གཡོ་ཟོལ་གྱིས་རྙེད་པས་རྙེད་པ་བསྡུ་བ་དང་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང་གཡོ་སྒྱུས་གཞན་མགོ་བསྐོར་ནས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡིག་ལ་སྦྱོར་བའི་བླ་མ་ནི་བསྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ། །སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་མང་དུ་གསུངས་ཀྱང་བསྡུ་ན་བླ་མ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་ཐག་ཆོད་ཅིང་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་དད་པ་དང་མོས་གུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་སྦུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འགྲོ་དྲུག་ཕ་མར་ཤེས་ཏེ་དེ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བརླན་པ་དང་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཚེ་ཕྱི་མ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ལྟོ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ཚེ་
འདིའི་ཁེ་གྲགས་དང་མི་ཚེ་འབྱིད་ཐབས་ཙམ་དུ་བླ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བླ་མའི་འཁོར་གཡོག་བཟའ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དཔོན་སློབ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགོན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། བླ་མའི་བཟའ་བ་བྱེད་པ་དང་། །བླ་མའི་སློབ་མ་བྱེད་པ་གཉིས། །འཁོར་དུ་ཚོགས་པ་འདྲ་ལགས་ཀྱང་། །ཞེ་འདོད་སྒྲུབ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
また、濁世においては、師匠には過失と美徳が混ざっています。あらゆる面で過失のない者は存在しません。より美徳が多い者を見定めた上で、子供たちはその師に従うべきです。これは究極の師事について説かれています。『現観荘厳論』では、「心が落胆しないことなど、無自性などを示し、それと反対のものを捨て去ることが、あらゆる面において善知識である」と述べられています。したがって、これらの特質をすべて備えた者が現れなくても、少なくとも部分的に備えた者が必要であり、特に自己の欲望に執着せず、三律儀の美徳が増し加わり、最低でも根本堕罪に汚されていない者で、自分に頼る弟子たちを正法に導くだけで、自分の敵を討ち、味方を守るための使用人としては使わない者が必要です。欺瞞によって利益を集め、返済を強要し、騙しによって他者を惑わせ、自他すべてを悪へと導く師は頼るべきではありません。弟子の特質は多く説かれていますが、要約すると、師を過去・現在・未来の仏陀そのものと確信し、揺るぎない信仰と最高の敬意を持ち、今生の利益をまったく求めず、六道の衆生を父母と知り、それに耐えられない慈悲心で心を潤し、一生一身で悟りを得ようと願う人、来世の利益を求める者が必要です。そうでなく、食物や衣服のため、あるいはこの世の利益と名声、生活の手段としてだけ師に頼る者は、師の召使いや食客に過ぎず、真の師弟関係ではありません。守護尊イェシェーが「師の食客になることと、師の弟子になることの二つは、集まる眷属としては似ていても、願望の成就には違いがある」と説かれている通りです。


 །དེ་ལྟར་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་སློབ་མ་སྣོད་ལྡན་གྱིས་བརྟེན་པ་ལ་དད་པ་དང་མོས་གུས་རྣམ་པར་དག་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས་བསྟེན་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་གྱི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་མོས་གུས་ཁོ་ནར་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཞུགས། ཞེས་དང་། བླ་མ་སྐུ་བཞིའི་གངས་རི་ལ། །ཞེས་སོགས་དང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་ཡི། །ཐབས་ལ་མོས་གུས་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་དང་། རྒྱུད་བླ་མར། རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཡིན། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་འབར་བ། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་
མེད། །ཅེས་དང་། མདོ་ལས། དད་པ་སྔོན་འགྲོ་མ་ལྟར་བསྐྱེད་ནས་ནི། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྲུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་དང་། ལོ་རས་ཀྱིས། དང་པོར་བཅོས་མའི་མོས་གུས་བྱ། །བར་དུ་བཅོས་མིན་མོས་གུས་སྐྱེ། །ཐ་མར་བླ་མ་རང་ལ་ཐིམ། །ཞེས་དང་། དུས་འཁོར་ལས། བསྐལ་པ་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་དང་། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བའི་ཚེ་བསྐྱབས་ཀྱང་། །ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་ལ། །དང་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མཉེས་བྱས་ན། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་ནི། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འཐོབ། །ཅེས་དང་། བསླབ་བཏུས་སུ། །དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་བྱས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་བློ་བརྟན་བྱ། །ཞེས་དང་། མདོ་ལས། དད་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་ལས་འདའ་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ས་བོན་མ་རུལ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །དད་པས་བྱང་ཆུབ་ཤིང་ནི་རྣམ་པར་བསྐྱེད། །ཅེས་དང་། བ་ཚྭ་ཅན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་གི་མདོར། ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མར་གྱུར་པ་ན། །ང་ཉིད་སློབ་
དཔོན་གཟུགས་སུ་འོང་། །ང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་བྱོས་ལ། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་གུས་པ་སྐྱེད། །ཅེས་སོགས་དད་པ་དང་མོས་གུས་བྱས་ན་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་དུ་མ་ནས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
这样，弟子作为合格的法器，应当以清净的信心和恭敬心为纽带依止具有资格的上师。正如三界怙主金刚语所说："此乃'生起证悟的方法唯一确定为恭敬'。"以及"上师四身雪山..."等。达波仁波切说："大手印的证悟，方法除恭敬别无他。"《宝性论》中说："自然觉者的胜义谛，唯有信心方能证悟。太阳光芒璀璨耀，无眼之人不能见。"经中说："信心如同先行母，生起并护持增长一切功德。"洛热说："初时生起造作的恭敬，中间产生无造作的恭敬，最后上师融入自心。"时轮经中说："三世一切劫，供养三宝和，救护亿万生命，此生亦不得成佛。若以诚心令，功德海洋上师欢喜，殊胜与共同成就，必定此生获得。"《学处集》中说："坚固信心根，坚定菩提心。"经中说："信心使超越魔业，赐予解脱殊胜道。未腐种子为功德因，信心生长菩提树。"在《盐水河经》中说："五百末世之时，我将以上师形象出现。要想'这是我自己'，那时对他生起恭敬。"等等，许多经续和口诀中都说，若有信心和恭敬，则证悟迅速生起。


 །དེ་ལྟར་དད་མོས་ཀྱི་ས་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ན་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །གང་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་དང་། །བདག་གི་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡུད་པར། སློབ་མ་བཟང་པོ་བླ་མར་གུས་ལྡན་དེ་དག་གིས། །བླ་མ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། སྐྱ་བ་འཛིན་པ་མེད་པར་ནི། །གྲུ་ཡིས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མི་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རབ་རྫོགས་ཀྱང་། །བླ་མ་མེད་པར་སྲིད་མཐར་མིན། །ཞེས་དང་། དམ་ཚིག་བཀོད་པར། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན་པའི་ལྷ། །བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་བསྒོམས་པ་བས། །བླ་མ་སྐད་ཅིག་དྲན་པ་འབུམ་ཆར་
མིན། །བསྙེན་སྒྲུབ་བཟླས་པ་ས་ཡ་ལས། །བླ་མའི་གསོལ་འདེབས་ལན་གཅིག་དགའ། །ཞེས་དང་། དོན་དམ་བསྙེན་པར། སློབ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ལམ་དག་ནི། །བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། རིམ་ལྔ་ལས། རི་དབང་རྩེ་ནས་འགའ་ཞིག་ལྷུང་གྱུར་ན། །ལྷུང་བར་མི་བྱ་སྙམ་ཡང་ལྷུང་བར་འགྱུར། །བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཕན་པའི་ལམ་རྙེད་ན། །གྲོལ་བར་མི་བྱ་སྙམ་ཡང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ནཱ་རོ་པས། ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཏེར་མཛོད་བླ་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་བླ་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཨ་ཏི་བཀོད་པར། དྲིན་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དེ། །སྤྱི་བོའི་གཙུག་གམ་སྙིང་གི་དཀྱིལ། །ཡན་ལག་མཐིལ་དུ་གང་བསྒོམས་པ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་། །གང་ཟག་དེ་ཡིས་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། རྒོད་ཚང་པས། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པ་ན། །སྐྱོན་དག་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། བསྐྱེད་རིམ་སྒོམ་པ་མང་ལགས་ཀྱང་། །བླ་མ་སྒོམ་པའི་གོང་ན་མེད། །བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་མང་ལགས་
ཏེ། །གསོལ་བ་འདེབས་པའི་གོང་ན་མེད། །རྫོགས་རིམ་སྒོམ་པ་མང་ལགས་ཏེ། །བློས་ཁེལ་ལིངས་སྐྱུར་གོང་ན་མེད། །ཅེས་དང་། གཡག་སྡེ་པཎ་ཆེན་གྱི་མགུར་ལས། །བསྐྱེད་རིམ་དུ་རང་ལུས་ལྷ་སྐུ་བཟང་། །དབུ་རྒྱན་དུ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་བཟང་། །རྫོགས་རིམ་དུ་གཡག་སྡེ་པཎ་ཆེན་བཟང་། །སྤྱི་གཙུག་ཏུ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་བཟང་། །ཞེས་དང་། རྗེ་ས་སྐྱ་པས་ཀྱང་། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་དེ་རྩ་བའི་བླ་མ་མ་གཏོག་གཞན་གང་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱང་མི་འཐོབ། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དེ་བླ་མ་གཞན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱང་འཐོབ། །ཅེས་དང་། དཔལ་འབྱུང་གི་རྣམ་ཐར་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ངོ་། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མི་འགྲོའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལས་མི་ལྡོག་གོ །དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཡོངས་སུ་འདའོ། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་ན་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་ལ། དེ་ཡང་། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ཉིད། །ཅེས་དང་། བླ་མ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་དང་། བླ་མ་སངས་རྒྱས་བླ་མ་ཆོས། །ཞེས་སོགས་དང་། བླ་མ་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐ་དད་པ་ཡང་མི་བལྟའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
这样，以信心恭敬作为纽带修持上师瑜伽，则有无量利益。《二品续》中说："非他人所能言说的俱生，在任何处也找不到，应当知道这是依靠上师的时机方便和自己的福德。"《般若经》中说："具有对上师恭敬心的善弟子，应当常常亲近善巧的上师。为何如此？因为善巧的功德由此而生。"又说："若无把舵人，船不能到达彼岸。即使圆满一切功德，没有上师也无法到达轮回的彼岸。"《誓言庄严》中说："具相好庄严的本尊，胜过百千劫的修持，不如刹那百万次忆念上师。胜过百万次的修持念诵，一次祈请上师更为殊胜。"《究竟依止》中说："殊胜弟子的清净道，从殊胜上师口中出。"《五次第》中说："若有人从山王顶峰坠落，纵然不愿跌落亦必跌落。依上师恩德获得有益道路，纵然不愿解脱亦必解脱。"那若巴说："一切功德宝藏是上师，一切法的根本是上师。"《阿底庄严》中说："具恩德的上师，无论修持于头顶还是心间，或是手掌心中，彼人将获得千佛的功德。"果仓巴说："修持上师瑜伽时，过失清净功德圆满。"又说："虽然有许多生起次第的修持，但无有胜过修持上师的。虽然有许多念诵，但无有胜过祈请上师的。虽然有许多圆满次第的修持，但无有胜过深信放下的。"雅德班钦的道歌中说："生起次第中自身为善妙的本尊身，头饰中五部佛族为殊胜，圆满次第中雅德班钦为殊胜，顶髻上自生金刚为殊胜。"萨迦派大师也说："殊胜成就除根本上师外，向其他任何人祈请也不会获得。共同成就则向其他上师祈请也能获得。"《吉祥生传记》中说："善男子，被善知识摄受的菩萨不堕恶趣。被善知识守护的菩萨不落入恶友之手。被善知识养育的菩萨不退失于大乘法。被善知识摄受的菩萨超越凡夫地。"等等无量教言，因此修持上师瑜伽有无量利益。如经中说："上师是一切佛的本体"，又说："上师是具德金刚持"，又说："上师即佛上师即法"等等，以及"上师与金刚持，不视为有差别"。


 །ཞེས་དང་། གང་གི་དྲིན་གྱིས་བདེ་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་སོགས་དང་། བླ་མ་མེད་པའི་གོང་རོལ་ན། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས། རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་དཀོན་མཆོག་ཀུན་འདུས། སྐྱབས་གནས་ཀུན་འདུས། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་སུ་བལྟས་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་བྱིན་རླབས་འཇུག་ཐག་ཉེ་བས་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་ཞིང་བསྟེན་ན་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བར་ངེས་ཤིང་། བསྟེན་ཚུལ་ཡང་། རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་དག་དང་རིམ་གྲོ་དང་། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བླ་མ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་བསྟེན་ཅིང་ལྷག་
ཏུ་བླ་མ་དེས་མཛད་པ་བཟང་ངན་ཅི་སྟོན་ཡང་ལོག་ལྟ་མི་སྐྱེ་བར་དང་བ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་ཏེ་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་འདི་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བའི་ཁམས་དང་མོས་པ་དང་མཛད་པ་འདི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་འདྲེན་པའི་ཐབས་བསམ་ལས་འདས་སྙམ་དུ་ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་བྱ། བཀའ་སྩལ་ཅི་གནང་ཐམས་ཅད་དང་ཐ་ན་ཀུ་རེའམ་བཞད་གད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཞལ་ཏ་བྱོན་པ་མདོར་ན་མེ་ལ་ཆུ་དང་ཞྭ་ལ་ལྷམ་ཡིན་གསུང་བ་སོགས་ལའང་དེ་ཀ་བསླུ་མེད་ཡིན་སྙམ་དུ་ཅི་གསུང་ཚད་མར་འཛིན། བླ་མའི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཇི་ལྟར་འདུག་ཀྱང་དེ་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་འདུག་ན་སྲོག་དང་བསྔོས་ནས་སྒྲུབ། དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ན་སྒྲུབ་ནུས་པའི་སྨོན་ལམ་ཁ་ཞེ་མེད་པར་བཏབ། མཐར་བླ་མའི་ཐུགས་དང་རང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་བསྲེ་བའི་མོས་གུས་རྣལ་མ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དགོས། བླ་མས་ཐུགས་ལ་བཏགས་ནས་གནང་བའི་གདམས་པ་ཁར་ཟགས་སུ་མ་སོང་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་མི་རྟག་པས་ཡིད་ཕྲོགས་ཏེ་
སྐྱོ་ཤས་དང་དགོས་མེད་དང་ངེས་འབྱུང་དག་སྣང་མོས་གུས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སོགས་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་འདོད་དང་མཐུན་ན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཟེར་ནས་གང་མཛད་ཅི་གསུང་ལེགས་པ་སྐད། ཡིད་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་ན་ནི་བླ་མས་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་བཀའ་གནང་བ་ལ་སྙད་སྙོད་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཆེ་ན་ལོག་ལྟ་བྱས་ནས་འཁོན་གྱེས་སུ་འགྲོ། འབྲིང་དུའང་ར་ད་རི་དའི་ངོས་ནས་དང་དུ་མི་ལེན་ཐ་མའང་དགོངས་གྲོལ་ཞུ་བ་སྐད་བྱས་ནས་ཚེ་འདི་བའི་དོན་ཁོ་ནར་འབྱམས་དབེན་པ་བསྟེན་པ་སྐད་བྱས་ཀྱང་བློ་ཆོས་སུ་མ་སོང་ཆོས་བརྒྱད་མ་སྤངས་པས་གཞན་ལས་འདོད་ཁ་ཆེ་བ་རེ་ཡོང་གིན་འདུག་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་དུ་མ་དང་བཅས་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྣོད་དང་སློབ་མའི་གྲངས་སུ་མི་འདྲེན་ནོ། །བླ་མའང་གོང་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་རུང་དང་ལྡན་ཞིང་རང་ལ་ལྟོས་བཅས་སྡིག་པར་མི་སྦྱོར་བར་ཆོས་རྣལ་མ་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང་ཐར་པའི་ས་བོན་
འདེབས་པ་རྫུན་དང་ཟོག་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་མཁས་བཙུན་བཟང་རློམ་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་ཁེངས་པས་གཞན་མཐའ་དག་ལ་བརྙས་བཅོས་དང་གཏི་ཐུག་གི་མཐོང་བྱེད་པ་དང་མཐོ་དམན་ཕྲན་ཚེགས་ལ་དགའ་མགུ་སྐྱེན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་མི་ཕན་པའི་བླ་མ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་སྟེ། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས། སངས་རྒྱས་བསྟན་བཞིན་མི་བྱེད་པའི། །བླ་མ་ཡིན་ཡང་བཏང་སྙོམས་བཞག །ཅེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
又说："由谁的恩德得大乐"等等，以及"在没有上师之前"等等所说，根本上师是一切三宝的总集，一切皈依处的总集，若将其视为真正的佛陀金刚持而祈请，加持迅速进入，因此若以瑜伽修持并依止，必定刹那间生起一切殊胜与共同成就。依止方法则如说："以供养礼敬及承事，通过修持依止上师。"这样依止，尤其是无论上师显示好坏何种行为，都不生邪见而更增信心，思维"尊贵上师如此了知众生界和意乐，以如此行为摄受所化众生的方便超出思议"，对一切所做生起善见。无论上师下达什么指令，乃至以玩笑或戏言方式传达的教言，总之，即使说火是水、帽子是鞋子等，也要认为这必定无欺，将一切所说视为量。无论上师心意如何，若能以自己的身语意三门实现，则当以性命相赌而行持；若实在无法实现，则当无欺诈地发愿希求能够实现；最终，必须在相续中生起将上师意与自心无二融合的真实恭敬。上师用心赐予的教言不应置若罔闻，而应精进实修，被无常所夺而生出厌离、无需、出离、清净见、恭敬、慈悲、菩提心、确立实相义等，对此应当精勤修持。若非如此，而是当符合自己的欲望时称"上师仁波切"，认为其所作所说皆善；当稍有不合己意时，对上师引导自己走向法道的教言找各种借口，严重者生起邪见而导致决裂；中等者以各种理由拒绝接受；最低程度者也借口请求开许离开，声称要修持此生利益，说是要住茅棚，但心未入法，未舍八法，比他人有更多的欲望，这样具有诸多过失，不被列入法器和弟子之列。上师也应具备前述任何一种特质，不引导依止自己者行恶，而是令行持真实佛法，播下解脱种子，不掺杂虚假欺诈。若非如此，而是以自诩为智者、持戒者、贤善者的傲慢和自大蔑视一切他人，对高低微小之事喜欢不喜欢敏感，对佛法无益的上师应当置之不理。如萨迦班智达所说："不依佛教而行事，即使是上师也应置之不理。"


 །འོན་ཀྱང་བཀའ་བརྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་ལུགས་ལ་བླ་མ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་མོས་གུས་ཕུལ་ན་སློབ་བུ་དད་ལྡན་དེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཐམས་ཅད་བླ་མ་དེ་ལ་ཞུགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྟོན་ནུས་པར་གསུངས། ཡང་སྔར་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་བླ་མ་གང་དང་གང་ལ་མོས་ཤིང་དད་ན་དེ་ཉིད་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མར་འགྱུར་ཞིང་བྱིན་རླབས་འཇུག་ནུས་པར་ངེས་པས་ཚིག་རྒྱུད་མི་དགོས་དོན་
རྒྱུད་འདི་ཁོ་བོ་རང་ལ་དེད་ཆོག་ཅེས་རྗེ་སྒམ་པོ་པ་དང་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ཀརྨ་པཀྴི་ཞང་གཡུ་བྲག་པ་རྗེ་རྒོད་ཚང་པ་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པས་དེས་ན་རང་གང་ལ་དད་པའི་བླ་མ་དེ་རྩ་བའི་བླ་མར་བཟུང་སྟེ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲིན་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དངས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ལ་མྱུར་བར་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་ངེས་སོ། །དེས་ན་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་མ་བསྒོམས་པའི་ཉེས་དམིགས་སོགས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་བཞི་པ། དམིགས་པ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། ༈ །།དེའང་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ༀ་སྭ་བྷཱ་ཝ་སོགས་ཀྱིས་བསངས་སྦྱངས། སྟོང་པའི་ངང་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་ཡི་དམ་རང་གང་མོས་དེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གདན་སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའམ།
ཡང་ན་སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སུ་བསྐྱེད་པའམ། དེའང་མ་གསལ་ན་རང་ཐ་མལ་པར་གནས་པའི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་གམ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་སེང་གེས་བཏེག་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་པདྨ་ཟླ་བ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་རང་གི་བློས་ཁེལ་ཞིང་གདམས་པ་ཞུས་པའི་དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྐུ་མདོག་སྔོ་བསངས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་བསྣོལ་ཐབས་སུ་འཛིན་པ་སྐུ་བཀྲག་མདངས་འོད་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ། ཞལ་འཛུམ་ཞིང་ཐུགས་དགྱེས་པ་དང་བཅས་པ། མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་དུ་མས་བརྒྱན་པ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྐུ་ལ་རྫོགས་ཤིང་སྐུས་ཞིང་ཁམས་ཁྱབ་པ་དེའི་སྤྱི་བོར་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཐོ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བརྩེགས་ཤིང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་སྤྲིན་ལྟར་འདུ་བ། དེ་ལ་ཡི་དམ་སངས་རྒྱས་
བྱང་སེམས་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་པར་བསམ་ལ་ཡན་ལག་བདུན་པ་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་སམ། འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ན། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་མངོན་སུམ་སྟོན་མཛད་པ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །དངོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ཡི། །མཆོད་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པར་བགྱི། །སྔར་བྱས་སྡིག་པ་མ་ལུས་བཤགས་པར་བྱ། །སྡིག་པ་གཞན་ཡང་སླན་ཆད་མི་བགྱིད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
然而，在噶举派珍贵传统中，即使上师是具缚凡夫，若以佛陀本尊的恭敬心供养，为摄受具信弟子，一切佛陀身语意加持全部融入该上师，使其能示现佛陀事业。又，若对过去噶举先德上师中的任何一位生起信心和恭敬，彼即成为自己的根本上师，能确实获得加持，因此不需言传，此意传可直接对我运用。如杰冈波巴、三世遍知噶玛巴西、章玉垴巴、杰果仓巴等所说。因此，若将自己所信仰的上师视为根本上师而祈请，则大手印智慧如无云晴空般必定迅速因加持力在相续中生起。因此，了知上师瑜伽修持的利益及不修持的过患等后，应当修持上师瑜伽。第十四法座，第十三所缘。
进而，为了一切如母有情，愿获得无上佛果位，为此修持上师瑜伽并实修，如是发心后，以"嗡娑巴瓦"等净除。从空性中，如天空聚云般，观想自己所喜爱的本尊的宫殿、座位、身相等完整生起，或者刹那忆念圆满生起，若不清晰，则在平常状态下的头顶或前方虚空中，狮子所托的宝座上，莲花、月轮、日轮坛城上，观想自己所能信任并曾求法的恩德根本上师，其形相为世尊大金刚持，深蓝身色，一面二臂，金刚跏趺而坐，双手交叉持金刚杵和铃，身体光明璀璨具威严，面带微笑心欢喜，具足三十二相八十随形好，饰以各种丝绸和珍宝装饰，显而无自性，一切刹土圆满于身，身遍满刹土。其头顶上，噶举派上师如塔般层叠直至金刚持，成就传承上师如云般聚集。周围有本尊、佛陀、菩萨、勇士、空行、护法、守护众无量围绕而住。如是观想后，广略适宜地修七支供，或念："阿空法界宫殿中，三世诸佛本体性，直接显示自心法身，具德殊胜上师前礼拜。实物受用意幻化，一切供养而赞颂，往昔所造罪悉忏，罪业他者今后不复造。"


 །འགྲོ་ཀུན་དགེ་བ་ཀུན་ལ་རྗེས་ཡི་རང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རྒྱུར་ནི་བསྔོ་བར་བགྱི། །མྱ་ངན་མི་འདའ་བཞུགས་པར་གསོལ་བ་འདེབས། །ཐེག་མཆོག་བླ་མེད་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་འབྱོངས་པ་དང་། །དོན་དམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལྟར། །བདག་གིས་མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །སྒྱུ་ལུས་སྤྲུལ་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་
རློབས། །སྲོག་རྩོལ་ལོངས་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་འཆར་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་པའི་བར་རྗེ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེར་ཕུལ་བ་འདི་དང་། མཎྜལ་ལ་སོགས་པ་གང་འོས་འབུལ་ཞིང་མོས་གུས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །བདག་འཛིན་བློ་ཡིས་ཐོངས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །དགོས་མེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །འཁྲུལ་པ་རང་སར་དག་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུར་འཆར་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་འཁོར་གྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་ཞུ་ནས་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་ཐིམ་པས་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་བླ་མ་ཡི་དམ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་མོས་པས་བླ་མ་དམ་པ་བདག་ལ་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་བསྐུར་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་བླ་མ་དམ་པའི་དཔྲལ་བའི་གནས་ནས་འོད་
ཟེར་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱོན། རང་གི་དཔྲལ་བར་ཐིམ་ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག །ལམ་བསྐྱེད་རིམ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། འབྲས་བུ་སྤྲུལ་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས། བླ་མའི་མགྲིན་པའི་གནས་ནས་འོད་ཟེར་དམར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱོན། རང་གི་མགྲིན་པར་ཐིམ་ངག་གི་སྒྲིབ་པ་དག །ལམ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། འབྲས་བུ་ལོངས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས། བླ་མའི་ཐུགས་ཀའི་གནས་ནས་འོད་ཟེར་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱོན། རང་གི་སྙིང་གར་ཐིམ་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག །ལམ་དགའ་བཞིའི་བདེ་བ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས། བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གནས་གསུམ་ནས་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་འཕྲོས། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཐིམ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དག །ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་སྒོམ་
པ་ལ་དབང་། འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་བྱས་སྙམ་པ་འདོན་སྒོམ་དང་སྦྲགས་ལ་ཅི་གནས་སུ་མཉམ་པར་བཞག །སླར་དཔལ་ལྡན་རྩ་བའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ། །ཞེས་སོགས་གསོལ་བ་བཏབ་པས་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་འོད་དུ་ཞུ་ནས་རང་ལ་ཐིམ་པས་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་གྱུར་སྙམ་པའི་ངང་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མཉམ་པར་བཞག །འཕྲོ་ན་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་གོ །དེ་ལྟར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པས་སྐྱོན་སྒྲིབ་གཉིས་མ་ལུས་པར་བྱང་ཞིང་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་ཏེ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
随喜一切众生诸善业，回向为获最胜菩提因，祈请不入涅槃常住世，劝请转无上胜乘法轮。慈悲无偏得究竟，胜义俱生智慧，如诸佛菩萨所证悟，祈请加持我能亲证悟。加持证悟幻身为化身，加持证悟气脉为报身，加持证悟自心为法身，加持三身无别而显现。
如此，直至杰三世遍知敬献给达波仁波切的此文，以及供曼达等适宜供品，并以无量恭敬心：上师仁波切前祈请，加持我能舍自执心，加持无需生于相续，加持证悟自心无生，加持迷乱当下自净，加持显现世界为法身。
如是祈请后，周围所有上师融化为光，融入根本上师，观想根本上师即是上师本尊诸佛菩萨的本体，祈请："殊胜上师请赐我圆满四灌。"
如是祈请后，殊胜上师眉间有无量白色光明甘露流注，融入自己眉间，身体障碍清净，获得修持生起次第道的灌顶，具足成就化身的缘分。上师喉间有无量红色光明甘露流注，融入自己喉间，语言障碍清净，获得修持脉气明点圆满次第道的灌顶，具足成就报身的缘分。上师心间有无量蓝色光明甘露流注，融入自己心间，意识障碍清净，获得修持四喜乐道的灌顶，具足成就法身的缘分。上师身语意三处放射白红蓝三色光明如彩虹般，融入自己身语意三门，三门一切障碍清净，获得修持大手印智空无别道的灌顶，具足成就自性身的缘分。如是念诵观想并尽可能安住于等持中。
再次祈请："具德根本上师仁波切"等后，根本上师融化为光明并融入自身，观想具德上师身语意与自身语意不可分离，从此境界中安住于大手印。若散乱，以回向善根于大菩提和清净愿文印持，转入后得行为。
如是修持上师瑜伽，净化一切过失与二障，圆满二资粮，圆满证得六十四种离障与异熟功德，在一座上证得具足三身的圆满佛果。对此应当生起欢喜并精进修持。
;


 །དེས་ན་ཕྱི་ཡི་རྟགས་སུ་བླ་
མ་ལ་མོས་གུས་དང་གདུང་ཤུགས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་། བླ་མ་རྩ་ན་ཡོད་ཀྱང་མིང་ནས་འདོན་ཞིང་མི་ཟུག་པ་ལྟ་བུ་དང་དྲུང་དུ་ཕྱིན་དུས་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་བློ་སྣ་བླ་མས་ཕྲོགས་ནས་བསམ་རྒྱུ་བླ་མ་ལས་མེད་པ་དེས་བསྐུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ལ་ཆོག་ཤེས་མེད་པར་ཉིན་མཚན་ཁོར་ཡུག་ཏུ་འགྲོ་བ་འབྱུང་། ནང་རྟགས་སུ་རྗེ་དྲན་ཙམ་ལ་ཉམས་འབར། ཕྱིའི་སྣང་བ་བན་བུན་ལང་ལོང་དུ་འགྲོ། ནང་གི་ཤེས་པ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་འགྲོ། བར་གྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་ནས་སྔོན་འགྲོ་རང་ལ་ངོ་སྤྲད་པས་ཆོག་པ་ཡིན་ནོ། །གསང་བའི་རྟགས་རྨི་ལམ་དུ་བླ་མ་དང་མཇལ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དང་། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བསྡུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྨིའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཅིས་ཀྱང་སྒོམ་སྐྱེ་ཞིང་སྔོན་འགྲོ་འདི་ལ་སྒོམ་གྱི་སྣ་གཅིག་མ་ཟིན་ན་ཉམས་རྟོགས་མི་སྐྱེ་བས་ཡུན་སྲིང་བ་གལ་ཆེ། སྦྱངས་བ་ཅན་ལ་སྔོན་འགྲོ་རང་ལ་ངོ་སྤྲོད་པས་ཞི་གནས་སྐྱེས་པ་ཡོང་། འདིའི་སྐབས་སུ་བླ་མས་ཉམས་བལྟ་བར་བྱ། དེ་ནི་སྔོན་འགྲོ་མིང་བཏགས་ཀྱང་དངོས་གཞི་རང་ཡིན་པས་སྒོམ་
སྐྱེ་མི་སྐྱེ་འདི་ལ་རག་ལས་སོ། །འདི་གནད་དུ་མ་སོང་ན་དངོས་གཞི་ལ་ཧབ་རྒྱུགས་བྱས་ཞན་འདྲ་བས་སྔོན་འགྲོ་འདི་རྣམས་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ཅིང་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་པ་དང་རྟགས་མ་ཐོན་གྱི་བར་ཡུན་བསྲིང་ཞིང་དེ་ནས་རིམ་པར་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཅོ་ལྔ་པ། དམིགས་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་བཞི་ནི། རྒྱུའི་རྐྱེན། བདག་པོའི་རྐྱེན། དམིགས་པའི་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུའི་དུས་ན་དངོས་འཛིན་དང་བྲལ་ཞིང་གང་ལའང་ཞེན་ཆགས་མེད་པ་ཞེན་ལོག་བྱ་བཏང་ཞིག་དགོས་པས་སྔོན་དུ་ཐུན་མོང་གི་སྔོན་འགྲོ་བསྟན་པའི་མཐུས་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཐོབ་དཀའ་བར་ཤེས་ཤིང་། མི་རྟག་པ་བསྒོམས་པས་ཚེ་འདི་ཉིད་མི་རྟག་པ་རྩྭ་རྩེའི་ཟིལ་པ་ལྟ་བུར་གང་གིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་པར་མྱུར་དུ་འཇིག་པས་ནམ་འཆི་ཆ་མ་མཆིས། འཆི་བའི་ནང་པར་ཆོས་མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་སྙམ་པའི་ཚེ་འདིའི་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་
དགོས་པ་མེད་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཡེངས་མེད་དུ་ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་ཁོ་ན་སྒྲུབ་སྙམ་པས་རྒྱུད་དུལ་བར་གྱུར་ཅིང་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་སྟེ་སྐྱོ་ཞིང་ཡིད་འབྱུང་སྟེ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་ཆགས་སྤུ་རྩེ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཕལ་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཐོས་བསམ་གཞིག་འགྲེལ་ཁ་སྟོན་བཟླས་བརྗོད་སོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་གནས་སུ་ཕྱི་ནང་གི་རྣམ་གཡེང་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་དེ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ། །དེའི་དགོས་པའང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ཡིན་པས་སེམས་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་གཡེང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང ས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་སྐྱེ་བས་དབེན་པའི་གནས་སུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་དྲུག་པ། དམིགས་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，外在表现是对上师生起无量恭敬和强烈渴慕。即使上师就在身边，也如同呼唤其名而不感到满足，前往上师面前时不忍离别，心意被上师夺取，除上师外别无所思，由此驱使而日夜不知足地持续祈请。内在表现是仅仅忆念上师就燃起体验，外在显现变得模糊不清，内在意识变得明空赤裸，中间的分别念断流，因此前行本身就足以作为直指。秘密表现是在梦中见到上师、接受灌顶、听闻教法、放射收摄光明等。如果出现这些情况，一定会生起修证，若在此前行中未掌握一点修行，则不会生起体验和证悟，故延长修持时间极为重要。对于已经修习过的人，前行本身就能通过直指而产生止禅。此阶段上师应当观察体验。虽然称为前行，但实际上是正行本身，修证是否生起取决于此。若此要点未能深入，匆忙进入正行就如同虚弱一般，故应在这些前行中获得稳定、生起确信，并延长时间直至显现征相，然后逐步进入正行。第十五法座，第十四所缘。
第三，殊胜前行四者是：因缘、增上缘、所缘缘、等无间缘四种。第一，因缘：在因位需远离实执，对任何事物无贪著，应当断除执著，放弃一切行为。通过先前教授共同前行的力量，了知这珍贵难得的暇满人身，修持无常后知道此生无常如草尖露珠般，无论如何都不能稳固而迅速毁灭，死亡时间不定。死时除佛法外无有他益，对此生财富、受用、制敌护亲无所需求，刹那不散乱地只修来世之利。由此调伏相续，如实了知轮回诸法特性而生厌离，欲求解脱，对今生丝毫无有贪执，更不用说普通世间活动，甚至连与法相应的闻思、注疏、开示、念诵等一切都应舍弃，在极其寂静处断绝一切内外散乱，以完全放弃所有活动的方式安住。此之必要性在于大手印是对心要害处的直指，若随逐散乱和妄想，则无法生起禅定，故应在寂静处实修。第十六法座，第十五所缘。


། ༈ །།གཉིས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ལམ་བླ་མ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པས། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་ཞིག་
དགོས་ཤིང་། དེ་ལའང་གང་ཟག་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ། བདེ་གཤེགས་བཀའི་བླ་མ། སྣང་བ་བརྡའི་བླ་མ། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་པ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མའི་བར་དུ་བྱོན་པའི་མན་ངག་སྒོམ་སྲོལ་མ་ཉམས་ཤིང་། སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྲུན་ནུས་པ། རང་གིས་ལྟ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་བཞིན་གཞན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་འབྱེད་ནུས་པ། རྣམ་རྟོག་སྐུ་དྲིན་ཅན་དུ་ཤེས་ཏེ་གང་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་གསོས་འདེབས་པ། མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་འགལ་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་མཐུན་རྐྱེན་ཡོན་ཏན་དུ་བསྒྱུར་ནུས་པ། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རྟོག་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ། ཡང་རྣམ་རྟོག་སེམས་སུ་ཤེས་པས་རྟོག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་རྟོག་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་མདུང་བསྐོར་བ་ལྟར་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་འབྱེད་ནུས་པ་སྟེ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཚོལ་ཞིང་བསྟེན་ཏེ་དད་མོས་རྩེ་
གཅིག་པ་བྱའོ། །དེ་ནི་ནཱ་རོ་པས། བླ་མའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུད་པར་ལྡན། །ཞེས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བླ་མའི་ངོ་སྤྲོད་ཐོབ་པར་གྱུར་བས་ནང་དུ་རང་གི་སེམས་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་བརྟག་གཞིག་དཔྱད་པས་གདམས་ངག་སྒོམ་པ་འདི་དང་མཐུན་ནམ་མི་མཐུན་བརྟགས་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གདམས་ངག་གང་དང་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་གསུང་རབ་གདམས་པར་འཆར་བས་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་གནད་དང་མི་ལྡན་པར་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་རེའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་ཡིན་མིན་བདེན་རྫུན་གྱི་ཁ་ཚོན་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པས་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་བདེ་གཤེགས་བཀའི་བླ་མ་བསྟེན་ཐབས་ཡང་དག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དད་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཞི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོགས་དཔེས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའམ་སྙིང་རྗེའི་
ཆུས་རྒྱུད་བརླན་པ་སོགས་སྟོན་པས་ཆུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། ཤེས་རབ་ཀྱི་མེས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བུད་ཤིང་སྲེག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལྕེས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བ་སོགས་སྟོན་ཕྱིར་མེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པའི་དངོས་པོ་གཏོར་བ་སོགས་སྟོན་པས་རླུང་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་སོགས་སྟོན་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་འགྱུར་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བླ་མར་མ་གྱུར་བ་མེད། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ལ་གཞིག་འགྲེལ་བྱས་སམ་མ་བྱས་ཀྱང་རུང་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ནས་ངེས་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་སྣང་བ་བརྡའི་བླ་མ་བསྟེན་ཐབས་སོ། །བཞི་པ་ནི། བླ་མ་དམ་པས་རང་གི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངོ་སྤྲོད་པ་དེ་མངོན་སུམ་མཐོང་རྟོགས་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའང་བླ་མའོ། །འདི་དག་གི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་གང་ཟག་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་གལ་ཆེ་སྟེ་
དེས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ངོ་སྤྲད་པ་ལས་ཕྱི་མ་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཉམས་རྟོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་རྐྱེན་གཉིས་པ་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二：大手印证悟之道唯一依赖上师，需要被真正善知识摄受，其中有人物传承上师、善逝教法上师、显现表示上师和胜义法性上师等。
第一，从金刚持至自己根本上师所传的口诀修持方法未衰退，能在弟子相续中生起殊胜体验与证悟，能如自己所证悟的见解那样开启他人的智慧，知道妄念是具恩德的，将任何生起的念头转为智慧的助伴而加以滋养，能将不顺缘和障碍转为顺缘功德，知道一切迷乱皆因不认识妄念的本面而迷乱，又因认识妄念为心而将分别念转为道用是不迷乱的，如此了知妄念，则知一切法如虚空中挥舞长矛般无阻碍，能开启智慧——应寻找并依止具有这些品质的善知识，对其生起专一的信心与恭敬。这与那若巴所说"上师具足传承特质"相符。
第二，获得上师的直指后，内心对自心生起确信，以恭敬心对佛陀教法进行善巧观察思维，验证所修的教授是否与之相符，由此生起与大小乘教授不相违的体验，从而教法显现为教授，称为上师。若不具备这样的要领，而仅仅执著于大小乘某一派别的词句文字，妄加判断是非真伪，这是不清净的应当舍弃。这是依止善逝教法上师的正确方法。
第三，以比喻显示不变信心、生起一切功德之基础法界等，因此地是善知识；显示精进不间断或慈悲水润泽相续等，因此水是善知识；以智慧火焚烧烦恼薪柴，以智慧火焰驱散无明黑暗等，因此火是善知识；以体验证悟的风力摧毁障碍物等，因此风是善知识；远离一切边际并遍及一切等，因此虚空是善知识。如是，一切内外事物无论过去未来等，无有不是上师的。因此，无论对显现做注释与否，都会确定并见到"这就是这样"，这是依止显现表示上师的方法。
第四，殊胜上师无误直指自心，直接见证确立后，了悟一切法的真如，这也是上师。在这些中，人物传承上师最为重要，因为通过他指认实相义后，才能逐渐了悟后者；通过修持而生起体验证悟，因此第二成就缘——被真正善知识摄受——是增上缘。
;


 །འདི་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ལྟར་དང་། འདིར་ཡང་སྒོམ་པར་སྤྲོ་ན་བླ་མ་མཐོ་བརྩེགས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཡི་དམ་གང་རུང་དུ་གསལ་བཏབ་དེའི་སྤྱི་བོར་རྩ་བའི་བླ་མ་དེའི་སྤྱི་བོར་ཡང་བླ་མ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྒོམས་ཏེ། ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་། མ་ནམ་མ་བཞི་སྐོར་དང་། གསོལ་འདེབས་དང་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་བ་སྣང་བ་འགྱུར་ངེས་བྱའོ། །བླ་མ་ལས་དབང་བཞི་ལེན་པར་འདོད་ན། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས། །བདག་ལ་དབང་བཞི་བསྐུར་དུ་གསོལ། །སྒྲིབ་བཞི་དག་ཅིང་དགའ་བཞི་རྫོགས། །སྐུ་བཞི་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་། །ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། །ཞེས་དད་འདུན་དྲག་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པས། ཡས་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཅིག་ལ་
གཅིག་ཐིམ་རྩ་བའི་བླ་མར་ཐིམ་པས་བླ་མ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་སྐུར་བལྟས་ཏེ་དེ་ལ་དབང་བཞི་བླང་བ་ནི། རྩ་བའི་བླ་མ་དེའི་དཔྲལ་བ་མགྲིན་པ་ཐུགས་ཀ་ལྟེ་བ་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་སྔོ་སེར་རྣམས་བྱུང་རང་གི་གནས་བཞིར་ཐིམ་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་བག་ཉལ་དང་བཅས་པ་དག །དགའ་བ་མཆོག་དགའ་ཁྱད་དགའ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་སྟེ་དགའ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་དབང་བཞི་ཐོབ། སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལོངས་སྐུ་གསུང་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྐུ་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་པར་བསམ། མཐར་བླ་མ་འོད་དུ་ཞུ་བ་རང་ལ་ཐིམ་པས་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེད་པར་བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་ངོ་། །མཐར་དགེ་རྩ་བསྔོའོ། །དེ་ལྟར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཉམས་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་བདུན་པ། དམིགས་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་དམིགས་རྐྱེན་ནི། མུ་སྟེགས་པ་དང་རང་སྡེ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་སེམས་ཙམ་པ་དབུ་མ་པ་བྱ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འདི་ནི་ཡིན་ནོ་མིན་ནོ་ཞེས་རང་རང་སོ་སོའི་ཕྱོགས་ཞེན་འདོད་པ་ལ་ཨ་འཐས་པའི་བདེན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་གྱུར་བ་ལས། འདིར་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་ཞིང་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཀུན་རྫོགས་ཀུན་ལས་འདས་པ་སེམས་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གནས་པའི་རང་བབ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེའང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐུ་གསུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བློ་དེའང་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བ་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པར་ངེས་ཤིང་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེའང་མི་སྤང་བར་སྐུ་བཞིར་འཁྱེར་བར་བྱེད་ཅིང་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཁྱེར་བ་སྟེ་མདོར་ན་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་མ་འཁྲུལ་བར་བྱ་བ་ནི་དམིགས་རྐྱེན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་བཅོ་བརྒྱད་པ། དམིགས་པ་བཅུ་བདུན་པའོ།། ༈ །།
བཞི་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི། དངོས་གཞི་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་བདག་གིས་འདི་སྒོམ་མོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་བྱེད་དོ་བྱས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་། གལ་ཏེ་བདག་ལ་སྒོམ་སྐྱེས་ན་ལེགས་མ་སྐྱེས་ན་མི་ལེགས་སྙམ་པ་སོགས་ཀྱི་རེ་དོགས་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་མ་བཅོས་པའི་ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཀ་བསྐྱངས་ཏེ་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་སྔོན་འགྲོར་དགོས་པའང་དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཚེའང་རྒྱུའི་རྐྱེན་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་བདག་རྐྱེན་མིག་དབང་དམིགས་རྐྱེན་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་གཟུགས་བསྟན་ཡོད་རྣམས་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་སྟེ་བཞི་པོ་འཛོམ་པ་ལས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
此修习方法如上师瑜伽章节所教授，此处若喜欢修持，应当观修上师层叠：自己观想为任何本尊，其头顶观想根本上师，上师头顶再观想从上师直至金刚持的上师们，修持七支供和四无量心仪轨，并长时间猛烈祈请直至确定境相转变。若欲从上师接受四灌顶，以"尊贵上师您们，请赐我四灌顶，净化四障圆满四喜，现前四身后，赐予四种事业成就"的强烈信心与渴慕祈请。上方诸上师逐一融入，最后融入根本上师，视为一切上师总集之身，从中接受四灌顶：根本上师眉间、喉间、心间、脐间放射白、红、蓝、黄光芒，融入自身四处，清净身语意三门及习气障碍，相续中生起喜、胜喜、离喜、俱生喜的四喜智慧，获得四灌顶，观想获得化身金刚身、报身语金刚、法身意金刚和大乐身。最后，上师融化为光明融入自身，观想不可分离，这是金刚阿阇黎灌顶。最后回向善根。应当如此彻底修持上师瑜伽。第十七法座，第十六所缘。
第三，所缘缘：非如外道和自宗声闻部、唯识派、中观派、事续、行续、瑜伽续、无上续等各种宗派仅由分别念假立，执著于"是这样""不是这样"等各自偏袒之见，因执著为实有而障碍见到实相义理，此处不与彼等相违，而超胜于彼等，是遍及一切的大手印本性，本初实相，圆满一切超越一切的心性，远离一切戏论边际而安住的自然状态法界，这就是所应实修的，对此应当生起确信。也就是，了悟心的本性为三身，并确信这样了悟的心也超越能所执取，超越心的境界，一切了悟皆是心性，不舍弃而转为四身，能作者也不成立，如幻地运用，总之，所缘不错乱即是所缘缘。第十八法座，第十七所缘。
第四，等无间缘：在正行修持时，不作"我修这个""应当修""正在修""已经修"等分别，也不生起"如果我生起修证则好，不生起则不好"等希望和担忧，只是保持不造作的平常觉知，不被好念恶念任何一种所染污。这称为离希望和担忧的等无间缘。这些前行的必要性，如眼识产生时也需四缘：因缘眼识、增上缘眼根、所缘缘从诸法差别中显现的色处、等无间缘刚刚灭去的意根，四者聚合才能以眼见色。
;


 །མདོར་བསྡུ་ན་ཚེ་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་གང་ལའང་ཞེན་པ་ལོག་ཅིང་མ་ཆགས་པ་དང་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང་ལྡན་པ་རྒྱུའི་རྐྱེན། སྔར་བཤད་པའི་བླ་མ་བཞི་དང་བླ་མ་དམ་པས་ཟིན་པ་ནི་བདག་
རྐྱེན་དང་། འདི་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པ་བྱ་སྙམ་པའི་བསྒོམ་བྱ་མ་འཁྲུལ་བར་བློ་ཡུལ་དུ་འགོད་ཙམ་པ་དམིགས་རྐྱེན། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་རེ་དོགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་མས་དབེན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་སེམས་རང་བབས་སུ་བཞག་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ཏེ། བཞི་པོ་འདི་དག་འཛོམ་པའི་སྐད་ཅིག་དེར་སྒོམ་དང་དངོས་གཞིའི་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ཉམས་ལེན་དེ་ལྟར་དུ་བྱའོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྔོན་འགྲོ་སྟེ་སྒྲུབ་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཅུ་དགུ་པ། དམིགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གཉིས། དང་པོ་ལའང་། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གོ །དང་པོ་ལ་ལུས་གནད་དང་སེམས་གནད་དོ། །དང་པོ་ནི། ལུས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་བཅའ་བའོ། །ཆོས་བདུན་ནི། རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་། ལག་པ་མཉམ་གཞག་བྱས་ལ་ལྟེ་འོག་སོར་བཞིའི་མཚམས་སུ་བཞག་སྟེ་གྲུ་མོ་མ་གུག་པར་བསྲང་། དཔུང་པ་རྒོད་གཤོག་ལྟར་བརྒྱང་། མགྲིན་པ་ལྕགས་ཀྱུ་
ལྟར་ཨོག་མས་ཨོལ་མདུད་ནོན་པ་དགུག །སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲང་། མིག་སྣ་རྩེའི་སོར་བཞིའི་ཐད་ཀྱི་ནམ་མཁར་རྫི་མ་མི་གཡོབ་ཅིང་ཡ་ཡོ་ཁྱར་ཁྱུར་མེད་པར་གཏད། མཆུ་ཅུང་ཟད་སྦྱར་བ་སོ་ལ་བར་བག་ཙམ། ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར་ལ་བདེ་བའི་སྟན་ལ་འཁོད་པར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས། སྒྲུབ་པོ་བདེ་བའི་སྟན་འདུག་སྟེ། །མིག་ནི་སྣ་རྩེར་གཏད་བྱས་ནས། །སྣ་མཐོང་ལྟ་བའི་ཚད་དུ་ཞོག །ཕྲག་དཔུང་མཉམ་ལ་ལྕེ་རྐན་སྦྱར། །སོ་དང་མཆུ་ནི་བདེ་བར་བཞག །དབུགས་ཀྱི་དབྱུང་རྔུབ་གློད་ནས་ནི། །ཅུང་ཟད་རྩོལ་བ་བྲལ་བ་ཡི། །རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལེགས་གནས་ཤིང་། །དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། སྐྱོན་གསུམ་དང་བྲལ་བར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བཞི་ལུས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་ནི། །བདེ་དང་ཡངས་དང་ལྷོད་དང་གསུམ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་བཅས་པའི་དགོས་པ་ནི། ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་
སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རྗེ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་ཀྱང་། ཕ་རི་ལྟ་ན་ཚུ་རི་ནས་སྟོན། །སྟོང་པ་འདོད་ན་སྣང་བ་གཏན་ལ་ཕོབ། །སེམས་གནས་པར་འདོད་ན་ལུས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་ཆུན། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པས་རྟེན་ལུས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བཅིངས་ཙ་ན་བརྟེན་པ་སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུ་རང་འགགས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟེན་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་ལ་ལྕགས་བཅུག་ན་བརྟེན་པ་མི་ལ་འགྲོ་ས་མི་ཡོང་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
简言之，对此生和世间法毫无执著贪着，具有清净出离心，是因缘；前述四种上师及被殊胜上师摄受，是增上缘；认为"应当修此"，将所修不错乱地置于心境，仅此而已，是所缘缘；远离所修能修希望担忧等相的大无分别智慧义中，心安住于自然状态，是等无间缘。这四者聚合的刹那，将生起修持和正行的殊胜体验证悟，因此应当如此实修。这是殊胜前行，即四种成就缘。第十九法座，第十八所缘。
第二，进入正行分为止观二者。第一又分总体和特殊。第一包括身要和心要。首先，身体应摆成毗卢遮那七法。七法是：双腿结跏趺坐，双手结等持印置于脐下四指处，肘部不弯曲伸直，双肩如鹫翅舒展，颈部如铁钩弯曲以下颚压喉结，脊柱如箭挺直，双眼凝视鼻尖前方四指处的虚空，不动眼睑无偏颇，嘴唇微合牙齿稍有间隙，舌抵上颚，坐在舒适座垫上。如《金刚鬘经》所说："修行者坐舒适座，双眼注视鼻尖处，保持能见鼻之距，肩膀平齐舌抵颚，牙齿嘴唇安舒适，呼吸吐纳放松后，稍离用力金刚跏，安住具足此手印"。应远离三种过患，如说："四大身体安坐法，舒适宽松放松三"。如此摆设的必要性，《喜金刚》中说："身中住大智慧，正断一切分别，遍及一切事物，住身非从身生"。杰三世遍知也说："欲见彼岸从此示，欲求空性定现相，欲心安住身控制"等无量教言，表明依处身体被瑜伽控制时，所依心的妄念就会自然停息，如同依处房屋的门上了锁，所依人就无处可去一样。
;


 །དེ་ལྟར་སེམས་མི་རྟོག་པ་ལ་ཐིམ་སོང་ཙ་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྷག་མཐོང་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་གནས་དགོས། སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལུས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་གཅུན་དགོས། མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་བས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ཐོག་གཅིག་ཏུ་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པས་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པར་དུས་རིང་པོར་འགོར་ཏེ། སམྦུ་ཊི་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་། །བཞི་སྟོང་དག་གི་ཆོ་གས་ནི། །ལུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་
འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་དང་། འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གིས་ལུས་གནད་བསྟན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ཅིང་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གསུངས་པ་དང་། མན་ངག་དུ་མ་ལས་ཀྱང་། ལུས་དྲང་བས་རྩ་དྲང་། རྩ་དྲང་བས་རླུང་དྲང་། རྩ་རླུང་གནད་དུ་ཆུན་པས་སེམས་ཟིན་པ་ཡིན། ལུས་ཀྱོག་པོ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྒོམས་ན་ཅི་ཙུག་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཟིན་པ་མི་འོང་། རྣམ་རྟོག་གི་རྟ་རླུང་ཡིན། རླུང་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ཟིན་པས་སེམས་ཟིན་པ་ཡིན། སྤྱིར་སེམས་ཀྱིས་རླུང་ཟིན་པ་དང་། རླུང་གིས་སེམས་ཟིན་པ་གཉིས་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་དང་ནཱ་རོ་པའི་བཞེད་པ་ཡིན་པ་ལས། དང་པོ་ནི་སེམས་མ་བཅོས་པར་བཞག་པས་རྟོག་པ་གྱ་གྱུ་ཐམས་ཅད་རང་སར་ཞི་འགྲོ་བ་དེ་སེམས་ཀྱིས་རླུང་ཟིན་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་བླ་མ་སྤྱི་བོར་བསྒོམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་རང་ལ་བསྟིམ་སྟེ། སྣ་བུག་ནས་རླུང་རོ་ངན་པ་
ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བུས་རླུང་གིས་ནད་གདོན་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་སོང་བར་བསྒོམས་ཏེ་སྟེང་རླུང་ཚིར་བཟུང་འོག་རླུང་རང་སར་བཞག །དམིགས་པ་མདུན་དུ་གཏད་དེ་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་སེམས་མི་ཟིན་ཀ་མེད་དེ། དེ་ནི་རླུང་གིས་སེམས་ཟིན་པའོ། །འདི་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུས་ལ་བསྒྲིགས་པས་རྟོགས་པ་སེམས་ལ་འཆར་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་ཆོས་ཐུན་ཉི་ཤུ་པ། དམིགས་པ་བཅུ་དགུ་པ། བསྡུ་ན་འདི་མི་དགོས།། ༈ །།གཞན་ཡང་ལུས་གནད་ཚུལ་བཞིན་དུ་བཅས་པའི་དགོས་པ་ནི། རྐང་པ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་པས་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲག་དོག་ཞི་བ་དང་བར་གཅོད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如此当心融入无分别时，便能证悟俱生智慧胜观，为了见到它，需要心安住，为使心安住，必须以瑜伽控制身体。相较之下，特征乘无法在一生中确立俱生智慧，因此无法在一生一身中成佛而需要长时间，如《胜乐轮经》所说："八万四千法蕴，以其仪轨，不知身性，彼等一切无果"。《律藏》中也说，曾有一猴子向五百外道仙人示现身体要诀，使他们获得五种神通并证得独觉菩提的故事。许多口诀也说：身体正直则脉正直，脉正直则气正直，掌握脉气要点则能摄心。若身体歪斜而修持，无论如何都无法摄心。妄念之马是气，当气适当运行并被掌握，心也就被摄住。总的来说，以心摄气和以气摄心两种方法是大婆罗门和那若巴的主张。第一种方法是将心不造作安置，所有纷乱妄念自然平息，这是以心摄气。第二种方法是观想上师在头顶并祈请："加持我相续生起禅定"，然后融入自身；观想从鼻孔中一切不良气息被佛陀呼气吹出，疾病、魔障和一切妄念都被驱除；上气收紧，下气自然放松，正视前方专注，以自然方式安住，这样心一定会被摄住，这是以气摄心。这也是"安排依缘于身，证悟显现于心"之义。详细解释在第二十法座，第十九所缘，简言之此处可不必。
另外，正确摆设身体要诀的必要性在于：双腿结跏趺坐使下行气入中脉，平息嫉妒烦恼并防止干扰障碍；
;


 །ལག་པ་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ལྟེ་འོག་སོར་བཞིར་བཅས་པས་ཆུ་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་ཞི་བ་ཡིན། སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲང་ཞིང་དཔུང་པ་རྒོད་གཤོག་ལྟར་གདེང་པས་ས་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་གཏི་མུག་ཞི། མགྲིན་པ་བྲང་ལ་གུག་ཙམ་བྱས་པས་མེ་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་འདོད་
ཆགས་ཞི། མིག་མི་བཙུམ་པར་སྣ་རྩེ་ནས་སོར་བཞིའི་ཐད་དུ་ལྟ་བ་དང་ལྕེ་ཡ་རྐན་ལ་སྦྱར་བས་རླུང་གི་རླུང་དབུ་མར་ཚུད་དེ་ང་རྒྱལ་ཞི་ཤེས་པ་གསལ་བར་བྱེད། དེའང་སེམས་གནད་རླུང་། རླུང་གནད་རྩ། རྩ་གནད་མིག་ལ་ཡོད་པས་ལྟ་སྟངས་མ་འཆུགས་པ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ལུས་བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་ལྔའམ་བདུན་བཅས་པས། དུག་ལྔ་རང་ཞིར་འགྲོ་ཞིང་རླུང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་ནས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རང་འགགས་ལ་འབོལ་ཤིག་གེ་དངས་སིང་ངེར་འགྲོ་ཞིང་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་འཆར་བས་ལུས་གནད་གལ་ཆེ། ལུས་སྙེས་པ་དང་ཁྱག་ཁྱོག་སོགས་གནད་དུ་མ་སོང་ན་རྟོག་པ་འཕྲོས་ནས་སེམས་མི་ཟིན་ཞིང་། འཁྲུལ་འཁོར་གཡས་སུ་ཡོ་ན་དང་པོ་གསལ་ཉམས་སྐྱེ། དེ་ནས་ཞེ་སྡང་རང་རྒྱུད་པ་འབྱུང་ཞིང་གདོན་རྒྱལ་པོ་སོགས་གནོད་པའི་ཉེན་ཡོད། །གཡོན་དུ་ཡོ་ན་དང་པོར་བདེ་ཉམས་དང་དེ་ནས་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་འབྱུང་ཞིང་གདོན་གླུ་དང་མོ་རིགས་སོགས་གནོད། མདུན་དུ་གུག་ན་དང་པོར་མི་རྟོག་པ་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ་དེ་
རྗེས་སུ་གཏི་མུག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་གདོན་ས་བདག་ལ་སོགས་པ་གནོད། ཁྱད་པར་དུའང་མི་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གྲོས་བྱས་པ་མཐོང་ན་འདི་གཉིས་ང་ལ་ཁ་ཟེར་བ་འདུག་སྙམ་པ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་བསྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ལོག་པའི་ཉེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་། ལུས་གནད་རྒྱབ་ཏུ་དགྱེན་དང་པོར་སྟོང་ཉམས་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ། དེ་ནས་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་གོང་གི་གདོན་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པའང་འཆར་ཁྱད་པར་སེམས་མི་གནས་ཤིང་རྟོག་པ་འཕྲོ། ལུས་སྔོ་སྐམས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁམས་འཛག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་ངོ། །དེས་ན་ཉེས་པ་གང་ཡང་མི་འབྱུང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་གནད་ལུས་གནད་ཡིན་པས་འཁྲུལ་འཁོར་མ་ཆུགས་པ་གལ་ཆེའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཆོས་ལྔ་ནི། བླ་མ་ཞང་གིས། ལུས་ཀྱི་གནད་ལ་ལྔ་སྟེ། མདའ་ལྟར་བསྲང་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་དགུག་པ་དང་། རེ་མིག་ལྟར་བསྣོལ་བ་དང་། ལྕགས་སྒྲོག་ལྟར་བསྡམ་པ་དང་། ལྀ་རྀ་ལྟར་བསྒྲིམ་པའོ། །མདའ་ལྟར་བསྲང་བ་ནི། སྒལ་ཚིགས་མདའ་ལྟར་བསྲང་བ་སྟེ་
དཔེར་ན་མདའ་བསྲང་བ་དེ་ཐད་ཀར་བསྲངས་པས་མི་སྲོངས་ཏེ་ཀྱོག་ཕྱོགས་སུ་དྲག་པོར་སྲོང་བ་བཞིན་དུ་གསུས་ཆུང་བའི་གཉེར་མ་གསུམ་པོ་དྲང་བ་ཙམ་དུ་སྐེད་པའི་ཚུགས་དགྱེ་ལོག་གིས་གཏོང་བ་སྟེ་དེའི་དགོས་པ་ནི་རྩ་གསུམ་རང་གནས་སུ་གནས་ལ་ཨ་བ་དྷཱུ་ཏཱི་དྲང་ཐད་ཀྱིས་སོང་བས་རྩ་མདུད་གྲོལ་ཏེ་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་སླའོ། །ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་དགུག་པ་ནི་མགྲིན་པ་ཡིད་ཙམ་རང་བབས་སུ་དགུག་པ་སྟེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་རྩ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཉ་མོ་ཁ་གདངས་པ་ལྟ་བུ་ནས་རླུང་དང་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་བ་དེ་བཀག་པས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའོ། །རེ་མིག་ལྟར་བསྣོལ་བ་ནི་རྐང་པའི་ལོང་བུ་བསྣོལ་བ་སྟེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་དོད་པོ་ཡིན་པས་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའོ། །ལྕགས་སྒྲོག་ལྟར་བསྡམ་པ་ནི་རྡོ་རྗེའི་མདུད་པའམ་སྒོམ་ཐག་ལ་སོགས་པས་པུས་མོ་ནས་ཚུར་དམ་པར་འཁྱུད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་དགོས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནད་མི་འཆུགས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྀ་རྀ་ལྟར་བསྒྲིམ་པ་ནི་འཕོངས་སུ་གོས་ཀྱི་འབོག་བཅུག་ནས་འོག་སྒོ་དྲག་ཏུ་སྡོམ་པ་ཡིན་
ཏེ། དེའི་དགོས་པ་ནི་རྩ་རླུང་གཉིས་ནང་ཕྲད་ནས་བདེ་དྲོད་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
双手结等持印放置于脐下四指处，使水气入中脉，平息嗔恨烦恼；脊柱如箭挺直，双肩如鹫翅展开，使地气入中脉，平息愚痴；颈部微微向胸弯曲，使火气入中脉，平息贪欲；眼睛不闭，注视鼻尖前四指处，舌抵上颚，使风气入中脉，平息傲慢并使心识清明。心的要点在气，气的要点在脉，脉的要点在眼，因此目光不错误极为重要。如此身体安住禅定五法或七法，五毒自然平息，气心自然进入中脉，一切分别念自行止息，心变得轻松、清明、澄净，证悟迅速显现，故身体要点极为重要。若身体松垮或歪曲等要点不到位，妄念散乱心不能摄住。若瑜伽偏向右侧，先生起清明体验，然后生起嗔恨，有王类鬼神等伤害之险；若偏向左侧，先生起乐体验，然后生起强烈贪欲，有歌舞和女类鬼神等伤害；若向前弯曲，先无功用生起无分别，之后转为愚痴，有地主鬼神等伤害。特别是见到两人等在商议时，会想"这两人在说我闲话"而生不悦等，产生许多逆行寿命持气的过失；若身体向后仰，先无功用生起空性体验，之后生起傲慢等烦恼，前述鬼神的分别念也会显现，特别是心不安住妄念散乱，身体变得青瘦，精液流失等过失生起。因此，身体要点能避免一切过失，圆满一切功德，故不错乱瑜伽至关重要。
禅定五法，据上师章所说：身体要点有五：如箭挺直、如铁钩弯曲、如格子交叉、如铁锁束缚、如吉祥草收紧。如箭挺直是脊柱如箭挺直，譬如矫直箭时，不能直接拉直，而是向相反方向用力弯曲，同样，只需将腹部三皱纹伸展，挺胸稍微后仰；其目的是使三脉处于自然位置，中脉直挺，使脉结松解，气容易进入中脉。如铁钩弯曲是颈部自然微微弯曲，其目的是堵塞左右二脉如鱼张口状漏出气息和妄念的地方，从而生起无分别。如格子交叉是两足踝交叠，其目的是作为金刚跏趺的替代，能防止干扰障碍。如铁锁束缚是以金刚结或禅带等从膝盖处紧紧束缚，其目的是防止身体要点走样。如吉祥草收紧是在裆部垫一布垫，紧闭下门，其目的是使脉气在内相会，快速生起乐暖。


 །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་གནད་ལྔ་པོ་འདི་ལ་རྗེ་བཙུན་མར་པ་ལྷོ་བྲག་པའི་ཞལ་ནས། བོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་བས་ངའི་ལུས་གནད་ལྔ་པོ་འདི་གདམས་ངག་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། ངའི་ལུས་གནད་ལྔ་པོ་འདི་བཅས་པའི་གནད་ཀྱིས་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་རང་ཚུད་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེའི་གནད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་ནས་གཏུམ་མོ་རང་འབར་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེའི་གནད་ཀྱིས་སྤྱི་བོ་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རང་བབས་སུ་འབབ་པ་ཡིན། དེས་བདེ་བ་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན། དེས་རྣམ་རྟོག་ཆེད་དུ་དགག་མི་དགོས་པར་མི་རྟོག་པ་དབང་མེད་དུ་འཆར་བ་ཡིན། དེས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤུགས་ལ་འཆར་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས། དེས་ན་དང་པོར་ལུས་ཀྱི་གཞག་ཐབས་གལ་ཆེ་ཞིང་འདི་ཉིད་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པས་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཆ་སྙོམས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་སྔར་ཡོད་པ་སོས་ཤིང་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་དང་རྩ་རླུང་དངས་མ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པས་སྟེང་གི་ལྕིད་
ཀྱིས་འོག་ཏུ་མི་གནོད་པ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་གསུམ་ཚོགས་པ་གཅིག་པས་ལོ་ཟླའི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་མེད་པ་དང་། དངས་མའི་དངས་མ་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པས་རིག་པ་རང་གསལ་རྟོགས་པ་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་གཅིག་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་སེམས་གནད་ནི། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའོ། །དེའང་འདས་པ་ནི་འགགས་ཤིང་ཞིག་པ་དང་སོང་ཟིན་པས་བསམ་བྱར་མེད་ལ། མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་མ་གྲུབ་ཡུལ་ན་མེད་པས་བརྟག་གཞིག་བྱས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། ད་ལྟར་བ་དེ་ཡང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་དུ་མ་སིལ་བུ་བརྟག་མི་བཟོད་པ་བདེན་དངོས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་ཡིན་མིན་ཡོད་མེད་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཞུགས་པར་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ངང་ལ་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསལ་
སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་གཞག་པར་བྱའོ། །དེའང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་བཅད་མ་བཅད་ལ་མ་ལྟོས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་སྒོམ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དུས་གསུམ་གྱི་རྟོག་པའི་བློ་རྒྱུན་མ་བཅད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྲིད་ལག་ཏུ་བླང་བའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྲིད་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་གཉིས་པ། དམིགས་པ་ཉི་ཤུ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
关于这五种身体要点，尊贵的马尔巴·洛札瓦说："相比将西藏所有教授集中于一处，我的这五种身体要点是更大的教授。为什么呢？通过设置我的这五种身体要点，气自然进入中脉。通过这个要点，脐轮的拙火自然燃起。通过这个要点，头顶的菩提心明点自然下降。因此，乐感自然生起。因此，无需刻意遮止妄念，无分别自然不由自主地显现。因此，证悟智慧自然显现。"所以，首先身体摆放方法极为重要，长时间熟悉这点后，内部元素变得平衡，寿命增长，已有疾病痊愈且不再生病，脉气明点变得强健，上部重量不会压迫下部，脉气明点三者汇聚一处，即使住于定中数月也不会有不适，明点的精华极度成熟，使觉性自明的证悟无功用生起。第二十一法座。
第二，心的要点是：不追逐过去，不迎接未来，安住于当下明朗无分别的觉知中。过去已灭已坏已去，无法作为思维对象；未来未至未成无处可寻，即使观察推究也无益处；当下也是，若审察推究，则成为前后众多瞬间的碎片，无法承受检视，未实有所成立，故超越心境，离言思，因此应毫无"是非""有无""好坏"等执相污染，以无法安置的方式安住于实相境界中，处于明空无执的状态。虽然大手印本性的实相义不依赖于是否断除三时的戏论，但初学者入定时，若不切断三时分别念的相续流，禅定不会在相续中生起，因此在实修教授时，按照这种方式指导极为重要。第二十二法座，第二十所缘。


། ༈ །།དེས་ན་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་གནས་པོ་ཞིག་འདོད་ནས་བསྒྲིམས་དྲགས་ན་འཕྲོ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་མཉམ་པར་གཞག་གོ་སྙམ་པའི་འཕེན་པ་ཙམ་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་དངོས་ཀྱི་ཚེ་སྒོམ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྔོན་འགྲོ་སྒོམ་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ཙམ་གྱི་རྟོག་པའང་མི་བྱེད་པར་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་འཛིན་མེད་ལྷུག་པའི་ངང་དུ་འཇོག །དེ་ཉིད་གོམས་སུ་བཅུག་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིའི་དུས་སུའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དེ་ལས་མ་ཡེངས་པར་བྱ་ཞིང་། ཐོག་མར་ཟན་ཁམ་གཅིག་གམ་ཇ་ཧུབ་རེ་ཙམ་དང་མ་ཎི་ཚར་
རེ་འདྲེན་རིང་ཙམ་མམ་ལངས་ནས་གོམ་པ་དོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་གང་ཐུབ་བྱ། དེ་གོམས་ནས་རྐྱེན་བཟང་ངན་མི་ཚོགས་ཆེ་ཆུང་གང་གི་དུས་སུའང་མ་ཡེངས་པའི་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་པ་ལ་བསླབ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་རྗེ་སྒམ་པོ་པས། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་མདུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་རང་གི་རྣལ་མར་ཙེན་གྱིས་ཞོག །དེ་ལ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད་ཟེར་ཙ་ན་འོ་སྐོལ་གྱི་བློ་རྣམ་རྟོག་སྔ་མའི་ཕྱིར་མི་འབྲང་བ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་མདུན་མི་བསུ་ཟེར་ཙ་ན་འོ་སྐོལ་གྱི་བློས་རྣམ་རྟོག་ཕྱི་མའི་མདུན་མི་བསུ་བ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་རྣལ་མར་ཙེན་གྱིས་ཞོག་ཟེར་ཙ་ན་ད་ལྟར་གང་དུའང་མི་དམིགས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སེམས་མ་བཅོས་ན་གསལ། ཆུ་མ་རྙོགས་ན་དངས་བྱ་བ་ཡིན་པས་མ་བཅོས་པའི་ངང་ལ་རང་གར་ཙེན་གྱིས་ཞོག །དེ་ལྟར་བཞག་པས་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བ་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་མམ་བ་འཇོ་བའི་ཡུན་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ཡོད། དེ་ཡུན་རིང་བ་ལ་ཡོན་
ཏན་དུ་མི་ལྟ། ཐུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་བསྒོམ། དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་རྟོག་གཅིག་ཡོང་དེ་ལ་གློད་ནས་འཇོག །འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བྱ་བ་ཡིན་པས་གློད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གློད་ཅིང་བསྒོམས་པས་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ཡུན་ཇེ་རིང་ཇེ་རིང་ཅི་ཞིག་ཙ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་ནང་དུ་ཕྲིལ་གྱིས་འགྲོ་བ་འོང་། དེ་ལྟར་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱ་བ་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ཞེས་དང་། ཌོམྦི་ཧེ་རུ་ཀའི་དགོངས་པ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ནི། ཆུ་མ་རྙོགས་ན་དངས་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་མ་བཅོས་པར་བཞག་གོ །ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ་བཞིན་དུ་ཚོགས་དྲུག་མི་དགག་པར་རང་ལུགས་སུ་གཞག་གོ །དུས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡེངས་པར་གཞག་གོ །ཞེས་དང་། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས། མེད་པའི་ངང་ལ་ལྷོད་དེ་ཞོག །ཡལ་ལེ་ཕྱད་དེ་འཛིན་མེད་ཞོག །ཅེས་པ་ནི་སེམས་ནི་བཙལ་བས་མི་རྙེད། བལྟས་པས་མི་མཐོང་། བརྟགས་ན་མ་གྲུབ། བཟུང་ན་མི་ཟིན། བཏང་ན་མི་འགྲོ། བཞག་ན་མི་སྡོད། བསྲེས་
ན་མི་འདྲེ། ཕྱེ་བས་མི་ཕྱེད། ཕྲལ་བས་མི་ཕྲོལ། བལྟས་པས་མི་ཤེས། བཤད་པས་མི་རྟོགས། དཔེ་གང་གིས་ཀྱང་མི་མཚོན། ཐོག་ཏུ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕེབས། མིང་གང་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
因此，为使心安住，若执着于需要有个安住者而过度用力，反会成为散乱因素，所以开始时只需略作"现在我要入定"的发愿，而正式修习时不应有"我在修前行"这样的念头，无执着地坦然放松地安住。熟悉此后，在四种行为（行走、站立、坐卧）时也不要从明空无执的状态中分心，开始时尽可能保持不分心，时间长度如吃一口食物或喝一口茶或念一遍嘛呢或起身走几步的时间。熟练后，在好坏任何情境或大小人群中都要学会安住于不分心的明空无执状态中。这些含义，杰冈波巴说："不追随过去，不迎接未来，当下觉知自然安住。不追随过去是指我们心识不跟随前面的妄念，不迎接未来是指我们心不迎接后面的妄念，当下觉知自然安住是指当下不住于任何处。心不造作则明，水不搅动则清，所以在不造作的状态中自然安住。如此安住会有清明无分别的澄静体验，时间短如弹指或挤奶的刹那等。修习时不视长时间为功德，不视短时间为过失。之后会生起一个妄念，对此要放松安住。被羁绊的心性，若放松则定无疑解脱，因此就是放松。如此放松修持，清明无分别的体验会越来越长久，最终会整个融入自性中。这就是所谓的水流相续禅定。"
多米黑噜噶的意趣，达波仁波切说："如水不搅则清澈，不造作而安住。如太阳不被云遮，不阻止六识而自然安住。在一切时间和行为中都不分心而安住。"
杰果仓巴说："在无有状态中放松安住。空空荡荡地无执安住。"这是因为心：寻找不到，观察不见，推究不成，执取不住，舍弃不去，安置不停，混合不融，分开不分，分离不离，看不知，说不解，任何比喻都不能表达，任何东西都无法涵盖，不管如何命名都无有违背。
;


 །དེ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན་ན། ཆེད་དུ་མི་སྤྲོ། ཆེད་དུ་མི་བསྡུ། བཏང་སྙོམས་སུ་མི་གཞག །རྟོག་པ་རང་རྒྱུད་དུ་མི་གཏོང་། བྱུང་ཚོར་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་། རིག་དཔྱོད་ཀྱི་བསླད་མི་གཞུག །ཕྱི་ཡུལ་མེད་སྟོང་པ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན། ནང་བདག་མེད་སྟོང་པ་ལ་ཕྱལ་བར་མི་ལྟ། འགྱུ་བ་རྩ་བྲལ་སྐྱོན་དུ་མི་གཟུང་། སྣང་འཛིན་དང་སྟོང་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མི་བཏང་ངོ་། །འདས་པའི་རྗེས་མི་བསྙག །མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་བ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པར་ཤེས་པ་བཟོ་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ། རྩོལ་མེད་དུ་ཤིག་གེ །གཏད་མེད་དུ་ཁྲེས་སེ། འཛིན་མེད་དུ་བུན་ནེ། སྐྱེ་མེད་དུ་སིང་ངེ། འགག་མེད་དུ་ཐལ་ལེ། སྒྲིབ་མེད་དུ་གསལ་ལེ། ཕྱི་རུ་ཡུལ་གཅིག་མ་ལུས། ནང་དུ་སེམས་གཅིག་མ་ལུས་པར་མཉམ་ཁད་དེ་བཞག །དེ་སྐད་དུ་ས་ར་
ཧས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་འདི། །གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་པ་དང་། མ་བཅོས་ཤེས་པ་སོ་མར་ཞོག །བཅོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་པ་མ་བཅོས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས་རྟོག་པ་རགས་པ་འགག །གསལ་སྟོང་གི་ཉམས་སྐྱེ། བླ་མའི་དྲིན་དྲན། རང་སྐྱིད་དུ་ཚོར། འཁོར་བ་ལ་བློ་ལྡོག །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཞི་ནི་ཉོན་མོངས་ཞི། གནས་ནི་དེའི་དོན་ལ་གནས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། །ཏིང་ངེ་ནི་མི་གཡོ་བ། འཛིན་ནི་མི་བཏང་བའོ། །ཞེས་དང་། སྐྱེ་མེད་ཞང་གིས། དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། མ་འོངས་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད། ད་ལྟར་དུའང་ཡིད་ལ་མི་བྱ་སྟེ། རིག་པ་བཅས་བཅོས་མེད་པར་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་བཞག་གོ །གློད་མ་ཤེས་ན་ཤེས་པ་རྣལ་དུ་མི་ཕེབས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་མི་འཆར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྕགས་སུ་བཅུག་པའི་མི་ལ་འབྲོས་པའི་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་ལ། མ་བཅུག་ན་འབྲོས་པའི་བསམ་པ་
མེད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདི་ཡང་བཟུང་བ་བཙུག་བྱས་ན་འཕྲོ་བ་ཡིན། མ་བཟུང་ན་འཕྲོ་མི་སྲིད་པས་ཤེས་པ་གློད་ལ་བཞག་གོ །གློད་པའི་ངང་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ་ཧྲིག་གེ་བ། ཕྱད་དེ་བ། ཡལ་ལེ་བ། སྟོང་སང་ངེ་བ་མི་འཆར་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་དང་། མདོར་ན་རྣམ་རྟོག་སྔ་མ་ལ་མི་བསམ། ཕྱི་མ་ལ་མི་བསམ། ད་ལྟ་རང་ཉིད་རྣམ་རྟོག་ཅི་འདྲ་ཞིག་འགྱུ་ཡིན་འདུག་སྙམ་དུ་ད་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཉིད་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྟོག་པའི་རྒྱུ་འགྲུལ་རྦད་ཀྱི་ཆད་ནས་མ་ཡེངས་བར་དུ་རྟོག་པ་མི་འོང་ནམ་ཡེངས་པ་དང་རྟོག་པ་ཡེར་གྱི་ཡོང་སྟེ། བྱུང་བའི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱས་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྟོག་པ་རང་སར་གྲོལ་ནས་མི་རྟོག་པར་ཆམ་ཆམ་འགྲོ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་གང་བྱུང་བྱུང་ལ་འདོད་ཐོག་ཏུ་བྱ་ཞིང་ཅེར་ཅེར་བལྟའོ། །ཐུན་ཡུན་མི་རིང་ཙམ་དུ་གསལ་བདོ་བ་ལ་འཕྲོ་བཅད་ཀྱིན་ཡུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་དུ་བྱའོ། །ཞེས་དང་། སྟན་བདེ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་བཅས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་
མི་སྒོམ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མེད་དང་སྤྲོས་བྲལ་དང་བློ་འདས་དང་མཚན་མེད་དང་དམིགས་མེད་དང་དམིགས་པ་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱས་པ་གང་ཡང་མི་སྒོམ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་མི་སྒུལ། མིག་མི་འཛུམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་ཉིད་ངོས་ཙིར་གྱིས་འཛིན་པ་གནད་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཚུངས་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པ་བྱུང་ཚད་ལ་བལྟས་པས་དུས་ཚོད་ཅིག་ན་རྟོག་པ་ངོས་ཚིར་གྱིས་ཟིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如何实修它呢？不刻意散开，不刻意收摄，不安住于舍弃，不让分别念自然运行，不追随生起的感受，不加入理性探究的污染，不将外境无有空性执为实体，不将内在无我空性视为茫然，不执着离根本动摇为过失，不倾向于显现执着和空性执着的偏向。不追寻过去，不迎接未来，不执着当下为实体，而是让觉知无造作地坦然，无功用地放松，无专注地敞开，无执着地澄明，无生地清净，无灭地通透，无遮蔽地明亮，外不余一境，内不余一心，平等放置。如萨拉哈所说："被羁绊的心性，若放松则定无疑解脱。"又说："将未造作的觉知自然安置，以造作的心无法获得圣道。"因此将觉知不造作地自然安置，粗分别念止息，生起明空的体验，忆念上师恩德，感受自身安乐，厌离轮回。这称为止观，止是烦恼止息，观是安住于其义。禅定也是如此，定是不动摇，持是不舍弃。
赛迷芝说："所谓断除三时戏论是指：不作意过去，不作意未来，当下也不作意，将觉知不造作地自然放松而安置。若不会放松，觉知不会自然安住，智慧不会显现。譬如被关在铁牢中的人只想逃跑，而未被关时无逃跑之想，同样，若执取束缚这觉知，它就会散乱，不执取则不可能散乱，故应放松觉知而安置。放松的刹那，觉知明而无阻碍，清晰、开阔、空旷，必然会显现。"
简言之，不思考前面的妄念，不思考后面的妄念，当念头"我正在有什么样的妄念"时，直视当下刹那的这个妄念，妄念的活动会立刻中断，在不分心期间不会有妄念，一旦分心妄念即刻生起。对于所生起的妄念，直接面对并凝视它，妄念就会自行解脱，变成无分别的平静状态。如此对任何生起的妄念都直接面对并凝视。禅修时间不要过长，保持清明的同时切断散乱，多次短时间修持。
在舒适座垫上结金刚跏趺等姿势而不刻意修持大手印，同样，不刻意修持无生、离戏、超心、无相、无缘、有缘、有相等任何概念。那么应如何做呢？不动身体，眼睛不闭，不追随过去妄念，不迎接未来妄念，关键是直接把握当下刹那的这个念头，直视自己当下妄念的刹那，因果同时、相自解脱是自然规律。如此反复观察每一个生起的妄念，到一定时刻妄念会被直接掌握，在那刹那解脱。


 །རྟོག་པ་ངོས་ཚིར་གྱིས་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་ཞེས་བྱ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ། སྒོམ་བྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྟོག་པ་ངོས་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་འཁོར་བ་ཐོགས་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་མ་ལུས་པ་ཕམ་ཞིང་དག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང་། བླུན་པོས་བ་
ལང་སྐྱོང་བ་བཞིན། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གང་དགར་བཏང་། །ཞེན་མེད་ཁྱི་རོ་ལྟ་བུར་བཞག །འདོད་མེད་མཛེ་ཕོ་ལྟ་བུར་བཞག །བྲམ་ཟེ་སྐུད་པ་འཁལ་བ་བཞིན། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གློད་ལ་ཞོག །འཛིན་མེད་མི་རོ་ལྟ་བུར་ཞོག །དྲན་མེད་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་ཞོག །འགག་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཞོག །གསལ་བ་ཤེལ་སྒོང་ལྟ་བུར་ཞོག །མ་བཅོས་བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་ཞོག །ལྷུག་པའི་ཚུར་དུ་བསྡད་པར་བྱ། །སེམས་ཀྱི་གཞག་ཐབས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་བཞག་པའི་དུས་སུ་སེམས་གནས་པ་ནི་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་པའམ་ཤེས་པ་ལ་གང་ཡང་མི་རྒྱུ་བས་ཙེན་ནེ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་ཙ་ན་སེམས་ཟིན་པར་ངོ་ཤེས་པའོ། །སྔར་རྣམ་རྟོག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སོང་འདུག་སྙམ་པའང་འབྱུང་། དེ་ལྟར་སེམས་གནས་པ་དེ་དང་པོ་ཡུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་བར་སྒོམ། དེ་ནས་ཡུན་ཇེ་རིང་ཇེ་རིང་བསྲིང་ཞིང་བསྒོམ། ཕྱིས་གོམས་ནས་གར་བསྡད་བསྡད་དུ་འོང་། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཁྱད་མེད་པའང་ཡོང་། སེམས་གནས་པའི་རྟགས་ལ་ཉམས་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་དེ་
ལ་ཤེས་པ་གཏད་པའི་མོད་ལ་ཞི་བའང་འབྱུང་། རང་ལ་རང་མགུ་བའང་ཡོང་། སྐྱིད་དུ་ཚོར་བ་དང་། ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང་། སྒོམ་སྙིང་ཡང་ཡང་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་དང་། ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་དང་། དགའ་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། དབེན་པར་སྡོད་སྙིང་འདོད་པ་དང་། གདམས་ངག་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། བླ་མ་ལ་གུས་པ་ཡང་ཡང་འབྱུང་བ་དང་། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། སྒོམ་དགོས་པར་འདུག་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་འཆི་བར་འདུག་སྙམ་པ་འོང་། ཆོས་འདི་འདྲ་བ་དང་ཕྲད་པ་བསོད་ནམས་བསགས་སྐྱིད་པར་འདུག་སྙམ་པའང་འབྱུང་། དེ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
在直接把握妄念的那刹那，称为证悟大手印，称为禅定在相续中生起，称为修所生，在直接认识妄念的刹那，能使无始轮回所积累的一切罪业被摧毁净化。
又说：如同愚者放牛一般，瑜伽士随意放纵觉知。无执著如同死狗安置，无贪著如同麻风病人安置。如同婆罗门纺线一样，瑜伽士放松觉知而安住。无执如同尸体安住，无念如同疯子安住，无阻如同虚空安住，明澈如同水晶球安住，不造作如同小孩安住，放松地舒适而坐。以上是示现心的安置方法。
如此安置时心的安住是：仅余觉知或觉知中无任何活动而安然住立。当此生起时，认识到心已被摄住。会想"以前全是妄念啊"。如此，最初以短时间多次数修持心的安住，然后逐渐延长时间修持，后来熟练后会在任何处安住，四种行为也会没有差别。
心安住的征兆是：在生起体验时，一旦专注于它就会平息；会对自己感到满足；感受到快乐；觉知极其舒适；不想做事；一再想要修禅定；有时不想修；觉知极其清明；一再生起喜悦；想要住于寂静处；对教授生起确信；对上师一再生起恭敬；对轮回生起厌离；认为"必须修持，否则无益，会死亡"；认为"能遇到这样的法是积累福德，很幸运"。诸如此类的体验无穷无尽。


 །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་མགོ་ནོན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་ཟིན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སེམས་གནས་པའམ་ཡུལ་དུ་མེ་རྒྱུ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཞེས་དང་། གྲུབ་ཐོབ་ཨཽ་ཌྱན་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་སུ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཞེས་པ་ཡུལ་འབུད་པ་
ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་ཆེན་གྱི་གདམས་པ་ཐུགས་ལ་འདོགས་པར་ཞུ་ཞུས་པས། དེ་ལ་གདམས་པ་ལོགས་ན་ཡོད་པ་མིན། ཏཻ་ལོ་པའི་ཆོས་དྲུག་ལ་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཞལ་གདམས་ཞིག་ཐུགས་ལ་འདོགས་དགོས་ཞུས་པས། དེ་ལ་ཞལ་གདམས་བཤད་པ། མི་མནོ། མི་བསམ། མི་སེམས། མི་སྒོམ། མི་དཔྱད། སེམས་རང་བཞིན་དུ་བཞག་ཅེས་པ་ལ། མི་མནོ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་འདས་པའི་སྟེང་དུ་སྟེ་འདས་པའི་རྗེས་བཅད་ན་རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན། སྔར་འདས་པ་ལ་ཉམས་ལེན་རག་ལས་པ་མེད་པས་སྔར་འདས་ཀྱི་རྗེས་མི་གཅོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། མི་བསམ་ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟར་བའི་སྟེང་དུ་སྟེ་ད་ལྟར་བའི་སྟེང་དུ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ན་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་གཞི་འཆུགས་ཤིང་མཉམ་བཞག་རྐྱེན་དབང་དུ་འཆོར་ལ་ཕྱི་མི་ནང་དུ་ཤོང་བ་དང་འདྲ་བས་བཅོས་བསླད་ཀྱི་ཁ་སེ་མ་འདོགས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། མི་སེམས་ཞེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྡུན་མི་བསུ་བ་སྟེ་མ་འོངས་
པའི་སྔུན་བསུ་བ་དང་ཤངས་ལེན་བྱས་ན་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ལ་བྱ་ཤོར་ནས་དངོས་གཞི་ངོས་གཟུང་དུས་མི་ཟིན་པས་དགྲ་བོ་ལ་བྱ་མ་ཤོར་བ་བྱ་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། མི་སྒོམ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟེ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་བུམ་པ་ཆུས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་པར་བསྒོམས་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མི་རྟོགས་པས་སྣང་བ་འདི་རང་སོར་གཞག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། མི་དཔྱད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྟེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་དཔྱད་ན་ཇི་ལྟར་བཟང་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་མཚན་མའམ་བློའམ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་ལས་མི་འདའ་བས་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་དཔྱད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། སེམས་རང་སོར་བཞག་ཅེས་པ་ནི་གཤིས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྟེ་ལེགས་འདོད་ལ་སོགས་པའི་བཟོ་བཅོས་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཆུད་གསོན་པས་ཁོ་རང་གི་གཤིས་གསལ་ལེ་བ། ཧྲིག་གེ་བ། རྗེན་ནེ་བ། དངས་སིང་ངེ་བ། གསལ་ཡེར་རེ་བ། ཨ་ཕྱད་དེ་བ། མིང་འདོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། མིང་འདོགས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བ། བརྗོད་པའི་ཡུལ་
ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད། འབོ་ལྟོས་སེ་བ་འདི་ཁོ་རང་རང་རིག་རང་གསལ་བའི་ངང་དུ་ཅི་བདེར་ཞོག་ལ་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་གཙེར་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ལྟར་ཆོས་དྲུག་པོ་དེའི་ཁོངས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐྱོང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
这称为制服止观，也称为摄心，也称为心住立或境中无活动。
成就者奥金那说："实修大手印的义是净除暂时垢染的正行，因此在道路圆满之时，所谓暂时垢染是指境的分离。"请求"请将如此的大手印教授挂在心上"，他答："这没有单独的教授，需要在谛罗巴六法中击中实修要点。"请求"实修此需要一个口诀挂在心上"，他开示口诀说："不忆，不思，不念，不修，不观察，心安于自性。"
"不忆"是指过去，若追逐过去就是妄念能所的因。由于实修不依赖于过去，意思是不追逐过去。"不思"是指当下，若在当下上造作，则失去实修的基础，禅定会落入缘境之中，如同外面的无法容纳于内，意思是不要添加造作污染。"不念"是指不迎接未来，若迎接未来和预先准备，会在实修上失误，当正行被认出时无法把握，意思是说必须对敌人不要失误。"不修"是指空性，若将器世间修为如同瓶子里无水的部分空，则不能了解实相之义，意思是将显现本来安置。"不观察"是指所缘境，若对所缘境观察，不管多么美好圆满，也不会超出相或心或意的法，意思是不要观察欲望的对境。"心安于自性"是指本来状态，若为求好等而造作，不管怎样做都是徒劳，因此，它本身的状态清晰、明了、直白、澄净、明亮、坦然、离一切名言、不违一切名言、超越言说的法性，这宽广之境，在自我觉知自我明照中随意安置，意思是不要以任何方式干扰。
如此，这六法中包含了所有大手印的修持方法。


 །དེ་ལྟ་བུའི་གནད་ཀྱིས་ཟིན་ན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལ་བསྡད་པའི་ཡུལ་མི་ཡོང་། ཞེས་དང་། སེམས་གནས་འཚོལ་བའི་ཐབས་ལ་ཐོག་མར་བླ་མའི་མོས་གུས་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་ནས་ལུས་གནད་དང་ལྟ་སྟངས་ལེགས་པར་ཆུན་པ་ཞིག་གལ་ཆེ། དེའི་སྟེང་ནས་སེམས་ཀྱི་འཇོག་ཐབས་ལ་འདི་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ས་ར་ཧས། འདི་སྐད་དུ། ཐོངས་པར་གྱུར་ན་མི་གཡོ་བརྟན་པར་གནས། །གོ་ལྡོག་རྔ་མོ་ལྟ་བུར་བདག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པས་སེམས་ཉིད་གར་ཡང་མ་ཤོར་བར་གཟུང་དགོས་སྙམ་ན་བསམ་པའི་གཟུགས་དེ་རང་འཕྲོ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གནས་གཞི་ཞིག་ཏུ་མི་ཞིག་འོངས་པ་དེ་ལ་དཔོན་པོའི་གསུང་གིས་ཁྱོད་གཞན་དུ་མ་གཏོང་གསུང་གིན་འདུག་པས་དེ་རིང་འདིར་སྡོད་ཅིག་བྱས་ན་
སྔར་སྡོད་པ་ལ་སྤྲོ་ནས་འོངས་པ་ཡིན་ཀྱང་རྐྱེན་དེས་བསྐུལ་ནས་བྱ་དཀའ་འདི་དང་འདི་བཀོད་པ་ལས་འོས་མེད་པས་བཟུར་བ་དྲག་གམ་སྙམ་དུ་འབྲོས་པའི་ཆས་བྱེད་དུ་འོང་བ་དང་འདྲ། དེ་ལའང་དཔོན་པོའི་གསུང་དེ་མེད་ན་སྡོད་དུ་བྱུང་ཚད་ཀྱིས་ཟོ་བདེར་སྡོད་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། དེ་བས་ན་སེམས་ལ་ལས་མི་འཆོལ་བར་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ནས་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་ངང་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྒོམ་ཞིང་བཟོ་བཅོས་གང་ཡང་མེད་པར་ལྷོད་དེ་ཤིག་གེ་འདོས་སེ་བཞག །རེ་དོགས་དང་རྩིས་གདབ་མེད་པའི་ངང་དུ་གུ་ཡངས་པར་བྱས། དེའི་ངང་ལ་འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོངས་པའི་སྡུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་བ་ལ་བཟོ་བཅོས་རེ་དོགས་མེད་པར་འཇོག་ཅིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བཅད་ནས་སེམས་སྣང་ཕྱིར་མ་ཤོར་བར་བྱས། ཐ་ན་སྒོམ་སྐྱེས་ན་དགའ་སྟེ་མ་སྐྱེས་ན་ཐུའོ་སྙམ་པ་བྱུང་ནའང་དེ་རང་རྟོག་པ་འཕྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་སེམས་རང་ཡན་དུ་ཧད་དེ་ཤིག་གེ་བཞག་པས་ད་གཟོད་སེམས་དེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་
པ་སྟེ། ས་ར་ཧའི་ཞལ་ནས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་འདི། །གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་བཅད་ནས་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་འདི་སེམས་གནས་འཚོལ་བའི་མཆོག་ཡིན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་གཞན་བས་ལྷག་པའི་ཞེ་འདོད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོ་བསྡུས་ནང་ནས་དཀྲུགས། ལུས་གནད་དང་ལྟ་སྟངས་སྲོལ་དུ་མ་ཆུད། མོས་གུས་ཀྱི་གདུང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུད་མ་འཁུལ་བ་ཞིག་བྱས་ནས་སྦོམ་མེ་ཡོ་རེ་བསྡད་ཀྱང་སེམས་ཁོ་སྡོད་དུ་མི་འདོད། སྤྱིར་རང་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བཟུང་ན་མི་ཟིན། བཏང་ན་འགྲོ་ས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གདའ། རེ་དོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལ་ཐུག་པས་སེམས་རང་ཐོག་ཏུ་གློད་མ་ཤེས་ན་སྒོམ་མི་ཡོང་། ཞེས་དང་། ཏཻ་ལོ་པས། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་ཐོད་རྣལ་མ་དལ་བར་སྡོད། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད་མེད་པ་གྲགས་སྟོང་བྲག་ཆ་འདྲ། ཡིད་ལ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་ལ་ཟླའི་ཆོས་ལ་ལྟོས། །ལུས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྨྱུག་མའི་སྡོང་པོ་
འདྲ། །སེམས་ནི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དེའི་ངར་ལ་བཏང་བཞག་མེད་པར་གློད་ལ་ཞོག །ཅེས་དང་། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཞེ་འདོད་ཀུན་དང་བྲལ། །རང་བྱུང་རང་ཞི་ཆུ་ཡི་པ་ཏྲ་འདྲ། །མི་གནས་མི་དམིགས་དོན་ལས་མི་འདའ་ན། །དམ་ཚིག་མི་འདའ་མུན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཡིན། །ཞེ་འདོད་ཀུན་བྲལ་མཐའ་ལ་མི་གནས་ན། །སྡེ་སྣོད་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་མཐོང་བར་འགྱུར། །དོན་འདིར་གཞོལ་ན་འཁོར་བའི་བརྩོན་ལས་ཐར། །དོན་འདིར་མཉམ་བཞག་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སྲེག །བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། འཁོར་ཡུལ་ཆགས་སྡང་འབྲེལ་པ་ཀུན་ཆོད་ལ། །གཅིག་པུར་ནགས་ཀྱི་འདབས་སམ་རི་ཁྲོད་དགོན་པར་སྒོམས། །བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པར་གྱིས། །ཐོབ་མེད་ཐོབ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ། །ཅེས་དང་། སེམས་ཉིད་ངལ་བསོ་ལས། །དང་པོར་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་ཞོག །བསམ་གཏན་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
通过这样的要点掌握，暂时垢染就不会有住处的境界。
寻找心住的方法，首先唯一重要的是对上师的虔诚恭敬。然后，正确掌握身体要点和目光至关重要。在此基础上，关于心的安置方法，萨拉哈如此说："若放松则安住不动稳固，我了解颠倒如同母骆驼。"若认为必须抓住心不让它散失，这种想法本身会成为散乱的因素，譬如有人来到一个住处，主人对他说"不要让你去别处，今天在这里住下"，即使此人本来乐意住下，因这条件而激发，会想"除了应付这些难事外别无选择，不如离开"，而准备逃走。若没有主人的这番话，本可安适地住下。因此，不要给心安排任务，放松地松开，在不分心的状态中不修任何东西，没有任何造作，松弛、放松、宽松地安住。在无有希望恐惧和计较的状态中保持开放，在此状态中不追随过去，不迎接未来，对当下无造作无希惧地安置，彻底切断外在的一切戏论，不让心识显现向外流散。即使生起"若修起来好，若未生起也可以"的念头，也是散乱妄念的因，所以在离修所修能修的状态中，让心自然开放、坦然、放松地安住，这样心才会安住于自性中。
如萨拉哈所说："被羁绊的心性，若放松则定无疑解脱。"因此，切断三时的戏论而不造作安置，这是寻找心安住的最胜方法。若非如此，而是被"要超过他人"的欲望所驱使，被能修所修的收放从内搅动，身体要点和目光方式未能掌握，没有被虔诚的热忱感动心相续，即使端坐不动，心也不愿意安住。一般而言，自心的特性是执取不住，放开也无处可去。一切希望恐惧的相都归结于此实相，若不知道放松于心本身，就不会有禅修。
谛罗巴说："身体活动完全停息，自然安闲而住，语言无有言说，如同空谷回声，意中什么都不思维，观察月亮的法性，身体无有实质，如同芦苇空心，心如虚空中央，超越思维的境界，在这境界中无有放纵和执持，放松安住。"
又说："心不作意，离一切欲望，自生自灭如水中叶片，不住不缘而不离义，不违誓言是黑暗中的明灯。离一切欲望，不住边际，则能见到一切经藏法门无余。专注于此义，解脱轮回的苦役，专注于此义，焚烧一切罪障，这被称为教法明灯。"
又说："断除亲友、境界、贪嗔的一切联系，独自在林边或山间寂静处修持。安住于无修的状态中，无所得而得，则获大手印。"
《心性休息》中说："首先松弛放松安置，为了除去禅定垢染。"
;


དང་པོར་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ལ་ཞོག །བསམ་གཏན་དྲི་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །བར་དུ་ཧྲཱིག་གེ་ཡེར་རེ་ལྟོས། །མཉམ་རྗེས་འདྲེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་མ་ཕྱམ་ཙེར་བཏང་
བར་བྱ། །སྔར་བྱས་མི་དཔྱད་སྡུན་མི་བསུ། །ལྟར་འཛིན་མེད་པར་ནམ་མཁར་བཞག །དུས་གསུམ་རྟོག་པའི་འགྲོ་འོང་བཅད། །དེ་ལྟར་རྟོག་མེད་ཏིང་འཛིན་གནས། །ཞེས་དང་། ཕྱག་ཆེན་གའུ་མ་ལས། སྤྱི་བོའི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་བཏབ་པའི་རྗེས་སུ་ལུས་ཉ་བཞི་རྩ་བཞི་གློད་ནས་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་བཞག་པ་ནི་ལུས་རང་བབས་སོ། །མཆུ་འབྱེད་འཛུམ་གྱི་རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་ངག་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ནི་ངག་རང་བབས་སོ། །མིག་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་སྒོམ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སྔོན་འགྲོ་སྒོམ་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་ལུས་པ་ནི་སེམས་རང་བབས་སོ། །དེ་ལྟའི་ངང་ལ་ལྷ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་ཧད་དེ་ལུས་པ་དེ་སྔོན་འགྲོ་དང་པོའི་ཚད་ཡིན་ཏེ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དང་པོའི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཆད་པ་ངལ་བསོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འཆར་ཏེ་ངོས་མ་ཟིན་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་སྟེ་ཟན་ལ་སོགས་པ་ཟ་བའམ་
ཕྲེང་བ་ལྟ་བུ་ལག་ཏུ་ཅི་བྱུང་ཡང་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ཧད་དེ་ལུས་པ་དེ་ལ་བཞག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་གཡས་གཡོན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་དང་པོ་མིག་སྦྲིད་ཆིལ་བ་ལྟ་བུ་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ལ་ཆ་མ་སོང་བ་དང་ངའི་སྔོན་འགྲོ་རང་ཤར་ནས་འདུག་སྙམ་དུ་ངོས་བཟུང་ལ་ཧད་དེ་བཞག་གོ །དེར་མ་ཟད་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་ཆམ་ཆམ་འགྲོ་བ་དང་རྩ་ཆུ་འཚག་པའི་ཚེ་མ་སྲིང་བརྒྱས་མཐའ་བསྐོར་ཡང་ཉམ་ང་བག་ཚ་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ། ཉལ་པ། ལངས་པ། འདུག་པ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་གང་གིས་དུས་སུའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་བྱ་སྟེ། སྡུད་པ་ལས། འགྲོ་འཆག་ཉལ་དང་འདུག་པ་ཤེས་བཞིན་རབ་ཏུ་ལྡན། །གཉའ་ཤིང་གང་ཙམ་ལྟ་ཞིང་འགྲོ་ལ་སེམས་འཁྲུལ་མེད། །ཅེས་སོ། །མདོར་ན་གཏམ་སྨྲ་བ། མདོ་འདོན་པ། སྔགས་བཟླ་བ། ཆོས་ཉན་བཤད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་སུའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་ཧད་དེ་དེ་ལས་མ་ཡེངས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཀའ་བརྒྱུད་
ཀྱི་རྗེ་བཙུན་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་གསུམ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ལ། སེམས་མ་ཟིན་པ་ཟིན་པར་བྱེད་པ། ཟིན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ། བརྟན་པ་བོགས་དབྱུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་འཛིན་པ། དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་འཛིན་པ། རླུང་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཕྱིར་འཛིན་པ་དང་ནང་དུ་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། མ་དག་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་དང་། དག་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དང་པོ་ལ། རགས་པ་ལ་འཛིན་ན་ལྟ་སྟངས་ལུས་གནད་ལེགས་པར་བཅས་ཏེ་མདུན་དུ་བལྟས་པའི་མིག་ཡུལ་དུ་ཀ་བ་རྩིག་པ་རི་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱིས་གང་ཤར་བ་གསལ་བ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྟ་སྟངས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད། དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
首先松弛放松安置，为了除去禅定垢染。
中间清晰明亮地观照，为了禅定与后得融合。
最后完全地放开，不考察过去所为，不迎接未来。
无执着地安住于虚空，切断三时妄念的来去。
如此安住于无分别禅定。
《大手印嘎乌玛》中说：强烈祈祷顶上上师之后，放松身体四关节四脉，安住于无功用状态，这是身体的自然状态。嘴唇无开合之功用，语言离言说，这是语言的自然状态。眼睛无修持意图的目光，甚至没有"我在修前行"的念头，而是坦然敞开安住，这是心的自然状态。在此状态中，如同神灵对欲望生起那样坦然安住，这是前行的第一个标准，也称为平常的觉知，也称为初心，在疲惫休息等时刻对所有众生都会显现，因未认出而在轮回中漂泊。现在应在一切时中认出它，无论是吃食物或手持念珠等任何情况，都以象的目光坦然安住在那状态中。同样，无论看向左右或虚空等任何处，最初如同眼睛被闪光照射那样明空无执不失去，认为"我的前行自然生起了"并坦然安置。不仅如此，从那坦然敞开的状态中行走，排便时即使被百位兄弟姐妹围绕也无恐惧顾虑，在卧、立、坐、行四种行为任何时刻都不分心地安住于明空无执的状态中。如《般若经》所说："行走睡卧与坐立皆具正念，如牛轭般观察而行不令心乱。"简言之，在交谈、诵经、念咒、听讲法等一切时刻，都不分心地坦然安住于明空无执的状态中。
按照以上所说，对噶举派尊贵先辈们的无垢教言，以勤勉为核心，实修至为重要。第二十三法座。
二、分类：使未摄心摄住，使摄住稳固，使稳固增长利益。
首先，有所缘摄心，无所缘摄心，以风摄心。
第一，外向摄持与内向摄持。
第一，对不清净所缘摄心与对清净所缘摄心。
第一，若对粗相摄持，善设目光与身体要点，于前方视野中自然显现的柱子、墙壁、山等明显物体，专一地集中觉知和目光，不散乱于其他处而等持安住。
;


 །ཕྲ་བ་ལ་འཛིན་ན་མདུན་དུ་ཤིང་བུ་ཕྲ་བ་སོར་བཞི་པ་ཞིག་དང་རྡེའུ་ཆུང་ངུ་གཉིས་གང་རུང་ལ་སེམས་འཛིན། དེའང་དམིགས་རྟེན་
ལ་ཧ་ཅང་བསྒྲིམས་ཆེས་ན་རྟོག་པའི་འཕྲོ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་བབས་སུ་བཞག་ཅིང་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕྲོར་མི་འཇུག་པར་དམིགས་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་ལྷོད་གློད་ལ་མ་ཡེངས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །དེའི་ཕྲ་སྦོམ་རིང་ཐུང་ཁ་དོག་སོགས་བསམ་མནོ་མི་གཏོང་བར་རང་སར་གློད་ལ་མ་ཡེངས་པར་དྲན་ཐག་མ་ཆད་ཙམ་བྱ། དེའང་དམིགས་རྟེན་དེ་མི་ཡེངས་པའི་དྲན་གསོའམ་བརྗེད་ཐོ་ཙམ་ཡིན་པས་དམིགས་རྟེན་དེའི་སྟེང་དུ་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་ལྟ་སྟངས་གཏད་ནས་ལྷོད་དེ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་དམིགས་རྟེན་དེ་ཀ་སྒོམ་པ་ནི་མིན་ལ། དེ་ཐུན་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་དང་དམིགས་རྟེན་འགུལ་བའམ་འགྱུ་བའམ་མི་མཐོང་བའང་མིག་སྦྲིད་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་འཕྲོ་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ནས་དམིགས་རྟེན་དེ་ལ་མི་ལྟ་བར་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་ཀྱི་བར་སྣང་ལ་བལྟ་ཞིང་སེམས་རང་ལུགས་སུ་གློད་ལ་བཞག །འདི་སྒོམ་གྱི་གཏད་སོ་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་མ་ཡེངས་ཙམ་བྱ་ཞིང་བྱིང་རྨུགས་ཀྱིས་མ་གོས་པར་རིག་པ་དངས་སིང་ངེ་བ་ལ་ཅོན་ནེ་བཞག་གོ །འདི་ནི་ཏཻ་ལོ་པའི་ཞལ་ནས། སེམས་ལ་
གཏད་སོ་མེད་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་བཞི་པ་དམིགས་པ་ཉེར་གཅིག་པའོ།། ༈ །།དེའང་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་སེམས་གནས་གནས་པོ། །གསལ་གསལ་པོ། །བདེ་བདེ་པོ་འོང་བར་རེ་བ་དང་རྣམ་རྟོག་འཕྲོས་ཀྱིས་དོགས་པའི་བསྒྲིམས་དྲགས་ན་སེམས་མི་གནས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པས་རེ་དོགས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་འབོལ་ཤིག་གེར་འཇོག་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་ཞང་གིས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་བཅོས་མ་དང་དམིགས་གཏད་དང་ཞེ་འདོད་དང་རྩོལ་བས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་དང་རྩོལ་བ་ཡོད་ན་འཚང་མི་རྒྱ། །ཞེས་དང་། སེམས་མ་བཅོས་ན་གསལ། ཆུ་མ་རྙོག་ན་དངས། ཞེས་དང་། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །གྲོད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་དོར་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མེད་པར་བཞག་སྟེ། མ་བཅོས་པར་བཞག །རང་གར་བཞག །གློད་ལ་བཞག །ལྷུག་པར་
བཞག །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་བཞག །དམིགས་པ་མེད་པར་བཞག །གཟའ་གཏད་མེད་པར་བཞག །རང་བབས་སུ་བཞག །ཅི་བདེར་བཞག །ཞེ་འདོད་མེད་པར་བཞག །རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པའི་ཉམས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་འཆར། །ཞེས་དང་། སེམས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ནི་གང་དུའང་དམིགས་གཏད་མེད། ཞེ་འདོད་མེད་པར་སེམས་རང་གར་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ལ་ཙེན་གྱིས་ཞོག །དེ་ལྟར་གློད་ཤེས་ན་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ལྟ་བུར་འཆར། དེ་ཡུན་རིང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་ལྟ་ཡུན་ཐུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འཁྱེར་ཞིང་བསྒོམས་པས་དུ་ཅི་ཞིག་ཙ་ན་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འོད་གསལ་དུ་ཤར་ནས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྲིལ་གྱིས་འཆར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་ལྷན་གྱིས་སླེབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་འདི་ལས་མེད་དོ། །དང་པོ་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ། དེ་ནས་བླ་མ་རང་ལ་བསྟིམ་
ནས་བླ་མའི་ཐུགས་དང་རང་གི་སེམས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་བསྲེས་ལ་དེའི་ངང་ལ་སེམས་སོ་མར་བཞག་གོ །སྒོམ་ཡོང་ལ་རེ་བ་དང་མ་བྱུང་གི་དོགས་པ་མི་བྱ། སེམས་གང་ལྟར་འདུག་པ་དེ་ཀ་ལྟར་བཞག་གོ །སྟོང་པར་མི་སྒོམ་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པར་བཞག་གོ །དམིགས་མེད་དུ་བདེ་བདེ་པོ་གསལ་གསལ་པོ་ཞིག་འདོད་པའི་ཞེ་འདོད་མེད་པར་བཞག་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
若对细相摄持，则在面前放置四指宽的细木棍或两颗小石子之一，对此摄心。这时，若对所缘过于紧张专注，会成为妄念散乱的因素，因此应自然安置，不让散乱于其他境界，于此所缘放松不分心地专一安住。不思考其粗细长短颜色等，自然放松不分心，只要不断念线即可。这所缘只是不散乱的提示或备忘录，因此只需对此所缘保持不分心的目光而放松安住，而非修持所缘本身。当座次时间结束，如果所缘动摇或改变或看不见，如同眼花一般，应立即切断散乱，不看所缘，而看眉间前方的空间，放松心自然安置。此时不做任何修持的专注，只需不分心，不被昏沉迷蒙污染，将觉知清澈明亮地稳固安置。这正是谛罗巴所说："心无所执着处即大手印，熟习修持此即获无上菩提。"第二十四法座，第二十一所缘。
而使心安住时，若因希望心住者、明者、乐者而生，或因担心妄念散乱而过于紧张，反成心不安住的因素，因此不要有任何希望恐惧，松弛放松安置至关重要。如赛迷芝所说："修持大手印不通过造作、执着、欲求、功用而证悟，若有欲求和功用则不能成佛。"又说："心不造作则明，水不搅浑则清。"又说："被羁绊的心性，若放松则定无疑解脱。"因此，舍弃一切身心之功用，不做刻意而安置，不造作而安置，自然而安置，放松而安置，宽松而安置，无收放而安置，无所缘而安置，无执着而安置，自然状态中安置，随意安置，无欲求而安置。"无功用成就的体验，会显现为任何无分别。"
"修持心大手印是：无论何处无执着，无欲求，将心自然松弛放松地稳固安置。若能如此放松，会显现明而无分别，如同虚空清净界。不视长时为功德，不视短时为过失，而只是在刹那中保持并修持，不久会了知妄念的本性，妄念显为光明，毫无间断地整体显现，毫无疑问。会自然抵达无颠倒的佛陀意趣。"
杰果仓巴说："若将大手印的义总摄，唯有此：首先祈祷上师，然后融入上师中，将上师之心与自心如水注入水中般融合，在此状态中将心自然安置。不希望修起，不担心未生，心无论如何即如何安置。不修空性，不执实有而安置。无欲求无所缘地舒适明显的状态而安置。"


དམིགས་པ་མེད་པར་ཆམ་མེ་བཞག །སེམས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་རྒྱ་བཀྱེད་ལ་ཞོག་སེམས་ལ་ལས་མི་འཆོལ། ལར་གང་ལའང་འཛིན་པ་མེད་པར་ཕྱོད་དེར་ཞོག །ཅེས་དང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་བལྟས་པའི་དུས་ན། ཞི་བར་གནས་པ་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱུང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་ལྟ། དེ་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་བལྟ་བར་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པར་འཇོག་པ་ཡིན། མ་ཡེངས་པའི་དུས་སུ་རྣམ་རྟོག་ཡེ་མི་ཡོང་། དེ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་དེ་ལ་བལྟས་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་དང་པོ་མ་སྐྱེས། བར་དུ་མི་གནས། ཐ་མར་མི་འགག་སྟེ། དངོས་པོའམ། ངོ་བོ་ཉིད་དམ། ངོས་བཟུང་མཐའ་དག་
དང་བྲལ་བར་འདུག་བྱ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྗེ་བཙུན་ཏཻ་ལོ་པས། མ་བཅོས་གཉུག་མའི་ངང་དུ་གློད་ལ་ཞོག །བཅིངས་པ་གློད་ན་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང་། རང་སེམས་རྩ་བ་ཆོད་ལ་རིག་པ་གཅེར་བུར་ཞོག །རྟོག་པ་དྲི་མའི་ཆུ་དེ་དངས་སུ་ཆུག །སྣང་བ་དགག་སྒྲུབ་མི་བྱ་རང་སར་ཞོག །སྤོང་ལེན་མེད་ན་སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱར་གྲོལ། །ཀུན་གཞི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བག་ཆགས་སྒྲིབ་གཡོགས་བྲལ། །སྙེམས་བྱེད་རྩིས་གདབ་མི་བྱ་སྐྱེ་མེད་སྙིང་པོར་ཞོག །སྣང་བ་རང་སྣང་བློ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ཟད་དུ་ཆུག །ཅེས་དང་། རྒོད་ཚང་པས། ཡང་ཅིག་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པ་ན། །ངོ་ཡིས་ཙིར་གྱིས་ཟུང་མཛོད་ལ། །ཁོ་རང་ཐོག་ཏུ་གློད་ལ་ཞོག །རང་སར་གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང་། གྲུབ་ཐོབ་ཨཽ་ཌྱན་པས། མ་བཅོས་སོ་མར་བཞག་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་སྐུད་པ་འཁལ་བ་བཞིན་དུ་ལྷོད་དེ་བཞག །སོག་མའི་ཕོན་ཐག་ཆད་པ་བཞིན་དུ་ཤིག་གེ་བཞག །བལ་གྱི་སྟེང་དུ་བརྫིས་པ་བཞིན་དུ་འབོལ་ལེ་བཞག །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྲིན་བུ་ཁ་ཆུས་འཐུམས་པ་བཞིན་དུ་རང་གིས་རང་
བཅིངས། བྲག་རྐེད་ཀྱི་ཤིང་ཐུན་བཞིན་དུ་ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་བསྡམས་ཀྱང་སེམས་ཁོ་སྡོད་དུ་མི་འདོད། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་སེམས་ཁོ་སུན་ཐུག་ཏུ་མ་བཅུག་པར་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་རྒྱང་སོ་བཙུགས་ནས་གང་འགྲོ་སར་ཆལ་ཏེ་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་བས་རྡེའུ་བཟུང་ནས་རྔ་མོ་བཏང་བ་བཞིན་དུ་རང་མལ་དུ་འཁོར་ནས་འོང་བ་ཡིན། དེས་ན་སེམས་འཛིན་པའི་གནད་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངང་དུ་མི་སྒོམ་པར་གློད་ཤེས་པ་ཞིག་ཁོ་ན་ཟབ་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདི་དག་ནི་དམིགས་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་ལེན་བྱ་ཞིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཀའི་རང་ངོ་ལ་བལྟས་ཏེ་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་མ་གཏོགས་སྤང་བླང་རེ་དོགས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པར་ལྷོད་གློད་ནས་འཇོག་པ་གལ་ཆེ། ཆོས་ཐུན་ཉེར་ལྔ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་གཉིས་པའོ།། ༈ །།ཡང་མར་མེ་སོར་གཉིས་པ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། རྗེ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། རང་གི་གཞོགས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་མར་མེ་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པ་ཞིག་བཞག་ལ་དེའི་
གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པ་ཞིག་ལ་གསལ་དུ་བཅུག་སྟེ་གཟུགས་གསལ་ལ་མི་གཡོ་བ་དེ་ལ་ཤེས་པ་གཏད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །ཡང་ན་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལག་མཐིལ་ཙམ་ཕུབ་ཙམ་ཁང་པའི་ནང་ཙམ་ལུང་པའི་ནང་ཙམ་མིག་གིས་འཁྱུད་ཚད་ཙམ་སྟོང་གསུམ་ཁེངས་པ་ཙམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སེམས་འཛིན། ཡང་རྣམ་ཤེས་འདུ་བའི་གནས་ཡིན་པས་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་རུས་པ་གྲུ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་སྲན་མ་ཙམ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །དམིགས་རྟེན་དེ་རྣམས་ལ་ཆེ་ཆུང་སྦོམ་ཕྲ་ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་མི་བྱ་བར་རང་བབས་སུ་གཞག་གོ །མར་མེ་ནམ་མཁའ་ཐིག་ལེ་གསུམ་དམིགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཀྱང་རུང་གང་གསལ་བ་རེ་ལ་སེམས་ཟིན་པ་དེ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་དྲུག་པ། དམིགས་པ་ཉེར་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
无所缘地平等安置。心不内收而扩展安置，心不安排任务。总之，对任何都无执着地坦然安置。
达波仁波切说："当观察自己的觉知时，不视安住、宁静、乐的禅定生起为功德，不视其未生起为过失，而是让觉知不分心地安置。不分心时完全不生妄念，当妄念生起时，观察它，则妄念初不生，中不住，后不灭，远离一切实体、本性或任何认定。"
尊贵谛罗巴说："不造作，放松安住于本然状态，若解开束缚，无疑即解脱。"又说："断除自心根本，将觉知赤裸安置，让妄念污水澄清，不对显现作遮止或成立，自然安置，若无取舍，显现存在解脱为手印，基性无生则离习气障覆，不作傲慢计较，安住于无生精髓，让显现自显，心的诸法尽灭。"
果仓巴说："若再生起妄念时，直接把握它，放松安置于其上，必定自然解脱无疑。"
成就者奥金那说："不造作自然安置：如同婆罗门纺线般松弛安置，如同草绳断裂般松散安置，如同压在棉花上般柔软安置。若非如此，而是如蚕以口水自缠般自我束缚，如悬崖上的木桩般收紧全身心，心也不愿安住。从离能修所修的状态中，不让心厌烦，只需保持不分心的警觉，放任它随意自由活动，如同握住小石子放走母骆驼，它会自行返回原处。因此，摄心要点只有在不分心的状态中不修而会放松，这才是深奥的。"
正如所说，这些在一切所缘情况下都应实修，无论生起何种妄念，都应观察其自性，不作造作而安置，除此之外，不要被取舍希惧所束缚，放松松开而安置至关重要。第二十五法座，第二十二所缘。
又，对两指宽的灯光摄心：杰达波仁波切说："在自身任一侧放置一盏不被风吹动的灯，将其影像清晰投影于干净的镜子上，专注于清晰不动的形像。"应如是实修。
或者，对虚空空性——手掌大小、遮盖大小、房屋内大小、山谷内大小、眼所能容纳大小或充满三千世界大小的虚空——摄心。又，因为是识聚集之处，对眉间三角形骨内如豌豆大小的白色明点摄心。对这些所缘不要思考分析大小粗细颜色等，而是自然安置。灯光、虚空、明点三种所缘可一起教授，也可以对任何明显的单一所缘专注摄心，需要勤勉修持。第二十六法座，第二十三所缘。


། ༈ །།གཉིས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་སྟེ། །དམིགས་པ་དེ་ལ་
གང་གིས་སེམས་འཇོག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་བཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སེམས་བཟུང་ན་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། མདུན་དུ་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་པད་ཟླ་ཉི་མའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་མདོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ས་གནོན་དང་མཉམ་གཞག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་མཚན་བཟང་པོ་སོ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པ་ཐུན་མཚམས་སྤྲིན་ལྟར་དམར་བའི་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་མཛེས་ཤིང་ཞབས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་འོད་དང་འོད་ཟེར་དུ་མ་འཕྲོ་བ་རྣམ་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་རང་ཉིད་ལ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྟོན་བཞིན་པ་གསལ་བར་བསྒོམས་ཏེ། གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཡིད་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་མདུན་ན་ཐུབ་པ་བཞུགས། །ཞེས་པའི་ངེས་པས་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་མདུན་ན་བཞུགས་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་བདག་གིས་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་སྙམ་དུ་དད་གུས་དྲག་པོ་བསྐྱེད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་སེམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །བྱིང་རྨུགས་འཐིབས་གསུམ་བྱུང་ན་དབུའི་གཙུག་ཏོར་རམ་མཛོད་སྤུའམ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སེམས་འཛིན། འཕྲོ་རྒོད་བྱུང་ན་སྐུའི་ལྟེ་བ་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལམ་གདན་མཚམས་གང་རུང་དུ་སེམས་འཛིན། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་ཚེ་སྐུ་རིལ་པོའམ་ཐུགས་ཀའི་དཔལ་བེའུ་ལ་གཏད། དེ་ལ་མི་གནས་ན་མཚན་བཟང་རྣམས་ལ་ཡས་ནས་མར་དང་མས་ནས་ཡར་རིམ་པས་ཡིད་ཀྱིས་བསྔོ་བགྲང་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་གཏད། ཆོས་ཐུན་ཉེར་བདུན་པ། དམིགས་པ་ཉེར་བཞི་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ནང་དུ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། རང་གི་སྙིང་གར་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་ལྟེ་བར་ཡི་དམ་གང་རུང་མངོན་བྱང་ལྔའམ་ཆོ་ག་གསུམ་མམ་སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སུ་བསྐྱེད་པའམ་བླ་མ་ལ་མོས་ན་བླ་མ་སྒོམ་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཞལ་ཕྱག་སོགས་ལ་སེམས་མ་གནས་ན་དེའི་ངོ་བོ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ཤིན་ཏུ་དཀར་ཞིང་དངས་ལ་འོད་
གསལ་བ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན། འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་དམིགས་པའི་ཀ་བ་ལ་དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཐག་པས་བཏགས་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། །དམིགས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །མི་དམིགས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་བརྒྱད་པ། དམིགས་པ་ཉེར་ལྔ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཆེན་ཅིག་ཅར་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའམ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐིམ་ཞིང་སྟོང་ཆེན་འོད་གསལ་བ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །འདིའི་སྐབས་སུ་མཐོང་སྣང་དང་སྒྲ་སྙན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོང་སྲིད་ཀྱང་། ཞེན་པ་གཏིང་ནས་མ་ལོག་ན། །སྒོམ་ཉམས་བཟང་ཡང་ཉུང་མའི་གཡོས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྒྱས་གདབ་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་ཉེར་དགུ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་རླུང་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི། རླུང་བུམ་པ་ཅན་བཟུང་
སྟེ་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་པའམ་བུམ་པ་ཅན་མི་ཆུན་ན་རླུང་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཉེར་གཅིག་ནས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུའམ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་བར་བརྩེགས་ནས་གྲངས་སུ་བཟུང་ཞིང་སྣ་བུག་གི་སྒོ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་སུམ་ཅུ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་བདུན་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
第二，《三摩地王经》中说："以如金色之身相，世间怙主极庄严，若有于此作意者，是为菩萨入等持。"如是所说，若对如来身摄心，则能增长无量功德，因此对此摄心是：在前方狮子座和莲花月日垫上，观想圆满正等觉释迦牟尼佛，身色如纯金，一面二臂，右手结触地印，左手结等持印，具三十二相、八十随好庄严，身着如晚霞般红色三法衣，美丽庄严，双足金刚跏趺而坐，放射多种光与光芒，具最胜相，以极大欢喜为自己说法。如所说："若人作意佛，佛陀住其前。"以此确信，生起坚定信念，认为导师就在自己面前，思维自己能够见到佛陀身相并作意，实为有福之人，生起强烈信心恭敬，不散乱于其他妄念，唯一专注于佛身，摄持自心。
若生起昏沉、迷蒙、昏暗，则对佛顶髻或眉间白毫或面轮摄心；若生起散乱、掉举，则对佛脐部或足底或座垫交界处任一摄心；若无昏沉掉举，则专注于整个身体或心间吉祥结；若无法安住其上，则对妙相从上至下或从下至上依次作意清点，而专注于此。第二十七法座，第二十四所缘。
第二，内向摄心：于自心间八瓣莲花中央，观修任一本尊，通过五次第或三仪轨或刹那忆念圆满而生起，或若喜好上师，则观修上师。若心不能安住于面相手印等，则对其本性极为洁白、清澈、明亮的光团摄心。这就是所谓"以正念知觉之绳，将心之象系于所缘之柱"的意义。如《经庄严论》所说："依止于所缘，生起无所缘。"第二十八法座，第二十五所缘。
第二，对无所缘摄心：对内外一切事物作为一体性大空摄心，或者渐次将诸元素一一融入，在大空光明无所缘的状态中等持安住。此时可能会出现殊胜的视觉、美妙声音等验相，但如所说："若执着未从根本转，虽有好的禅修体验亦如妄女烹饪。"因此不要执着，将它们视为幻化至关重要。第二十九法座，第二十六所缘。
第三，对气摄心：持气瓶气而专注于此，或若无法掌握瓶气，则将出入住三气合为一数，从二十一至八十九或一百等，递增计数，不散乱于鼻孔以外的其他处，专一安住自心。第三十法座，第二十七所缘。


། ༈ །།ཡང་རྟོག་པ་མང་པོ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བྱུང་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་རྟོག་པ་ཁོ་རང་ཇི་ཙམ་འགྱུ་ནུས་པ་འགྱུས་ཤིག་སྙམ་དུ་དགའ་བ་བསྒོམ ས་ལ་འགྱུས་ཚད་དྲན་པས་རྒྱ་ཡན་དུ་མ་གོར་བར་ངོས་བཟུང་སྟེ་གཞི་མེད་དུ་བཞག་པས་རྟོག་པ་རང་སེམས་འཛིན་གྱི་རྟེན་དུ་སོང་ནས་གཞི་མེད་དུ་གྲོལ་ཏེ་གནས་པ་སྐྱེའོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་ཁབ་མིག་ཏུ་སྐུད་པ་འཛུད་པ་ལྟ་བུའམ། རལ་སྐོར་མཁན་གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ། སེམས་ཉིད་གཡོ་འགུལ་མེད་ཅིང་ཅི་དགར་གཏོང་བ་གཟིངས་ཐོག་ནས་འཕར་བའི་བྱ་ལྟ་བུའམ་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་ཁྱུང་རྣམ་འཕང་
གཅོད་པའམ་མཁས་པ་གླང་པོ་ཆེ་སྐྱོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་འདི་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱའོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུའང་བདག་གིས་སེམས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་འཕན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་དངོས་ཀྱི་ཚེ་དྲན་པའི་སོ་པ་བཀོད་དེ་ཅི་ཁོ་བོའི་སེམས་གནས་སམ་མི་གནས། བྱིང་ངམ་རྒོད་སྙམ་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་པས་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པར་མཐོང་ན་དེ་ཉིད་ལས་མི་སྒུལ་བར་བཞག །གལ་ཏེ་མི་གནས་པར་བྱིང་རྒོད་གང་རུང་གི་སྐྱོན་འདུག་ཚེ་སྐྱོན་སོ་སོར་བསལ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཐབས་ནི་ཞལ་ལས་ཤེས་སོ། །སྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཐོག་མར་དབུགས་ཐེངས་རེ་ལ་ཐུན་རེ་ཙམ་དེ་ནས་རིམ་པས་ཐུན་རིང་དུ་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རྒྱུན་བསྲིངས་ན་དམིགས་པ་རྣམས་འདྲེས་ཤིང་ཉོགས་ཏེ་སྒྱིད་ལུག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཐུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་བ་གསལ་དངས་དང་ངར་བཅས་པའི་ངང་ནས་ངལ་བསོ་ཞིང་ཡང་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་སྒོམ་དང་འཁོན་གྱེས་སུ་མ་སོང་བར་འཕྲོས་གཤིན་
པོས་སེམས་ཕྲོད་ཁ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གཅིག་པ། དམིགས་པ་ཉེར་བརྒྱད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
又，若生起众多相续不断的妄念，不应视为过失，而应想"妄念能动尽管动"，修习欢喜心，以正念认出所有活动而不放任散乱，认定后安置于无根基，则妄念成为摄自心的依靠，解脱为无根基而生起安住。在这些情况下，片刻不分心，如同穿针线一般，或如剑客入阵，心不动摇而随意放任，如船上飞起的鸟或无波的大海，离功用成就，如大鹏鸟飞翔或如熟练者驾驭大象，这些应用于一切止观的情况。
在这些情况下，也不应有"我要摄心"的启动意念，而在实际时安立正念警觉，思维"我的心是否安住？是否昏沉或掉举？"仔细检查自己的相续，若见心安住于自然，则不动摇而安置；若不安住而有昏沉掉举任一过失，则应努力各别遣除过失的方法。方法从口传中了知。
修行也是，最初每次呼吸一座，然后渐次延长座次，而不是从一开始就延长相续，否则会有所缘混合迷糊而生厌倦的过失。因此，初学者应短座多次，保持清明澄净有力的状态，休息后反复继续修持，不与修行成为敌人，努力以友好方式使心生起熟练，这非常重要。第三十一法座，第二十八所缘。


། ༈ །།དེ་ལྟར་མ་ཟིན་པ་ཟིན་པར་བྱེད་པའི་མན་ངག་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་གསུམ་རིམ་གྱིས་འཆར་ཏེ། དང་པོར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་དམ་དུ་མ་གནས་པ་འདབ་ཞིག་ཡོད་དེ་སྣ་ཟིན་ཙམ་ཡིན། དེ་ནས་རིག་པ་བག་ཙམ་དངས་ཙ་ན་རྟོག་པ་སྔར་བས་མང་དུ་སོང་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་མང་དུ་སོང་བ་མིན། སྔར་ཕན་ཆད་མ་བསྒོམས་པས་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཡང་མ་ཚོར། ད་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་རིག་པ་དངས་པས་ཚོར་བ་ཡིན། དེ་ལ་རྟོག་པའི་སྣམ་བསྐྱིལ་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་བཞག་པས་རྟོག་པ་འོག་འགྱུ་ལ་མི་འཆོར་བར་སྐྱེས་ཚད་ངོས་ཟིན། ཐུན་བསྟུང་མ་དགོས་པར་རིག་པ་སྤུན་སི་ལི་ལིར་འགྲོ་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་སྒོམ་གྱི་རྒྱུན་དེ་མ་ཆད་པར་བྱུང་ན་གནས་པ་དང་པོ་རི་གཟར་གྱི་ཁ་ནས་ཆུ་འབབ་པ་འདྲ་ཟེར་བ་ཡིན། རི་གཟར་གྱི་ཆུ་རྦ་ཀློང་དང་བཅས་འབབ་པ་དེའི་གསེབ་ཏུ་རང་རེ་ཚུད་ནས་ཁྱེར་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་མིན།
དེ་ལ་གལ་མེད་དུ་ལྟ་བ་འདྲ་ཞིག་འདུག་ན་ཡིན། དེ་ལ་ལྟ་ལུགས་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་ཕྲ་ཉལ་གྱི་སོང་ནས་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་འགྲོ། སྐབས་སྐབས་སུ་རྟོག་པ་རེ་ཏོལ་ཏོལ་གྱི་འབྱུང་ཡང་རྒྱུན་མི་འབྲེལ་བར་རྡོ་ཚན་ལ་ཁ་བ་བབ་པ་ལྟར་ཡལ་འགྲོ། རྟོག་པ་ཙམ་འགྱུས་སྤུ་རིས་དང་གྲངས་སུ་ཐེབས་པ་ཡོད་ཞིང་རང་གི་སྒོམ་རྒྱུན་དེ་ན་རར་འགྲོ་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་གནས་པ་བར་པ་ཆུ་ཀླུང་དལ་གྱིས་འབབ་པ་ལྟ་བུ་ཟེར། དེའང་རང་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ནས་དེའི་འབབ་ལུགས་ལེགས་པོ་མི་མཐོང་བ་འདྲ་ན་མིན། རྩར་འདུག་ནས་མཐོང་བ་འདྲ་ན་ཡིན། དེ་ལ་གོང་བཞིན་བསྐྱངས་པས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དེ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་མེ་རེ་གནས། ལུས་བདེ་བའམ་ཡོད་དུ་མི་ཚོར། རླུང་འགྲོ་འོང་འགགས་པའམ་མི་ཚོར། སེམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ལ་ཆམ་ཆམ་འགྲོ། རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་ལེགས་པར་མ་དཔྱད་ན་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་ཟིན། རྣམ་གཡེང་ལ་བློ་མི་འཇུག་བརྗེད་ངས་ཆེར་སོང་བ་འདྲ་བ། མ་བསྒོམས་ཀྱང་སྒོམ་དུ་ཆམ་ཆམ་
འགྲོ་བ། དངས་ཆ་ཡོད་པ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་དངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཉམས་ལ་ཁ་གཏིང་མེད་པ་གསལ་མེ་རེ་བ་བྱུང་ན་གནས་པ་ཐ་མ་མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ཡིན། དེའང་མུན་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་ན་མིན། ཉིན་པར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་ན་ཡིན། འདི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས་ཡུན་བསྲིངས་ན་མངོན་ཤེས་སོགས་འཆར་ཞིང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །གནས་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་སྐྱེས་འདུག་ཙ་ན་ངོ་སྤྲད་པས་རང་ངོ་ཤེས། བྲོད་ཁ་རྙེད། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད། མ་སྐྱེས་པར་ངོ་སྤྲད་ན་དེ་འདོད་ནས་ཉམས་ལེན་འཆུགས། གནས་པ་དང་པོ་དེས་ཅུང་གྲུལ་མི་ཐུབ། ཁྲིད་ཐེངས་གཅིག་ལ་ཐ་མའང་གནས་པ་བར་པ་ཙམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཐབས་མེད། དེ་གཉིས་སྐྱེས་ནས་མཐའ་མ་གསུམ་པ་མ་སྐྱེས་ན་ཟིན་པ་བརྟན་བྱེད་ཀྱི་མན་ངག་སྒོམ་དགོས་པས། ཉམས་འདི་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་དྲིས་ནས་ལན་དང་ལྟག་བསྟུན་སྐྱོན་སེལ་བ་དང་བོགས་འདོན་ལུགས་མ་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་ཐོག་མ་ནས་འདི་ལྟར་ཡོང་བྱས་ཚེ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་སྐྱེས་བྱ་བའི་
རྫུན་དང་གོ་བའི་འོལ་ཚོད་བྱེད་ཉན་ཡོད་པས་རིམ་གྱིས་གོ་ཉམས་དང་བསྡུར་གྱིན་ཆོས་ཐུན་འདི་སྟོན། གནས་པ་གསུམ་པོའི་རྟགས་དང་འཆར་ལུགས་རྣམས་མ་བྱུང་བར་གོང་གི་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་ཐུན་འདི་མི་སྟོན། འདིས་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་དྲི་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་འགྲེའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ཟིན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ལ། སེམས་བཅིང་བ་དང་སེམས་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དགུའོ། །དང་པོ་ལ་སྟེང་དུ་བཅིང་བ། འོག་ཏུ་བཅིང་བ། སྤེལ་མའི་རྣལ་འབྱོར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
如是依靠修持未摄持心摄持的口诀，三种安住会依次显现：最初心不能紧密安住于所缘，只是偶尔触及，仅仅抓住鼻息。然后当觉知稍微清晰时，似乎妄念比以前更多，但实际并非更多，而是以前未修时，虽生妄念但未察觉，现在心等持安置，觉知清明，才能察觉。对此，不随妄念的延续而安置，妄念不会散乱于下方，能认出所有生起。不需缩短座次，觉知会变得清晰明净，虽然如此，若修行相续不间断，这就是第一安住，被称为如从陡峭山崖流下的水。不是像被陡峭山中带有波涛的水流卷入并冲走那样。
而是像无所顾虑地观察，通过如前观察方式，妄念变得微细休息，进入无分别状态。有时零星生起一些妄念，但不连续，如同热石上落雪般消失。妄念活动可计数纹路和数量，自己的修行相续变得有力，这称为中间安住，如同河流缓慢流动。这不是像站在远处看不清其流动方式，而是像在近处看清楚。依前法护持，粗细妄念断流，安住于明亮无分别的状态。身体舒适或不觉有身，气息进出停止或不觉察，心舒适明晰无分别地安住。后得时若不仔细观察，无法辨认境相细节，心不入散乱，似乎遗忘增大，未修也自然入定，具有清明如无云晴空中央般的体验，明亮无内外之分，这就是最后安住，被称为不动如海。这不是如黑暗中的大海，而是如白昼的大海。这是禅定正行，若长时修持，会显现神通等并成为见真谛的支持。
当这三种安住任一生起时，通过指认能认知自性，找到方向，断除增益。若未生起就指认，会因欲求而错失修持。第一安住不能完全克服，一轮教授中最后的弟子也必定会生起至少中间安住。若这两种生起而第三种未生起，则需修持稳固摄持的口诀。最初应询问这些体验如何生起，随答案和情况除障和增益，除此之外不应从一开始就说"会如此生起"，否则未生起也会妄称已生，凭空猜测，因此应逐渐比较理解和体验来教授此法座。在三安住的标志和显现方式未出现前，除了让他勤修前述所缘外，不传授此法座。这适用于下文出现的所有遣除障碍、增益和疑问。第三十二法座。
第二，使摄住稳固：束缚心和令心安住的九种方法。
首先，向上束缚，向下束缚，交替瑜伽。
;


 །དང་པོ་ནི། རང་གི་སྙིང་ཀར་པདྨ་དཀར་པོ་འདབ་མ་བཞི་པའི་ལྟེ་བར་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་དངུལ་ཆུ་ལྟ་བུ་དཀར་ལ་འཚེར་བ་སྣུམ་ལ་འདྲིལ་བ་སྲན་མ་ཙམ་ཞིག་པ་བསམས་ལ་རླུང་ཚུར་བཟུང་ལ་ཕྱིར་གཏོང་བ་དང་མཉམ་དུ་ཐིག་ལེ་དེ་ཚངས་བུག་ནས་སོང་སྟེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་མཐོན་པོར་གནས་པར་བསམས་ལ་ལུས་གནད་དང་ལྟ་སྟངས་སྟེང་དུ་གཅུན། སེམས་གཟེངས་བསྟོད།
རིག་པ་ཧུར་བཏོན་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གཙུག་རྒྱན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མིན་དུ་སེམས་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་གསུམ་པ། དམིགས་པ་ཉེར་དགུ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ནི། སྙིང་གར་པདྨ་ནག་པོ་འདབ་མ་བཞི་པ་ཁ་འོག་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་ལྟེ་བར་ཐིག་ལེ་ནག་པོ་སྲན་འབྲུ་ཙམ་མམ་ཅི་རིགས་པ་བཀོད་དེ་བ་ཐག་བཞིན་དུ་འཁྲིལ་ནས་གསང་བ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་དལ་བུས་ལོག་གི་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་མང་པོའི་མཐར་ལྗིད་ལྕི་བའི་རྣམ་པས་གནས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །སྲིན་ཞལ་བསྡམ། ལུས་གནད་ལྟ་སྟངས་ཆ་ཆ་ནས་མཐུར་དུ་དབབ། འདི་ལ་ནི་ས་འོག་གི་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ། གསུམ་པ་ནི་རང་གི་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་སེམས་མཐོན་སྨད་པ་དང་། དམའ་ན་བསྟོད་པའི་དམིགས་པ་འདི་གཉིས་སྤེལ་མར་བསྒོམས་པས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་བཞི་པ། དམིགས་པ་སུམ་བཅུ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་
པ་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་གང་ཞེ་ན། དེའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསུངས་པའི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུ་ནི། འཇོག །ཀུན་ཏུ་འཇོག །ངེས་པར་འཇོག །ཉེ་བར་འཇོག །དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། མཉམ་པར་འཇོག །ཅེས་པ་རྣམས་ལས་དང་པོ་ནི། དམིགས་པ་གང་རུང་ཞིག་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་འཇོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཉིད་རྒྱུན་མཐུད་དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོ་ན་མོད་ལ་དྲན་པས་བཟུང་སྟེ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །བཞི་པ་ནི། མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དེའང་སྔར་གྱི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསྲེས་ཏེ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། སེམས་གནས་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་རྣམས་གསལ་བར་དྲན་པས་དགའ་སྤྲོ་བསྐྱེད་དེ་དེའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི། གང་དང་གང་ལ་འཕྲོ་བའི་རྐྱེན་དེ་དང་དེའོ་ཞེས་ངེས་ཤིང་དེ་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་གནས་པར་བྱ་བའོ། །བདུན་
པ་ནི། བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཅིའང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་སྟེ་རང་གྲོལ་དུ་བྱ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་མཐུས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་ཅིང་འབད་རྩོལ་དྲག་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པའོ། །དགུ་པ་ནི། མཐར་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་གནས་པའི་ཐབས་དགུའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་ལྔ་པ། དམིགས་པ་སོ་གཅིག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
首先，观想自己心间有四瓣白莲花，中央有一颗白色明点，如水银般白而闪耀，油润而圆滑，大小如豌豆，然后持气向内，在呼气的同时观想这个明点从梵穴而出，住于高空境界中，身体姿势和目光向上收摄，提振心意，增强觉知，长时修持。这称为大梵顶饰三摩地，是色究竟天中摄心三摩地的殊胜加行。第三十三法座，第二十九所缘。
其次，在心间观想四瓣黑莲花，花朵向下，中央有如黑豆大小或适当大小的黑色明点，如绳索般盘旋，从密处外出，逐渐缓慢地到达背后方向许多由旬之外，以沉重的状态安住，心专一安置。收紧会阴，身体姿势和目光完全向下，这称为地下行三摩地。
第三，根据自己的情况，若心高则降低，若心低则提升，交替修习这两种所缘，能生起专一三摩地并消除过失。第三十四法座，第三十所缘。
第二，九种令心安住的方法是什么？这是世尊在《宝积经》中所说的九种令心安住的方法：安住，相续安住，确定安住，近安住，调顺，寂静，近寂静，一趣，平等安住。
第一，专一专注于任何所缘而安置。第二，相续延长而长久安住。第三，若生妄念散乱，立即以正念摄持而等持安置。第四，将等持安置的心与之前的安住融合而等持安置。第五，明确忆念那个安住心的功德，生起欢喜，安住于其中。第六，确认散乱的各种因缘，转回对它的执着而安住。第七，贪心等散乱之因和不悦感受等散乱之果，无论何种，均认出各自本性，令其自解脱。第八，依此修持力量，自然而然心入所缘，不依强烈功用而安住。第九，最终等持与非等持无散乱之分。这些是九种令心安住的方法。第三十五法座，第三十一所缘。


། ༈ །།སེམས་འཛིན་གྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པའི་སོ་པ་བཀོད་དེ་བྱིང་རྨུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འདུག་གམ་མི་འདུག་ལྟ་ཞིང་མི་འདུག་ན་དེ་ཀར་འཇོག་པ་དང་། འདུག་ཚེ་སྐྱོན་སེལ་དགོས་ཤིང་སྐྱོན་དེའང་སྤྱིར་སེམས་མི་གནས་པ་སྒོམ་མི་སྐྱེ་ཚད་མི་རྟག་འཆི་བ་མ་དྲན། ཆོས་བརྒྱད་མགོ་མ་སྙོམས། མོས་གུས་རྣལ་མ་མ་སྐྱེས། སྙོམས་ལས་དང་ལེ་ལོར་ལས་ཏེ་བདག་འཛིན་མ་སྤངས་པས་ལེན་
པ་ཡིན། དེའི་གཉེན་པོར་སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད། ཚེ་འདིའི་འཁྲི་བ་བཙན་ཐབས་སུ་བཅད། འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས། བླ་མ་རྗེ་ལ་སྙིང་ཁུང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་མོས་གུས་བྱ། སྒོམ་སྲན་བསྐྱེད། བདག་ལས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒོམ་སྐྱོན་སེལ་ཐབས་ནི། །སྒོམ་སྐྱོན་བྱིང་རྨུགས་རྒོད་དང་གསུམ། །བྱིང་ན་འདུག་ས་བསེང་བར་བྱ། །ཆུ་ལྕག་བཏབ་དང་ཁྱབ་པར་བསྒོམ། །རྨུགས་ན་གློ་ཁང་སེར་བུ་བརྡེག །ཅེས་གསུངས་པས། ཤེས་པ་བྱིང་ན་ས་མཐོ་ས་དང་སྣང་གཡེལ་ཆེ་སར་བསྡད་ཕོ་བ་དགྱེ་ལོག་བྱ། སྒལ་ཚིགས་བསྲངས་ལ་རིག་པ་ངར་དང་ལྡན་པས་མིག་ཕ་རིའི་རི་རྩེ་ལ་གཏད་དེ་དངོས་སུའང་ཆུ་ལྕག་འདེབས་ཤིང་དམིགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཏབ་པར་བསྒོམ། ལྷག་པར་བླ་མ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་བསྒོམས་ནས་རིག་པ་ངར་དང་ལྡན་པས་གསོལ་བ་དྲག་འདེབས་བྱ། ས་བསིལ་སར་སྡོད་ཅིང་གོས་སྲབ་བར་བྱ། ཐུན་བསྟུང་གིན་བསྒོམ། སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་
འབྱུང་བསྐྱེད། བཟའ་བཏུང་མ་མང་བ་བྱ། མེ་དང་ཉི་མ་ལ་མི་སྡོད། འཁྲུལ་འཁོར་དྲག་པོའང་བྱ་ཞིང་། སྐབས་སུ་འཆག་ཅིང་ངལ་བསོས་ལ་དྲན་འཛིན་མ་དོར་ཙམ་བྱ། གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚངས་པའི་གཙུག་རྒྱན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་བྱ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱིང་རྨུགས་སེལ་ཞིང་སེམས་རྣལ་དུ་ཕེབས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒོད་ན་ཤེས་པ་གློད་ལ་ཁ་ཟས་བཅུད་ཅན་ཟ། །བསྐུ་མཉེ་བྱེད། གོས་དྲོ་བར་བྱ་ཞིང་སེམས་དམིགས་རྟེན་གང་རུང་ལ་གནས་གང་ཐུབ་ཏུ་འཇོག །སྐབས་སུ་ངལ་བསོ། །གལ་ཏེ་མ་ཐུབ་པར་འཕྲོ་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོའམ། ཆོས་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོ་གཞིག །དང་པོ་ལྟར་ན་དགྲ་ཕྱོགས་སམ་གཉེན་ཕྱོགས་སམ་ནོར་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཕྲོ་ཞེས་བརྟགས་ནས་དེ་དག་གང་དུ་འཕྲོ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། ནང་དུ་རང་རྒྱུད་མ་ཐུལ་ན་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དགྲ་བཏུལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ཉམས་རྟོགས་མི་སྐྱོང་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་གཉེན་བསྐྱངས་ཀྱང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནོར་རྫས་ནི་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་མི་རྟག་པའི་
ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བསམས་ཀྱང་དོན་མེད་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་བསྒྱུར་ཙམ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པས་སེམས་རྣམ་གཡེང་དང་ཆོས་མིན་གྱི་བྱ་བ་གང་ལའང་མི་འཇུག་པ་ཞིག་དགོས་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་དྲན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཐོས་བསམ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སེམས་པའམ་མཁས་བཙུན་བཟང་བ་སོགས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་སོ་བྱེད་དོ་ཞེས་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེའང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། སྔགས་སུ་སྨྲ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང་། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ། །རང་རང་གཞུང་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིས་ནི། །འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེ་འདོད་བྱུང་བས་འོད་གསལ་མ་མཐོང་བསྒྲིབས། །རྟོག་པས་བསྲུང་སྡོམ་དམ་ཚིག་དོན་ལས་ཉམས། །ཞེས་ཏཻ་ལོ་པས་བཤད་པ་ལྟར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的直译：
在一切摄心时刻安立正念警卫，观察是否有昏沉迷蒙等过失，若无则如是安住，若有则需消除过失。这些过失一般是因心不安住、修持不生起，系于无常死亡未忆念，八世法未平衡，信心恭敬未真正生起，懈怠懒惰以及未舍弃我执而接受。作为对治，应生起厌离，强制断除今生牵绊，转回对轮回的执着，平衡八世法，从内心深处对上师祈祷并生起信心恭敬，增强修持耐力，修持珍爱他人胜过自己的菩提心非常重要。
特别是消除修持过失的方法："修持过失有昏沉、迷蒙、掉举三种。昏沉时应提升坐处，泼水及普遍修持；迷蒙时应击打腰腹轻风。"如所说，若心昏沉，应坐在高处和光线明亮处，伸展腹部反转，挺直脊柱，以具有锐利觉知将眼睛专注于对面山顶，实际泼水并且也观想如是泼水。尤其应观想上师在前方虚空，以具锐利觉知强烈祈祷。坐在凉爽处并穿薄衣，缩短座次修持，生起厌离和出离心，不多饮食，不坐在火边和太阳下，做剧烈运动，适时行走休息，保持不失正念，也可修上述大梵顶饰三摩地。如此则能除昏沉迷蒙，心回复自然状态。
掉举时应放松心，吃滋补饮食，按摩身体，穿暖和衣服，尽可能使心安住于任何所缘，适时休息。若仍不能而散乱，应观察是向非法方面散乱还是向法方面散乱。若是前者，观察是向敌方或亲友方或财物方面散乱，了知这些都无实义，因为若不降伏内心，外在降伏敌人也无尽头；若不修持自己的证悟，外在照顾亲友也无意义；财物如同空中彩虹，刹那无常，思维它们无义。我等入佛陀教法，不仅仅是改变身体外表，应当是心不散乱、不从事任何非法活动，应如是思维并生起正念。
若如第二种情况，思考闻思方面或思维自己是智者、善者等，如是做过或正在做，这也无实义，如所说："真正佛陀教法，仅靠闻听无法成就。"又如谛罗巴所说："说是密咒与波罗蜜多，律藏经藏阿毗达磨等，各自教义及宗派见，不见光明大手印。欲望生起障蔽未见光明，以分别念守护誓言离实义。"


 །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མ་དྲན་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་བློ་མ་ལོག་པར་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བཅིངས་ན་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་
ཁྱུར་མི་ཚུད་པས་དེ་ཕྱོགས་ལ་འཕྲོ་བ་འབད་དེ་སྤངས་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་སེམས་རང་མལ་དུ་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོས་པ་རྣམས་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཐག་བཅད་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང་། གོང་གི་ས་འོག་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དེའང་བྱ། བྱིང་བ་ནི་གཉིད་མི་བྲོ་ཡང་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་མེད་པའམ་རྨུགས་པ་ནི་གཉིད་རྨུགས་སུ་འཐིབས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་འགྱུས་པའང་མི་ཚོར། ཉམས་བཟང་ངན་ཀྱང་ཤན་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གོང་གི་དམིགས་པ་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་དང་རང་གི་མལ་སའི་ལོགས་སུ་བུག་པ་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཚུར་རླུང་འབྱུང་བ་ལུས་ལ་ཕོག་པར་བྱས། བྱིང་རྨུགས་ཀྱི་རྒྱུའང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་དུ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཡིན་པས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་ཤིང་། ཡིག་བརྒྱ་དང་རྡོར་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་བཟླས་སྡིག་བཤགས་སོགས་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང་། མཆོད་རྟེན་ལ་སྐུ་ཕྱིས་དང་ཕྱག་དང་
མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སེལ་ལོ། །ཡང་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལོགས་སུ་མི་བཙལ་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་དེ་རང་སེམས་སུ་ཤེས་སམ་སེམས་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་སེམས་མི་ཟིན་ཀ་མེད་ཡིན། དེར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་ང་ལ་སྒོམ་བྱུང་ང་རྟོགས་ལྡན་ཡིན་སྙམ་པ་འོང་ཡང་། རྗེ་ལ་གསོལ་བ་མ་ཐེབས་ཤིང་། །ཞེན་པ་གཏིང་ནས་མ་ལོག་ན། །སྒོམ་ཉམས་བཟང་ཡང་ཉུང་མའི་གཡོས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྒོམ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་མོས་གུས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་དང་ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་རི་ཁྲོད་འགྲིམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། མོས་གུས་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོམ་དེ་མགོ་མེད་ཡིན། ཞེན་པ་མ་ལོག་པའི་སྒོམ་དེ་རྐང་མེད་ཡིན། མགོ་རྐང་མེད་པའི་ལུས་དེས་ཅི་ཡང་མི་བཏུབ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཤར་བའི་མཐུ་ལས་འདོད་ཡོན་ལ་ཞེན་པ་ལོག །ཟས་ཀྱང་ཟ་མི་དགོས། དབུགས་འགྱུ་བའང་མི་
ཚོར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའང་འདི་ཀ་ཡིན་སྙམ་པའི་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེ། བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱང་འཆར་བས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་འདི་ལོ་རེ་བསྐྱངས་ན་ཕྱིས་རྟོགས་པ་ཐོབ་ནས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། ཞི་གནས་བརྟན་པའི་ཚད་རབ་རླུང་དང་ལུས་འགྲོ་འོང་དང་ཡོད་པ་མི་ཚོར། འབྲིང་བརྟགས་ན་ཚོར། ཐ་མ་རླུང་འགྲོ་འོང་དང་ལུས་ཀྱི་ལྕིད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་བརྟན་པ་བོགས་དབྱུང་བ་ནི། དང་པོར་རང་གི་མིག་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་གང་གསལ་བ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད། དེ་གསལ་ནས་གཟུགས་མཐོང་ཚད་ལ་གཏད། དེ་བརྟན་པ་ན་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་དང་སྣའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་དྲི་དང་ལྕེའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རོ་དང་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རེག་བྱ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་གང་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །བྱེ་
བྲག་ཏུ་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་ཆགས་སྡང་དུག་ལྔ་སོགས་དང་། བླང་བྱའི་རྟོག་པ་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་སོགས་ཡིད་ཡུལ་དུ་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་བ་ཞིག་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་བཞག་གོ །

 །འཆི་བ་མི་རྟག་པ་མ་དྲན་ཅིང་འཁོར་བ་ལ་བློ་མ་ལོག་པར་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བཅིངས་ན་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་
ཁྱུར་མི་ཚུད་པས་དེ་ཕྱོགས་ལ་འཕྲོ་བ་འབད་དེ་སྤངས་ལ་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་སེམས་རང་མལ་དུ་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕྲོས་པ་རྣམས་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཐག་བཅད་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང་། གོང་གི་ས་འོག་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དེའང་བྱ། བྱིང་བ་ནི་གཉིད་མི་བྲོ་ཡང་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་མེད་པའམ་རྨུགས་པ་ནི་གཉིད་རྨུགས་སུ་འཐིབས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་འགྱུས་པའང་མི་ཚོར། ཉམས་བཟང་ངན་ཀྱང་ཤན་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གོང་གི་དམིགས་པ་སྤྱོད་ལམ་རྣམས་དང་རང་གི་མལ་སའི་ལོགས་སུ་བུག་པ་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཚུར་རླུང་འབྱུང་བ་ལུས་ལ་ཕོག་པར་བྱས། བྱིང་རྨུགས་ཀྱི་རྒྱུའང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཕན་ཆད་དུ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཡིན་པས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་ཤིང་། ཡིག་བརྒྱ་དང་རྡོར་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་བཟླས་སྡིག་བཤགས་སོགས་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང་། མཆོད་རྟེན་ལ་སྐུ་ཕྱིས་དང་ཕྱག་དང་
མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སེལ་ལོ། །ཡང་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལོགས་སུ་མི་བཙལ་བར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་དེ་རང་སེམས་སུ་ཤེས་སམ་སེམས་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་སེམས་མི་ཟིན་ཀ་མེད་ཡིན། དེར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་ང་ལ་སྒོམ་བྱུང་ང་རྟོགས་ལྡན་ཡིན་སྙམ་པ་འོང་ཡང་། རྗེ་ལ་གསོལ་བ་མ་ཐེབས་ཤིང་། །ཞེན་པ་གཏིང་ནས་མ་ལོག་ན། །སྒོམ་ཉམས་བཟང་ཡང་ཉུང་མའི་གཡོས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྒོམ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་མོས་གུས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་དང་ཚེ་འདིའི་ཞེན་པ་བཟློག་སྟེ་རི་ཁྲོད་འགྲིམ་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། མོས་གུས་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོམ་དེ་མགོ་མེད་ཡིན། ཞེན་པ་མ་ལོག་པའི་སྒོམ་དེ་རྐང་མེད་ཡིན། མགོ་རྐང་མེད་པའི་ལུས་དེས་ཅི་ཡང་མི་བཏུབ་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཤར་བའི་མཐུ་ལས་འདོད་ཡོན་ལ་ཞེན་པ་ལོག །ཟས་ཀྱང་ཟ་མི་དགོས། དབུགས་འགྱུ་བའང་མི་
ཚོར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའང་འདི་ཀ་ཡིན་སྙམ་པའི་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་སྐྱེ། བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡོང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སོགས་ཀྱང་འཆར་བས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་འདི་ལོ་རེ་བསྐྱངས་ན་ཕྱིས་རྟོགས་པ་ཐོབ་ནས་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། ཞི་གནས་བརྟན་པའི་ཚད་རབ་རླུང་དང་ལུས་འགྲོ་འོང་དང་ཡོད་པ་མི་ཚོར། འབྲིང་བརྟགས་ན་ཚོར། ཐ་མ་རླུང་འགྲོ་འོང་དང་ལུས་ཀྱི་ལྕིད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་བརྟན་པ་བོགས་དབྱུང་བ་ནི། དང་པོར་རང་གི་མིག་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བཟང་ངན་གང་གསལ་བ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད། དེ་གསལ་ནས་གཟུགས་མཐོང་ཚད་ལ་གཏད། དེ་བརྟན་པ་ན་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྒྲ་དང་སྣའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་དྲི་དང་ལྕེའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རོ་དང་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རེག་བྱ་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་གང་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག །བྱེ་
བྲག་ཏུ་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་ཆགས་སྡང་དུག་ལྔ་སོགས་དང་། བླང་བྱའི་རྟོག་པ་སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟོག་པ་སོགས་ཡིད་ཡུལ་དུ་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་བ་ཞིག་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་དེ་བཞག་གོ །


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是您要求的汉语翻译：
如果不记得死亡无常、不对轮回生起厌离，而被八种世间法束缚，就不能加入智者、持戒者和善人的行列，因此应努力断除对这些的贪恋，如上师口诀所说，将心安置于本位，如是思维。因此，应断定散乱的各种分别念毫无实义，一心专注于禅定，同时也要修习上述地下行持的禅定所缘。昏沉是虽不昏睡但缺乏觉知的清晰度，或者昏昏沉沉，即陷入睡意和混沌状态，在此状态下甚至察觉不到分别念的活动。好坏的禅修体验也不分辨。对治这些，应当使用上述所缘修法和行为，并在自己床铺的一侧开一个小洞，让穿来的风吹在身上。昏沉与昏睡的原因是前世以来对上师和三宝做过诋毁，因此应在特殊依处面前忏悔，并努力修持百字明和金刚萨埵的观想念诵、忏悔业障等，也可以通过擦拭佛塔、顶礼、供养等方式来消除。
或者，不必另寻对治昏沉掉举的方法，只要观察其本质，认识到它们就是自心，或者了悟心离戏论、为空性，那么昏沉掉举的意识本身就会显现为不被舍弃的智慧。这样必定能控制心念。这时会生起乐、明、无分别三种体验，虽然会想"我已有禅修经验"、"我是证悟者"，但如偈云："若未真诚祈请上师，未从内心断除执着，纵有好的禅修体验，也如麦芽糊般不可靠。"因此在修持禅修时，虔诚祈祷和断除今生执着、亲近山林隐居处至为重要。没有生起虔诚的禅修如无头之身，未断除执着的禅修如无足之身，无头无足的身体毫无用处。
这样，由乐、明、无分别体验的力量，能使对欲望的执着转变，不需要进食，不感觉呼吸的运行，并会产生"这就是佛陀的证悟"的强烈喜悦，对上师产生"他确实是佛"的强烈信念。还可能显现有漏神通和神变等，但不应执着于此。如果能坚持一年这种专注的体验，之后获得证悟后会变得稳固。止修稳固的最高标准是感觉不到风、身体活动和存在；中等标准是观察才能觉察；最低标准是不受风的进出和身体沉重感的干扰。这是第三十六法会。
第三，增强稳定性的方法：首先将注意力专注于眼前所见的任何明显形象，无论好坏；当这变得清晰时，再观察所有可见之物；当这稳定后，专注于耳朵所闻的声音、鼻子所嗅的气味、舌头所尝的味道、身体所触的感觉和意识所生的任何法，作为专注的对象。特别是要专注于所应断除的分别念如贪嗔五毒等，所应取的分别念如布施等善行，以及无记的分别念等，凡是在意识中升起的任何分别念，都要专注观察并安住。


ཁ་ཅིག་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་དེ་ནན་གྱིས་བཀག་དགོས་ཟེར་ཡང་། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྟོག་པ་མང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་དཀའ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་དེ་རང་གི་ཐོག་ཏུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ཙེན་གྱི་བཞག །དྲན་ཐག་མ་ཆད་པར་རྟོག་པ་འགྱུས་ཚད་འགྱུ་རུ་བཅུག །རྒྱ་ཡན་དུ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཤོར་བར་གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ངོས་བཟུང་། ཡང་ཅུང་ཟད་ངལ་བསོ། ཡང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་རང་སེམས་འཛིན་གྱི་རྟེན་དུ་སོང་ནས་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་དེ་གནས་པ་མེ་རེ་བ་ཡོང་། དེ་མ་བྱུང་བར་ད་རུང་རྟོག་པ་མང་དུ་སོང་ན་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་མ་ཡེངས་པར་བསྐྱངས་པས། སྔར་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་དང་ད་ལྟ་རྟོག་པ་ལ་ལྟ་བ་ཁྱད་མེད་པས་དེ་ཉིད་སེམས་འཛིན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། གང་ཕྱིར་ཆགས་
སོགས་དེ་ཉིད་ལ། །ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར་དེ་བཞིན། །དེ་ཡིས་དེ་དག་ལས་ངེས་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། ཧེ་བཛྲ་ལས། ཆགས་པས་འཇིག་རྟེན་འཆིང་འགྱུར་ལ། །འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། བློ་རྣམ་རྟོག་ལ་སྤང་བྱར་མི་འཛིན་ཞིང་། །མི་རྟོག་པ་ཆེད་དུ་མི་སྒྲུབ་པར། །དྲན་པའི་རྒྱང་སོ་ཞིག་ཚུགས་ལ་ཞོག་དང་། །སྒོམ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐུན་བསྟུང་གིན་མཐུད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་སྒྲིམ་གློད་གཉིས་ཀྱང་སྤེལ་མར་བྱ་སྟེ། བསྒྲིམ་པ་ནི་དམིགས་པ་གང་རིག་གཅིག་ལ་ཀྲིམ་གྱིས་བསྒྲིམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཡེངས་སུ་མི་འཇུག་ཁ་མིག་དང་རྣ་མཆོག་ཚུན་ཀྱང་ཀྲོང་གི་ཡོང་ལུས་ཀྱང་ཉ་བཞི་གྲིམས་ཀྱིས་འགྲོ། ལེགས་པར་འཇུར་བཏབ་སྟེ་སྒོམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཁྲོམ་གསེབ་ནས་རྐུན་བུ་ངོས་འཛིན་པའམ་རྒྱང་མིག་གིས་རྟ་པ་གྲངས་སུ་འདེབས་པ་ལྟ་བུ་ཟམ་པ་མདའ་གཅིག་མའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་དང་མར་ཁུས་གཞོང་པ་
གང་བ་འཚོ་བ་ལྟ་བུར་བསྒྲིམ་པའོ། །གློད་པ་ནི་སྒོམ་གྱི་རྩོལ་བ་རྒྱངས་ཀྱིས་བསྐྱུར་བ་འདྲ་ཞིག་བྱ། དོན་ལ་བསྐྱུར་བ་ནི་མིན་བཟོ་མེད་བདག་མེད་དུ་ཕྱལ་གྱིས་བཏང་ལ་མ་ཡེངས་ཙམ་དྲན་པ་ཡུད་དེ་བྱ། ཐུན་ཡང་ཅུང་བསྲིངས་ལ་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་དེ་དཔེར་ན་ལས་ཟིན་ནས་བློ་བདེ་བའམ་ན་མེད་ལ་སོང་ནས་བློས་བསྐྱུར་བའམ་སོག་ཕོན་ཐག་པ་ཆད་པ་དང་བུ་ཆུང་ལྟོས་འགྲངས་པ་དང་ཉི་ཟླ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་དང་མར་མེ་རླུང་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་གློད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་སོ་སོར་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་བདུན་པ། དམིགས་པ་སོ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།འདིའི་ཀ་ནས་ན་པའི་བར་གྱི་དོན་ཚན་འདི་རྣམས་ངེས་པར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་སྟོན་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གོ་བ་སོགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་བྱུང་བའི་རིགས་ཅན་ལ་གེགས་སེལ་དང་བོགས་འདོན་ལུགས་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་སྟོན་དགོས་ལ། དེའང་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་དྲི་བ་བྱས་ནས་ཁོའི་རྒྱུད་ཚོད་ལ་རྟགས་འཆར་ཚུལ་ལ་དཔགས་ཏེ་གང་
འགབ་སོ་སོར་སྟོན་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་ཉམས་ལེན་གཞུང་མ་མི་བྱེད་པའི་ཐོབ་ལོ་ཙམ་གྱི་རིགས་ལ་མ་བཤད་ཀྱང་ཆོག །ནན་གྱིས་འཆད་དགོས་པ་བྱུང་ན་གོ་མི་གོ་ཙམ་དུ་ལུང་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་ཞིབ་ཆར་བྱས་ཏེ་འཆར་ཚུལ་འདི་བཞིན་ཡོང་ཞེས་ཐོག་མ་ནས་བཤད་པར་བྱས་ཚེ་ཆོས་རྒྱུས་ཅན་དྲེད་པོར་ཤོར་ནས་རྟིང་སོར་གཞན་གྱིས་ཁྲིད་འདེབས་པ་ལའང་གནོད་པས་དབང་པོ་དང་དུས་ཚོད་ཤེས་པས་སྟོན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
有些人说应该强行遏制所应断除的分别念，但如此做会使分别念增多，难以生起禅定。因此，无论生起何种分别念，都不要视为过患，而应在其本身上轻松自然地安住。不要断绝正念，任由一切分别念自由活动。不要让任何一个分别念无控制地散乱，而要认出"这是第一个生起的，这是第二个生起的"。然后稍微休息。如此修持，分别念会成为摄持自心的基础，分别念的相续会中断，从而出现明晰的安住。若尚未达到这种状态，分别念仍然增多，也不要视为过患，而应保持不散乱地修持。由于先前对所缘对象的观察与现在对分别念的观察无异，这就成为了最上乘的摄心法。
《大乘庄严经论》中说："由于对贪等本身，如理作意，因此，从中得解脱，如是，由此从它们中出离。"《喜金刚》中说："以贪欲世间被束缚，以欲贪本身得解脱。"又如尊者杨贡巴所说："不执心的分别念为所断，也不刻意追求无分别，只要建立正念的警觉，保持观察，禅修的止就会自然成就。"这就是其中的意义。
此外，缩短禅修时间而连续修持很重要，紧松两种方式也应交替使用。所谓紧，是指对于任何一种所缘，紧紧专注，一刹那也不让心散乱，连嘴、眼和耳朵都变得专注，身体也会变得像鱼一样紧绷。这种专注禅修就像在人群中辨认小偷，或用望远镜数骑马的人，或像走在一根木桥上，或像端着满满一碗油那样专注。所谓松，是指像完全放弃禅修的努力一样，实际上并非放弃，而是无造作、无我执地完全放松，仅保持不散乱的短暂正念。禅修时间也略微延长，彻底放松身心，就像完成工作后的轻松，或疾病痊愈后的放心，或风筝线断了，或婴儿吃饱了，或日月脱离云层，或灯火脱离风一样放松。通过这两种方法也能分别消除昏沉和掉举的过患。
这是第三十七法会，第三十二个所缘修法。
从这里的"甲"到"那"的内容不必按照顺序或逐字逐句讲授，而是应根据修行者的体验、领悟等情况，为有相似经历者提供障碍排除和增益方法。如上所述，应通过提问了解他的心相续和显现的征兆，再给予适当的指导。对于不认真修持根本法门而只是声称有所成就的人，可以不讲解。若必须讲解，也只是作为传承，让他们稍微了解一下某一方面，而不应详细解释"会以这样的方式显现"。因为若从一开始就这样教导，那些有些法的知识的人会变得傲慢，以后即使别人给他们引导也会有害处，因此要了解根机和时机再教授。


། ༈ །། ༼ཀ༽ ཡང་ཁ་ཅིག་སྒོམ་དུས་སུ་ཉམས་བཟང་བཟང་པོ་ཞིག་འདོད་པས་བློས་བྱས་ཀྱི་གསལ་སྟོང་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་བཟོས་ཀྱིན་སྒོམ་པ་དེ་སྒོམ་འཇའ་ཚོན་མ་ཟེར། ངོ་སྤྲོད་སྔས་ན་འདི་ཡོང་བས་སྒོམ་གྱི་གོ་མི་ཆོད། སྟོན་པའམ་ཆོས་རྒྱུས་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁོའི་བཤད་ཚོད་སྙན་སྙན་ཚོ་དང་མ་མཐུན་ན་ཁོ་མ་མགུ་ནས་བཅོས་སྒོམ་བྱེད་པ་དེ་གེགས་ཆེ་དེ་འདྲས་ཅི་ཡང་མི་བཏུབ་སྐས་གཤམ་ནས་མ་འཛེགས་པར་སྐས་མགོར་མི་སླེབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་གེགས་སེལ་དུ་ཞེ་འདོད་སྐྱུངས། ཆེད་དུ་མ་སྒོམས། ཡིད་
བཟོ་མ་བྱེད། ཐ་མལ་ལྷུག་པར་སྐྱོངས། ཁྱོད་ཀྱི་དེས་ལོད་དུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་དྲག་ཏུ་འགྲོ་རི་ཤི་ཞེས་བརྗོད། ༼ཁ༽ །ཡང་ངོ་སྤྲོད་སྔས་པ་འགའ་ཞིག་སེམས་འདི་ག་སངས་རྒྱས་ཡིན་མ་བཅོས་པར་ཞོག་བྱས་པས་ཁོ་རང་གི་རྣམ་རྟོག་རྒྱ་ཡན་དེ་ཀ་སངས་རྒྱས་ཡིན་སྙམ་ནས་རྟོག་པ་ཐོ་ཅོ་ལ་རེ་ཉམས་མྱོང་ཆར་ལ་རེ་བ་ཞིག་ཡོང་འདུག་པ་སྔ་མ་བས་ཀྱང་ལོད། དེ་ལ་གོ་ཆ་དང་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་སྒོམས། ཆོས་སྐད་མ་མཐོ། ལག་ལེན་ལ་རེམ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། ༼ག༽ །ཡང་སྒོམ་ལེགས་པོ་ཞིག་སྐྱེས་ཀྱང་མ་བསྐྱངས་པར་ལད་ན་སྒོམ་བདག་མེད་པ་ཟེར། དེ་ལ་གཉུགས་བསྲིངས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཇེ་ཆེར་ཐོང་ལ་སྒོམ་ཞེས་བརྗོད། ༼ང༽ །ཡང་ལན་རེ་དགའ་རབ་རེ་བྱུང་། དེ་རྟིང་འགྲིབས་པས་ཡི་མུག་སྟེ་སྔུན་མ་དེའི་ལད་མ་བཟོས་ཀྱིན་སྒོམ་དེ་མ་བྱུང་བས་སྡུག་ཐག་ཆོད་ནས་གོ་ཆ་ཆེས་ན་ཁམས་འདུས་ཡོང་། ཆུང་ན་སྐྱིད་ཆོས་རེ་ལ་ཁ་ལྷན་གྱིས་འབྱར་ནས་འགྲོ། དེ་ལ་ངན་དུས་དེར་བཟང་པོ་མ་འདོད་ངན་པའི་ཉམས་
དེ་རང་ལ་ལྟོས་ཀྱིན་སྐྱོངས་དང་བཟང་པོ་དེ་བས་ངན་པ་དེ་སྐྱོང་སླ་ལ་གྲུལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བས་འདི་རྩལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། ༼ཅ༽ །ཡང་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་མ་བདེ་ཏིང་པ་བཅོས་དགོས་པ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་གིན་དེ་བཅོས་པའམ་རྟོག་པ་འོག་འགྱུ་ལ་ཤོར་ན་ཇེ་ལོད་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལ་མ་བདེ་བ་དེ་མ་བཅོས་པར་དེ་ག་ལ་བལྟས་ན་མདུད་པ་བཀྲོལ་བ་བཞིན་ལྷོད་ཀྱི་བདེ་ཆམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། ༼ཆ༽ །ཡང་རྣམ་རྟོག་འགྱུ་དུས་མ་ཚོར། ཁོ་རང་མ་ཡེངས་བར་ཡོད་སྙམ། དར་གཅིག་ལ་ད་ཅི་ནས་འགའ་ཞིག་འགྱུས་འདུག་པ་མ་ཚོར་མ་ལེགས་སྙམ་ནས་སྔུན་མ་དེའི་ཕྱི་སྙེགས་བྱས་ནས་བཀུག་གིན་སྒོམ་ལ་འཇོག་པ་སྐད་བྱེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
【甲】有些人在禅修时希望有良好的体验，因此刻意造作出一种特殊的明空状态来禅修，这称为"虹彩禅修"。若过早给予指点，会出现这种情况，使禅修无法达到目的。如果此人想成为老师或自认为有法的经验，当他所说的悦耳之语与实际不符时，他会不高兴并进行造作的禅修，这是很大的障碍，无济于事，如同不从梯子底部攀登就无法到达梯顶。为消除这种障碍，应告诉他："降低野心，不要刻意禅修，不要造作心意，保持平常自然，你这样做只会使情况松懈而不会进步。"
【乙】又有些人因过早得到指点，认为"这个心就是佛，保持不造作"，因此误以为自己随意的分别念就是佛，对分别念的喧嚣抱有希望，期待体验如雨般降临，这比前者更为松散。对此应说："生起坚固的决心和毅力，一刹那也不散乱地禅修。不要高谈佛法，而要着重实际修持。"
【丙】又有些人即使生起良好的禅修，但不加以保持，而是模仿，这叫做"无主禅修"。对此应说："延长稳定性，逐渐增强精进力来禅修。"
【丁】又有些人偶尔会有强烈的欢喜，之后衰退而沮丧，不断模仿前面的体验而禅修，因为无法重现而十分痛苦；若过度用功会导致身心失调，若不足则会附和于追求快乐的小法门而离去。对此应说："在不好的时候不要期望好的体验，就观察那不好的体验并保持它，比起好的体验，不好的更容易保持和耐受，这是更有力量的。"
【戊】又有些人刚一入定就觉得不舒服，好像需要调整，若调整它或让分别念向下散乱，则会越来越松懈。对此应说："不要调整那种不适感，而要直接观察它，就像解开绳结一样，会自然地变得放松舒适。"
【己】又有些人在分别念活动时没有察觉，以为自己没有散乱；过了一会儿才想到"刚才有些分别念活动而没察觉，不好"，然后试图追回先前的状态，收摄心念，声称这是在禅修。


 །དེ་ལ་འགུགས་མཁན་དེ་ལོག་ནས་མི་འོང་། འགུགས་མཁན་ཡང་རྟོག་པ། ངོ་ཤེས་ཀྱང་ཉིང་འཁྲུལ་ཡིན་པས་འདི་ལ་སྒོམ་ལྕགས་ཀྱུ་མ་ཞེས་བརྗོད། ༼ཇ༽ ཡང་འགའ་རེ་རྟོག་པ་འགྱུས་པ་ཚོར་ཡང་དེ་ཚོ་སྟོང་པ་ཡིན་སྙམ་ནས་ཕཊ་རེ་རྒྱབ་ཀྱིན་རྟོག་པ་ཆ་ལང་ལ་གཏོང་། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ལོད། དེ་ལ་རབ་རྟོག་པ་དེ་ཚོར་མ་ཐག་
ང་ཡེངས་འདུག་སྙམ་པའི་སེམས་དེ་ཀ་ལ་ལྟོས། དེ་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱི་སྙིག་གི་འགྱོད་པ་མ་བྱེད་པར་ནམ་དྲན་ལ་ལྷོད་གློད་བཞག་པས་མདུད་པ་གྲོལ་བ་བཞིན་གྲོལ་འགྲོ། ༼ཉ༽ ཡང་འགའ་ཞིག་མ་ཡེངས་ཙམ་ལ་འཕྲོ་གཅོད། ཡང་གློད་པ་ནི་ཆུ་ནང་དུ་ཉ་བསྒུག་པ་ལྟ་བུའི་འཕྲོ་རྒོད་བྱ་བ་རྣམ་རྟོག་རྐུན་བུ་མ་ཚོར་བ་ལ་ཟེར། འདི་གློད་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་རིག་པ་འཇུར་ཐེབས་པ་གལ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད། ༼ཏ༽ ཡང་སྒྲིམ་པ་དེ་རྩོལ་བར་སེང་ན་གཤེད་ན་འབྲེལ་བའམ་ལུས་ངག་བསྡམས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་གློད་ནས་བསྒྱུར་བ་གལ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད། ༼ཐ༽ ཡང་འགའ་ཞིག་རྣམ་རྟོག་ལ་གཤེད་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་མི་ཞིག་ནམ་དྲན་ཙ་ན་རང་གི་སེམས་དེའི་རྩར་སླེབ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཡུལ་དེ་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ན་ཡོད་སྙམ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་བཟོ་མེད་དུ་བལྟས་ཙ་ན་ཡལ་འགྲོ། དེའི་འཕྲོ་ལ་སྐད་ལྷང་བའམ་ལུས་ཚ་ཙག་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སེམས་དེར་འགྲོ། ཡང་རྣམ་རྟོག་དོན་མེད་ཅིག་ཝལ་དྲན་ཡོང་། ཡང་ལྟ་སྟངས་ཡུལ་དེར་ལྷན་ནེ་བསྡད་པ་སྙམ་
བྱེད། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་རིག་པ་གང་སོང་དེར་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ། དེ་མ་བྱུང་ཀྱང་ཐུན་བསྟུང་གིན་ཡང་ཡང་ལྷོད་གློད་ཤིག་བཤིག་གིན་ཞོག ༼ད༽ །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤྲེའུ་འདྲ་བས་སྤྲེའུ་ཞིག་ཁང་སྟོང་དུ་བཅུག་ན་སྐར་ཁུང་ཐམས་ཅད་ནས་ཉུག་ཉུག་བྱེད་ཅིང་མིའི་ལད་མོ་བྱེད་པ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་དེའང་མིག་གིས་གཟུགས་གཅིག་མཐོང་ན་དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱུག་ཅིང་ལད་མོ་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས་ཚོར་ཡང་དེ་དང་དེ་འདྲ་བར་རྒྱུག་ཅིང་ལད་མོ་བྱེད་པར་འདུག །དེ་ལ་ངོས་བཟུང་གིན་རང་ཐོག་ཏུ་བཞག་པ་ན་རྩལ་མྱུར་དུ་རྫོགས་འགྲོ་ཤིང་ཕྲ་ཞིབ་སྤུ་རྩེ་འགུལ་བ་ཤེས་པ་འདྲ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་ཚེ་མི་ཤེས་ཟེར་ནས་ཡུན་རྒྱང་བ་རེ་རྒྱ་ཡན་དུ་བཏང་གིན་སྐབས་རེར་ལྟ་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དེར་སྒོམ་རེ་བཟོས་ཀྱིན་སྒོམ་པ་ནི་དྲན་པ་མཆོག་འཛིན་བློས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་ཟེར་བར་གདའ། ད་ལྟའི་སྒོམ་ཆེན་པ་ཕལ་ཆེར་འདི་ལ་བྱེད་དེ་དེ་ལ་ཡིད་བཟོ་དང་བཅོས་སྒོམ་མ་བྱེད་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་ཞོག་ཅེས་བརྗོད། ༼ན༽ ཆུ་
ནང་དུ་ཆུ་འཐིགས་པ་ལྟ་བུའི་འཕྲོ་རྒོད་ཟེར་ནས་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཚད་ཚོར་ནས་རྗེས་མེད་དུ་ཡལ་འགྲོ་བ་དང་། བྱ་སྒྲོའི་རྩེ་མོ་རླུང་གིས་སྤུར་བ་ལྟ་བུའི་གཡོ་བུན་ལ་དྲན་པས་འཕྲལ་དུ་ཤེས་པ་བྱུང་ན་དེས་ནི་མི་སྟོ་བར་གདའ། འདི་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་དུའང་འགྱུར་རོ། །དགོས་བྱུང་ན་ཆོས་ཐུན་སོ་བརྒྱད་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
对此，那个召回者不会再回来。召回者本身也是分别念，虽然认识到了，但这仍是重复的迷乱，因此称之为"铁钩禅修"。【庄】又有些人虽然察觉到分别念的活动，但认为"这些都是空性"，不断喊着"啪"（发音为"啪特"）而让分别念变得混乱。这比前者更为松散。对此应说："最好是在察觉到分别念的刹那观察'我已经散乱了'这个念头本身；若做不到，也不要为过去而懊悔，只要在何时想起时轻松放松安住，它就会如解开的结一样松解。"
【涅】又有些人只是在不散乱的状态中断除散乱。又有人说，放松就像在水中等鱼一样保持散乱的警觉，即没有察觉到分别念这个小偷。这是过度放松的缺点，对此应说："保持警觉专注非常重要。"
【嘎】又有人过度紧张努力，出现类似被魔纠缠或约束身语的状态，对此应说："放松转变很重要。"
【塔】又有些人，当他们的分别念中出现魔的对象或一个人时，好像自己的心已接近那个对象，似乎所缘的对象就在这里；当无造作地看时，它会消失。随后可能会出现声音清晰或身体发热的感觉，心会转向那里。然后又会无端地闪现一个无意义的分别念，接着好像又安住于观察的对象。对所有这些，最好是直视心念走向何处，这样就会自然解脱。若做不到，就缩短修持时间，反复放松解脱。
【达】又，识如猴子，若将猴子放入空屋，它会从所有窗户张望并模仿人类；同样，分别念在眼睛看到一个形象时，会追随并模仿它。同样地，当听到声音、闻到气味、尝到味道、触到物体时，也会追随并模仿它们。对此，通过认出并安住于自身，能快速完成修行，需要一种能觉察细微如毫毛动作的敏感意识。如果说"不懂"而长时间任其散乱，有时又在观察的对象上造作禅修，这称为"执著正念的造作禅修"。现在大多数禅修者都在做这种修持，对此应说："不要造作心意和禅修，而要一心平等安住。"
【那】所谓"如水中滴水般的散乱警觉"，是指察觉到所有生起的分别念并无痕迹地消融；"如羽毛被风吹起般的动摇"，是指正念能立即觉察，这些都不足为虑。这些也可成为消除止的障碍和增进修行的方法。若有需要，这是第三十八法会。


། ༈ །།གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མོས་གུས་ལ་རག་ལས་ཏེ། མོས་གུས་རབ་ལ་སྒོམ་རབ། མོས་གུས་འབྲིང་ལ་སྒོམ་འབྲིང་། མོས་གུས་ཐ་མ་ལ་སྒོམ་ཐ་མ། མོས་གུས་གཏན་ནས་མེད་ན་སྒོམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བས་འདིར་སྒོམ་བཟང་ངན་མོས་གུས་ཆེ་ཆུང་ལ་རག་ལས་པས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་མོས་གུས་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་གལ་ཆེ། དེས་ན་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སྒོམ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐུན་བསྟུང་བ་རང་གལ་ཆེ་སྟེ། ཐོག་མར་རླུང་འགྲོ་འོང་རེ་ལའང་ཐུན་རེ་ཙམ། དེ་རྟིང་ཇེ་རིང་ལ་བཏང་སྟེ་བཟང་གྱེས་གལ་ཆེ་བ་ནི་ཁ་ནིང་མཚམས་གྲོལ་ཁ་དེར་ཉམས་བཟང་།
ཕྱིས་ཞུགས་མ་ཐག་དེར་ཡང་ཉམས་བཟང་། ངན་ནའང་དེ་ཀ་ལྟར། ཐུན་ལའང་དེ་དང་འདྲ། ལར་མཚམས་མགོ་དང་ཐུན་མགོར་ལེ་ལོར་ཤོར་ན་ཇེ་ལོད་ཇེ་དཀར་འགྲོ་རྟིང་ལ་འཆོས་པའང་དཀའ་མོ་ཡོང་། མགོ་དེར་ཉམས་ལེན་བསྟུངས་པ་རེ་བྱུང་ན་མཚམས་དང་ཐུན་མ་ཐོན་པར་སྒོམ་སླ་ཞིང་འཕྲོས་གཤིན་པ་ཡོང་། དམིགས་པ་གཏོད་པ་དེའང་གང་ལ་གཏད་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་ཞིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཡུན་ཅི་རིང་དུ་གཏད་ཅིང་། གལ་ཏེ་མ་གསལ་ན་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཁྲ་ལམ་གྱིས་གསལ་བཏབ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྒོམ་སྙམ་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་མ་བཅོས་པར་གློད་ལ་འཇོག །དེའང་སེམས་འཛིན་གྱི་མན་ངག་གི་མཐུས་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འཕྲོ་བའི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པས་གྱི་ནར་ལས་པ་ཙམ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གྲངས་སུ་མི་ཚུད་དེ་དེ་ནི་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལའང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་དག་པའོ། །གང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུས་སེམས་སྐད་ཅིག་ཙམ་མམ་ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་བསྐལ་
པའི་མཐར་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཐོབ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པར་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཞེས་པ་སེམས་ཉོན་མོངས་པའམ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་མ་ཞི་ཞིང་དགེ་བའི་ངོ་བོར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞིང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞིང་། ངོ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་པས་དབེན་པ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་སེམས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྐྱེ་སྟེ། ཕན་ཡོན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་རགས་པ་རྣམས་མགོ་གནོན་པའོ། །ཆོས་ཐུན་སོ་དགུ་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ། གནས་ལུགས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བ། གཞི་རྩ་གཅད་པ། རིག་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་འགྲོ་རགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་བྱས་ལ། ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་བརྗེད་ཙམ་བྱ། ཐོག་མར་སེམས་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་ཀྱི་གློད་ནས་འཇོག་ལུགས་ནི་གསལ་དངས་མདངས་དང་ལྡན་པ་ཉི་མ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་བཞག །བྱུང་
ཚོར་སེམས་སུ་ཤེས་པ་ཆུ་དང་རླབས་ལྟ་བུར་བཞག །གསལ་ཆ་ཡོད་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་བུ་ཆུང་གིས་ལྷ་ཁང་མཐོང་བ་ལྟ་བུར་བཞག །དེའི་ངང་ནས་རང་གི་སེམས་གནས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་གནས། ཁ་དོག་ཅི་ལྟ་བུ། གཟུགས་དབྱིབས་རྣམ་པ་ཅི་ལྟ་བུ། དངོས་པོར་འདུག་གམ་དངོས་མེད་དུ་འདུག་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་། ད་ལྟ་གར་གནས། ཐ་མ་གར་འགག །རང་གི་ལུས་ལ་འདུག་གམ་མིང་དང་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སུ་འདྲའི་རྣམ་པར་གནས་གཞིག་ཅིང་དཔྱོད་ལ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ངོ་བོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་རྙེད་ན་ལེགས་ཀྱི། གལ་ཏེ་མ་རྙེད་ན་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཡང་ཡང་འབད་པ་ཆེན་པོས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་བཞི་བཅུ་པ། དམིགས་པ་སོ་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
消除障碍、增进修行的最上方法依赖于虔诚，最上等的虔诚产生最上等的禅修，中等的虔诚产生中等的禅修，最下等的虔诚产生最下等的禅修。若完全没有虔诚，即使禅修也不会生起成就。因此，这里禅修的好坏完全取决于虔诚的大小，所以从内心深处、从骨髓里专一地祈请和培养虔诚至关重要。因此，对于初学者而言，缩短禅修时段尤为重要：开始时每次呼吸进出只修一小段时间，之后逐渐延长，重要的是要以好的方式结束，因为去年闭关结束时禅修体验良好，刚开始修持时也有良好体验，不好时也是如此，禅修时段也是一样。总之，若在闭关开始或禅修开始时陷入懈怠，就会越来越松懈、越来越糟，之后再改正也很困难。若在开始时能进行简短的修持，则在闭关和禅修结束前会容易修持且持续良好。
对于专注所缘，如果所专注的对象清晰且能一心专注，就应尽可能长时间地专注于它；如果不清晰，就应鲜明地观想所缘对象，想着"我要禅修这样的对象"，然后不加造作地放松安住。通过摄心口诀的力量，心能近住，这就是所谓的"止"，而不是因为没有遇到散乱的条件而暂时平静，这不算入定，因为这种状态即使在如羊一般愚钝的众生中也会出现，所以是不清净的。无论是通过瑜伽的力量使心专一片刻，还是日、月、年、劫，只要获得专注的心，都可称为小、中、大等不同程度的止定。
"止"是指心平息烦恼或分别念的相，以善的本质一心安住，因此得名。止的因是依靠戒律，其本质是远离烦恼分别念，条件是从特殊的心住状态中生起，利益是能压制粗大的烦恼和痛苦。这是第三十九法会。
第二，关于胜观，包括观察心的本性实相、切断根本、通过确认觉空而指认。首先，简略地进行粗略的前行，对止的所缘也只要不忘即可。首先，如何放松安置自然状态的心：安住于清澈明亮、如无云之阳光般的状态；了知所有生起的感受皆为心，如水与波浪；有明晰感而无执著，如小孩看见寺庙。在这种状态中，观察自己安住的心的本质是以什么方式存在的？是什么颜色？是什么形状和样子？是实有还是非实有？最初从何而来？现在住于何处？最后于何处灭？是否在自身内？或者以名称、内部、外部事物和六道众生中的哪一种形式存在？分析探究色、形、本质，若能找到"就是这样"则很好；若找不到，也不要气馁，应当一再努力观察。这是第四十法会，第三十三个所缘修法。
;


། ༈ །།དེ་ལ་གནས་པའི་ངང་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་དྲིས་ལ། གནས་པ་ཙམ་ལས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་འདྲ་ཡིན་ཤེས་རྒྱུ་མི་འདུག་ཟེར་ན། འོ་ན་ཤེས་པ་དེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོམ་མུན་ནེ་བ་ཞིག་འདུག་གམ། གསལ་ཧྲིག་གེ་བ་ལ་
རྗེན་ནེ་བ་ཞིག་འདུག་དྲིས་པས། རྟིང་མ་ལྟར་འདུག་ཟེར་ན་སེམས་ངོ་མཐོང་བ་ཡིན། སྔ་མ་ལྟར་འདུག་ཟེར་ན་སླར་སྐྱོང་འཇུག །ཡང་སྔར་གྱི་གནས་པའི་དུས་དང་ད་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་དྲིས་པས་སྔར་གྱི་སེམས་གནས་པ་དེ་ཤེས་པ་འབོལ་ལེ་ཤིག་གེ་སྣང་བ་བཀྲག་མེད་དུ་བུན་ལོང་གི་སོང་ཞིང་དེ་ལ་ལྷོད་ཆགས་པ་སྔར་གྱི་རྩོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་བྲལ་བ་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་ཆེར་མི་ཕྱེད་ཅིང་རིག་པའི་ངོ་བོ་མི་མཐོང་བར་གནས་པ་འཐུག་པོ་ཤེས་པ་དོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའམ། སྤྲང་མ་གར་སྦྱིན་ལ་འབྱར་བ་ལྟ་བུ་རིག་པ་མི་གསལ་བའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཞིག་འདུག་ལ། ད་ལན་སེམས་གནས་པ་དེ་གསལ་དངས་སིང་ངེ་བ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན། སེམས་ངོ་ཕྱོགས་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན། དེ་སྔར་དང་ཁྱད་མི་འདུག་ཟེར་ན། དེས་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་གནོན་ནུས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་པས་ད་དུང་ནན་ཏན་སྐྱེད་ལ་སྐྱེས་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ། ཡང་
གནས་པ་བཙལ་བས་མ་རྙེད་ན་སེམས་དེ་འཕྲོར་བཅུག་སྟེ། སེམས་ཟེར་བའི་མི་དྲན་དགུ་དྲན་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུ་འཕྲོ་བ་འདི་ཉིད་ཁ་དོག་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཕྲོ། དབྱིབས་ཅི་ལྟ་བུ། ངོ་བོ་ཅི་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཕྲོ། མིག་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལ་འདུག་གམ་དབང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་འདུག །འོན་ཏེ་རང་གི་མགོ་ནས་རྐང་མཐིལ་ཡན་གྱི་དབང་པོ་དང་དོན་སྙིང་དང་ཡན་ལག་དང་ལུས་མདང་སྐྲ་དང་པགས་པའི་མཐར་སོན་པའི་བར་རམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སོགས་གང་འདྲའི་ཚུལ་དུ་འཕྲོ། སེམས་དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའམ་མེད་པའམ་གཉིས་ཀའམ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་གང་འདྲའི་ཚུལ་དུ་འཕྲོ་ཞིང་གནས་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་དོ། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་གཅིག་པ། དམིག་པ་སོ་བཞི་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་གཞི་རྩ་བཅད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་ན་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་སེམས་དེ་ཀ་ནན་གྱིས་ལེགས་པར་བཙལ། དེ་ལྟར་བཙལ་བའི་ཚེ་མ་རྙེད་ན་ཚོལ་མཁན་དེ་ཀའང་ཇི་ལྟར་འདུག །སྔར་རང་ལུགས་སུ་གློད་པའི་སེམས་དེ་དང་ད་
བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཇི་ཙམ་འདུག །སེམས་དེའི་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ཇི་ལྟར་འདུག་ལེགས་པར་བརྟག་ནས་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཡང་སེམས་འགྱུར་བཅུག་ལ་གཅིག་སྐྱེས་གཉིས་སྐྱེས་ངོས་བཟུང་གནས་མཁན་དང་འགྱུ་མཁན་གཅིག་མི་གཅིག་འདྲི། དེ་གཉིས་གཅིག་ཟེར་ན་གཅིག་པར་ངོ་སྤྲད། དཔེ་བཟའ་མི་གཉིས་ལ་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་མའི་རྩར་ཡོད་ན་ཕའི་རྩར་མི་ཡོང་ཕའི་རྩར་ཡོད་ན་མའི་རྩར་མི་ཡོང་འཕྲིན་ཕར་སྐྱེལ་ཚུར་སྐྱེལ་བྱེད་པ་བཞིན་སེམས་དེའང་གནས་ཙ་ན་མི་འགྱུ་འགྱུ་ཙ་ན་མི་གནས། གནས་འགྱུ་བྱེད་མཁན་སེམས་གཅིག་པུ་དེ་རང་ཡིན་པས་གནས་འགྱུ་གཅིག་པར་ངོ་སྤྲད། འགའ་ཞིག་སེམས་ངོ་མཐོང་ཡང་བརྗོད་མི་ཤེས་ཆོས་སྐད་མི་ཐོན་པ་ཡོང་བས་ཉམས་མྱོང་གི་མཚམས་ཕྱེད་པར་བརྟགས་ཤིང་དྲི་དགོས། འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཆོས་སྐད་མ་འཛོལ་བར་སྨྲ་ཤེས་པ་ཡོང་བས་དེ་ལ་ཆོས་སྐད་བཀར་ཞིང་ལེགས་པར་གཅུན་པས་གོ་བའི་ཆོས་སྐད་དེས་ཆོ་མི་ཐུབ་པར་ཟུར་དུ་རྒྱངས་
ཀྱིས་ཐོན་ནས་ཡོང་། དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཚོད་ཟིན་པར་བྱས་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ལེགས་པར་ཁྲིད་དགོས། ཆོས་ཐུན་ཞེ་གཉིས་པ། དམིགས་པ་སོ་ལྔ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
在那安住的状态中，询问心的本性是怎样的。若回答"除了安住之外，无法了知心的本性是什么样的"，则问："那是否为一种模糊不清的无记心识，或是一种明晰透彻而赤裸的状态？"若回答是后者，则说明已见到心的本性；若回答是前者，则让他继续修持。
再问："与先前安住的状态相比，现在有何不同？"若他回答"先前心的安住是一种柔软朦胧、暗淡无光、模糊不清的状态，与先前的努力不同，无法清晰分辨所缘的细微特征，看不到觉性的本质，是一种厚重的安住，就像意识被放入洞中，或如蜘蛛黏在墙上，处于不明晰的觉性状态；而现在的心安住是明澈、清晰、无法被定位的状态。"这表明他已部分见到心的本性。若回答"与先前没有区别"，则告诉他："这只能压制烦恼，但为了证得菩提，还需在此基础上在心相续中生起胜观智慧，因此要继续努力修持，直到生起为止。"
又，若寻找安住而未找到，就让心散乱，然后观察：这所谓的心，不想念而念起，不动摇而动摇，散乱的方式是什么颜色？什么形状？以什么本质散乱？是否存在于眼所见的形象中，或在五根的对境——声音、气味、味道、触觉中？或者是从头顶到脚底的器官、内脏、肢体、体表、毛发和皮肤的边缘，或外在的五大元素、六道众生等，以何种方式散乱？那心的本性是有、是无、是二者兼具，还是二者皆非？以何种方式散乱和安住？应当如此详细审察。这是第四十一法会，第三十四个所缘修法。
第二，切断根本：如果在上述寻找时未能找到，就再次如前精勤寻找那心。若仍未找到，就看那寻找者是什么样子。先前自然放松的心与现在观察审视的心有多大差别？心的生起、安住、去向如何？应当仔细观察寻找。
又，让心变动，认出"这是第一个生起的，这是第二个生起的"，问安住者与变动者是否为一？若回答"是一"，则指认它们为一体，就像一对夫妇有一个孩子，孩子在母亲身边时就不在父亲身边，在父亲身边时就不在母亲身边，只能来回传递消息；同样，心在安住时不散乱，在散乱时不安住。因为安住和散乱的就是那唯一的心，所以将安住和散乱指认为一体。
有些人虽然见到心的本性，却无法表述，说不出专业术语，因此需要通过观察体验的界限来问询。有些人虽然心中未生起体验，却能准确使用专业术语，对此应该剔除这些术语，好好调伏他，这样他所理解的术语就无法起作用，而会明显地与实际体验分离。对这些人，应以自己的体验判断，运用善巧方便来正确引导。这是第四十二法会，第三十五个所缘修法。


། ༈ །།གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་གཞི་རྩ་བཅད་དགོས་ཤིང་། བཅུ་གཅིག་ནི། ཡོང་སུ་འཚོལ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། སོ་སོར་བརྟག་པ། ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ། ཞི་གནས། ལྷག་མཐོང་། ཟུང་འབྲེལ། གསལ་བ། མི་རྟོག་པ། བཏང་སྙོམས། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། ཡེངས་པ་མེད་པའི་རབ་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཡོད་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བྲེང་ཆགས་སུ་བཙལ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སོགས་དང་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གཞི་རྟེན་སོགས་རྩད་བཅད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚོལ་པོ་དང་ཚོལ་མཁན་ལ་སོགས་པ་རིམ་པས་མཐར་ཐུག་པར་བཙལ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཚོལ་བརྟག་དཔྱད་པས་དང་པོར་རང་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་
དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའང་སྔ་མ་ལྟར་བཙལ་བས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དྲུག་པ་ནི། དེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ། །བདུན་པ་ནི། གལ་ཏེ་བྱིང་ཞིང་རྨུགས་པར་གྱུར་ན་རྒོད་པའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི། འཕྲོ་རྒོད་དུ་གྱུར་ན་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དགུ་པ་ནི། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་ཆོ་ལ་བརྟག་དཔྱད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །བཅུ་པ་ནི། དེ་ལྟའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ནམ་ཡང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཉེ་བར་བསྒྲིམས་ཏེ་རྣམ་གཡེང་གིས་གླགས་མི་རྙེད་པར་བྱ་བའོ། །དེའང་གོ་བ་དང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ལ་ཞེན་པས་ནི་དོན་མི་འགྲུབ་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས་ཤིང་། ཉམས་ལེན་དངོས་དང་ཐུན་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུའང་རང་གི་སེམས་ལ་བརྟག་གཞིག །བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྲོ་ཚུལ་འདུག་
ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་ཡེངས་པ་མེད་པར་བསྒྲིམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་གསུམ་པ། དམིགས་པ་སོ་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་རིག་སྟོང་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བློའི་རིམ་པས་འཆར་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། ཅིག་ཅར་བ་ནི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་སྔོན་བསགས་ཆེ་སྒྲིབ་པ་ཆུང་བས་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཙམ་མམ་ཆོས་ཐོས་ཙམ་མམ་བརྡ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་སྒོམ་བཏབ་ཙམ་ནས་ཅི་ཡིན་ཆ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་གོང་མ་གསུམ་གང་རུང་གི་རྟོགས་པ་འོག་མའི་ཉམས་ཡར་ལྡན་ཚང་བ་དང་བཅས་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་ཡོང་། ཐོད་རྒལ་བ་ནི་སྔོན་སྦྱངས་དང་འཕྲལ་གྱི་བློ་མཐོ་དམན་ཆེ་བ་ཞི་གནས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་གི་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ། རེས་འགའ་ཞི་གནས་འཆར། རེས་འགའ་གཉིས་ཀ་མི་ཡོང་། རིམ་གྱིས་པ་སྦྱངས་སྟོབས་ཞན། ཉམས་ལེན་རྣལ་མ་སྲོལ་མ་དེ་ནུད་ནུད་སྔོན་ལ་ཞི་གནས་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་ཉམས་རྟོགས་རིམ་གྱིས་འཆར། འདི་ཀ་མང་ཡང་མང་རྒྱ་ཡང་བརྟན་པས་
ངོ་སྤྲོད་ཀྱང་འདི་ཀའི་ལུགས་སུ་བགྱིའོ།། ༈ །།ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་དགྲམ། མཆོད་པ་དང་གཏོར་མ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཟང་པོ་བཤམ། དཔོན་སློབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། དམ་སེལ་དང་སྡིག་ཅན་གྲིབ་ཅན་གྱི་མི་རིགས་རྩར་མི་བཏང་། རྣམ་གཡེང་དང་བར་ཆད་མེད་པར་བྱས་ལ་སློབ་མ་ལ་གོང་ལྟར་ལུས་གནད་དང་སྔོན་འགྲོ་སོགས་སྒོམ་བཅུག་པའི་རྗེས་ལ་སེམས་རང་ལུགས་སུ་གློད་ལ་ཞོག །གློད་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་རྗེན་ལྷང་གིས་ལྟོས། མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྟེན། རྣམ་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་ཆེད་དུ་སྤང་བླང་བཅས་བཅོས་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་རང་ངོ་ལ་ལྟོས། འདི་ནི་ས་ར་ཧས། ཆུ་དང་མར་མེ་རང་གསལ་གཅིག་པུར་ཞོག །འགྲོའོ་རང་ཡིས་མི་ལེན་མི་འདོར་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
此外，还需要通过十一种作意来切断根本。这十一种是：探寻、个别观察、详细审察、止、观、双运、明晰、无分别、舍、相续不断、无散乱作意。
第一，探寻：连续不断地寻找自己的心，询问心是否存在，其本质如何。
第二，个别观察：具体考察颜色、形状等以及生起、安住、去向三者和其基础等。
第三，详细审察：逐步彻底地寻找被寻求的对象和寻求者等。
第四，止：通过上述寻找、观察、审察，首先确定自心无自性，同样确定一切法仅是名称，由此心近于安住于甚深义理。
第五，观：同样地寻找该安住状态的本质，完全了知其本性。
第六，双运：这些不是分离的，而是不可分割的。
第七，明晰：若陷入昏沉和迟钝，应思维导致掉举的因素，提振心念。
第八，无分别：若散乱掉举，应努力使用使之平静的方法。
第九，舍：当远离昏沉和掉举时，应安住于观察诸法的自性。
第十，相续不断：应当从不离开这种瑜伽状态。
第十一，无散乱：专注于此，不给散乱留下机会。
仅仅执著于理解和概念是无法成就的，必须如法地在相续中生起体验。在实际修持和所有座间时，都不应离开对自心的观察和分析，内观心的状态、活动方式和安住方式，毫不散乱地专注。这是第四十三法会，第三十六个所缘修法。
第三，通过确认觉空而指认：根据不同个人的心智层次，会有不同的显现方式。顿悟者因对上师的虔诚、往昔大量积累和较少障碍，仅仅通过祈请上师、听闻教法或各种条件的触发，一开始修持时就会毫无征兆地同时显现上三种瑜伽中任一种的证悟，包括下位的体验。超越者则因前世修持和当下智慧高低不等，虽未生起止，但能生起胜观的体验和证悟，有时显现止，有时二者皆不显现。渐悟者修持力弱，循序渐进，先生起止，然后胜观，再然后双运的体验和证悟逐渐显现。这是最常见也最稳固的方式，因此指认也按这种方式进行。
在指认时，应陈列加持的所依，摆设供品、食子和优质的荟供物品，师徒们都应祈请上师三宝。不要让破誓者和有罪业或污染的人靠近。避免散乱和障碍，让弟子如前所述保持身体要诀和前行等修持，然后让他放松自然地安住。直接清晰地观察放松心的本质，保持不间断的简单正念。无论生起何种分别念，都不要刻意取舍或造作，只要观察其本面。这如萨惹哈所说："如水和灯光那样自明，单独安住。行走时，自己既不取也不舍。"


 །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། མདོར་ན་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཟེར་བའམ་ད་ལྟར་བའི་ཤེས་པ་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་གསལ་སྟོང་རྗེན་ལྷང་ངེ་བ་འདི་ག་ངོ་སྤྲོད་པ་ཡིན། གཞན་ནས་བཙལ་ཏེ་སྒོམ་པའང་མ་
ཡིན། མི་ཤེས་པ་ཞིག་སྒོམ་དུ་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་པས་ད་ལྟའི་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རེས་སྒྲིམ་རེས་གློད་དུས་རྒྱུན་དུ་མ་ཡེངས་ཙམ་གྱི་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྟེན། མཉམ་གཞག་ཏུ་གློད། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་གང་ཤར་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། སེམས་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་སྟོང་བའི་དབྱིངས། །གསལ་སྟོང་གི་ཤེས་པ་བློ་བྲལ་དེ། །རང་སར་ཞོག་ལས་རང་ལ་ལྟོས་དང་། །སྒོམ་ལྷག་མཐོང་གི་རང་ཞལ་མཐོང་བ་ཞིག་འོང་གི། །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་ལ་དེ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་འཇུག་གོ ། ཆོས་ཐུན་ཞེ་བཞི་པ། དམིགས་པ་སོ་བདུན་པའོ།། ༈ །།འདིའི་སྐབས་སུ་སེམས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་འདུག་ཅེས་འདྲི། འདི་ལ་མི་དགོས་པའི་སྟོང་སྐད་འདོན་དུ་འོང་བས་གཅུན་གྱིན་ཡང་དྲི། ཁོས་ཞུས་པ་དེ་ཁ་འཆལ་དང་དགའ་ཚད་མིན་དོགས་ཉམས་སྐྱེས་ཀྱང་བསྐྱིལ་ཡོང་བས་སྣ་ཁྲིད་དེ་གང་ཟབ་ཀྱི་ངོས་ནས་དྲི། འགའ་ཞིག་དོན་ལ་ཤར་
ཡང་ཁར་འདོན་མ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་སློབ་ཀྱིན་ཡང་དྲི། དེའི་སྐབས་སུ་བཅོས་མ་དང་གོ་ཡུལ་ཡིན་ན་ཚིག་དེ་ཟུང་མི་ཐུབ་པས་འགྱུར་གྱིན་ཡོང་། དངོས་ཡིན་ན་ཡིན་མིན་གང་ཡིན་ཀྱང་ང་ལ་འདི་འདྲ་བྱུང་ཟེར་ཡོང་། ལེགས་པར་དྲིས་གང་སྐྱེས་རིམ་ནས་བདར་ཤ་བཅད་དེ་ངོ་སྤྲོད་པ་མ་གཏོགས་ཨེ་སྐྱེས་ཆ་མེད་པར་ངོ་སྤྲོད་ཐམས་ཅད་བཏབ་ན་དྲེད་པོ་ཆོས་རྒྱུས་ཅན་ཞིག་ཡོང་། ཕྱིས་གཞན་གྱི་སྒོམ་འདེབས་པ་ཚུན་ལའང་གནོད་དོ། །འདི་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་མ་ཚང་ཡོད་པས་རིག་པ་གཞུངས་ནས་ཉམས་ཤིག་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་བསྒོས་ལ་བཏང་ངོ་། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་ལྔ་པའོ།། ༈ །།ཡང་རྟོག་མེད་དུ་བལྟས་པའི་དུས་དེར་གནས་པ་དེ་ཀ་མིན་པ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་ཟེར་ན། ལྷག་མཐོང་མ་ཤར་བས་ད་དུང་ཞག་འགའ་བསྲིང་ཞིང་བལྟར་འཇུག། ༈ །།ཡང་ཅི་ཡང་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཅང་མེད་དུ་འདུག་ཟེར་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་མཐོང་ཡང་མཐའ་དག་མ་མཐོང་བས་ད་དུང་མ་ཡེངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐག་ཆོད་ལ་སྟོང་རྐྱང་ཞིག་འདུག་གམ་སྟོང་ལུགས་
ཅི་འདྲ་ཞིག་འདུག་པ་ལྟར་འཇུག །ངོས་བཟུང་མེད་པའི་ཤེས་པ་གསལ་ཧྲིག་གེ་རྗེན་ནེ་བ་ལ་མ་མཐོང་བའི་མཐོང་རྒྱུ་འདི་འདྲ་སྙམ་རྒྱུ་ཡང་མེད། །འདི་ཡིན་སྨྲ་ཡང་མི་ཤེས་པ་ལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་བ་དང་། སེམས་འདི་གནས་པ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གནས་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་གསལ་ལེ་སིང་ངེ་བ་རང་གིས་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་ཁ་ལ་འདོན་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་གདའ་ཟེར་ན། གཅུར་གྱིན་དྲིས་པས་གོ་ཡུལ་ཡིན་ན་གྲུལ་མི་ཐུབ། མྱོང་བ་ཡིན་ན་མི་འགྱུར་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཏེ་གནས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
这是其意义。总之，所谓的"平常心"或"现在的意识"，就是指认不到的明空赤裸鲜明状态，这就是所要指认的。既不是从别处寻找而修持，也不是让不知道的人去修持，因此对于这当下刹那的觉性，时而紧绷时而放松，只需持续不间断地保持不散乱的正念。在正行中放松，在后得中专注，将一切显现无执著地自解脱来修持，就会生起胜观智慧。如尊者杨贡巴所说："心离识别的空性境界，明空的意识超越概念，只需原地安置而自我观照，禅修胜观的本面就会显现。"因此应告诉他："如是修持吧"，并让他这样实修。这是第四十四法会，第三十七个所缘修法。
在这个阶段应询问："这个心是什么样子的？"此时他会说出不必要的空性术语，应调伏他并再次询问。他所说的如果是胡言乱语或过度欢喜，虽有怀疑但他可能已生起体验，因此要引导他从深度角度提问。有些人虽然内心有所体验但无法表达，应教导他并再次询问。在这种情况下，如果是造作或仅是理解层面，他会说不出一致的话语，会不断变化；如果是真实体验，无论怎样他都会说："我就是这样体验的。"应通过详细询问，逐步确认所生起的体验，据此指认，而不是在不确定是否已生起体验的情况下给予所有指认，否则会产生一个傲慢的有法术语的人，之后甚至会妨碍他人的禅修指导。若此时对实相的理解不完整，应嘱咐他："好好用功，带着一些体验回来。"然后让他离开。这是第四十五法会。
又，若他说："在无分别观察的时候，除了那个安住外没有其他任何东西"，则是因为尚未显现胜观，应让他再延长几天继续观察。又，若他说："是一个什么都认不到的空无一物的状态"，则是虽见到了一方面但未见全部，因此应让他在不散乱的状态下确定这是否仅仅是空，或者是什么样的空性。若说："无法认定的清晰明了赤裸意识中，没有可见的东西，也没有'应该是这样'的想法。无法说明这是什么，但有一种确定感。"或说："心安住在空性中，无法认定但明晰鲜活，自己能体验但无法表达"，则应通过调伏询问，若是理解层面则无法坚持，若是体验则不会改变，若能很好地确定并安住，则是已显现胜观。


། ༈ །།ཡང་གར་སྐྱེ་གར་འགགས་སེམས་ངོས་བཟུང་ནས་ཚོལ་དུ་བཅུག་པའི་དུས་དེར་ཅལ་ཅོལ་བཤད་བྱུང་ན་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཡིན།། ༈ །།སྐྱེ་རྒྱུ་འགག་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག་ཟེར་ན་དེ་ཀའི་དུས་སུ་དེ་སྐད་སྙམ་པ་རེ་བྱུང་ངམ་དྲི། དེ་བྱུང་ཟེར་ན། དེ་སྐད་སྙམ་པ་དེ་ཀ་རང་ལ་བལྟར་འཇུག །འདི་འདྲ་ཞིག་འདུག་སྙམ་རྒྱུའང་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཤེས་རྒྱུ་ཞིག་ཀྱང་འདུག་ཟེར་ན། རྟོག་མེད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན་པས་དེ་རིག་
སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ༈ །རྟོག་པ་ལ་བལྟར་འཇུག་པའི་དུས་དེར་སྐྱེ་འགག་མེད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདུག་ཟེར་སྙན་སྙན་པོ་ལབ་ན་རྫུན་ཡིན། རྟོག་པ་དེ་ལ་བལྟས་པས་རྗེས་མེད་དུ་ཤིག་ཤིག་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ཟེར་ན་ཅུང་ཟད་ཤར་བ་ཡིན། ༈ །རྟོག་པ་ཤར་ཚད་ངོས་གཟུང་མེད་པར་འཆར་གྱིན་འདུག་ཟེར་ན། དེ་དུས་ངོས་གཟུང་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཡོང་མི་ཡོང་དྲི། ཡོང་ཟེར་ན་གོ་ཡུལ་ཡིན། འདི་སྙམ་པ་མེད་བཞིན་དུ་གལ་མེད་འཛིན་མེད་དུ་ངོས་བཟུང་མེད་པར་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཡིན་འདུག་ཟེར་ན། རྟོག་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན། དེ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ༈ །ཡང་དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་བལྟར་བཅུག་པའི་དུས་སུ་ཡུལ་དེ་ཕ་གིར་ལམ་མེར་འདུག་ཟེར་ན། དེར་ལམ་མེར་འདུག་སྙམ་རྒྱུའི་ཀད་དེ་བ་ཞིག་འདུག་གམ་མི་འདུག་དྲི། འདུག་ཟེར་ན་དེ་སྐད་སྙམ་པ་དེ་བལྟར་གཞུག །དེ་སྙམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་དེ་ཡང་མ་འགགས་པ་ཐལ་ལེ་བ། དེར་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་སེམས་དེའང་འཛིན་མེད་གལ་
མེད་དུ་ཤིག་གེ་བ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུའང་མེད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་དེ་སྐད་སྙམ་པའང་མེད་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན། སྣང་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་ཤར་བ་ཡིན། དེ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད། ༈ །འདི་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བའི་ཐབས་ཏེ་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བ་བྱ་བ་སྟེ། རང་རིག་པ་བྱ་བའང་། བལྟས་པས་སེམས་ངོ་མཐོང་བ་དེ་རང་རིག་པ་ཡིན་ཅིང་། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའང་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་མ་བལྟས་ན་སེམས་ངོ་མི་མཐོང་། དེ་མ་མཐོང་ན་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ངོ་མི་ཤེས། །དེ་མ་ཤེས་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གལ་ཆེའོ། ༈ །དེའང་ཁོ་རང་ལ་མཐོང་ལུགས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་གོ་ཡུལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ངེས་ཀྱིས་ནས་ཁྱེར་ཤོག་བྱས་ལ་བསྒོམ་དུ་གཞུག ༈ །དེ་ལ་དྲིས་པས་སེམས་བདེ་གསལ་ལེ་བའམ། དངས་གསལ་ལེ་བའམ། ཝལ་ལེ་བ་གཏིང་ཕ་གི་ནས་ཡིད་ཆེས་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་ངག་ཏུ་བརྗོད་
མི་ཤེས་པ་ཞིག་འདུག །དེ་ལ་བལྟས་པས་ངོས་གཟུང་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན། དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་ཡོང་བ་འདུག་ཟེར་ན་གོ་ཡུལ་ཡིན་པས་གོ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་མྱོང་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་འཕྲོད་པ་ཞིག་དགོས་པས་གཞན་གྱི་གཞིག་འགྲེལ་མང་པོ་མ་བྱེད་པར་ངས་བསྟན་པ་བཞིན་སྒོམས་ལ་ཤོག་བྱས་ཏེ་ཉམས་རྟོགས་གོང་བཞིན་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་སྒོམ་དུ་གཞུག་ཅིང་སྐྱེས་ནས་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱའོ། །ངོ་སྤྲོད་པ་འདིའི་སྦྲུལ་ཤད་ཡོད་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་དགོས་པའི་ངེས་པ་ནི་མེད་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་དང་བསྟུན་ནས་ངོ་བོ་ནི་གོང་གི་དོན་ཚན་གང་དང་མཐུན་ཀྱང་དེ་ཀ་ལྟར་ངོ་སྤྲོད་ཅིང་ངོ་འཕྲོད་པའི་རྟགས་ཡིན། ཆོས་ཐུན་ཞེ་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，若让他们认定心的来处去处而寻找时，若说出胡言乱语，这是不知道的标志。
若说："没有任何生起或消失"，应问他："在那一刻是否曾有这样的念头？"若回答"有"，就让他观察这个念头本身。若说："没有'这是什么'的想法，但又确实知道无生无灭"，这是在无分别中显现了胜观，应将此指认为觉空双运法身。
在观察分别念时，若冠冕堂皇地说"无生无灭，是空性"，这是虚假的。若说："观察那分别念，它无痕迹地消失了"，这表明稍有所见。
若说："所有生起的分别念都无法认定地显现"，应问他："在那时是否有'无法认定'的念头？"若回答"有"，这只是概念理解。若说："无此念头，但无需在意，无执著，无认定，显现与解脱同时"，这是对分别念显现胜观，应将此指认为明空双运法身。
又，当让他观察五根的对境如色等时，若说："那对象清楚地在那里"，应问他："是否有'清楚在那里'的意识？"若回答"有"，就让他观察这个意识。若说："无此念头，而对象未消失，清晰可见；能见之心无执著、无挂碍，轻松自在；二者似乎不分离，但也无'如是'的念头"，这是对现象显现胜观，应将此指认为现空双运法身。
这些是在止的基础上寻找胜观智慧的方法，即观察禅修的本质，也称为自觉知，通过观察而见到心的本质就是自觉知，自觉知的智慧大乐就是大手印。若不观察禅修的本质，就不会见到心的本质；若不见到它，就不会认识自觉知智慧；若不认识它，就无法证悟胜观智慧大乐，因此观察心至关重要。
此外，应指导他确保自己所体验的见解不仅仅是理解层面，而是真正落实在心相续中，然后让他回来并继续修持。
当问他时，若说："心是安乐清明的，或清澈明亮的，或开阔的，从内心深处有一种确信，但无法用语言表达。观察它时，无法认定任何东西"，这表明他已经领悟。若说："我无法专注于它"，这只是理解层面，因此应该说："你需要的是不仅仅是理解，而是落实在心相续中的体验，不要过多分析别人的解释，按照我教导的那样修持，然后回来"，如此让他继续修持直到如上所述的体验和证悟生起，然后再进行指认。
关于这个指认中带有波浪线标记的部分，并非都需要教授，而是应根据显现方式，若其本质与上述任一要点相符，就按照那种方式指认，这是已领悟的标志。这是第四十六法会。


། ༈ །།ཡང་ངོ་སྤྲོད་གདབ་ཚུལ་ལ། འགྱུ་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་པ་དང་། སྣང་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ། འགྱུ་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ལུས་གནད་ཞི་ལྷག་གི་དམིགས་པ་སྔ་མ་རྣམས་མ་བརྗེད་ཙམ་མམ་ཐུང་ཙམ་བསྒོམས་ནའང་ལེགས། ཐོག་མར་ཤེས་པ་རང་ལུགས་
སུ་གློད་ནས་བཞག །དེའི་ངང་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཅེར་གྱི་བལྟ། དེ་ནས་འགྱུར་བཅུག་སྟེ་ལྷ་སའི་ཇོ་བོའམ་མཚུར་ཕུའི་ལྷ་ཆེན་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གསལ་ལམ་གྱི་ཤར་ཤར་གྱི་བར་དུ་བསྒོམ། སླར་ཡང་འགྱུ་མཁན་གྱི་སེམས་དེ་དང་གནས་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་བལྟ། འགྱུ་སེམས་དེ་དང་དེ་ལ་ལྟ་བའི་སེམས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་བལྟ། དེ་ལྟར་བལྟས་པས་འགྱུ་བ་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་། ཡང་སེམས་ཡུལ་དུ་ཤར་བའི་ལྷ་ཆེན་དེ་དང་དེ་ཤར་བའི་སེམས་དེ་གཉིས་ཨེ་གཅིག་བལྟ། གཅིག་ན་སེམས་ལྷ་ཆེན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནམ། ལྷ་ཆེན་སེམས་སུ་སོང་བ་ཡིན་བརྟག །མི་གཅིག་ན་ལྷ་ཆེན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ལྷ་ཆེན་དངོས་རེད་དམ་གཞན་ཞིག་ལྷ་ཆེན་དུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་བརྟག །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ཚད་དང་དེ་མཐོང་བའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་མི་གཅིག་སོགས་སྔར་བཞིན་བལྟ། དེ་ལྟར་རྣ་བས་སྒྲ་དང་སྣས་དྲི་དང་ལྕེས་རོ་དང་ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ཚོར་བ་རྣམས་ལའང་གོང་བཞིན་བརྟགས་ཏེ་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་བལྟས་པས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་
པ་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་ཤིང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཤེས་ཏེ་འགྱུ་བ་རང་གྲོལ་དུ་སོང་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་གོ །ཆོས་ཐུན་ཞེ་བདུན་པ། དམིགས་པ་སོ་བརྒྱད་པའོ།། ༈ །།ཡང་རང་གི་ཡིད་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གསལ་བཏབ། དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསམས། ཡང་མི་དགའ་བ་ཞིག་གསལ་བཏབ་ནས་སྙིང་མི་དགའ་བ་ལྷང་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསམས་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག །དགའ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་དེ་དང་མི་དགའ་བར་འགྱུས་པའི་སེམས་དང་ཐོག་མའི་གནས་པའི་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་བལྟ། ཡང་སེམས་སྤྲོ་གང་ཐུབ་ཅིག་དུས་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་དུ་སྤྲོས་ནས་དེ་དང་སྔར་གྱི་གནས་པའི་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་འདུག་བལྟ། དེ་ལྟར་བལྟས་པས། རྟོག་གཉིས་གཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དུས་གཅིག་ཏུ་དུ་མ་སྤྲོར་མེད་ལ། ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་འདིའི་གནས་འགྱུའི་རོལ་པར་
རྟོགས་ཏེ་འགྱུ་བ་རང་དངས་རང་ངོ་ཤེས་པའི་དུ་མ་རོ་གཅིག་པ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་བརྒྱད་པ། དམིགས་པ་སོ་དགུ་པའོ།། ༈ །།ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཤར་བ་དེ་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་ཀ་ངོས་གཟུང་མེད་པར་གསལ་སྟོང་དུ་ཤར་ཙ་ན་རྟོག་པ་ངན་པ་ཞིག་ལོགས་སུ་སྤང་མི་དགོས་གཉེན་པོ་ཞིག་ལོགས་ནས་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ། གང་དང་གང་གིས་འཆིང་བ་རྣམས། །དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་གྲོལ་འགྱུར་ཏེ། །ཁྱད་པར་ལམ་དེ་རྟོགས་པ་ན། །ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་གནས་སུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཆགས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་བསམས་ནས་ཆགས་པས་བློ་རང་དབང་མི་འདུས་པ་ཙམ་དུ་བྱ། ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞིག་ལ་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་ནས་དེ་ལ་བལྟ། ཡང་གཉིད་བྲོ་བའི་དུས་གཉིད་འཆོག་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ། དེ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལའང་བལྟ་ཞིང་མ་ཡེངས་པའི་དྲན་པ་དང་བཅས་བཞིན་པར་གཅིག་ཚུགས་སུ་བལྟའོ། །ཡིད་ལ་སྔ་མའི་རྟོག་པ་རྒྱུན་
མི་མཐུད། རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་བྱ། ལྟ་ཡུན་ཐུང་ན་ངོ་མི་འཕྲོད་པས་ཐུན་བཅུ་བཅུ་ཙམ་རེ་ཐུན་དུ་བཅད་ལ་རིག་པ་ངར་བསྐྱེད་དེ་བལྟའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，关于指认的方法，有从变动中指认和从显现中指认两种。首先，从变动中指认：前行身体要诀和前述止观所缘略加忆念或简短修持即可。首先将心放松安置于自然状态，从这状态中直视其本质，然后令心变化，清晰观想像拉萨的觉沃（佛像）或楚布的大神像，直到明显显现为止。然后观察变动的心与安住的心有何差别，观察变动的心与观察它的心有何差别。这样观察时，变动将自然解脱。
再观察心中显现的大神像与显现此像的心是否为一体。若是一体，是心变成了大神像，还是大神像变成了心？若非一体，所见的大神像是实际的大神像，还是他者被见为大神像？同样，眼见一切形象与见它们的眼识是否为一体等，按前述方式观察。同样地，观察耳闻声音、鼻嗅气味、舌尝味道和身体感触，都如上述方式审察观察。
如此观察后，若了知它们超越一体或分离等一切戏论，认识一切都是心的幻化，变动自然解脱，则已领悟，应当安住于那种状态。这是第四十七法会，第三十八个所缘修法。
又，在心中观想一件喜悦的事，持续思考直到生起无量喜悦；再观想一件不喜悦的事，思考直到明显生起不喜悦的感觉，然后观察这两种状态的本质有何区别。观察变为喜悦的心、变为不喜悦的心与最初安住的心有何差别。再尽可能地将心同时向四方八隅扩散，观察这与前述安住的心有何差别。
通过这样观察，了解"两种念头不能同时生起"的道理，因此无法同时向多处扩散；并认识到一切都是唯一心性的安住与变动的游舞，变动自然清澈，认识其本性，多样归于一味，如水注入水中，如是证悟。这是第四十八法会，第三十九个所缘修法。
又，直视任何生起的分别念的本质，当分别念显现为无法认定的明空时，不需要另外舍弃恶念，也不需要另外寻找对治，如经云："无论被何物所束缚，了知其本质即得解脱。特别是若证悟此道，今生即可趣向佛位。"
想一个可爱的对境，直到贪欲使心不由自主；再生起对不悦意对境的嗔恨，然后观察它；再在困倦时观察困倦心的本质；同样观察傲慢、嫉妒、吝啬三者的本质，保持不散乱的正念，一心专注地观察。不要延续前一个念头，不要让其他念头间杂。若观察时间太短则无法领悟，因此应将每次修持分为约十个小段，振奋觉性而观察。


 །ཁྱད་པར་དུ་འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ངོ་བོ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟ། དེ་ལ་མ་ཡེངས་པར་བཞག་པས་དུག་ལྔ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་ཤར་ཙ་ན་འདོད་ཆགས་སོགས་མ་སྤངས་པར་དག་པས་རང་གྲོལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ་དེ་ཀ་ལ་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་འོད་དཔག་མེད་སོགས་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ལ་ཅེར་ཅེར་བལྟ་ཞིང་བཞག་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བས་དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་གྱི་མན་ངག་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། དུག་ལ་སྔགས་ཀྱིས་ཐེབས་པ་བཞིན། །དུག་ལྔ་ལམ་ཁྱེར་གྱི་གདམས་ངག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཐུན་ཞེ་དགུ་པ། དམིགས་པ་བཞི་བཅུ་པའོ།། ༈ །།མདོར་ན་སེམས་ཉིད་གཉུག་མའི་རྩལ་སྣང་ལས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ཡང་
དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་རོ་སྙོམས་ཤིང་དེའི་གཉེན་པོ་ལོགས་སུ་མི་བཙལ་བར་གང་ཤར་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཅེར་ཅེར་བལྟ་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིར་མ་ཡེངས་པར་བསྐྱངས་པས་དེ་རྣམས་ངོས་གཟུང་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་རྗེན་རྗེན་འཆར་བས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གཉིས་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་སྟེ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས། གང་སྐྱེས་གཉུག་མ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །གང་ཤར་དྲན་པས་སོར་བཞག་ན། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཏུ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ་གདོན་མི་ཟ། །ཞེས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་འདི་རྙེད་ནས། །བསྐལ་པའི་མུན་པར་སྒྲོན་མེ་སྦར། །ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་གཏན་ནས་བཅོམ། །སྐྱེས་བུ་གཉིད་སད་ཇི་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
特别是无论生起贪欲等任何烦恼，都不要随之而转，而要直视其本质。不散乱地安住其中，当五毒显现为无基无根时，贪欲等不需断除而自净，这也称为自解脱，也就是所谓的妙观察智等五智和无量光等五部佛。
同样地，对于任何生起的分别念，直视并安住，它们就会显现为无自性而自解脱，这也叫做"五毒转为道用的口诀"，如所说："如同咒语降伏毒药，五毒转为道用的教授存在。"这是第四十九法会，第四十个所缘修法。
总之，从本初心性的能力显现中，虽然善、不善、无记等各种现象生起，但不加取舍，保持平等，不另外寻求对治，而是直视任何所生起的本质，在四种行为中都不散乱地修持，使它们显现为无法认定、无自性、无基无根，清晰显露，由此现前自觉知智慧，二取的迷乱自然解脱。如观世音菩萨所说："因为所生即是本初，对所生起以正念原样安置，如此无疑将成为空性中的瑜伽王。"又如智慧空行母所言："获得这自觉知智慧，如在劫浊黑暗中点亮明灯，彻底摧毁业力迷乱，如同人从睡梦中醒来。"
;


 །ཞེས་དང་། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། །རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་ལགས་པར་གདའ། །གཉེན་པོས་བཅོས་སུ་མེད་པར་གདའ། །རིག་པ་གསལ་བའི་ངང་དུ་གདའ། །ཞེས་དང་། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་
མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་པས། དེས་ན་རྟོག་པ་སྐྱེས་དུས་སུ། །དེ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར། །སྟོང་པར་ཤེས་པས་སོ་ལ་ཞོག །རྟོག་པ་ཆོས་སྐུ་ཤར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་བསྐྱངས་ཏེ་ངོ་སྤྲད་པས་ཉམས་ལེན་བདེ་མོ་ཞིག་ཡོང་བར་གདའ། སྔར་མི་རྟོག་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་མ་ཤེས་པ་ཡིན། ད་རྟོག་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དེ་སྔ་ཕན་མིག་གིས་མིག་མ་མཐོང་བ་བཞིན་རྟོག་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་བསྒྲིབས་ནས་འཆར་སྒོའི་གདངས་མ་མཐོང་ལ། འདིར་རྟོག་པ་དངས་པས་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡིན་པས་སྒོམ་གྱི་མཐིལ་རྟོག་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་གང་ཤར་གྱི་རྟོག་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པར་གྱིས་ལ་ཁོ་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་སྟོང་རྗེན་པར་གནས་པ་དེའི་སྟེང་དུ་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བར་མ་བཅོས་པར་བཞག་པས་རྟོག་པ་རང་སར་གྲོལ་ནས་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གསལ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེ་སྒམ་པོ་པའི་
ཞལ་ནས། རྟོག་པ་དེ་དགོས་པར་བལྟ། སྐུ་དྲིན་ཆེ་བར་བལྟ། སྙིང་དུ་སྡུག་པར་བལྟ། མེད་དུ་མི་རུང་བར་བལྟ། དེ་ལྟར་དུ་སྣང་ཡང་དོན་ཅན་དུ་བལྟས་པ་ཡིན་པས་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན། རྣམ་རྟོག་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་མེད་པས་རྟོག་པ་དགོས་པར་བལྟ། སྔར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལས་ད་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུར་གསལ་འདེབས་པ་འདུག་པས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བར་བལྟ། ད་རྟོག་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་སྟེང་དུ་རྩོལ་མེད་དུ་འཇོག་ཤེས་པ་ན་ཁོ་རང་ཆོས་སྐུར་འདུག་པས་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་བལྟ། རྟོག་པ་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་མྱོང་བ་སྐྱེས་ན་ཁམས་འདུས་ཀུན་འབྱུང་བའི་དོན་མེད། ཁམས་འདུས་ཚད་རྟོག་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་པས་འདུས་པ་ཡིན་གསུངས་པ་དང་། ཡང་སྒམ་པོ་ནས་དྭགས་པོ་སྟོད་དུ་བྱོན་ཙ་ན་གྲྭ་བ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་དུས་སུ་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། སྒོམ་ཆེན་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཞིག་འདོད། རྣམ་རྟོག་ཁོ་ནི་དགག་ཏུ་མི་བཏུབ་བར་འོང་། སྒོམ་ཆེན་པ་འོ་བརྒྱལ་ཏེ་འགྲོ། འོ་ན་ཤིང་ཇི་ལྟར་མང་བ་ལྟར་མེ་ཆེ་བ་ཡིན། རྣམ་རྟོག་ཇི་
ལྟར་མང་བལྟར་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ཡིན་པས་དུག་ལྔ་དང་རྣམ་རྟོག་དེ་ཀ་ལྟར་སྐྱེར་བཅུག་པས་ཆོག །དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་མ་བཅོས་པ་འདི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་འདི་རང་ཡིན་ནོ། །རང་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་ངོ་མ་ཤེས་པའང་འདི་ཀ་རང་ཡིན། སངས་རྒྱས་ལའང་འདི་ཀ་ལས་མེད། །ཅེས་གསུངས་ལ། ཕག་མོ་གྲུ་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིག་པ་སྟེ། །རིག་པ་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་དུ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དགའ་བ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །སྒོས་ཀྱང་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བར་བསམ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཉིད་ལ། །སྤང་བར་འདོད་ན་མང་དུ་འགྲོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྤང་མི་དགོས། །ཞེས་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་དུས་སུ། །རང་གི་བླ་མར་ཝལ་གྱིས་ཤེས། །རྟོག་པ་སྐུ་དྲིན་ཅན་དུ་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如是说，无与伦比的达波仁波切说："分别念即是法身，不需对治修正，存在于觉性明晰的状态中。"
尊贵的弥勒菩萨说："于此无有可除之物，无有少许可安置之处，于真实性中真实观照，若见真实则得解脱。"
胜者果仓巴说："因此，当分别念生起时，不视其为过失，以了知空性而原样安置，分别念即是法身的显现。"
诸如此类的教言无量无边，应当了知后修持，如是指认，就会有一种舒适的修行方式。以前不知道如何在无分别上修持，现在知道如何在分别念上修持，就像先前眼睛不能见自己一样，分别念被自身遮蔽而未见其显现的光彩，而此处分别念澄清了，见到了本质，因此修行的核心是对分别念下手，对任何生起的分别念要认识它，安住于其明空**的本质上，远离希望和恐惧，不加造作，这样分别念就会自然解脱，证悟分别念的本质就是明空离戏。
正如尊者岗波巴所说："应视分别念为必要的，应视其为恩德大，应视其为心爱的，应视其为不可或缺的。虽然如此显现，但因为视为有意义，所以是本来的实相。若无分别念则无法性，故应视分别念为必要的。先前因为不知分别念的本性而流转轮回，现在却能将分别念明确为法身，故应视其为恩德大。现在虽然生起分别念，但能在其上无勤安置，它本来就是法身，故应视其为心爱的。若生起分别念心爱的体验，就不需要蕴界集聚的缘起义。一切蕴界的聚合都是因为视分别念为过失而聚集的。"
又，当岗波巴前往达波上部时，在众僧集会时如是说道："禅修者希望没有分别念，而分别念正是无法断除的。禅修者会因此疲累。其实，正如树木越多火越大，分别念越多，不二智慧越广大，因此五毒和分别念可以任其生起。这种无取舍、无造作的状态正是三世一切佛陀的心智慧。我们之所以不认识佛，正是因为这个原因。佛也只有这个，没有其他。"
帕莫竹巴说："分别念即是觉性，觉性为三解脱门，应为圣者所了知，以大喜乐的观念，甚至更加思维其恩德之大。若想要断除心性中的分别念，它们会变得更多。因为无生，所以不需断除。"又说："当分别念生起时，直接认识为自己的上师，了解分别念有恩德。"
;


 ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྣམ་རྟོག་གཉིས། །ཐ་དད་ཅུང་ཟད་མེད་པར་ནི། །ངེས་ཤེས་བརྟན་པོ་སྐྱེས་པ་དེ། །བདག་གི་མ་འཁྲུལ་བླ་མ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་སེམས་སུ་ཤེས་གྱུར་ཏེ། །སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས། །རྣམ་
པར་རྟོག་པ་སྤང་དུ་མེད། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འདི། །ཆུ་ལ་ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་བཞིན། །རྟོག་པ་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་པར། །སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་དེ། །ཤེས་རབ་སྒོ་འབྱེད་བླ་མ་ཡིན། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་དང་། གྲུབ་ཐོབ་ཨཽ་ཌྱན་པས། མི་རྟོག་པ་ཆེད་དུ་བཙལ་མི་དགོས། རྣམ་རྟོག་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་མི་དགོས། ཉམས་ལེན་གྱི་མུ་གེ་མི་ཡོང་བར་སྐྱ་རྒྱལ་གྱི་མགོ་ནས་ཟིན་པ་ཡིན་པས་སེམས་གནས་གནས་པོ་གསལ་གསལ་པོ་བདེ་བདེ་པོ་ཞིག་མ་འཚོལ་བར་གང་ཤར་ལ་སྤངས་བླང་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག །ཅེས་གསུངས་པས་རྟོག་པ་གང་ཤར་ཡང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་དྲན་པ་མ་ཡེངས་པའི་ངང་ནས་བཟོ་བཅོས་མི་བྱེད་པ་དེ་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ཏེ་ཧད་དེ་ཕྱད་དེ་འཛིན་མེད་ལྷུག་པའི་ངང་ནས་རང་བབས་སུ་འཇོག་པ་གལ་ཆེ། དེས་ན་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ཆུ་ལས་མ་འདས་པ་བཞིན་དུ་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཅིང་། སེམས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་གསལ་སྟོང་དུ་འདུག་ཅིང་དེ་ལ་ཅེར་
བལྟས་པས་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ལ་མ་འགགས་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལས་རླབས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉུག་མ་གསལ་སྟོང་གི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་དོན་གཉིས་སུ་མེད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། འདི་ནི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འདི་ནི་མྱ་ངན་འདས་པའོ། །འཁོར་བ་སྤངས་ནས་གཞན་དུ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དྲན་རྟོག་སེམས་སུ་ངོ་འཕྲོད་ཅིང་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་མ་སོང་གི་བར་འབད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་ལྔ་བཅུ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
法身与分别念二者，
毫无丝毫差别，
生起坚定确信者，
是我无迷惑的上师。
了知分别念为心，
了知心性无生，
分别念不可断除，
无分别智慧不可成就。
这各种分别念显现，
如同在水中加盐，
教示分别念为空性不二，
那位上师，
是开启智慧之门的上师。
如是等等无量教言，成就者乌金巴说："不需要刻意寻求无分别，不需要视分别念为过失。为了不发生修行的饥荒，应从根本把握，不要寻求安住的、明晰的、安乐的心，而应对任何生起不加取舍地修持。"因此，无论生起何种分别念，都不取不舍，在不散乱的正念中，不加造作，观察其本质，开放、无挂碍、无执著地自然安置，这至关重要。
因此，如同水中的月亮不离于水，一切念头和分别也只是心，心如影像般明空，直视它，生起的分别念不受阻碍，无基无根，清晰显露，这就是指认为法身。例如，如同波浪不异于水，同样地，从本初明空的状态中虽显现各种分别念，但实际上不二，如《续部二》所说："此为轮回，彼为涅槃。舍弃轮回，不能在他处证悟涅槃。"如是所说，应当努力直到认识念头和分别为心，并达到无基无根的境界。这是第五十法会。
;


། ༈ །།དེའང་སེམས་འདི་འགྲོའམ་སྡོད་དམ་ལས་བྱེད་དམ་ཅི་འདྲ་འདུག་ལྟོས་ལ་འདུག་ཚུལ་ཁྱེར་ཤོག་བྱས་ཞག་འགའ་བརྟག་འཇུག །དེ་ནས་དྲིས་པས་སེམས་དེ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་སྡོད་འདུག་ཟེར་ན། ཁ་སང་འདི་ནས་ཕྱིན་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལ་ཁྱོད་ལ་ཟས་ཟ་བ་གོས་གྱོན་པ་ཉལ་བ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་སམ། ད་ལྟ་འདིར་འགྲོ་དགོས་བསམ་པ་དང་ངེད་ལ་བླ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་
ཙམ་གྱི་རྟོག་པའང་མེད་པར་གནས་འདུག་གམ་བྱས་པས། དེ་ལྟར་མི་འདུག་ཟེར་ན། འོ་ན་ད་ཅི་ནས་སྡོད་ཀྱིན་འདུག་ཟེར་བ་དང་འགལ་མོད་ད་རུང་རེམ་ལ་ལྟོས་ཤིག་བྱ། ༈ །ཡང་སྒོམ་ཆེན་རྙིང་པ་ལྟ་བུས་སེམས་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་ངང་ལ་སྡོད་གདའ་ཟེར་བའམ། སྤྲོས་བྲལ་དུ་འདུག་ཟེར་བའི་སྟོང་སྐད་འདོན་གྱིན་འདུག་ན་ཁ་སང་ནས་གྲུབ་མཐས་མ་བསྒྱུར་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་པའི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཁྱེར་ཤོག་བྱས་པ་མ་གཏོགས་ཁྱེད་ལ་སྒོམ་སྐད་ཞུས་པ་མ་ལགས། ད་དུང་གཞིག་འགྲེལ་མཛོད་ལ་བྱོན་བྱ། ༈ །ཡང་དགེ་བཤེས་ལྟ་བུས་དོན་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པར་མདོ་རྒྱུད་སོགས་ཀྱི་ལུང་འདྲེན་མང་པོ་བྱས་ནས་དེ་དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ་ལབ་བྱུང་ན་ཁ་སང་ནས་གཞུང་སྐམ་གྱི་ཚིག་རིས་རེ་ཁྱེར་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་ཅིང་འདིར་གྲུབ་མཐས་མ་བསྒྱུར་བའི་སེམས་ལ་ལྟོས་བྱོན་བྱས་པ་ལགས་པས་ལུང་གིས་མི་ཕན་ད་དུང་གཞིག་འགྲེལ་མཛོད་བྱ། ༈ །ཡང་བསྐྱར་གྱིན་དྲིས་པས་གཉེན་པོས་མ་བཅོས་གྲུབ་མཐས་མ་བསྒྱུར་བའི་ཐ་མལ་གྱི་སེམས་རང་ག་མ་འདི་ལ་སྡོད་རྒྱུ་
སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་འདུག །རྣམ་རྟོག་མི་འཕྲོ་དགུ་འཕྲོ་མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་བྱེད་ཀྱིན་གདའ་ཟེར་ན། ད་བྱ་ར་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱས་འདུག་སེམས་ཁོ་རང་ལ་སྡོད་རྒྱུ་མི་འདུག་པ་དེ་ཀ་ཡིན། ༈ །ད་དུང་ཆགས་སྡང་དང་དགའ་སྡུག་དང་དགྲ་གཉེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་སྣོད་བཅུད་སོགས་སྣང་བ་དུ་མ་འཆར་བ་འདི་རྣམས་བྱེད་མཁན་ལོགས་ན་འདུག་གམ་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་སེམས་རང་ཡིན་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་ལ་ཤོག་ཅིག་བྱས་ལ་བརྟག་ཏུ་གཞུག་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，对他说："观察这心是走还是留，是否有所作为，看看是什么样子，然后带回来你的发现"，让他观察几天。之后询问，若他说："心不做任何事，只是安住"，就问他："自从你前几天离开这里到现在，你难道没有生起过吃饭、穿衣、睡觉、行走等的念头吗？现在是不是完全没有'我需要去那里'或'他是我的上师'这样的念头而安住？"若他回答："不是这样的"，则说："那么，这与你刚才说的'只是安住'相矛盾，你再好好观察。"
又，如果有禅修老手说："心安住在未造作的本初状态"或说"心安住在离戏中"等空性术语，就对他说："我从前几天就让你带来未被见解转变、未被对治修正的平常心，而不是要你说禅修的术语。请再去深入观察后再来。"
又，如果有如格西一样的人引用很多经续等文献，并依此而说，就告诉他："从前几天起我就说过，带来干巴巴的文字术语没有用，我让你观察未被见解转变的心，引用经文没有帮助，请再深入观察后再来。"
又，再三询问后，若他说："这个未被对治修正、未被见解转变的平常自然心，无法安住片刻。妄念不断生起，不想行动却在行动"，就对他说："现在你已经稍微观察了，心确实无法安住，就是这样。"
又，告诉他："再进一步观察爱憎、喜忧、敌友的差别以及器世间和有情等各种显现，看看是否有一个另外的造作者，还是心所为，或者就是心本身？仔细观察后回来"，让他去观察。
;


ཡང་དྲིས་པས་སྣོད་བཅུད་འདི་རྣམས་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདུག་ཟེར་ན། ཕྱྭ་སོགས་དེ་དག་ནི་གནས་གང་ན་ཡོད་དུས་ནམ་ནས་བཟོས་རྒྱུ་གང་ནས་བཙལ་བཟོ་ལུགས་ཇི་ལྟར་བྱས་དྲིས་པས་དེ་ལྟ་བུ་མི་ཤེས་ཟེར་ན། འོ་ན་ཕྱྭ་སོགས་ཀྱིས་བྱས་ཟེར་བ་ཅི་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་རྫུན་མི་ཤོད། ངེས་ངེས་བྱས་ནས་ལབ་དགོས་པ་ཡིན། མུ་སྟེགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་རྫུན་མ་ཐོས་འདུག་པ་དེ་ལ་ཏིག་ཏིག་མེད་ད་དུང་བརྟག་གཞིག་ཐོང་བྱ། ༈ །ཡང་དྲིས་
པས་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདུག །སེམས་བསྡད་ཙ་ན་གང་ཡང་མི་འདུག་སེམས་འཕྲོ་ཙ་ན་ཐམས་ཅད་བྱེད་འདུག་ཟེར་ན། སེམས་བྱེད་པ་པོ་དེ་དང་དེའི་བྱ་བ་བྱས་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གམ་ཐ་དད་དུ་འདུག་བྱས་པས། ཐ་དད་དུ་འདུག་ཟེར་ན། ཀ་བ་སྙམ་པའི་དུས་སུ་ཀ་བ་སྙམ་པ་དེ་ནི་སེམས་ཡིན་ལ་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དེ་མ་གཏོགས་པའི་ཀ་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་འདུག་གམ་དྲིས་པས། གཉིས་མི་འདུག་ཟེར་ན་ངོ་འཕྲོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འཁྲུལ་སེམས་ངོ་ཤེས་པར་བྱ། ༈ །དེ་དག་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་ཁྱེད་རང་སེམས་འདི་མི་བྱེད་དགུ་བྱེད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ཟེར་བ་དེ་དུས་རྣམ་རྟོག་ངོས་ཟིན་པ་ཡིན། ༈ །འཁྲུལ་སེམས་དེ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་སེམས་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་རིག་དྲུག་གི་འཁྲུལ་སྣང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་དེ་ཁྱེད་རང་ལ་རྟོགས་སུ་བཅུག་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་
ཅེས་པ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ནི་མེད་ལ་འཁྲུལ་སེམས་མི་རྟག་ན་འཁྲུལ་སྣང་མི་རྟག་པ་ལས་འོས་ཅི་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། ༈ །ཡང་ཁྱེད་རང་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདུག་གཞན་སུས་ཀྱང་བྱས་པར་མི་འདུག་སེམས་བསྡད་ཙ་ན་གང་ཡང་མི་འདུག་སེམས་འཕྲོ་ཙ་ན་ཐམས་ཅད་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ཟེར་བ་དེ་ཀ་ཡིན། དེ་ལའང་བྱེད་པ་པོ་སེམས་དང་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་ཀ་བ་སྙམ་པ་དེ་ནི་སེམས་ཡིན་དེ་མ་གཏོགས་པའི་ཀ་བ་ཞིག་མི་འདུག་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དོན་རྣམས། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་དང་། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་
གསུངས་པས། རང་ལ་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་སྣང་བ་ཅི་ཤར་ཡང་རང་གི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བློ་ཐག་གཅད་པར་བྱོས་ཤིག །ཆོས་ཐུན་ང་གཅིག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，询问后，若他说："器世间和有情是由普嘎和自在天及世间祖先所造"，则问他："这些普嘎等存在于何处？何时造作？材料从何处获得？如何造作的？"若他回答说不知道这些，就说："那么，为何说是普嘎等所造？在佛法中不要说谎，应该确定后再说。你所听到的是外道和世间的虚假故事，这不正确，请再深入观察。"
又，询问后，若他说："一切造作者都是心，心安住时什么都不做，心散动时做一切事"，就问他："这个造作者心与其所做的事，是一体还是分开的？"若他答："是分开的"，就问："当想到柱子时，想柱子的是心，但除此之外，是否还有另一个分开的柱子？"若他答："两者不分"，则他已经领悟，应当如此以善巧方便使他认识迷惑的心。
对这些的指认是：当你说"这心不想做却在做"时，这时你已经认识了分别念。
迷惑的心刹那生灭，由于迷惑心的习气力量，六识的迷乱显现以色、形状、色声香味触法等各种形式显现并生灭，已让你证悟这点而为你指认。所谓"一切法刹那生灭"，除了心之外没有其他法，若迷惑心无常，迷乱显现除了无常还能是什么？应当如此了知。
又，你说："一切造作者都是心，不是其他任何人所为，心安住时什么都不做，心散动时做一切事"，就是这样。而且，造作者心与所做之事并非是二，正如你所说："想柱子是心，除此之外没有柱子"，同样地，一切显现都是心。如《金刚帐续》所言："除宝贵的心之外，无佛亦无众生，识所安住的诸对境，丝毫不存在于外。"
大婆罗门萨拉哈说："唯有心是一切种子，从中流现轮回与涅槃，能赐予所欲之果，我礼敬如意宝般的心。"
因此，无论自己生起什么清净或不清净的显现，都应确信除了自心之外，丝毫不存在于外。这是第五十一法会。


། ༈ །།གཉིས་པ་སྣང་ཐོག་ནས་ངོ་སྤྲོད་པ་ལ། སྣང་བ་སེམས། སེམས་སྟོང་པ། སྟོང་པ་ལྷུན་གྲུབ། ལྷུན་གྲུབ་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡང་སྔོན་འགྲོ་སོགས་སྔར་བཞིན་མ་བརྗེད་ཙམ་བྱས་ལ། མིག་སྔར་གང་གསལ་བའི་གཟུགས་གཅིག་ལ་མིག་དང་སེམས་གཏད་དེ་མ་ཡེངས་པར་བལྟས་པས་དང་པོར་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར། དེ་ནས་ལྟ་མི་འདོད། དེ་ནས་མིག་སྦྲིད་ཆིལ་བ་འབྱུང་བས་དེའི་དུས་སུ་མིག་ངོར་སྣང་བའི་གཟུགས་དེ་རང་གི་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་ཨེ་འདུག་བལྟ། བལྟས་པས་མིག་རྟེན་དེ་ལྟ་ཡུལ་ལགས་མོད། ལྟ་མཁན་སེམས་དེ་ནང་ན་ཡོད་པ་དེར་འདུག་ཟེར་ན། སེམས་དེ་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་ན་འདུག་གང་ཕན་གཟུགས་ཡིན་གང་ཚུན་སེམས་ཡིན། ད་དུང་དམིགས་རྟེན་ལ་སེམས་མ་ཟིན་པར་འདུག་པས་
སེམས་ལ་གཟུགས་དེ་སྣང་ལུགས་དང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཇི་ལྟར་འདུག་ལྟར་འཇུག །གལ་ཏེ་སྣང་བ་སེམས་སུ་འདུག་ཟེར་ན། ད་དུང་བློ་ཐག་ཆོད་མ་ཆོད་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་དེ་སེམས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནམ་སེམས་དེ་གཟུགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་བརྟག་འཇུག །གཞན་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་སོགས་ལ་མཚོན་ན་འབྱུང་བཞིས་ཚུར་ལ་ང་ནི་འབྱུང་བཞིའོ། །སྙམ་དུ་རྟོག་གམ་ཟེར་བ་འདུག །འོན་ཏེ་སེམས་ཀྱིས་འབྱུང་བཞི་ཞེས་བརྟགས་ནས་འབྱུང་བཞིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འདུག་སོགས་ལེགས་པར་བརྟག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་སེམས་གཏད་ནས་གོང་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པར་བྱེད་བཅུག་སྟེ་དྲིའོ། །བལྟས་པས་དམིགས་རྟེན་དེ་ཀ་མ་གཏོགས་ལྟ་མཁན་གྱི་སེམས་མདོག་དབྱིབས་སོགས་གང་ཡང་མི་གདའ་ཟེར་ན་དེ་ཀ་སྣང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཅིང་རྩེ་གཅིག་གི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་མྱོང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས་བླ་མ་དམ་པའི་མན་ངག་དང་བྱིན་རླབས་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་
པས་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་བར་རིག་པར་བྱ་ཞིང་སེམས་འདི་ག་དམིགས་རྟེན་ལ་སོགས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་ཤར་བ་མ་གཏོགས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་བྱུང་། །དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་དང་། བིར་ཝ་པས། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཉིད་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྕགས་བསྲེགས་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མེ་ཚོགས་དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ལུང་ཚད་ལྡན་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་དུ་བྱོས་ཤིག །ཆོས་ཐུན་ང་གཉིས་པ། དམིགས་པ་ཞེ་གཅིག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二，从显现中指认，分为将显现指认为心、心指认为空性、空性指认为任运、任运指认为自解脱等几种。首先，略做前行等如前述的准备，然后将眼睛和心专注于眼前任何清晰可见的形象上，不散乱地观看，开始时会显现该形象的样子，然后会不想看，接着眼睛会感到疲劳和不适，此时观察眼前显现的形象是否存在于自心之外。
观察后，若他说："眼睛虽然是观看的根基，但能看的心是在内部"，就问他："这心在内、外、中间何处？从哪里到哪里是形象，从哪里到哪里是心？看来你还没有在所缘上认识到心，请继续观察心中该形象如何显现，颜色形状如何。"
若他说："显现即是心"，为了进一步测试他的确信程度，就问他："是形象变成了心，还是心变成了形象？"让他观察。
又如以四大元素为例，问他："四大元素会自己想'我是四大元素'吗？还是心辨别后认为'这是四大元素'？"等等，让他详细观察。
同样地，对于声、香、味、触等，依次让心专注，如上述方式详细观察后询问。
若他观察后说："除了所缘本身外，能看的心没有颜色、形状等任何特征"，这正是显现与心不二的意义，是依靠专注的所缘而确立的体验，是通过殊胜上师的口诀和加持而证悟的，应知这是极大的福分。这心除了显现为所缘等迷乱显现外，别无他物。
如《楞伽经》所说："被习气搅动的心，显现为外境，实无外境只有心，见到外境是颠倒。"
《华严经》中说："善男子，此三界唯心。"
毗瓦巴说："诸法是心的显现，如同影像。"
《入行论》中说："烧热的铁地由谁造？那些火聚从何而来？如是一切皆是罪恶之心，佛陀如是说。"
如此等等无量权威经论所说，应当如是修持。这是第五十二法会，第四十一个所缘修法。


། ༈ །།ཡང་སེམས་ནང་དུ་བཀུག་སྟེ་ལུས་སེམས་ཐ་དད་དུ་འདུག་གམ་གཅིག་ཏུ་འདུག་དྲི། ཐ་དད་ཟེར་ན་
ལུས་སེམས་ཁང་པ་དང་མི་བཞིན་དུ་འདུག་གམ་ལུས་དང་གོས་བཞིན་དུ་འདུག །དེ་གཉིས་གང་ལྟར་ནའང་མགོ་ནས་རྐང་མཐིལ་ཡན་གང་དུའང་ཚེར་མ་ལྟ་བུ་ཟུག་ཚེ་ཚ་བ་ཚོར་བ་འདི་ལུས་སེམས་གང་གིས་ཚོར་བ་ཡིན། ལུས་ཀྱིས་ཚོར་ན་རོས་ཀྱང་ཚོར་རིགས་པ་ལས་མི་ཚོར་བར་འདུག །སེམས་ཀྱིས་ཚོར་ན་ལུས་སེམས་ཐ་དད་ཅིང་ལུས་ལ་ཟུག་རྔུ་བྱུང་བ་འདི་སེམས་ཀྱིས་ཚོར་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་བཅད་པ་དང་ས་བརྐོས་ནའང་སེམས་ལ་ན་ཚ་འབྱུང་རིགས་ལ། དེར་མ་ཟད་སྣང་བ་སེམས་སུ་འདུག་ཟེར་བྱུང་བ་ཐག་རིང་པོའི་སྣང་བ་རྣམས་སེམས་སུ་འདུག་ན་ཉེ་བ་ལུས་སེམས་སུ་མེད་པ་གར་སྲིད་པས་ལུས་སྣང་གཉིས་སེམས་ཡིན་ན་ཡིན་མཉམ་དང་མིན་ན་མིན་མཉམ་ལས་འོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ད་དུང་ལེགས་པར་བརྟག་གཞིག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ། གལ་ཏེ་ལུས་སེམས་གཅིག་ན་ལུས་སྐྱེ་ཤི་བྱེད་དུས་སེམས་ཀྱང་སྐྱེ་ཤི་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། ལུས་འགྱུར་ཚེ་སེམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་དང་སེམས་འགྱུར་ཚེ་ལུས་ཀྱང་འགྱུར་ཞིང་ལུས་མེས་ཚིག་ན་སེམས་ཀྱང་མེས་
ཚིག་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམས་ཏེ་བརྟག་གཞིག་ལེགས་པར་བྱས་ནས་གོ་ཡུལ་ཙམ་མིན་པར་མྱོང་བ་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་ངེས་ཀྱིས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ལེགས་པར་བཅད་དེ་ལན་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་བསྒོའོ། །ཡང་དྲིས་པས་ལུས་ལ་ཚེར་མ་ཟུག་པས་ཚ་བ་དང་ལུས་སྐྱེ་ཤི་ཅན་དུ་སྣང་བ་སོགས་སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ཤིང་གཟུང་འཛིན་གྱི་མདུད་པ་མ་གྲོལ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལགས་མོད་ཀྱི་དོན་དུ་རང་གི་སེམས་སྣང་མ་གཏོགས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་། ཤི་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའང་དེ་མཐོང་མཁན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སྣང་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ལོགས་སུ་གྲུབ་པ་མི་འདུག་ཟེར་ན། ད་ངོ་འཕྲོད་འདུག་པས་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་སུ་ཐག་བཅད་ཅིང་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་སོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་འཇོག་པར་བྱོས་ཤིག །ཆོས་ཐུན་ང་གསུམ་པ། དམིགས་པ་ཞེ་གཉིས་པའོ། ༈ །དེ་ལྟར་བསྒོམས་
པས་ཡུལ་དང་ལུས་སེམས་ཐམས་ཅད་སེམས་གཅིག་པུ་འདི་ཀའི་རང་སྣང་ལ་ཤར་བ་མ་གཏོགས་གཅིག་ཐ་དད་སོགས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བློས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རང་སར་གྲོལ་བ་ན་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་རང་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའམ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་གཅིག་ཐ་དད་དང་ཡོད་མེད་དང་དངོས་པོ་དངོས་མེད་དང་སེམས་བེམ་ཤེས་དང་ཡིན་མིན་དང་སྟོང་མི་སྟོང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྟག་མི་རྟག་གཟུང་འཛིན་སྐྱེ་འགག་འགྲོ་འོང་སོགས་ངག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་དུ་སེམས་ཉིད་ཁོ་ནའི་རང་སྣང་མ་གཏོགས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པར་བཟུང་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་ཀྱང་ལྟོས་བཞག་ཡིན་པས་ཐ་དད་མ་གྲུབ་པས་གཅིག་ཏུའང་འཇོག་མི་རུང་ལ་འོན་ཀྱང་སྣང་རིག་སྟོང་གསུམ་
དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་པ་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་ངག་ཏུ་གཅིག་པར་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ་དཔེར་ན་མེ་དང་ཚ་བའམ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་གཟུགས་ཆུ་ལས་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，将心收摄向内，询问身与心是分开的还是一体的。若说分开，则问：身心是如房屋与人那样分开，还是如身体与衣服那样分开？无论哪种情况，当从头到脚任何部位被荆棘刺入而感到疼痛时，这是身体感受还是心感受？若说是身体感受，那么尸体也应该有感觉，但实际上它没有感觉。若说是心感受，那么身心既然是分开的，当身体受到刺痛时，心能感知，那么砍伐外面的树木或挖掘泥土时，心也应该感到痛苦。而且，既然你说显现是心，那么远处的显现是心，为何近处的身体不是心呢？因为身体和显现，要么同时是心，要么同时不是心，别无其他可能，所以请你再详细观察。
若身心为一，则当身体经历生死时，心也应成为有生死者，当身体改变时，心也应改变，当心改变时，身体也应改变，当身体被火焚烧时，心也应被火焚烧，等等，难道没有这些过失吗？因此，要精进修持，详细观察，不仅仅是理解层面，而是要确保体验真正落入自心，彻底断除增益，然后带回答案。
又，询问后，若他说："因为不了解身上被刺刺痛以及身体显现为有生死等是显现与心不可分，并且因为能取所取的结未解开，所以才如此显现，但实际上除了自己心的显现外，没有任何真实成立的东西。死亡时的尸体也只是见到它的人们的心的显现，并不是在此之外另外成立的。"那就说："现在你已经认识到了，所以你应当确信一切能取所取都是自己的心，认识到善、不善、无记等一切迷乱分别，并安住于无基无根的状态。"这是第五十三法会，第四十二个所缘修法。
如是修持后，了悟对境和身心一切都只是这唯一心的自显而已，超越一、异等心的行境，超离言说思维，离戏论边际及一切心造，当直接证悟并且修行与所修的一切相状自然解脱时，即是亲见心性俱生法身的真面目，或称为现前成佛。
若不如是，而执着于一、异、有、无、事物、非事物、心、物质与意识、是、非、空、不空、境、有境、常、无常、能取、所取、生、灭、来、去等，无论口头如何表述，实际上除了心性自显外，无有任何成立，若执为成立，则与实相之义颠倒。一与异二者也是相对安立，既然异未成立，也不能安立为一。然而，考虑到显现、觉知、空性三者不可分、一味的层面，口头上说为"一"也无妨，如同火与热或水中的月影与水不可分一样。


 །དེས་ན་ལས་དང་པོ་པ་དང་རྟོག་གེ་བ་ལྟ་བུ་ཁྲིད་ན་གཅིག་དུ་མ་བརྟག་པ་སོགས་སྣང་བ་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་མ་ཆོད་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དྲི་བ་སོགས་བྱ་དགོས་ལ། རང་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་བའི་ཚེ་དེ་འདྲའི་སྤྲོས་པ་མང་པོའི་བརྟག་གཞིག་མི་བྱེད་པར་སྣང་བ་གང་ཤར་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བཟོ་བཅོས་མེད་པ་མ་བཅོས་པར་ལྷོད་ཀྱིས་བཞག་པས་སྣང་བ་སེམས་སུ་རྟོགས་ཤིང་ཉམས་རྟོགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་གཅིག་དུ་གྲལ་གྱི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་བློ་བྱས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ནི་འདིར་མི་འཐད་ཅིང་སྟོང་ཉིད་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་ཤོར་བའི་སྐྱོན་དུའང་འགྱུར་བས་འདིའི་སྐབས་སུ་བློས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་གང་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེ་འདོད་དང་རེ་དོགས་བྲལ་བའི་ངང་ནས་ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ལ་གང་ཤར་འཛིན་མེད་མ་བཅོས་པའི་ངང་ནས་སྐྱོང་བ་འདི་ཀ་གལ་ཆེ། དེ་སྐད་དུའང་། གྲུབ་
ཐོབ་ཨོ་ཌྱན་པས། སེམས་དང་སྣང་བ་གཉིས་པོ་མེ་དང་ཚ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་མོད་ཅེས་དང་། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་མདངས་སམ་སེམས་ཀྱི་འོད་ཡིན་མོད། ཅེས་དང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་སྣང་སེམས་གཅིག་ཡིན། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྣང་བ་ལོགས་ན་མེད། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་འོད་དམ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་སྣང་བ་སྒྲོག་རང་བརྡལ་དུ་འགྲོ། སེམས་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཀྱི་འོད་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སེམས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་སྒྲོག་རང་བརྡལ་དུ་འགྲོ་སྟེ་དཔེར་ན་ཉི་མ་སོང་ནས་འོད་ཕྱིར་ཆད་པ་མི་སྲིད་དེ་ཉི་མའི་ཕྱིར་འོད་འགྲོ་སྟེ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་རང་ཤུགས་ལ་རྟོགས་ནས་འོང་། སེམས་དག་པས་སྣང་བ་རང་ཤུགས་ལ་དག །དེས་ན་སྣང་བ་དང་སེམས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རང་སོར་བཞག་ལ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྒོམས་པས་ཆོག །སྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་
བློས་བཞག་ནས་སེམས་ངོ་བོའི་ཐོག་ཏུ་ཡེར་གྱིས་རྒན་མོ་མཛུབ་ཚུགས་སུ་བསྒོམ། ཡང་ན་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཡལ་བ་ཞིག་ཕབ་ནས་དེ་ནས་ངོ་བོའི་ཐོག་ཏུ་བསྒོམ་ཏེ་དེ་གཉིས་འདྲ། ཆོས་ཉིད་གཞིའི་ཐོག་ཏུ་བསྒོམ་ནས་ངོ་བོ་མ་རྙེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་འཚང་མི་རྒྱ། རླུང་སེམས་གཉིས་གཅིག་ཡིན། རླུང་གིས་གཡོས་པས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་གནས་ཏེ་སེམས་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་རང་སར་དག་ནས་འགྲོ། གཉིས་མེད་རིག་སྟོང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་འོད་གཉིས་ཙནྡན་དང་ཙནྡན་གྱི་དྲི་ལྟ་བུར་དབྱེར་མེད་དུ་གསུངས་པ་དང་། འགྲོ་མགོན་ཞང་གིས། འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདིའང་སེམས་ལས་ལོག་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཉིད་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བུར་བྱུང་བ་ལྟ་བུར་དཀར་དམར་ལ་
སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་ཤར་བས་སྣང་བ་རྐྱེན་ཤར་ཡིན། དྲན་པ་དང་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བྱུང་ས་དང་གནས་ས་དང་ཐིམ་ས་དང་བྲལ་བས་རྩ་བྲལ་ཡིན། བདེ་སྡུག་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ཏེ་དེ་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དཔེར་ན་གངྒཱ་དང་པཀྵུ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞིན་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་འཁོར་འདས་རོ་གཅིག་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
因此，对于初学者和逻辑学者类型的人进行引导时，需要通过"一多观察"等方法来询问，以检验他们是否确信显现即是心；而在自己修持时，不需要进行这么多戏论的观察，只需对任何生起的显现不加造作、不修正，轻松安住，就能了悟显现即是心，产生殊胜的体验和证悟。否则，如果用"一多推理"等理论来确立并修习概念性的空性，在这里是不恰当的，还会导致空性沦为知识对象的过失。在这个阶段，不要做任何概念造作的修持，应远离欲求和希望恐惧，轻松放松，在任何生起时无执著不造作的状态中修持，这至关重要。
如成就者乌金巴所说："心与显现二者如火与热一样安住。"又说："这一切显现都是心的自光明或心的光。"
达波仁波切说："显现与心是一体的，除了心之外没有单独的显现。这一切显现都是心的光明或心的法性，所以当证悟心时，显现自然解开。心性与法性是一体的，因为心性的光是法性，所以证悟心性时，法性自然解开，就像太阳移动时光明不可能断绝一样，光明跟随太阳，去留必然。同样，单单证悟心性，法性自然而然地证悟。心清净则显现自然清净。因此，对显现和心性等保持原样，只需修持心的本质即可。修持时，不要用概念安立法和法性，应在心的本质上直接明确地修持，如老妇人指认。或者，确立外内器情一切皆为心性后，再修持其本质，这两种方式相同。如果在法性基础上修持而未找到本质，即使修持也不会成佛。气与心二者是一体，气动则心现为各种分别念，它们既非同一又非相异，不可言说，当证悟心时，自然清净。不二觉空是俱生的。"
又说："心性俱生法身和显现俱生法身之光二者，如檀香和檀香的香气一样不可分离。"
尊者卓弥贡·香所说："如是'此显现离心无有'的说法，只是用来表示一切显现即是心的术语而已。心性因缘的力量，如水中产生水泡一样，显现为白、红等各种颜色，因此显现是缘起。一切念头和分别念，如同虚空中的云等，离开生处、住处和灭处，所以是无根的。一切苦乐和舍受的体验，如同梦中体验苦乐一样，是无基础的。一切轮回和涅槃的法，如恒河、恒水等一切河流在外海中成为一味一样，因为不可分，所以轮回涅槃一味。"


ཞེས་དང་། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བ་ལ་སྣང་བ་མཐའ་དག་གདོད་མ་ཉིད་ནས་ཡང་དག་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པས་འབྲས་བུ་གང་ལའང་རེ་བ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས། སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན། སྣང་ཡང་རང་
བཞིན་མེད་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནམ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འཛིན་པ་མེད་པར་ཕྱད་དེ་ཞོག །སྣང་བ་དགག་མི་དགོས། འཛིན་མེད་ལ་གནས་ཀྱིན་འདུག་ན་དེ་ཀ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཀ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོངས་ཤིག །དེས་ཆོག །ཅེས་དང་། སྤྱིར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཡིན། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ནང་དུ་གཟུང་མི་དགོས། དེའང་མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་སྣང་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཀ་རང་གི་སེམས་ཡིན། གཟུགས་སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན། གཟུགས་ཐོག་རང་དུ་འཛིན་མེད་དུ་ལྷན་གྱིས་བཞག་པས་གཟུང་འཛིན་རང་སར་གྲོལ་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་ཡིད་ལ་འགྱུ་ནའང་འགྱུ་བའི་ཐོག་རང་དུ་བཞག་པས་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེས་ན་ཤེས་པའི་ཐོག་ཏུ་མ་བསྒོམས་པར་ཕྱི་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་འཛིན་མེད་དུ་བསྒོམས་པས་ཚོགས་དྲུག་སྒོམ་དུ་ཤར་ནས་བོགས་ཐོན་ནས་འོང་བ་ཡིན། ང་མཚམས་བྱས་པ་
ཡིན་སྙམ་པའི་རྟོག་པས་མ་བཅིངས་པ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་པ་ཡིན། རང་ཕར་མི་བལྟ་གཞན་གྱིས་བལྟས་ཀྱང་རྟོག་པར་མ་བཟུང་བས་ཆོག་པ་ཡིན། ལར་ཡང་ཤེས་པ་ལ་གང་གནོད་པའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནན་ནད་ཐོག་ཏུ་བསྒོམ། ལྟོག་ན་དེ་ཐོག་ཏུ་བསྒོམ། གྲང་ན་གྲང་ཐོག །མི་དགའ་ན་མི་དགའ་བའི་ཐོག་ཏུ་བསྒོམས་པས་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སྒོམ་དུ་འཆར་འོང་བ་ཡིན། དེ་ཅི་སྟེ་ན་རྐྱེན་སྣང་ཁོ་རང་རང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལས་ལོགས་ན་ཆོས་སྐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་བོགས་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་ཆེད་དུ་སྒོམ་རྒྱུ་མེད་མི་སྒོམ་པའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པ་ཞིག་ནི་མེད་ཐབས་མེད་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་དང་། གྲུབ་ཐོབ་ཨཽ་ཌྱན་པས། སྣང་བ་དང་རིག་པའི་སྟེང་ནས་སྣང་བ་ཞེས་པ་སྨྲ་བསམ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཀུན་གཞི་སྒོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཤར་བ་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་ཡང་མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྒྲ། སྣའི་ཡུལ་དུ་དྲི། ལྕེའི་ཡུལ་དུ་རོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又说："一切分别念都不具备颜色和形状等，所以法性是任运成就的；一切显现自始以来本来超越一与多，所以法身已经任运成就。因此不要期望任何果位。"
又，杰·郭仓巴说："这一切显现都是自己的心，虽然显现但无自性，如镜中影像或水中月亮，应无执着地直接安置。不需要遣除显现，若能安住于无执着，那就是大手印。请不要散乱地持续修持它，这就足够了。"
又说："一般而言，显现为各种形态是自己的心，显现与空性本来安住为不二，因此不需要将意识收摄向内。例如，当眼前显现形象时，那显现的形象就是自己的心，形象是显空不二的。在形象上直接无执着地安置，能取所取自然解脱。同样，当声音、气味、味道、触感和法生起于意识时，只要在生起的当下安置，就会自解脱。因此，不要在意识上修持，而要在外部六境对象上无执着地修持，这样六识会转为修行，进步会很快。也需要不被'我在闭关'这种念头束缚。自己不用刻意观察，也不要执着别人的看法，这就足够了。总之，要在任何使心不安的情况下修持。在疾病上修持，饥饿时在饥饿上修持，寒冷时在寒冷上修持，不愉快时在不愉快上修持，这样一切境缘都会成为修行。为什么呢？因为境缘显现本身就是自心，除心之外无法身。如此修持必定会有进步，虽然心性本空无需刻意修持，但不散乱地安住于不修持的状态是必不可少的。"
成就者乌金巴说："关于显现和觉知，所谓显现是指超越言说思维表达范畴的基础意识在五根上的显现。即在眼根上显现形象，在耳根上显现声音，在鼻根上显现气味，在舌根上显现味道。
;


 ལུས་ཀྱི་
ཡུལ་དུ་རེག་བྱ་སྟེ་དེ་རྣམས་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གནས། སྒོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁ་བསྒྱུར་ཏེ་མཐོ་དམན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་སྣང་བ་དེ་ལ་སྣང་བ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལ་འཛིན་པ་ཞུགས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ལ། འཛིན་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཐོག་མེད་དུས་ནས་གོམས་པའི་བློ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པས་འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་བདེ་སྡུག་གི་མྱོང་ཚོར་སྣ་ཚོགས་ཞིག་སྣང་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། གཉིད་སད་པའི་ཚེ་ན་མི་བདེན་པར་རྟོགས་པའམ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་སྣང་ཡང་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་ནས་སྣང་བ་མིན་སྒྱུ་མའི་རྫས་དང་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་གྲུབ་པའི་རྫུན་སྣང་ཤར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བློ་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་སྣང་བས་བདེན་པའམ་རྟག་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་སྣང་མཁན་ཡང་རང་གི་སེམས་ལས་ལོགས་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། རིག་པ་
ཞེས་པའང་སྒོ་ལའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་མཁན་པོ་དེ་ཀ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ལས་ལོགས་པའི་རིག་པ་ཞེས་པ་ཞིག་སྐད་ཅིག་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྣང་བའང་རིག་པ་རིག་པའང་སྣང་བ་སྟེ། མདོ་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་དང་། སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཤར་བའི་ཐོག་ཏུ་ཅི་ཡང་མི་སྒོམ་ཞིང་བཟོ་བཅོས་མེད་པར་མ་ཡེངས་ཙམ་དུ་གློད་ནས་བཞག་པས་སྣང་བའི་སྟེང་དུ་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་རྟོགས་སྐྱེས་ཏེ་བདེ་ཆམ་གྱིས་འགྲོ། དེར་སྣང་བ་དགག་མི་དགོས། སྟོང་པ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཤིང་། སྣང་བ་དུ་མར་སྣང་ཡང་སེམས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་པས་དུ་མ་རོ་གཅིག་སྟེ། སྣང་བ་ཕྱི་རུ་མ་ལུས། རིག་པ་ནང་དུ་མ་ལུས་པས་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་གྱུར། དེ་ཉིད་བསྐྱངས་པ་ལས་རོ་གཅིག་དུ་མར་ཤར་བ་ཞེས་རྟེན་འབྲེལ་ཉི་མའི་གུང་ལ་ཟ་འོག་བཀྲམ་པ་བཞིན་འཆར་བ་ཡིན། ཞེས་
དང་། རྗེ་མི་བསྐྱོད་ཞབས་ཀྱི་ཕྱག་ཆེན་སྒྲོས་འབུམ་ལས། རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་ཞེས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་འདི་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྩིས་པོ་ཆེར་བཟུང་ནས་དམ་ཆོས་བླ་ན་མེད་པར་མཛད་པས་སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དག་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་རབ་རྟོགས་པ་འབྲིང་ཉམས་ཐ་མའང་གོ་བའི་ཤེས་རབ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ཅི་ལོངས་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་དང་། སྐྱོབས་པ་འབྲི་གུང་པས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན་སེམས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞེས་དང་། ཕག་གྲུས། ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་ནང་འཛིན་པའི་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་རྫོགས་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། ཅི་སྣང་རང་གི་ངོ་བོར་ཤར་ཞེས་པ་ནི་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཆར་ལ་དོན་དེ་ལས་མ་འདས་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ལྟ་བ་མདོར་བསྡུས་ལས། རང་རིག་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་ནི། །སྣང་ཞིང་
སྟོང་ལ་སྟོང་ཞིང་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དེ། །དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་གཏན་ལ་དབབ། །ཅེས་དང་། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས། །ལུས་དང་སེམས་ནི་དབྱེར་མེད་དེ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་འབྱུང་ལྡོག་གིས། །ཀུན་གྱི་གནད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ལྟོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་ང་བཞི་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
在身根上显现触感，这些都是无分别、无记性地存在。由随五根而转的意识加以转变，显现为不可思议的高低等现象，这就是所谓的"显现"。由于执着于此显现，而在轮回中漂泊。产生执着的原因是从无始以来习惯的迷乱心的习气力量增强，因而显现为这样的种种现象。然而，真实成立的事物连芝麻粒那么大都没有。例如，在梦中虽然显现各种苦乐感受的习气显现，但没有真实成立的事物，在醒来时就会了知其不真实；或者像幻术所显现的无量马、象等，它们并非真实成立而显现，只是由幻术材料和咒语的力量所成的虚妄显现。同样，由迷乱心的习气显现，虽然显现为真实或常恒，但能见的也不存在于自心之外。
所谓"觉知"，就是作为五根识的对境执持者，离开显现的觉知片刻也不成立。因此，显现即是觉知，觉知即是显现。如经中所说："色即是空，空即是色，色不异空，空不异色。"
对于显现如何生起，不做任何修持，不加造作，只要不散乱地放松而安置，就会在显现上生起双运的证悟，安然自在。此时不需要否定显现，也不需要证成空性。虽然显现为多样，但在一心的本质中同一味，所以是"多即一味"。显现不留在外，觉知不留在内，因此双运得以现前。由于持续此修持，一味显现为多样，如同因缘显现如正午日光中展开的锦缎。
如杰·米觉足的《大手印注释十万》中所说："将分别念即法身，显现即自心的教法，噶举派视为心中的大珍宝，并奉为无上正法，所以有缘者对于这一教法，最上者能证悟，中等者能体验，最下者也要尽力以理解的智慧来修持。"
救主直贡巴说："轮回和涅槃的一切法都是自己的心，心本初无生，如虚空中央。"
帕竹说："对身心二者不作否定肯定是指：外所取境和内能取心圆满为不可分离的一体。所谓'一切显现皆为自性显现'，是指所有显现听闻的现象都显现为自心的本质，意义不超出此。"
《见解略集》中说："自觉离戏论，显而空，空而显，因此显空不可分，如同水中月。应如此确立不二。"
《智慧大海续》中说："身与心不可分，依靠所依能依的生起消失，应了知这是一切的关键。"同样，对于有无等所有相对法也应当了知。这是第五十四法会。
;


། ༈ །།གཉིས་པ་སེམས་སྟོང་པར་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་གཟུགས་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་རྣམ་པ་སོགས་འདི་འདྲར་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །སྔར་སེམས་འཚོལ་གྱི་མན་ངག་གི་སྐབས་སུ་བཙལ་བཅུག་པ་ཡིན་པས་སེམས་དེ་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་དང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་སོགས་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དྲིས་པས། གང་དུའང་མ་མཐོང་བའི་མཐོང་རྒྱུ་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཟེར་བ་
བཞིན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མཚོན་དུ་མེད་ཅིང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་ཕྱི་ནང་ཕྱོགས་བཅུ་གར་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྲུབ་ནས་མ་རྙེད་པ་ནི་མིན། དེས་ན་སེམས་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་སེམས་འདི་བལྟར་མེད་མཐོང་མེད་དུ་སྟོན་རིགས་པ་ལས་ཁ་དོག་སོགས་བཙལ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་ན། དེ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ངའོ་བདག་གོ་ཞེས་བདེན་པར་བཟུང་ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སྐྱེས་ཏེ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཚོལ་བརྟག་དཔྱད་པས་འཁོར་རྩའི་གཙོ་བོ་རང་གི་སེམས་དེ་རྩ་བ་བཅད་དེ་སྟོང་པ་བདག་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མཐོང་བར་ངེས་ཤིང་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པས་འཁོར་
བའི་བདག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཤིང་། དེའི་ཤུགས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དངོས་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཆོད་པ་ཡིན་པས་སེམས་འཚོལ་བ་ནི་རིགས་ལ། བཙལ་བས་གང་དུའང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་ཡིན་སྙམ་ཅན་གྱི་སྟོང་ཉིད་དང་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་སུ་རྟོག་པས་བརྟགས་ནས་བཞག་པ་ཙམ་མིན་པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སྟོང་ཆེན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔོན་ཆད་སྟོང་པ་ལ་སྟོང་པ་བདག་མེད་ལ་བདག་མེད་དུ་མ་མཐོང་བས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལས་འདིར་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་མན་ངག་གི་མཐུས་རང་གི་གདོད་མའི་གཤིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་
པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་མ་བཅོས་པར་ཞོག །ཆོས་ཐུན་ང་ལྔ་པ། དམིགས་པ་ཞེ་གསུམ་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་སྟོང་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། སེམས་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྩལ་གདངས་འགག་མེད་དུ་འཆར་ཞིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚེའང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཅིང་། དེས་ན་སྣང་སྟོང་རིག་སྟོང་གསལ་སྟོང་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二，指认心为空性，是指心性虽然称为本然光明，无论用什么术语命名，它都超越了言说思维的范畴，不能说它有形状、颜色、形态或内外等方面的确立，如同虚空一般。在前面寻找心性的口诀阶段，已经让你寻找了，当询问这心在内外中三处、颜色、形状、自性、生住灭三相等方面是如何见到的时，你说："不见于任何处的一种可见之物。"
正如所说，它丝毫不能表示也不成立，无论在内外十方何处寻找都找不到，这是因为心的自性不成立，所以是空性的缘故，而非自性成立却找不到。因此，见到心本质不成立于任何处，这是见的最高境界。
若想：既然如此，为何不从一开始就教导此心不可见、不可视，而要去寻找它的颜色等呢？这是因为，对于无自性的心，众生因未了知其为无，从无始以来执着"我"、"我所"为实有，基于此产生贪嗔痴三毒，在轮回苦海中漂泊。为了扭转这种状况，通过寻找、观察、分析，切断轮回的主因——自心的根本，确立为空性无我，就能确保见到不颠倒的实相之义。确信心无自性后，就能了知轮回中的我执迷乱为无实，由此推及一切法皆为空性，依靠这一点，能够遣除对世间一切事物的贪著，切断轮回之因——实执的根本。因此，寻找心是合理的。
通过寻找而无处可得的大空性，超越一切戏论边际和言说思维表达的范畴，它不是否定式的空性，不是有所想象的空性，不是片面的空性，也不是通过分别心安立为法性胜义境界，而应当了知为真实义的本质，本初境界大空性。
因为过去未曾以空见空、以无我见无我，所以在轮回中漂泊，而今通过具德上师口诀之力，以无所见的方式直接见到了自己本初的本质——空性的不颠倒实相，因此应当安住于其中，不加造作。这是第五十五法会，第四十三个所缘修法。
第三，指认空性为任运，是指心虽如虚空般完全空寂的法性未曾动摇，却显现为无碍的各种力用和光辉，显现种种形相时，在显现的当下仍是大空性。因此，称为显空不二、觉空不二、明空不二、乐空不二。
;


 །འོ་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཡིན་ན་མི་རུང་ཞིང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དགོས་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མེད་ན་སྣང་མི་རུང་ཞིང་ཡོད་ན་མེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་བྱར་སྲིད་ཚད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་པ་དང་སྟོང་པ་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་མེད་དེ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདིའང་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་རྩལ་འགག་མེད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་འདི་ལ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་
ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞིང་སྟོང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བཟུང་ད་མི་རུང་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའང་དག་པ་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱའི་མ་དག་པའི་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བརྗོད་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན་བཟང་ངན་དང་མཆོག་དམན་དུ་འཛིན་པའི་བློར་སོང་བས་རྣམ་པར་མ་དག་པའོ། །དེས་ན་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་རྩལ་གདངས་འགག་མེད་དུ་འཆར་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱ་ཞིང་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་རྣམ་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་ང་དྲུག་པ། དམིགས་པ་ཞེ་བཞི་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་ལྷུན་གྲུབ་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི། དེ་ཡང་སྣང་རིག་སྟོང་གསུམ་གདོད་ནས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་འཁོར་འདས་ཀྱིས་
བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པ་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་སྐྱོན་གྱི་ཆ་སེལ་རྒྱུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྒྲུབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར་གདོད་མའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཕྲི་བསྣན་དང་སྤང་བླང་སོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་དོན་དམ་པའི་དབྱིངས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤང་བླང་བསལ་བཞག་མེད་པའི་དོན་གྱིས་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱ་ཞིང་གཉེན་པོ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་སྟེ་རེ་དོགས་ཀྱི་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མངོན་དུ་བྱོས་ཤིག །དེ་སྐད་དུའང་། གང་གིས་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །དེ་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ། །འདི་ན་འཆིང་བ་གང་ཡང་མེད། །འཆིང་བ་གང་ཡིན་དེ་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རང་གི་སེམས་ལ་རྙེད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་མན་ངག་གི་ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངོ་འཕྲོད་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་འདིར་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་
དམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གནས་ལུགས་མཐོང་རྟོགས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་རྟོགས་པའི་གོ་བ་ཙམ་དང་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ཙམ་མམ་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་ལུགས་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་གོ་མི་ཆོད་ལ། དེས་ན་འདི་དག་སྐལ་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྡ་ཐབས་མཚོན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་སྐབས་སུ་བབ་པར་རིག་སྟེ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཚོན་པའི་དཔེ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་དུའང་རུང་བ་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཉམ་ཉིད་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་ང་བདུན་པ། དམིགས་པ་ཞེ་ལྔ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
若问："如果显现与空性不二，那就不合理，这两者应当是不同的，因为若不存在就不应有显现，若存在就不应为空的缘故。"答：在一切所知的法中，没有离显现的空性，也没有离空性的显现。显现、轮回涅槃的一切法，正当显现时，都是不成立任何事物的大空性。从这空性本身不动摇中，显现为无碍的种种力用，这显空不二的任运成就，称为"具一切种胜义的空性"。不应仅仅执着空性方面，而应了悟任运双运的实相。
若问："任运是指清净的显现，不清净的显现不应称为任运吧？"这是因为执着于好坏和高下的心念，所以是不清净的。因此，一切经续同一意趣的本义是：轮回涅槃所摄的一切法，虽然不离空性本身，却无碍地显现为其力用光辉，这就是任运成就的教义，应当如此修持。由于这个原因，一切任运成就都是究竟清净，称为大解脱。这是第五十六法会，第四十四个所缘修法。
第四，指认任运为自解脱，是指显现、觉知、空三者本初明空双运任运成就的实相，轮回涅槃所摄的一切法同一味，在事物的本质状态中，没有任何需要遣除的过失或需要成就的功德，本初大觉无需减增取舍等丝毫，应当直接了悟不颠倒的胜义境界实相。
因为没有取舍、遣留的意义，所以称为自解脱；不依靠其他对治而自解脱，即为大自解脱，希望恐惧的相自然解脱，应当现前实义精髓。
如经中所说："能够束缚的因，就是解脱的道路。此中没有任何束缚，什么是束缚，那就是解脱。"如此所说，这是在自心中发现无上佛的方法，清净的口诀指引，通过不颠倒的认识，可获得清净的胜观智慧。这里胜观的本质是指见到、了悟、现证不颠倒的胜义实相，而非仅仅了解一切法即是心的概念，或仅仅见到空性，或稍微见到双运的实相。因此，这些只是为有缘者做的表示、方法、象征的分别，是应时所需而说，否则这超越言说思维表达范围之法，无法用比喻表示，非是任何事物，不落入任何处，离一切边际，平等性，唯有各别自证智慧的行境，应知如虚空一般。这是第五十七法会，第四十五个所缘修法。


། ༈ །།འདི་དག་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་ལས་རིམ་པར་གསལ་བར་འབྱུང་སྟེ། དེ་སྐད་དུའང་། ཏཻ་ལོ་པས། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལས་འདས། །དཀར་ནག་
དག་གིས་མ་གོས་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་བཞིན་རང་སེམས་སྙིང་པོ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལས་འདས། །དགེ་སྡིག་དཀར་ནག་ཆོས་ཀྱིས་གོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་ཐ་སྙད་རབ་བཏགས་ཀྱང་། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འདི་འདྲར་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་རང་སེམས་འོད་གསལ་བརྗོད་གྱུར་ཀྱང་། །བརྗོད་པས་འདི་འདྲར་གྲུབ་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་གཞི་མེད། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་དེ་རུ་མ་འདུས་མེད། །ཅེས་དང་། སེམས་ལ་གཏད་སོ་མེད་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། །དེ་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ས་ར་ཧས། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་སེམས། །རྟོགས་ནས་སྒོམ་དུ་མེད་ཀྱི་ལྷུག་པར་ཞོག །རང་ལ་བཞག་ནས་གཞན་ལ་འཚོལ་བ་ཨ་རེ་འཁྲུལ། །འདི་ཡིན་འདི་མིན་མེད་དོ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་ངང་། །ཞེས་དང་། ཞི་བ་འཚོས། མཉམ་ཉིད་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །ཆུ་བྲན་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་གོ་
བ་ཚྭའི་རོ། །དུ་མ་རོ་གཅིག་འདི་ལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་རོ་ཡིས་ཁྱབ་པས་བདེ། །ཞེས་དང་། ཉི་མའི་རྩལ་གྱིས། སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །སེམས་ནི་འདི་ཞེས་མཚོན་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་འདས་རྩ་བ་བྲལ། །དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་དང་། ཌོམ་བྷི་པས། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཤ་ཐང་ཆད། །ལུས་སེམས་གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་ལ། །ཐ་དད་འཛིན་པ་ཉོན་རེ་མོངས། །བདག་གཞན་གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་ལ། །བཟང་ངན་འཛིན་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། །ཞེས་དང་། ཉི་མ་སྦས་པས། ལུས་ལ་བལྟས་པས་སྐྱེ་བ་མེད། །སེམས་ལ་བལྟས་པས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །གཉིས་མེད་དོན་འདི་བློ་ལས་འདས། །ངས་ནི་ཅིའང་མ་ཤེས་སོ། །ཞེས་དང་། མཻ་ཏྲི་པས། ཆོས་རྣམས་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་། །སྟོང་པར་འཛིན་བློ་རང་སར་དག །བློ་བྲལ་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལམ། །ཞེས་དང་། རྗེ་རྒོད་ཚང་པས། རང་གི་སེམས་ལ་ཅེར་གྱིས་ལྟོས། །བལྟས་
པས་མི་མཐོང་དངོས་པོ་མེད། །ཅེས་དང་། གླིང་རྗེ་རས་པས། སེམས་ཇི་བཞིན་བཞག་པ་མ་ལགས་པ། །གཉེན་པོས་བཅོས་རྒྱུ་མི་གདང་བས། །ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྟོར་ནས་ཐལ། །ཞེས་དང་། གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱིས། །སེམས་ཇི་བཞིན་བཞག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །བློས་བྱས་ཀྱི་རྟོག་པ་རང་སར་གྲོལ། །དོན་བསམ་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལོངས། །ཞེས་དང་། ཨཽ་ཌྱན་པས། །སེམས་མིན་སྣང་བ་ལོགས་ན་མེད། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་བའི་འཆར་སྒོ་རྣམས། །བདེན་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུ་མཉམ་པའི་ངང་། །ངོ་བོ་རང་སར་སྟོང་པ་ཡིན། །སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
展示这些的经典出处次第明晰地出现于经续、口诀及殊胜上师的教言中。如所言：帝洛巴说："譬如，虚空本性超越色相形状，不为黑白所染，无有变易。如是，自心精髓超越色相形状，不为善恶黑白之法所染。"
又说："譬如，虽以空性之名命名虚空，但虚空不能如此言说。如是，虽称自心为光明，但言说无法表示它如何成立，无有名言施设的基础。心之本性本来如同虚空，一切法无不摄于其中。"
又说："心无所缘即是大手印，若于此熟习修持，则获无上菩提。"
萨拉哈说："轮回涅槃一切之根本即是心，了悟后不修而轻松安住。放下自己却向外寻求，啊！真是迷惑。无有'是此'或'非此'，一切皆是本然状态。"
寂天说："从平等界不动而显种种神变，如同各种水流入海同一咸味。多即一味，此中无有差别，一切一切皆由本然味所遍故安乐。"
日马扎说："种种乃心的神变，心无法指认为此，因此轮回涅槃无根，应知此即法身。"
董比巴说："生死平等离戏论，勤勉修行徒劳累，身心不二通透中，执为差别真烦恼，自他不二法身中，执着好坏真可悯。"
日玛贝说："观察身无生，观察心离戏，不二义超越心识，我不知任何东西。"
梅札巴说："诸法各以自性空，执空之念自然净，离心意中无所为，此乃一切佛之道。"
杰·郭仓巴说："直视自心，观察则不见，无有实体。"
林杰·热巴说："心如其所是安住而非刻意，无需对治调整，是非疑虑皆消散。"
藏巴嘉热说："心如其本然安住即法身，心造分别念自解脱，无法思量之义当体验。"
乌金巴说："除心之外无有显现，习气迷乱的显现门，不成立为真实事物，一切皆为法身平等状态，自性本自空，无生如虚空。"
;


 །ཞེས་དང་། ཆོས་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ལ། །བདེན་པར་བལྟ་ན་རང་སྣང་འཁྲུལ། །སྣང་སྲིད་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ། །ཡུལ་དུ་ཞེན་ན་རང་སྣང་འཁྲུལ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། །དངོས་པོར་ཞེན་ན་རང་སྣང་འཁྲུལ། །ཞེས་དང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྤྲང་པོ་ཨཽ་ཌྱན་པས། །ཡེ་ཤེས་གཉུག་མའི་དོན་ལ་སྦྱངས། །དཔལ་ལྡན་བླ་མས་བྱིན་བརླབས་པས། །བག་
ཆགས་འཁྲུལ་པ་རང་སར་བསྐྱལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱངས། །ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པར་ཤར། །གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཟད་སར་བསྐྱལ། །སྡུག་བསྔལ་མ་མཆིས་སྐྱིད་པར་གདའ། །ཞེས་དང་། སྐྱེ་མེད་ཞང་གིས། རྟོག་པ་ངོས་ཙིར་གྱིས་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ། སྒོམ་བྱུང་ཞེས་བྱ། རྟོགས་པ་ངོས་ཟིན་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་མ་ལུས་པ་ཕམ་ཞིང་དག་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་རྟོག་ངོས་ཟིན་པ་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ། ངོས་གཟུང་མེད་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ལྷངས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའོ། །ཉམས་མྱོང་དང་རྟོགས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉམས་རྟོགས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དབྱེར་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །
འདི་ཐོས་པ་ཆེ་བས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཆེ་བས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། རྟོག་དཔྱོད་རགས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། མན་ངག་མཁས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། སྒོ་དྲག་པོ་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། བརྡ་སྤྲོད་དང་ཐབས་མཁས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཙབ་ཙུབ་གང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། གང་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ན་ཅི་ཙུག་བྱ་ཞེ་ན། བླ་མ་རྟོགས་ལྡན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་ཅིང་ནང་ནས་འཆར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱིན་རླབས་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་ལས། རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི། །ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ཕྱིར། །འདི་ནི་བྱིན་རླབས་རིམ་པ་སྟེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ། །ཞེས་དང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། རང་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གོམས་སུ་གྱིས། །རང་གི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གོམས་ཙ་ན། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་། །ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་
ཡིན། །ཐོབ་པའི་དུས་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། གཉིས་འཛིན་མ་བྲལ་སྒོམ་པ་དེ། །ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་དོན་མ་མཐོང་། །རྟོགས་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དེ། །མཐའ་བྲལ་ཟེར་ཡང་བློས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་དང་། སྡུད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་བཞིན་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སྡོམ་འབྱུང་ལས། སེམས་བྱུང་སེམས་སུ་བསྟན་གྱུར་ན། །འགྲོ་ལ་རང་བཞིན་ཚུལ་དེ་བཞིན། །མཁའ་མཚུངས་ནམ་མཁར་ཡང་དག་གནས། །ཤེལ་ལམ་ནོར་བུ་གསལ་བ་བཞིན། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པའི་གཟུགས། །སྤྲོས་བྲལ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་ལྟ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་
པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་དང་། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །ཞེས་སོགས་དང་། ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་བྱས་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་པར་མི་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又说："诸法如同影像，若视为真实，则自显迷乱。显现存在是心的游戏，若执着为对境，则自显迷乱。一切如幻术变化，若执着为实体，则自显迷乱。"
又说："西藏雪域的乞丐乌金巴，修习了本智本然义，蒙受具德上师加持，习气迷乱归于自解，修习轮涅无二，一切显现为法身游舞，二取执着归于尽处，无有痛苦实在安乐。"
无生章说："分别念被当下直接把握的刹那，称为证悟大手印，称为三摩地在相续中生起，称为修所生。证悟被认识的刹那，能摧毁并清净无始轮回所积累的一切罪业。所谓认识分别念，是指对分别念无生、无灭、无住、非实体、无法把握、如虚空般的确定智慧自然生起。这称为体验和证悟同时显现，称为体验证悟融为一体，称为止观无别，称为现证法性，称为相自然解脱。
此非通过多闻而证悟，非通过大智慧而证悟，非通过粗分思考而证悟，非通过精通口诀而证悟，非通过猛烈方式和勤勉修持而证悟，非通过解释标记和善巧方便而证悟，非通过任何这些琐碎方法而证悟。续中也说：'于任何处都不可得。'那么，如果这一切都不能证悟，该怎么办呢？通过具证悟上师的加持，由各自内心了知并从内在显现，因此完全依赖加持。续中说：'此自证智慧，超越言语行境，此是加持次第，如是一切智智。'"
达波仁波切说："修习观察自心，当熟悉观察自心时，若不堕入境心二元，则体验不二智慧，这是宣说方便的殊胜性，宣说获得的时机。"
又说："未离二执的修行，虽有体验却未见义，无有证悟的见解，虽说离边却是概念造作。"
《般若经》中说："众生言说所谓见虚空，应当思考如何见虚空？如是见法亦为如来所说，此见无法以他喻表达。"
《三昧耶续》中说："若将心所示为心，众生本性亦如是，如空住于真实虚空，如同水晶或明净宝珠，无始无终之形，离戏非根境行境，无变无显，一切空无烦恼。"
《根本中论》中说："有是常见，无是断见，因此，智者不应安住于有无。"又如"凡是缘起"等偈，以及"有无是边，空非空亦是边，如是舍弃二边后，智者亦不应住于中间。"


 །ཞེས་དང་། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་བལྟས་མཐོང་བ་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟ་བྱས་ན། །རྣམ་རྟོགས་ཚོགས་འགགས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། །ཅེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ནས་གསུང་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་ང་བརྒྱད་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་དོན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་རྩལ་སྦྱང་ཞིང་བོགས་འདོན་པའི་ཚུལ། །གེགས་བསལ་བ། ལམ་བསྒྲོད་ཚུལ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་བོགས་འདོན་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། ལོག་རྟོག་
ལྔ་བསལ་ཏེ་བོགས་འདོན་ན། ཡུལ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་ཚུལ་ནི། དོན་དུ་དུག་གསུམ་སོགས་མི་དགེ་བ་རྣམས་སྤང་བྱ་དང་། སྦྱིན་སོགས་དགེ་བ་རྣམས་བླང་བྱའམ་འཐོབ་བྱར་ཞེན་ན་མི་རུང་སྟེ། འདིའི་ལུགས་ལ་དུག་ལྔ་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་ཤིང་། དེར་མ་ཟད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་འདི་དང་འདི་ནི་སྤང་བྱ་དང་འདི་དང་འདི་ནི་བླང་བྱ་ཞེས་བདེན་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་གཏན་ནས་མེད་པས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དག་གིས་ཆོས་གང་ལའང་སྤང་བླང་དུ་ཞེན་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱར་ཨ་འཐས་ཀྱི་བློ་སྤང་བར་བྱ་དགོས། དེ་སྐད་དུའང་། ལྷ་ལ་མཆོད་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཕུལ་བྱས་ཀྱང་། །དེ་ཡིས་བདག་ཉིད་འཆིང་འགྱུར་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་ཞེན་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་བྱར་མི་རུང་ངོ། །འོན་ཀྱང་ཆགས་ཞེན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པར་ནི་བྱ་དགོས་ལ། མདོར་ན་འཁོར་འདས་དགེ་སྡིག་སྤང་བླང་ལ་སོགས་པ་གཉིས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་
གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་རོ་མཉམ་པར་བྱས་པས་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐུན་ང་དགུ་པའོ།། ༈ །།དུས་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་ཏེ་བོགས་འདོན་ན། རང་དུས་འདི་ཙམ་ན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་གྲངས་མེད་སོགས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་འདོད་ན་མི་རུང་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་གང་ཟག་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་ལས། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་བ་སོགས་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་བྱིས་པ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འདས་པ་འདས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་དེའི་སྔ་མའི་ད་ལྟར་བའང་མ་འོངས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པའང་དེ་དང་མཚུངས་སོ། །དེར་མ་ཟད་ཆོས་འདི་པའི་ལུགས་ལ་ད་ལྟ་སྟན་ཐོག་འདི་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས། དེ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའང་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཅིང་སྐད་ཅིག་མའང་
བསྐལ་པ་ཆེན་པོར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ནུས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། དུས་གསུམ་དུས་མེད་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་རིག་པས་བདག་འདི་ཙམ་ན་འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་པའི་དུས་ལ་བདེན་ཞེན་རང་རྒྱུད་པར་འཛིན་པའི་ལོག་རྟོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐུན་དྲུག་ཅུ་པའོ།། ༈ །།ངོ་བོ་ལ་ལོག་རྟོག་སེལ་བ་ནི། གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ད་ལྟའི་སེམས་ངན་པ་འདི་སྤངས་ནས་ཕྱིས་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་འདི་པའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་སྤང་དུ་མེད་པ་དང་། སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་འདོད་ནའང་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་སེམས་གདོད་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ངེས་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又说："如同观察虚空中央而见止息，同样当心观察心，分别念群止息，获得无上菩提。"
又说："于一切世界中，不会从他处寻得佛，心即是圆满佛。"等等，正如一切经续口诀所宣说的那样。这是第五十八法会。
第三，后续内容中关于自性由上师指认后，通过体验修炼并获得进步的方法，分为四部分：排除障碍、修道方法、现证果位的方式。
首先，在提升修行中有多种方法，通过消除五种错误认识来提升：
消除对境的错误认识是指：实际上，若执着三毒等不善法为应断除，布施等善法为应取得或获得，是不合理的。在这个法门中，必须将五毒转为道用，不仅如此，在大手印实相义上，根本没有"此是应断"、"此是应取"这样的实有成立，因此，精勤于甚深义并修持的人，应当断除对任何法的取舍执着和对所修目标的固执心态。如所言："即使向神灵献上千百供养，以此束缚自己又有何用？"如是无量教言所示，不应随着执着而贪恋。
然而，需要以无贪执着的方式而不轻视因果。总之，将轮回涅槃、善恶、取舍等一切二元法都融入不二智慧的平等味中，就能消除对境的错误认识。这是第五十九法会。
消除对时间的错误认识来提升修行：若认为"我要在这个时候现前证悟"或想要通过无数劫等来修行，是不合理的。大手印关键要点的行者应当了解三时平等，因为过去、未来、现在等三时的区分只是愚痴凡夫的施设而已。过去不成立为过去，因为它的前面的现在也变成了未来，同样地，现在和未来也是如此。不仅如此，在这一法门中，将在此座位上当下证悟。因此，应当了知三时非为差别而为平等。
如是现证的瑜伽士能将大劫加持为刹那，也能将刹那加持为大劫，这是由平等性的力量所致，若是差别，则不合理。因此，如说："了知三时无时的证悟者。"通过这样的实相确定，能够远离"我将在这时成佛"这种对时间真实执着的错误认识。这是第六十法会。
消除对本质的错误认识：其他宗派认为应当舍弃现在这个不善心，之后获得一个善妙的智慧；而在这一法门中，一切法的根本是心，无法另外舍弃，若认为有异于心的智慧也不合理，因为自心本初即任运成就为五智的自性，这是甚深密咒不颠倒的决定。


 །དེ་སྐད་དུ། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། མེ་ནི་བུད་ཤིང་ཡོད་ན་འབར། །པདྨ་འདམ་གྱི་གསེབ་ན་སྐྱེ། །ལོ་རྟོག་ཆུ་
ལུད་འཛོམ་ན་རྒྱས། །ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་གོང་རོལ་ན། །ཡེ་ཤེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེའང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་རིག་སྟོང་པ་རྩལ་འགག་མེད་དུ་འཆར་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དེའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་རོ་མཉམ་པ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་བཞིན་མེད་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སོ་སོར་སྣང་བ་སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདོད་མའི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་བརྗོད་པ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། སེམས་དེ་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་ཚུལ་རྟོགས་པས་དགོས་དོན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ནི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་རང་གི་སེམས་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོའམ་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འདི་ནི་མ་དག་པའི་ཞེན་པ་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཐབས་ཏེ། འདིས་ནི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐུན་རེ་གཅིག་པའོ།། ༈ །།རང་བཞིན་ལ་
ལོག་རྟོག་བསལ་བ་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་གཤེགས་མ་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་བྱར་འདོད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་གསང་སྔགས་སོགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནས་དག་སྦྱོར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་སེམས་པ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བས་མི་རུང་སྟེ། །བདེ་གཤེགས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་བདུད་རྩི་དམ་པའམ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་དུག་ལྟ་བུའམ་གཡང་ས་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་སྐྲག་ཅིང་ཡ་ང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆེས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དབུལ་པོས་རང་གི་ཁྱིམ་གྱི་གཏེར་རམ་གྱད་ཀྱི་ནོར་བུ་རང་ལ་ཡོད་བཞིན་མི་ཤེས་པར་
གཞན་དུ་འཚོལ་བ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྲལ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ་ངེས་པའི་གསང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་སེམས་ལས་གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་བཙལ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་དང་། སམྦུ་ཊི་ལས། རང་གི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་བཞུགས། །གཞན་དུ་གང་ནའང་སངས་རྒྱས་མེད། །མི་ཤེས་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས། །ལུས་ལས་གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་འདོད། །ཅེས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་གང་དུ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་དང་། འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ལས། སེམས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་འཚོལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཅུང་ཟད་
ཙམ་མ་གཏོགས་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཁྱད་པར་བཟང་ངན་གཏན་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཐུན་རེ་གཉིས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
如张仁波切所言："火在有柴时燃烧，莲花生于泥泞中，庄稼在水肥集时茂盛，在断除烦恼之前，连'智慧'的名称也不存在。"
心的本质明觉空性无碍显现，是镜像智慧；其本质空性平等，是平等性智慧；虽无自性却显现为种种差别，是妙观察智慧；轮回涅槃所摄一切法的本初境界不可分离，超越一切言说的真如，是法界智慧；了悟此心则了悟一切法的关键，成就一切所需果位，是成所作智慧。因此，应当了知自心安住为一切佛智的本质或自性。这是祛除不清净执着的方法，能消除对本质的一切错误认识。这是第六十一法会。
消除对自性的错误认识是指：一切众生的蕴界处本初即安住为佛、如来、如来妃、天、天女的自性，如一切经续所说，确立为佛性，若认为心外另有一个卓越的佛为所求，或认为极其清净的佛不可能存在于不清净众生的相续中，并将密咒等金刚语改为其他含义，仅视为清净修习，这是对实相义的颠倒，是不合理的。这是对善逝教法的错误认解，对于赐予安乐的至尊甘露或如意宝这一法，视为毒药或悬崖而恐惧畏惧，是极不合理的，如同穷人不知自己家中有宝藏或衣物中有珍宝，而到别处寻找一样。
因此，佛陀的离障和成熟功德六十四种等一切佛法任运成就安住于自己的金刚身心中，这是不颠倒的确定秘密。故不应在心外寻找佛陀。如所言："离开珍宝心，既无佛亦无众生。"
《三昧耶续》中说："佛陀安住于自身，其他任何处无佛，被无明黑暗所覆者，于身外执着有佛。"
又说："于一切世界中，不会从他处寻得佛，心即是圆满佛。"
《临终智慧》中说："若了悟心即是佛，当修习不从他处寻找佛的意念。"如是无量教言所说。
此处除了证悟与未证悟的些微差别外，佛与众生没有任何好坏区别。这是第六十二法会。
;


། ༈ །།ཤེས་རབ་ལ་ལོག་རྟོག་སེལ་བ་ནི། མཐར་ཐུག་གི་དམ་པའི་དོན་སེམས་ཉིད་དེ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་ལེན་ཆིག་དྲིལ་དུ་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་སམ་བླ་མ་དམ་པའི་བྱིན་རླབས་དང་གདམས་ངག་སྦྱངས་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དད་གུས་ཅན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ཐོས་བསམ་ཙམ་དང་བརྟག་དཔྱད་དང་ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་བློ་རྣོ་བ་བཤད་པ་ཚ་ཞིང་སྟོན་པ་བཟང་བ་རྟོག་གེ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ། །དཔེར་ན་ལ་ལ་ཆུ་ཀླུང་གིས། །སྟོབས་མེད་ནན་གྱིས་ཁྱེར་བ་དག །སྐོམ་ནས་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་ལམ་གྱི་བཞི་མདོར་ཡང་། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་བརྗོད་
ཅིང་། །བདག་གིས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དང་། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་དེ། །ཨ་རེ་འདོད་ཀྱིས་འཆར་བ་མིན། །བརྟག་དཔྱད་མཁས་པས་འོང་བ་མིན། །ཐོས་པ་ཆེ་བས་ཤེས་པ་མིན། །རྟོག་གེ་བ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་དང་། རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤུགས་འབྱུང་དེ། །ཨ་རེ་འདོད་དང་གློད་པ་དང་། །བརྟག་དཔྱད་མཁས་དང་མི་མཁས་དང་། །ཐོས་པ་ཆེ་དང་ཐོས་ཆུང་དང་། །ཤེས་རབ་ཅན་དང་རྨོངས་པ་དང་། །ཉམས་མྱོང་བཟང་དང་ངན་པ་དང་། །རྩོལ་བ་དྲག་དང་ཞན་ལ་སོགས། །གང་གིས་ཀྱང་ནི་མི་འཆར་ཏེ། །བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་དང་། །བདག་གི་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ། །བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་ཞེས་པ། །རྟོགས་ལྡན་བླ་མ་མཉེས་པ་ཡི། །བྱིན་རླབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར་བ་ཡིན། །བདག་གི་བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ནི། །སྦྱངས་པའི་འཕྲོ་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །དེ་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །བྱིན་རླབས་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །དད་པ་ཅན་
གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །གུས་པ་ཅན་ལ་འཆར་བ་ཡིན། །སྦྱངས་པ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཀུན་གྱི་གྲོགས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན། །སྐལ་ལྡན་དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་མཐོང་། །ཚིག་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བློར་མི་ཤོང་། །དེ་འདྲའི་གང་ཟག་སྐལ་ལྡན་ལ། །གཉིས་མེད་རྟོགས་པ་འཆར་བ་དེ། །བླ་མ་དམ་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །རྟོགས་པའི་དཀྱིལ་ནས་ཆོས་སྐུ་མཆེད། །སེམས་ཉིད་དཀྱིལ་ནས་གཉིས་མེད་ཤར། །ཉོན་མོངས་དཀྱིལ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཤར། །ཉམས་མྱོང་དཀྱིལ་ནས་རྟོགས་པ་ཤར། །ཞེས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་དང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ཀྱི་དོན་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་དུ་བྱ་ན། ལོག་རྟོག་བསལ་བ་ལྔ་པོ་སོ་སོ་ལ་ཐུན་རེ་བྱས་པས་ཆོས་ཐུན་རེ་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
消除对智慧的错误认识是指：究竟的殊胜义——心性，是通过各别自证智慧的修持合一之力，或者依靠殊胜上师的加持和修习教言之力，以及精进、信敬、具有福德者殊胜意乐之力而获得证悟，而非仅凭闻思或分析考察，也非凭借大智慧与敏锐的心智、辩才流利和善于教导的辩论家等所能证悟。如《华严经》中说："真实佛陀教法，不能仅靠听闻而成就。比如有人被河流，无力地被冲走，渴死而亡，未经修持的教法亦复如是。"乃至"如同在四岔路口，谈论一切圆满，自己却无法获得，未经修持的教法亦复如是。"
张仁波切说："证悟智慧的显现，不是随心所欲而现，不是凭借巧妙分析而来，不是多闻而能了知，不是辩论家的行境。"又说："自生证悟智慧，不凭随心所欲或放松，不凭善于或不善分析，不凭多闻或少闻，不凭有智或愚痴，不凭体验好或坏，不凭精进强或弱等任何方式而显现。应当了知这依赖上师的时机方便和自己的福德。所谓上师的时机方便，是通过令具证悟上师欢喜的加持力而显现。所谓自己的福德，是指对修习有连续者而显现。因此，证悟智慧，因为依赖加持之道，所以是有信心者的行境，显现于有恭敬者，被有修习者所了悟，一切的助伴是精进，具缘者上根者可见，无法容纳于文字专家的心识。对如是具缘者，不二证悟的显现，是通过殊胜上师的加持，从证悟中心法身扩展，从心性中心不二显现，从烦恼中心智慧显现，从体验中心证悟显现。"如是在经续和噶举传承的教言中所出现。后续内容若要共同而言，消除五种错误认识每种各一课，这是第六十三法会。


 །བསྡུ་ན་ལྔ་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ནས་འདིར་ཐུན་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཡོང་།། ༈ །།གཉིས་པ་མཁས་པ་གསུམ་ལ་སློབ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་གནད་སོགས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་བཅས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་བཞག་ཐབས་ཀྱང་འཕྲོ་
ན་འཕྲོ་ཐོག་གནས་ན་གནས་ཐོག་ཏུ་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ཏེ་གོང་གི་གཞག་ཐབས་དང་མཐུན་པར་ཞལ་གདམས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། བྲམ་ཟེ་སྐུད་པ་འཁལ་བ་བཞིན། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གློད་ལ་ཞོག །མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་བཞིན། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་མ་ཡེངས་ཞོག །གཟིངས་ལས་འཕུལ་བའི་བྱ་རོག་བཞིན། །ཡུལ་ལ་འཕྲོས་པའི་སེམས་མི་གཟུང་། །ནགས་ལ་མཆེད་པའི་མེ་ལྕེ་བཞིན། །ཅིར་སྣང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཞོག །རྒྱ་མཚོར་སྣང་བའི་གཟའ་སྐར་བཞིན། །སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཞོག །མཁས་པས་གླང་པོ་སྐྱོང་བ་བཞིན། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གང་བདེར་ཐོང་། །འབབ་ཆུ་རྒྱུན་དུ་འབབས་པ་བཞིན། །སེམས་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཆོས་སྐུར་ཞོག །ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་བསྟེན་པ་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་འདོད་ཡོན་བསྟེན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བཅོས་སོ་མ་ལྷུག་པ་རང་བབས་ཀྱི་ངང་ནས་མི་དམིགས་པའི་བློ་མ་ཡེངས་པར་བྱས་ཏེ་བཞག་གོ །དེ་ནི་དང་པོ་སྒོམ་གྱི་མགོ་རྩོམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བར་དུ་སྒོམ་གྱི་འཕྲོ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། དེ་དག་
གང་ལ་འཇོག་ཀྱང་རྒྱུན་རིང་བ་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལུས་གནད་གཅིག་ཏུ་འབྱམས་པ་བོར་ཏེ་བསྐྱུར་ཞིང་གསལ་ལ་ཡུན་ཐུང་གྲངས་མང་བ་སྒོམ་དང་འཁོན་གྱེས་སུ་མ་སོང་བར་བྲོད་པ་སྐྱེ་ཞིང་གསལ་དངས་ངར་དང་བཅས་པའི་སྒོམ་འཕྲོས་གཤིན་པ་བྱའོ། །མཐར་ཉམས་བསྐྱང་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གང་ཤར་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པར་མི་བྱ་ཞིང་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རྟོག་པའི་སེལ་གཏན་མ་ཞུགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱི་ཉམས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་རྟོགས་པས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཉམས་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཉམས་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཤོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཉམས་ལ་མ་ཞེན་པར་སྐྱོང་མཁས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
总之，将五种合并为一起讲述，此处也可作为一课。第二，学习三种善巧中分三部分。首先，如前所说，身体姿势等要离过失而安住。心的安置方法也是，散乱时就在散乱上，安住时就在安住上观察其本质，如前述安置方法相符，正如口诀中所说："如同婆罗门纺线，瑜伽士放松安住心；如同风不动灯火，明晰无念不散乱；如同船上放飞乌鸦，不执着于境的心；如同林中蔓延火焰，一切显现即大手印；如同海中呈现星宿，显现有为即大手印；如同能人调御大象，瑜伽士随顺心意；如同河水常常流淌，心性恒时安住法身；如同田地施用水肥，瑜伽士受用欲境。"以这种方式，不造作、自然、放松，从自然状态中不散乱于无缘虑的心而安住。这被称为最初善于开始禅修。
中间善于切断禅修干扰是指：无论在何处安置，不以长时间为主，而是放弃身体姿势与三昧地一成不变的持续，而是明晰短暂多次的禅修，不与禅修产生嫌隙，生起欢喜，以明朗清澈有力的方式使禅修流畅。
最后，善于保持体验是指：无论生起何种乐明无念的体验，都不生贪着执取，不陷入区分善念、恶念或无记念的除障，而是以证悟的力量使体验生起，这称为"由体验而获证悟"，因此必须远离对体验的执着。相反的情况称为"因体验而失证悟"，所以应善于不执着地保持体验。


 །ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར། ཉམས་ནི་བློའི་ཆ་ལས་མ་འདས་པས་མི་བརྟན་ཏེ། དཔེར་ན་སྤྲིན་གསེབ་ཀྱི་ཉི་མ་དང་འདྲ་བར་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་རེས་གསུམ་ག་མཐོ་རེས་གང་རུང་རེ་མཐོ་རེས་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ།
དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་བསྐྱངས་པས་བློའི་དྲི་མ་དངས་ནས་རྟོགས་པ་གདོད་ནས་འཆར་བ་ཡིན། དེར་མ་ཟད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མྱོང་ན་ཉམས། ཡུལ་མེད་དུ་ཤར་ན་རྟོགས་པ། སེམས་ཀྱིས་མྱོང་ན་ཉམས། སེམས་ཁོ་རང་དེའི་ངོ་བོར་ཤར་ན་རྟོགས་པ། དོན་གྱི་རྣམ་པར་མྱོང་ན་ཉམས། རང་མཚན་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་ཏེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ། སྒོམ་མཁན་རང་གི་སེམས་དང་། སྒོམ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་སྒོམ་རྒྱུའམ་མྱོང་རྒྱུ་ཞིག་འདུག་ན་ཉམས། སྒོམ་མཁན་དང་སྒོམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིད་བཟོ་དང་གོ་བ་ཙམ་མིན་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་འདུག །འདིར་ཐུན་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཆོག །མ་བྱས་ཀྱང་འཐུས།། ༈ །།ཉམས་དེ་ལའང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་འབྱུང་ཞིང་བདེ་བ་ལ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་པོར་ཉོན་མོངས་དང་འདྲེས་པ་དང་། དེ་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་བདེ་བས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། མཐར་ཚ་གྲང་ལ་སོགས་པས་རེག་ཀྱང་བདེ་ཕྲིལ་བ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིད་དགའ་བ་མགུ་བ་
ཡིད་ལ་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དགའ་སེང་ངེ་ཡེ་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་གང་ཡིན་ངོས་མི་ཟིན་པའི་དགའ་སིང་ངེ་བ་འབྱུང་། ད་ནི་ཉོན་མོངས་གཏན་ནས་མེད་པས་འཕགས་པ་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། དོན་མེད་དུ་གད་མོ་ཤོར་བ་དང་། བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ང་ལས་སྐྱིད་པ་མེད་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བོར་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་བྱ་རྒྱུ་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་སྙམ་པའི་བློ་རྒོད་མང་དུ་ལྡང་ཞིང་བྲོ་འཁྲབ་འདོད་པ་དོན་མེད་དུ་སྐད་འདོན་སྙིང་འདོད་པ་སོགས་དང་། སྐབས་སུ་སྒོམ་པ་དང་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་མི་འདོད་བདག་ལ་སྒོམ་ཡེ་མི་ཡོང་བ་འདུག་སྙམ་པ་དང་སྟོང་པ་དང་སྟོང་པ་ཕྱད་ཕྱོད་དུ་ཤོར་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱང་ཆེར་སོང་བ་འདྲ་སྙམ་པ་ཤེས་པ་བྱིང་རྒོད་ཁོ་ན་ཤས་ཆེ་བ་ཅི་ཡང་མི་དྲན་དུ་སྙིང་འདོད་ད་སྒོམ་མི་འོང་བ་འདྲ་སྙམ་པའང་འབྱུང་ངོ་། །གསལ་བའི་ཉམས་ལ་སྒོ་ལྔའི་གསལ་ཆ་སེམས་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ་མིག་གི་ཡུལ་དུ་དུ་བ་དང་མེ་ཁྱེར་སྨིག་སྒྱུ་མར་མེ་ཟླ་བ་ཉི་མ་མེའི་འོད་ལྟ་བུ་དང་། ཐིག་ལེ་དང་འོང་གྱི་གོང་བུ་དང་འཇའ་ཚོན་སོགས་དང་
གཞན་ཡང་མིག་བཙུམས་ཀྱང་གསལ་པོར་མཐོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སོགས་དུ་མ་མཐོང་ཞིང་མྱོང་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཡིད་ཀྱི་གསལ་ཆ་སྤང་གཉན་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་རིག་པ་སི་ལི་ལི་འཕྲོ་བ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་ཤེས་ཤིང་། དངས་པ་གསལ་བ་གཉིད་རྨུགས་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འདུག་སྙམ་པ་སོགས་དུ་མ་འབྱུང་ངོ་། །མི་རྟོག་པ་ནི། དང་པོར་སེམས་གང་ལ་གཏད་པ་ཟིན་ཅིང་། དེ་ནས་རྣམ་རྟོགས་རགས་པ་ནུབ་ཅིང་བཞག་སར་སྡོད་པ། མཐར་རྟོག་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་སྙམ་བྱེད་པ་འབྱུང་། དེ་དག་ལ་རོ་མྱོང་ཞིང་ཆགས་ཞེན་དང་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་ན་ཉམས་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཤོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལ་ཆགས་ཞེན་སྤང་དགོས་ཏེ། །དབྱར་གྱི་ས་ལ་ཅི་ཡང་སྐྱེ། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལ་ཅི་ཡང་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ཉམས་ལ་འཆར་ཚུལ་མ་ངེས་ཤིང་དེ་ལ་ཞེན་པར་བྱ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་དག་ལ་ཆགས་ཞེན་རློམ་སེམས་མཆོག་འཛིན་
སོགས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ངང་ནས་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་གནས་པ་མེད་པ་ལོངས་སྐུ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་འདི་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
体验与证悟的区别：体验仅限于意识层面，故不稳固，如同云缝中的阳光，乐、明、无念三者有时三者俱高，有时仅一者高，有时皆不生起。若对此不执着而保持，则清除意识垢染，本初证悟自然显现。不仅如此，若体验为境与境者二元，则为体验；若显现无境，则为证悟。若由心体验，则为体验；若心本身显为其本质，则为证悟。若体验为义相，则为体验；若直接了知自相并了悟义的特性，则为证悟。若禅修者自心与所修的乐明无念空性有所体验的对象，则为体验；若禅修者与禅修无二，非意识构造与概念而是直接了知，则为证悟。此处可作一课，也可不作。
体验中也有乐明无念三种。乐有身体之乐，初与烦恼交杂，然后无烦恼之乐遍及全身，最终即使触冷热等，也生起舒适感。心之乐有心生欢喜、满足、心离一切忧苦、意识畅快清明，以及不可辨认的欣喜感生起。此时认为自己已无烦恼，是圣者，无缘无故发笑，觉得上师恩德大，没有比我更快乐的，应当放弃一切事业，只需要修法，如此放纵心思大量生起，想要跳舞，无缘无故出声，想要表达心意等。有时不想禅修和做事，觉得自己不能禅修，陷入空性恍惚，烦恼似乎增长，沉掉状态占主导，什么也不想记住，想要放弃禅修，觉得禅修无效等。
明体验中，五根明晰为心掌握的标志，眼境现为烟、灯光、蜃景、灯、月、日、火光等，以及光点、水泡团、彩虹等，甚至闭眼仍能清楚见物，也能看见和体验各种形象、声音、气味、味道和触觉。意识的明晰性则是生起一切善恶分别念，觉受清晰流动，也了知缘起一致性，清澈明晰无昏沉，觉得能知一切法等多种体验生起。
无念是：初时心于所专注处得以把握，然后粗分妄念止息并安住所安置处，最终一切分别念的造作平静。若对这些生起味着、执取、骄慢，称为"因体验而失证悟"，故应断除执着。如说："夏季土地长各种，瑜伽士体验生各种"，体验的显现方式不定，不应执着，因为经中说："若对何处有执着，则应放弃彼"，故应断除对这些的贪着、执著、自满、执为殊胜等。
从此状态中，了知心性无生为法身，无住为报身，离生灭而显现种种为化身，这三者不可分离为自性身，即了知刹那心具有四身本质。


 །ཡང་སེམས་ཀྱི་རྩལ་སྣང་འགག་མེད་འདི་སྤྲུལ་སྐུ། རིག་ཅིང་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དབྱེར་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །མདོར་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐུ་ལྔའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ནང་དུ་ལོངས་སྤྲུལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སོགས་ཀྱང་ཚང་བར་འདུས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལུས་ཡིན་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་བསམ་ཡས་ཕྱིར། །རིག་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཐག་བཅད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་ཞིང་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་
མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་ཡར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་དང་ཉམས་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བར་རེ་བ་སོགས་དང་། མར་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཤིང་ཉམས་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་དོགས་པ་སོགས་མདོར་ན་རེ་དོགས་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཐུན་རེ་བཞི་པའོ། །བསྡོམས་ན་ལོག་རྟོག་ལྔ་གསལ་བ་ལ་གཅིག་མཁས་པ་གསུམ་ལ་གཅིག་སྟེ་ཐུན་གཉིས་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ། ༈ །།ཤོར་ས་དང་གོལ་ས་བཅད་དེ་བོགས་འདོན་པ་ནི། ཤོར་ས་ལ་སྟོང་ཉིད་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་ཤོར་བ་དང་། རྒྱས་འདེབས་སུ་ཤོར་བ་དང་། གཉེན་པོར་ཤོར་བ་དང་། ལམ་དུ་ཤོར་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་སོགས་དང་ལུང་རིགས་མང་པོ་ལ་ཐོས་བསམ་དུ་མ་བྱས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་པ་བྱ་བའམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའམ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདི་ཡིན་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་དུ་སེམས་ཤིང་སྒོམ་སྟེ་བླ་མས་གདམས་ངག་བསྟན་ནས་བསྒོམ་བཅུག་པའི་དུས་སུའང་ང་རང་
གིས་སྔར་རྟོགས་པ་དེ་ལས་ཁྱད་མི་འདུག་ཟེར་དགེ་མེད་སྡིག་མེད་ར་རོག་ཕད་རོག་པའི་ནག་པོ་ཁ་འབྱམས་སུ་སོང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའམ་སྟོང་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་སྒོམ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བློས་བྱས་ནས་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་སྔར་གྱི་ལུང་རིག་གི་སྟེང་དུ་ཤེས་པ་མང་ལ་སོང་ཞིང་སྒོམ་ཉམས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་ཤོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཤེས་བྱའི་གཤིས་སུ་ཤོར་ཞེ་ན། །གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་གདོད་ནས་གནས་མོད་ཀྱང་ཡིན་སྙམ་པས་འཛིན་པ་ནི་བློས་བྱས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པས་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེར་མ་ཤོར་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེས་ན་ཡེ་ཤོར་གྱི་ཤེས་བྱ་གཤིས་ལ་མེད་པའམ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་དང་འཕྲལ་ཤོར་གོ་ཡུལ་གྱི་ཨའུ་ཁོག་སྟོང་སྐམ་པོ་དེ་གཉིས་འགག་མེད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གོ་བ་དང་ཉམས་ལེན་རྡོ་རུས་གཏུགས་པས་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་རེ་ལྔ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，心的力用显现无碍是化身，觉知明晰是报身，空性是自性身，这三者不可分离是法身。总之，显现存在轮回涅槃的一切法也都完全包含于五身或者法身中的报身、化身、自性身等，如说："因是一切法之身，因具无量胜功德，因随智慧本性故，诸救护者许为法身。"因此，应当确定为具二清净的法身之自性。
此外，一切法的自性离生灭住三相，不成立于任何处，远离有无等一切边际，应当确定此点，并应断除向上期望获得佛果和生起殊胜体验证悟，以及向下漂流轮回和担心体验证悟未在相续中生起等，总之，应当断除一切希望和忧虑。这是第六十四法会。总结来说，阐明五种错误认识为一课，三种善巧为一课，做两课也可以。
截断失误处和岔路以提升修行：关于失误处有四种：失于空性为所知之性、失于铺张、失于对治和失于道路。
第一，未对一多离等理由和众多教证理证作闻思，从名言角度上认为胜义谛或大手印或诸法实相就是"这个"，思维和修习一切法无自性的空性，在上师传授教言要求修习时，还说"我早已了悟这些，没有特别之处"，无善无恶，乱七八糟，落入黑暗混乱，认为一切只是法身或空性，没有其他法，有什么可修的，以概念安住，在前述教证理证上增加了许多知识却不生起禅修体验，这称为"失于空性为所知之性"。
为何称为失于所知之性？因为一多离等因的主要表述内容是所知之性的空性，虽然本来如此安住，但由于认为"就是这样"的执着，带有概念造作的污染，不能成为真实之道，因此不应失于此处。
因此，永失是指将所知之性不存在或不成立视为空性，暂失是指将所理解范围内的空空如也这两者，应当通过无碍世俗缘起的理解和如石骨相击般的实修来消除。这是第六十五法会。


།
༈ །།གཉིས་པ་ནི། ལུས་ངག་གི་སྒོ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ཅི་རིགས་བསྒྲུབས་ཏེ་ད་ནི་བདག་གིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམས་པས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་འཛིན་གྱི་མཚན་མར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ལུང་རིགས་ལ་སོགས་པས་གཞལ། གཞིག་འགྲེལ་བྱས་པས་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་པའམ། དངོས་པོ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཤཱུནྱ་ཏཱ་དང་སྭ་བྷཱ་ཝའི་སྔགས་སོགས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་སྟོང་པར་སྒོམ་པ་ཉི་ཚེ་བའི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའམ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་ཏེ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དང་པོར་དངོས་པོ་མཚན་མ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་རྗེས་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་སྟོང་པར་རྒྱས་བཏབ་པ། སྣང་བ་ལ་སྟོང་པས་རྒྱས་བཏབ་ནས་སྒོམ་པ་བསྐྱེད་རིམ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས། །དེ་ནས་དེ་སྟོང་པས་རྒྱས་བཏབ་སྟེ་སྟོང་པར་སོང་བར་བསམས་ཏེ་སྒོམ་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་འདེབས་སུ་ཤོར་བ་ཞེས་
བྱའོ། །དེས་ན་ནན་གྱིས་སྣང་བ་འདི་སྟོང་པར་མི་གཅོད་པར་སྣང་བ་འདི་མི་འགེགས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ན་སྟོང་བདོ་བར་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཞག་གོ །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་འདེབས་སུ་ཡེ་ཤོར་དགེ་བ་མཚན་བཅས་ལ་སྟོང་ཉིད་དམིགས་མེད་ཀྱི་རྒྱས་འདེབས་པ་དེ་དང་འཕྲལ་ཤོར་དྲེད་པོ་རྒྱས་འདེབས་ཉམས་མྱོང་ཡལ་ནས་ཡིད་སྨོན་བྱེད་པ་དེ་དང་བློ་ཆུང་སྣང་སེམས་ལ་ཆོས་སྐུའི་ལྷན་པ་གླན་པ་དེ་གསུམ་གཉེན་པོའི་རང་ཞལ་ལྟ་བ་དང་ངེས་འབྱུང་ཉམས་ལེན་གསོས་འདེབས་པ་དང་ཐ་མལ་ཤེས་པའི་རང་ངོ་བསྐྱངས་བས་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་རེ་དྲུག་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་ནི་དུག་གསུམ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཐར་པའི་སྲོག་འཕྲོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་དུ་བློས་བཅད་ནས་མ་གྲུབ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་བླ་མས་གདམས་ངག་བསྟན་ཏེ་
རང་གིས་སྟོང་ཉིད་བག་ཙམ་རྟོགས་ནས་དེ་ཉིད་གཉེན་པོར་བྱས་ཏེ་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་སོགས་སྤངས་ནས་དོན་དམ་པའམ་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུ་མཆོག་ཅིག་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་མི་རྟོག་པ་སྒོམ་པ་སོགས་ནི་སྟོང་ཉིད་གཉེན་པོར་ཤོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་སྤངས་ནས་སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མི་བྱ་བར་མཆོག་དམན་དང་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་སོགས་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་ཇི་ལྟར་ཤར་བ་དང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལ་མ་བཅོས་པར་བཞག་གོ །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་གཉེན་པོར་ཡེ་ཤོར་སྟོང་ཉིད་ལོགས་པ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་ལོགས་པ་ཞིག་འཇོམས་པར་འདོད་པ་དང་། འཕྲལ་ཤོར་ལྕགས་ཀྱུས་འགུགས་པ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་ཏེ་ཚུར་འགུགས་པ་གཉིས་སྤང་བྱའི་རང་ཞལ་ལྟ་བ་དང་གང་ཤར་རྩོལ་མེད་དུ་བལྟས་པས་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་རེ་བདུན་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ཁོ་ནས་ལམ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ལ་མི་སེམས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ལ་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་
སུ་མེད་པ་ལ་བདག་གིས་ད་ལྟ་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པ་དེས་ལམ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ནས་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ། བདག་གིས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ས་བཅུ་ལམ་ལྔ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་སྟོང་ཉིད་ལམ་དུ་ཤོར་བ་ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་རང་གི་སེམས་རྟོགས་ན་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གསར་དུ་སངས་རྒྱས་མི་འཚོལ་བར་མཉམ་ཉིད་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱ་དགོས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二，以身语门做了各种有为善业后，认为"现在我应当修持无为甚深空性义，进入三轮清净境界"，或者作为对一切白法执着实有相的对治，通过教证理证等考察，以破析解释确立为不成立，或者对非空之事物以空性(Śūnyatā)、自性(Svabhāva)等咒语使之不成立而修空，或者片面修空性，或者以三轮清净的智慧摄持，虽然使自性不成立也可以，但首先将事物执为有相，之后以空性无自性印证，以空性印证显现而修，修持生起次第等，然后以空性印证并思维它成为空性而修，这些都称为"失于空性铺张"。
因此，不要刻意将此显现判为空性，不阻碍显现，因为显现时本为空性，显空不可分离无自性，这称为"双运"而安立。因此，永失于空性铺张是指对有相善业以无缘空性印证，暂失是指傲慢印证使体验消失而仅作愿望，以及小心者在显现心上贴上法身补丁，这三种通过观照对治的本来面目、修持出离心并加以振作，以及保持平常心的本来面目来消除。这是第六十六法会。
第三，当生起三毒等恶念时，认为"这是不清净、夺取解脱命根的，应当以空性摧毁"，执着后以意识将烦恼切断为空性而修为不成立；或者上师传授教言后，自己稍微理解空性，以此为对治，断除烦恼与妄念等，认为将获得胜义或佛陀这样的殊胜果位，修持无分别以对治分别等，这称为"失于空性对治"，因此不应在断除烦恼与妄念后另寻佛果，而是不分高下、所害能害等，对任何显现与生起都不加改造而安住。因此，永失于空性对治是指认为以某种独立空性摧毁某种独立烦恼，暂失是指如钓钩般将空性作为妄念对治而引诱二者，应当通过观照所断的本来面目和无造作地观察任何所生起来消除。这是第六十七法会。
第四，仅凭空性想了解一切道而不思惟方便分，或者在空性中道与果无二的情况下，认为"我现在修空性作为道，之后将获得三身五智具足佛果"，或认为"我通过修空性将获得十地、五道、四瑜伽等果位"，这称为"失于空性道路"，应当断除。因此，若了悟自心即是法身，一切法本初任运成就为四身五智，则无需另寻佛果，应安住于大平等性中。


 །སྟོང་ཉིད་ལམ་དུ་ཡེ་ཤོར་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པ་དང་གཟོད་ཆོས་སྐུ་ཞིག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། འཕྲལ་ཤོར་གང་ཤར་གྱིས་སྒོམ་གོ་མི་ཆོད་པར་བློས་བྱས་ཀྱི་རི་མོ་བྲིས་ཏེ་སྒོམ་པ་གཉིས་འཁོར་འདས་མཉམ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བཟོ་འཕྲོ་བཅད་པས་སེལ་ལོ། །དེ་ལྟར་གཤིས་དང་རྒྱས་འདེབས་དང་གཉེན་པོ་དང་ལམ་དུ་མ་ཤོར་པར་རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་མཉམ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོར་མཉམ་པར་
བཞག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཤོར་ས་བཞིའི་སྟོང་ཉིད་བློས་བྱས་ཀྱི་སྒོམ་པ་འདི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང་ཞི་བའོ་ཞེས་བློས་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པར་མ་བྱས་ན་བྱིས་པ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་ཆེས་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བས་ལུང་དང་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་རིམ་པས་ཐབས་ཀྱིས་བཀྲ་བཀྲི་བྱས་ནས་སྒོམ་པའང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དང་དེ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དང་སྤྲོས་བཅས་རྣམས་ཀྱང་སྤྲོས་མེད་དུ་རྒྱས་བཏབ་ནས་བསྒོམ་སྟེ་རིམ་གྱིས་གོམས་སུ་འཇུག་པའང་འཐད་ལ་མཐར་ཐུག་ནི་དོར་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་བྱ་དང་། དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་བྱ་ཐོག་མར་ཚུལ་མི་མཚུངས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དར་ལ་བབ་པའི་ཁ་ཟས་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་མི་འོས་པ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་གང་ཟག་གི་བློའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་བསྒོམ་པ་གལ་ཆེའོ། །མཐར་ནི་ཤོར་ས་བཞིར་མ་ཤོར་བར་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ན་བོགས་འདོན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་ནི་ལྟ་བའི་ཤོར་ས་བཞི་བཅད་ནས་བོགས་འདོན་པ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་གི་བོགས་འདོན་ནོ། །རྒྱས་པར་བྱེད་ན་ཤོར་ས་བཞི་པོ་སོ་སོ་ལ་རེ་རེ་བྱས་པས་འདིར་ཆོས་ཐུན་རེ་བརྒྱད་པའོ། །བསྡོམས་ན་འདིར་ཤོར་ས་བཞི་པོ་བསྡོམས་པར་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཆོག་གོ། ༈ །།སྒོམ་པའི་གོལ་ས་བཅད་དེ་བོགས་འདོན་པ་ནི། ཉམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ལས་བདེ་བའི་ཉམས་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་གྱི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ཏེ། ༡ །དེ་ཉིད་བསྒོམས་ནས་ཡང་དག་པར་ཞེན་ན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཕྱིར། དེར་ཞེན་ནས་གོལ་ཡང་འདོད་ཁམས་གནས་རིགས་ཉི་ཤུ་ལས་ངན་སོང་གི་གནས་བཅུར་ནི་མི་སྐྱེའོ། ༢ །དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་ཉམས་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནའང་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་དུ་གོལ་ལོ། ༣ །དེ་ལྟར་དུ་
མི་རྟོག་པ་ལ་ཞེན་ཀྱང་གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིར་གོལ་ཞིང་། ༤ །དེ་ལའང་ཆོས་རྣམས་ཁ་དོག་དབྱིབས་མཐའ་དབུས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་དེ་ལ་ཡང་དག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གོལ་ལོ། ༥ །ཡང་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མམ་སེམས་ཡིན་སྙམ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་ཏུ་བདེན་པར་ཞེན་ན་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྐྱེའོ། ༦ །དེ་བཞིན་དུ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་ཞེན་ནའང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གོལ་ལོ། ༧ །ཡོད་པའང་མིན་མེད་པའང་མིན་སྙམ་དུ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེན་ཅིང་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྐྱེའོ། ༨ །དེས་ན་དེ་དག་ནི་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གང་ཤས་ཆེ་བའམ་མཉམ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དག་ལ་རོ་མྱོང་བ་དང་ཆགས་ཞེན་དང་བྲལ་བར་བྱས་ནས་
རང་ཞལ་མཐོང་བས་སེལ་ལོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
永失于空性道路是指修习空性而希望之后才获得法身，暂失是指认为任何显现不足以修持而画出概念图像来修习，这两种通过了知轮回涅槃平等并断除私心的造作来消除。这样不失于本性、铺张、对治和道路，而安住于自生任运平等大乐中。
那么，四种失误处的概念化空性修持是否完全不适合呢？并非如此。对于初学者，若不以"一切法本性空寂"的概念来修习，则凡夫会对空性过度恐惧而不能趋入，因此通过教证、理证等次第方便引导而修习也无妨。同样，修习业与烦恼的对治，以此为道，以无戏论印证有戏论而修习，渐次熟习也是合理的，但最终应当舍弃。因此，初学者的所修与上根者的所修最初不同，如同成人的食物不适合幼童一样。总之，应当根据个人的心智层次而修习，这至关重要。最终若能不失于四种失误处而现证见地的如实实相，将成为最殊胜的增进。这些是通过切断四种见地失误处而增进，即增进胜观。若详细解说，四种失误处各做一课，此处为第六十八法会。总结来说，四种失误处合为一课也可以。
切断修持的岔道而增进是指：乐明无念三种体验中，当乐体验为主时，若不分清有漏无漏之乐而对一般的乐以智慧观察：1. 若修持并真实执着它，将岔入欲界，因为被欲贪所缠故。即使执着而岔入，也不会生于欲界二十处中的十种恶趣。2. 同样，若一味执着明体验，则岔入色界十七处。3. 若执着无念，则岔入无色界四处。4. 其中，若以智慧观察"诸法远离色形边中等一切，如虚空"，并真实执取、执着、贪着，则岔入空无边处。5. 又如经言："善男子，此三界唯心"，若认为一切法仅是识或心，并对此真实执为谛实，则生于识无边处。6. 同样，若执着于"无所成立"的想法，也岔入无所有处。7. 若执着并执为殊胜"既非有亦非无"的想法，则生于非想非非想处。8. 因此，无论乐明无念哪种体验为主或平等，都应远离品味与执着，通过见其本来面目而消除。


 ༩ །ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སྟོང་རྐྱང་ལ་ཞེན་ན་ཐེག་དམན་དུ་གོལ་འགྲོ་ཞིང་དེ་སྤང་དགོས་ཏེ། །དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཏན་གྱི་གེགས་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དག །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གཏན་གྱི་གེགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས་དེ་ཉིད་སེལ་ལོ། ༡༠ །གཞན་ཡང་ཐབས་ཀྱི་བོགས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདོན་ན་སྦྱིན་སོགས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་ཟག་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེས་ཟིན་པར་བྱ་དགོས་སོ། ༡༡ །དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དང་ལྡན་ན་ཐབས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བོགས་འདོན་པ་ཞེས་བྱའོ། ༡༢ །སྟོང་རྐྱང་གིས་ཀྱང་ཐེག་དམན་དུ་གོལ་ཞིང་འགྲོ་དོན་རླབས་ཆེན་མི་འབྱུང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ནས་ཀྱང་གཞན་ཕན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་སྟོང་ཉིད་
སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་གཅིག་གི་བོགས་གཅིག་གིས་འདོན་པར་བྱ་དགོས་སོ། ༡༣ །ལྷག་མཐོང་མེད་པའི་ཞི་གནས་རྐྱང་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་ན་ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཚུད་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་བོགས་ལྷག་མཐོང་གིས་འདོན་པར་བྱའོ། ༡༤ །ཡང་ཞི་གནས་མེད་ན་ལྷག་མཐོང་གི་རྩལ་མི་རྫོགས་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མི་འཆར་ལ་ཞི་གནས་ཇི་ཙམ་བཟང་རིམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་ནུས་པ་ཆེ་ཞིང་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་མཐོང་གི་བོགས་གི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོན་པར་བྱ་དགོས་སོ། ༡༥ །རྣལ་འབྱོར་བཞི་པོའི་གེགས་སེལ་བོགས་འདོན་དུ་མ་བྱུང་ཡང་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་འདིར་མ་བཀོད་ཀྱང་ཟུར་དུ་གསལ་ཞིང་ཁྲིད་ཡིག་རྙིང་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ལ་ཞི་ལྷག་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྩེ་གཅིག་ལ་ཉམས་ཀྱི་བོགས་ཉམས་ཀྱིས་འདོན། སྤྲོས་བྲལ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་སྣང་བ་རྩལ་སྦྱངས་ནས་རྟོགས་པའི་བོགས་ཉམས་ཀྱིས་འདོན། རོ་གཅིག་ལ་མཉམ་ཉིད་
རྟོགས་པ་དེ་སྙིང་རྗེས་རྩལ་སྦྱངས་ནས་རྟོགས་པའི་བོགས་རྟོགས་པས་འདོན། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་རྩལ་སྦྱངས་ཤིང་སྒོ་གསུམ་ཐ་མལ་དུ་མ་ལུས་པར་ཅི་བྱེད་དགེ་བའི་ཡོ་ལང་དུ་བསྒྱུར་ནས་ཐ་མལ་ཡོན་ཏན་དུ་བོགས་འདོན་ནོ། ༡༦ །ཉོན་མོངས་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཆད་སྐྱོན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཤར་ཡང་སྤངས་བླང་མེད་པར་རང་ཞལ་བལྟས་ནས་སྐྱོན་ཡོན་ཏན་ནམ་ལྟས་ངན་གཡང་དུ་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་བོགས་འདོན་ནོ། །དེ་ལའང་དགེ་སྦྱོར་དམའ་དུས་ཉོན་མོངས་དང་ན་ཚ་དྲག་པོ་དེ་ལ་བལྟས་མ་ཐག་ཏུ་རང་དགེ་སྦྱོར་དུ་ཅུང་མི་འགྲོ། དེ་ཀའི་ཐོག་ཏུ་སྡུག་བསྲན་བསྐྱེད་གཉུགས་བསྲིངས་ནས་བསྡད་པས་རིམ་གྱིས་ལྷོད་ལྷོད་སོང་ནས་སྒོམ་ཉམས་དམའ་བ་ལ་རྗེས་མེད་དུ་སྟོང་སང་འགྲོ། མཐོ་བ་རྣམས་ལ་རང་སྒོམ་འགགས་པར་རང་སྟོང་དུ་རྗེན་ལྷང་ལྷང་ཡོང་། དེའི་ངང་ནས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་སོ་མ་ལྷུག་པ་རང་གའི་ངང་ནས་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པར་བྱའོ། ༡༧ །རྒྱས་པར་གོལ་ས་བཅད་པ་གསུམ་སོགས་བཅུ་བདུན་པོའི་དོན་ཚན་སོ་
སོས་བོགས་འདོན་ཞིང་གོལ་ས་བཅད་ལ་སྐྱོན་སེལ་དགོས་པའི་སྐྱོན་སེལ་གོལ་སའི་སྐྱོན་དེ་རྣམས་མ་བྱུང་ན་ཀ་དཔེ་མར་འདི་རྣམས་སྟོན་དགོས་པའི་ངེས་པ་རྟགས་ཅན་ནི་མེད་སྐྱོན་གང་བྱུང་དེ་ངོས་བཟུང་ལ་སྐྱོན་སེལ་གཉེན་པོ་རེ་སྟོན་ཞིང་བོགས་འདོན་རེ་དོགས་དང་གོལ་ས་བཅད་དེ་ཐུན་དུ་བསྡུ་ན་འདིར་ཆོས་ཐུན་རེ་དགུ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
又，若离大悲等善巧方便而执着于单空，则岔入小乘，应当断除，因为经中说："往生地狱，不是成佛的永久障碍；声闻和独觉，是成佛的永久障碍。"因此，应以方便善巧修习慈爱大悲和菩提心来消除这点。10. 此外，若以智慧提升方便的效果，对布施等白法若不以三轮无所执着的智慧摄持，则不会成为无漏，所以应当以此摄持。11. 同样，若方便善巧具足般若波罗蜜，则称为以方便提升智慧的效果。12. 单空也会岔入小乘，不能生起广大利他，而仅有悲心也不能成就广大利他，因此应当通过空性与悲心双运，以一种提升另一种的效果。13. 没有胜观的单纯止，仅是世间道，若生起胜观则进入解脱道，因此应在相续中生起胜观的智慧，以胜观提升止的效果。14. 同样，若无止，胜观的力用不圆满，神通变化等功德不会显现，止越好，则胜观能力越大，具足多种功德，所以也应以止提升胜观的效果。15. 虽有四瑜伽的障碍消除与提升的多种方法，但因畏惧文字冗长而此处未详述，在别处有详解，也见于旧传承教授中。这两种止观也是：一境专注的体验效果以体验提升；离戏时对空性的证悟，则通过修习显现的力用来以体验提升证悟；一味时平等性的证悟，则通过以悲心修习力用来以证悟提升；在一切威仪中修习力用，使三门不留于平常，将一切所作转为善行，从而使平常提升为功德。16. 对于烦恼、痛苦、障碍、过失等任何所显现者，无取舍地观照其本来面目，通过将过失转为功德或将恶兆转为吉祥来提升。其中，当修行低落时，对强烈的烦恼和疾病，刚一观照时，修行稍有不顺，此时培养忍耐，延长专注，随之逐渐松弛，低落的禅修体验会无痕迹地变空，高者则修持受阻时会清明空旷。从此状态中，如前所述，以自然放松的方式不造作地安住。17. 详细地说，可通过切断三种岔道等十七项各自的要点来增进效果，切断岔道消除过失是必要的。若未生起这些岔道过失，则不必一定按照示例顺序教授，应当根据所生过失而指认，并教授各种对治消除过失和增进，将希望忧虑与切断岔道汇集成课程，这是第六十九法会。
;


། ༈ །།འཕྲང་གསུམ་བསྒྲལ་ཏེ་བོགས་འདོན་པ་ལ་སྟོང་པ་དགྲར་ལངས་ནི། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྟག་དཔྱད་བཙལ་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་དགེ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། དགེ་སྡིག་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་སྤང་གཉེན་གང་ཡང་མེད་པར་བཟུང་བ་ནི་ནག་པོ་ཁ་འབྱམས་ཞེས་བྱ་བས་ལྟ་སྤྱོད་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་དགྲར་ལངས་ཀྱི་གོལ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང་། །རིག་སྔགས་ལོག་པར་
བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་སྟོང་ལྟ་ཧད་པོའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པར་རང་བཞིན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རྩལ་མདངས་འགག་མེད་འདི་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དགེ་སྡིག་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསླུ་བ་མེད་པའི་མཚང་རིག་སྟེ་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཡང་སྤྱོད་པ་ཕྲ་ཞིབ་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་སློབ་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལ་སློབ་བོ། །འོ་ན་གོང་དུ་སྤང་བླང་མེད་པར་མ་བསྟན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྤང་གཉེན་གྱི་འཛིན་པ་གྲོལ་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའམ་ལས་དང་པོ་བས་ཀྱང་སྒྲ་དྲང་ཐད་དུ་བཟུང་ནས་ནག་པོ་ཁ་འབྱམས་སུ་འགྱུར་བ་དགག་པའི་ཆེད་དོ། །ཆོས་ཐུན་བདུན་ཅུ་པའོ།། ༈ །།ཡང་སྙིང་རྗེ་དགྲར་ལངས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པས་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ་ཀྱེ་མ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་གྲོལ་བར་མ་བྱས་ན་
བདག་ཉིད་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་བསམ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོར་ནས་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་རྩ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་ཅིང་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེན་ཞེན་གྱིས་དུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དགྲར་ལངས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྙིང་རྗེ་མི་བཟོད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་ངང་ནས་རང་གི་རྟོགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་སྐྱོང་བ་ལ་ཆིག་དྲིལ་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་འདུ་འཛིའི་རྣམ་གཡེང་རྣམས་བོར་ནས་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཐུན་དོན་གཅིག་པའོ།། ༈ །།རྒྱུ་འབྲས་དགྲར་ལངས་ནི། ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་མན་ངག་ཟབ་མོ་བསྒོམས་པས་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའམ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་བྱེད་པ་མཐོང་ནས་ད་དུང་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་
ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་བསམས་ནས་སྒྲ་ཚད་བཟོ་སོགས་བྱ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞི་ལྷག་གི་རྩལ་སྦྱོང་རྣམས་དོར་བར་བྱེད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟོག་པ་དགྲར་ལངས་ཀྱི་གོལ་ས་ཞེས་བྱ་ཞིང་དེ་དག་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་སྤང་བར་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཞིང་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་རྒྱུ་འབྲས་གང་ལའང་མཆོག་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་བས་གང་ལའང་མ་ཞེན་པར་རང་གི་སེམས་མཉམ་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་ཐང་འདི་ལ་མ་བཅོས་པར་བག་ཡངས་སུ་རོལ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆིག་དྲིལ་དུ་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་རྩལ་སྦྱང་དང་བོགས་འདོན་གྱི་རིམ་པའོ། །རྒྱས་པར་དགྲར་ལངས་གསུམ་པོ་སེལ་ཆེད་སོ་སོ་ལ་ཐུན་རེ་བྱས་པས་འདིར་ཆོས་ཐུན་དོན་གཉིས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
通过超越三种险关而增进：关于空性成为敌人：观察、检查、寻求心的本性，观照其本质，见到不成立于任何处，因而认为一切法唯是空性，于是认为身语意三门的善业有何用？认为善恶和业果皆不成立，执持无有取舍，这称为"黑混乱"，是见行颠倒，称为空性成为敌人的岔道。如《中论》所言："若于空性见错误，智慧浅薄者将毁，如同错误地握蛇，或错误地修持咒语。"因此，具足智慧者应不被空见草率之过所染，虽了知自性不成立于任何处，但对无碍显现的力用光彩，了知因果、善恶缘起等世俗谛中的不欺诳性，虽证悟如虚空般平等，但行为精细善妙的缘起，学习空性与之双运，不离空性而修学见行相合的道。
那么，前面不是说无取舍吗？那是为了解除对断除与对治的执着，而这里是为了阻止世俗中或初学者按照字面意思理解而陷入黑混乱。这是第七十法会。
又，悲心成为敌人：稍得禅定之乐，对不具此乐的众生生起悲心，想"唉，若我不使这些众生解脱，仅仅自己解脱不能成就无上菩提，因此我应当为这些众生成就利益"，于是放弃自己的禅定，以勤勉从事各种有为善根，以实执使自己和一切众生劳累，这称为悲心成为敌人。虽生起难忍悲心，也应不离此而一心保持自己无垢证悟，舍弃暂时散乱，在寂静处唯一精进于修持实践。这是第七十一法会。
因果成为敌人：确立见地后修持甚深口诀，却未能确定，或见到一切都由证悟所为，认为尚需成为一切明处通达者才能见到真实义，于是确立实相义，为此我应精通一切所知，于是从事声明、因明、工巧等琐事，舍弃止观的力用修习，这称为因果分别念成为敌人的岔道。应当善加观察断除这些，专一修持空性悲心甚深双运义，则对显现存在、轮回涅槃一切法自然生起无迷惑的无垢智慧，这称为"知一解脱一切"。因此，通过了解空性悲心平等性，对因果任何方面都不应有执着的偏爱，不执着于任何，于自心平等性光明中不造作、轻松自在，一心精进。这些是修习力用和增进的次第。详细来说，为消除这三种成敌，每种各做一课，此处为第七十二法会。


 །བསྡུ་ན་དགྲར་ལངས་གསུམ་
བསྡོམས་པར་གཅིག་བྱའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་གེགས་སེལ་ལ། ནད་དང་གདོན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་སེལ་གསུམ་ལས། །དང་པོ་ནི། ནད་ཐམས་ཅད་རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་དུ་འདུ་ཞིང་དེའང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་བསྒོམས་པས་རླུང་ནད་སེལ། ལྷག་མཐོང་གི་དོན་ལ་གཙོ་བོར་ནན་ཏན་བྱས་པས་བད་མཁྲིས་ཀྱི་ནད་སེལ་ལོ། །ཡང་ན་བད་ཀན་སའི་ནད་ལྷག་མཐོང་རླུང་དང་རིག་པ་དབྱེར་མེད་པའི་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་། མཁྲིས་རླུང་གཡོ་བའི་ནད་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱི་རི་བོས་གནོན་ལ། དེར་མ་ཟད་ནད་ཐམས་ཅད་ཚ་གྲང་གཉིས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཞི་གནས་བསིལ་བའི་ཆུས་ཚ་བ་མེའི་རང་བཞིན་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་ལྷག་མཐོང་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གྲང་བ་ཆུའི་རང་བཞིན་རྣམས་སྐེམ་ཞིང་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཚ་སོགས་བྱུང་ན་ནད་དེའི་ངོ་བོ་དབྱིབས་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དབྱིབས་ཁ་དོག་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཐག་བཅད། དེས་ཀྱང་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པའི་དབང་གིས་མ་ཟློག་ན་ནད་འདི་ལྟ་བུས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་ཅིང་དེས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོ་ཆོད་དེ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་ན་རུ་སོང་ན་དགའ་བ་སྒོམ་པ་སོགས་གཏོང་ལེན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། །ནད་ཀྱང་སྐུ་བཞིར་འཁྱེར་ཏེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ། རིག་པ་ལོངས་སྐུ། སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ། དེ་གསུམ་རོ་མཉམ་པ་ཆོས་སྐུའམ། ནད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཆོས་སྐུ། གནས་པ་མེད་པ་ལོངས་སྐུ། འགག་པ་མེད་པ་སྤྲུལ་སྐུ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ་སྐུ་བཞིར་ཁྱེར་ཏེ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྩད་བཅད་དེ་ནད་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཟློག་སྒོམ་གྱི་གཏོང་ལེན་བྱས་ཏེ་ནད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ནད་སྐུ་བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་ཁྱེར་ཏེ་རང་ཞལ་ལྟ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་
ནད་སེལ་ཞིང་། མདོར་བསྡུ་ན། རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་པའི་གསུངས་ལས། ལུས་ལ་ན་ཚ་བྱུང་དུས་སུ། །སྔོན་ནས་གཞན་ལ་བརྡེག་འཚོག་གི །རྣམ་པར་སྨིན་པ་དུས་འདིར་སྨིན། །ལས་ངན་འཛད་པར་བྱེད་པ་ལ། །ནད་ལ་སྨན་པ་མི་འགུགས་ཤིང་། །གདོན་ལ་རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་པར། །ནད་ཉིད་ལམ་དུ་འཁྱེར་དགོས་པ། །ཆོས་རྗེ་བླ་མའི་གསུངས་ཡིན་པས། །ནད་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་བལྟ་བར། །སྒྲིབ་པ་དག་ཅིང་ཡོན་ཏན་སྐྱེ། །རྟོགས་པའི་བོགས་ནི་འདོན་པར་བྱེད། །ན་ཚ་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་དགའ། །ཉམས་སུ་འདི་ལྟར་ལོང་མཛོད་དང་། །ང་ཡི་ན་ཚ་འདི་ལྟ་བུས། །མནར་བའི་སེམས་ཅན་སྙིང་རེ་རྗེ། །སྙམ་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ། །ང་ཡི་ན་ཚ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །མཁའ་མཉམ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ། །ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་ཡང་གདབ། །དེ་རྗེས་ནད་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟ། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི། །ནད་ལ་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་རང་སར་གྲོལ། །ཡང་ཅིག་ན་བར་གྱུར་
པ་ན། །རྗེ་ལ་གསོལ་བ་དུངས་ཀྱིས་གདབ། །ལམ་དུ་སློངས་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །གྲོགས་སུ་འཆར་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་པའི་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གདབ། །ཡང་ཅིག་ནད་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟ། །སྔར་མ་གྲུབ་པའི་ནད་དེ་ཉིད། །ཕྱིས་ཀྱང་གྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། །མ་གྲུབ་པ་ལ་གློད་ལ་ཞོག །ནད་ཉིད་ཆོས་སྐུར་འཆར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་དུ་བྱ་ཞིང་། དེས་ཀྱང་མ་སེལ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨན་དང་མན་ངག་གེགས་སེལ་གཟིར་ལྔ་རླུང་གིས་འཆོས་པ་སོགས་མན་ངག་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་ཡང་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་དོན་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
总之，将三种成敌合为一课。第二，障碍的消除：有疾病、魔障和禅定障碍的消除三种。
第一，疾病：一切疾病汇集为风、胆、痰三种，主要修止的禅定可消除风病，主要精勤修胜观可消除痰胆之病。或者，痰土之病以胜观风与觉性不可分的风力消除；胆风动乱之病以止如山压制；不仅如此，一切病来源于寒热二种，止如清凉水可平息热病的火性，胜观如日光可干燥焚烧寒病的水性。
或者，若生起热病等，应细致观察检验此病的本质、形状、生处住处去处、形状颜色等，通过了解无自性，仅为分别所增益，丝毫不成立，确定为空性自性。若因习气力强而未能消除，则思维："无量众生受此类病所苦，愿他们的病苦皆成熟于我，以此代替众生苦，愿这些众生远离一切痛苦"，若痛苦加剧，则应修习欢喜等修持舍取的对象。
也应将病带入四身：种种显现为化身，觉知为报身，空性为自性身，三者平等为法身；或者，病无生为法身，无住为报身，无灭为化身，自性空为自性身，带入四身而修持。
如此，通过穷究病不实有，通过修习反转的舍取而压制病，以及将病带入四身和智慧的游舞而观其本面瑜伽，这三种方式消除疾病。
总之，如胜利的卓仓巴所言："身体生病时，是从前打击他人，业报此时成熟，为了消尽恶业，不召请医生，不对魔障作法事，应将病带入道路，这是法主上师所言，不视病为过失，而是净障生功德，提升证悟效果，疾病生起最欢喜，如此修行，思维：'像我这样病苦所折磨的众生真可怜'，应反复修习，'愿我此病使等虚空众生无余，远离病苦'，应反复如此发愿。然后直视疾病，形状、颜色等，病无实有，任运成就为空性，如此了知自然解脱。又，生病时，恳切向尊者祈请：'祈请加持使成为道路，加持无障无求，加持现为助伴'，应猛烈发此祈请。再次直视疾病，先前不成立的病，之后怎会成立？对无成立之处放松安住，病即现为法身"。
应如是实践，若仍未消除，则在世俗中也可按照医方口诀、障碍消除、五种压迫症由风疗愈等口诀所说而行。这是第七十三法会。


། ༈ །།གཉིས་པ་གདོན་གྱི་གེགས་སེལ་ནི། །ཇི་སྐད་དུ། རང་གི་སེམས་ནི་གེགས་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་སེམས་ནི་བདུད་ཅེས་བྱ། །བགེགས་ཀུན་རྣམ་པར་རྟོགས་ལས་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་གདོན་དུ་སྣང་བ་དེའང་རང་གི་རྣམ་རྟོག་གམ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་རང་སེམས་སུ་ཐག་བཅད། སེམས་
དེའང་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་དམ་སྐུ་བཞིར་ཁྱེར་ལ་གདོན་དེ་ཉིད་སྐུ་བཞིར་བསྒོམས་པས་སེལ་ལོ། །འདིར་ཐུན་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཆོག །བསྡུ་ན་ནད་གདོན་གཉིས་ཀྱི་གེགས་སེལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ནས་འདིར་དོན་བཞི་པ་བྱས་ཀྱང་ཡོང་།། ༈ །།གསུམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་སེལ་བ་ནི། སྒོམ་སྐྱོན་མང་པོ་ཡོང་དོན་མེད་ཅིང་སྒོམ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་བྱིང་རྒོད་གཉིས་སུ་འདུ་ཞིང་དེ་ཉིད་སེལ་ན་གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤྱོད་ལམ་ཁ་ཟས་རླུང་ལུས་གནད་སོགས་ཀྱིས་བྱིང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དང་རྒོད་ན་བྱིང་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ལ་འབད་ཅིང་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སོ་ན་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་སློབ་བོ། །ཡང་ན་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་བྱིང་རྒོད་སེལ་ན། བྱིང་ཚེ་སྤྱི་བོར་བླ་མ་འོད་དཔག་མེད་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ལ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་བསྟིམ་ལ་མོས་གུས་དུངས་དུངས་པ་རང་དང་བཅས་པས་གསོལ་བ་བཏབ། བླ་མ་ལས་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས་ནས་རང་
ལ་ཐིམ་པས་བྱིང་བའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་དུས་ཀྱི་བྱིང་བ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བྱིང་བ་གྲིབ་ཀྱིས་བྱིང་བ་རྣམ་སྨིན་གྱིས་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སངས་ཀྱིས་དག །བླ་མ་འོད་དུ་ཞུ་བ་རང་ལ་ཐིམ་པས་རང་ལུས་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ། འོད་དེའང་ནམ་མཁར་དེངས་ནས་རིག་པ་ངར་དང་བཅས་པའི་ངང་དུ་ཡེ་རེ་བཞག་པས་སེལ་ལོ། །རྒོད་པ་ལ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་སྔོན་པོ་སྙིང་པདྨ་འདབ་མ་བཞི་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དབུས་སུ་བསྒོམས། འདབ་མ་བཞི་ལ་རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་པའང་སྐུ་མདོག་དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་རང་རང་གི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཌཱ་ཀི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱི་བསྐོར་བར་བསྒོམ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་སྔོན་པོ་འཕྲོས་བླ་མ་ལ་ཟུག་པས་སྦྲའི་ཆོན་ཐག་བརྒྱངས་པ་བཞིན་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་དུ་འོད་ཟེར་གྱིས་བརྒྱངས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག །སྤྱིར་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀ་ལུས་གནད་དང་སེམས་གནད་ལ་རག་
པས་ལུས་གནད་ལེགས་པར་བཅའ་བ་གལ་ཆེ། ཡང་ན་བྱིང་རྒོད་གང་བྱུང་དེ་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ཏེ་མ་བཅོས་པར་བཞག་པས་ལེགས་པར་སེལ། ཡང་ལུས་ལ་བདེ་བ་ཤས་ཆུང་ན་བླ་མ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སུ་བསྒོམ། གསལ་བ་ཤས་ཆུང་ན་མི་བསྐྱོད་པ། མི་རྟོག་པ་ཤས་ཆུང་ན་རྣམ་སྣང་དུ་བསྒོམས་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་གསོལ་བ་བཏབ་པས་གེགས་ཐམས་ཅད་སེལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །འཆི་བའི་ཚེའང་འཆི་བ་ཉིད་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་བྱས་ཏེ་གང་ལའང་ཞེན་ཆགས་དང་རེ་དོགས་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པར་གསལ་སྟོང་དུ་བསྲེས་ན་འཆི་བ་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུའང་འགྱུར་རོ། །རྒྱས་པར་ནད་གདོན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་སེལ་སོ་སོ་ལ་དམིགས་པ་རེ་བྱས་པས་ཆོས་ཐུན་དོན་ལྔ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第二，消除魔障的障碍：如经中所言："自己的心是障碍，自己的心称为魔，一切障碍从分别生，故应断除分别。"如是，显现为魔障的也是从自己的分别念或心的幻变所生，应当确定它为自心。将此心带入明空无执着或四身，将魔障本身修为四身即可消除。此处做一课也可以。总之，将疾病和魔障两种障碍消除合在一起教授，此处可作为第七十四法会。
第三，消除禅定的障碍：修行过失虽多但无意义，一切修行过失归纳为昏沉和掉举两种，若要消除，如前所教导的那样，通过禅定、威仪、饮食、气脉要点等，若昏沉则以方法转为掉举，若掉举则以方法转为昏沉，精勤于离昏沉掉举二者，使心安住于自然状态。
或者，通过上师瑜伽消除昏沉掉举：昏沉时，观想顶上红色阿弥陀佛上师，融入传承诸上师及一切佛菩萨，以恳切虔诚的心连同自身祈请。从上师发出无量光芒融入自身，清净四种昏沉因—时间昏沉、威仪昏沉、阴影昏沉、业报昏沉等一切昏沉。上师融为光明融入自身，观想自身成为照耀一切刹土的光明团，此光明升入虚空，在具有力量的觉性中自然安住即可消除。
对于掉举，观想上师金刚萨埵，身色蓝色，住于四瓣莲花心中央；四瓣上观想与其身色相同的毗卢遮那佛等，各自被本部勇父空行、佛菩萨等围绕。从他们心间放射蓝光射入上师，如同帐篷绳索张开般光芒扩展至一切方位，在大手印境界中平等安住。
总之，昏沉掉举二者取决于身要点和心要点，正确保持身体要点极为重要。或者，对于生起的昏沉掉举，观照其本质而不造作地安住即可很好地消除。又，若身体乐感较少，则观想上师无量光；若明晰感较少，则观想不动佛；若无分别感较少，则观想毗卢遮那佛，并祈请所愿，可消除一切障碍并增长功德。
临死时，也将死亡本身作为道路的助伴，不生起对任何事物的执着贪恋和希望忧虑，融入明空，死亡也可成为道路的助伴。详细而言，对疾病、魔障、禅定障碍的消除各作一课，这是第七十五法会。


 །བསྡུ་ན་འདིར་གེགས་སེལ་རྣམས་བསྡོམས་ནས་ཐུན་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཆོག། ༈ །།གསུམ་པ་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་ཏེ། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཆོད་ལ། །རྨོངས་པས་ས་ལམ་རྩི་བ་
འཁྲུལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་གདུལ་བྱ་ལམ་ལ་བཀྲི་ཆེད་དམ་གང་ཟག་གི་བློའི་རིམ་པ་མཐོ་དམན་ལ་ཅིག་ཅར་བ་དང་ཐོད་རྒལ་བ་དང་རིམ་གྱིས་པ་སོགས་དུ་མ་འབྱུང་བ་ལས་འདིར་རིམ་གྱིས་པ་དང་གོ་བསྟུན་ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་ཚུལ་དང་གོང་འོག་གི་ས་མཚམས་སོགས་དང་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་རྣལ་འབྱོར་བཞི་པོ་རྣམས་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་རེ་རེ་ལའང་སོ་སོར་བཞི་རེ་སྦྱར་དུ་རུང་མོད། འདིར་ལམ་དང་གོ་བསྟུན་ནས་བརྗོད་ན། བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་གསུང་ལས། ཉམས་དང་རྟོགས་པ་ནོར་ར་རེ། དང་པོ་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ནི། ཤེས་པ་སིང་ངེ་བ་དེ་ངོ་བོ། མཐོ་དམན་བྱུང་ན་ད་དུང་ཉམས་ཡིན་མི་བརྟན། མཐོ་དམན་ཆུང་ན་བག་དྲག །སྤྱིར་རྩེ་གཅིག་ཙམ་ཉམས་ཡིན་རྟོགས་པ་མིན། སྤྲོས་བྲལ་ཡང་ནང་ནས་ཨེན་ཅིག་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ལ་བླ་མས་བསྟན་པ་དེ་འདི་ཡིན་
པར་བྱུང་ཨང་སྙམ་ནས་རང་སེམས་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ཉམས། ཤེས་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྷངས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། རོ་གཅིག་ནི་རང་གི་ལུས་ཕྱིའི་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཨང་སྙམ་པ་ཉམས། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་སོ་སོར་སྣང་ཡང་གཅིག་ཏུ་ལྷན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། ནན་ལྟར་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་མི་འདུག་སྙམ་པ་ཉམས། ཤེས་པ་ཁོ་རང་གིས་ཁོ་རང་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་ལྷན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། ཉམས་དང་རྟོགས་པ་གཉིས་མ་ནོར་བ་གལ་ཆེ་གསུངས། རྩེ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་རིག་པ་གསལ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བའི་ཉམས་འཆར་ཞིང་དེ་ལས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་གསུམ་ཡང་འབྱུང་ལ། དེ་ཡང་མ་གོམས་པ་དང་གོམས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུན་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་
དང་ཇི་ཙམ་འདོད་པའི་བར་དུ་གནས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །རྩེ་གཅིག་ཆུང་ངུ་ནི་སེམས་བཅས་བཅོས་མེད་པར་བཞག་ཙ་ན་མངོན་འགྱུའི་རྟོག་པ་འགགས་བདེ་གསལ་མི་རྟོགས་པར་སོང་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཟིན་འོང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པས་རེས་བསྒོམས་ཀྱང་མི་འོང་རེས་མ་བསྒོམས་ཀྱང་འོང་ངེས་གསལ་རེས་མི་གསལ། དེའི་དུས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ཐོབ་ངེས་ཤེས་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས། དེས་ཀྱང་དང་བ་འདྲེན་ནུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོ་ཙམ་དང་ལམ་གྱི་སྣ་ཙམ་ཡིན། རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་འདི་རྣམས་དཔེར་ན་ཚེས་གཅིག་གི་ཟླ་བ་ཟུར་ཙམ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་སེམས་མ་བཅོས་པར་བཞག་པས་བདེ་སིང་ངེ་བར་གནས་ཏེ་བཤིགས་མི་འདོད་པ་འབྱུང་བས་དེ་མ་བཤིག་ན་སྒོམ་དོན་མཐུན་མི་སྐྱེ་བས་བཤིག་སྟེ་རྟོག་པ་མི་འགེགས་པར་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་རང་བཞིན་མེད་པར་རང་ངོ་ཤེས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
总之，此处可将诸障碍消除合并为一课也可以。第三，道路行进方式：一般而言，大手印不依赖于次第行道的勤勉，如章仁波切所言："大手印一次成就，愚者计算地道是错误的。"然而，为了暂时引导所化众生入道，或根据个人心智高低差别，有顿悟者、超越者、次第者等多种情况，此处无妨依照次第者解说行道方式，故以四种瑜伽方式解说从低到高的道路行进方式、上下界限以及道路现证方式。
详细区分，四种瑜伽可分别应用于基、道、果三者的每一方面，此处根据道路进行解说。如噶举派先师所言："体验与证悟切勿混淆。首先，一境专注的体验是：心识寂静不动是其本质，若有高低起伏，仍属不稳固的体验；高低变化较小则较为稳固。总之，仅有一境专注是体验而非证悟。离戏时，内心稍许了知无生，认为'这就是上师所指示的'，这种了解自心是体验；心自身豁然证悟自身无自性，那是证悟。一味时，认为自己的身体、外在显现和自心三者是无自性的，这是体验；外在显现如镜中影像，虽各别显现却同时了悟为一体，那是证悟。无修时，认为'没有所修和能修'，这是体验；心自身豁然证悟超越能修所修，那是证悟。体验与证悟二者不可混淆，这很重要。"
一境专注瑜伽是指：见到心之本质明晰的瑜伽士，其心一境专注安住，呈现觉性明晰寂静的体验，并从中生起乐、明、无念三种体验。因为未熟习、已熟习和极熟习的差别，而有小、中、大三种，即指短暂、较长和随意持续的时间差异。
小一境专注是：当心无造作安置时，显现的分别念停止，转为乐明无念，心达到一境专注。因未获得禅定自在，有时修也不现，有时不修也现，有时清晰有时不清晰。此时未得证悟，未生大定解，但能引生净信，仅是智慧的开端和道路的起点。这些一境专注体验如同初一月亮，仅见一角，当心无造作安住时会处于寂静安乐，不愿打破这种状态，但若不打破则无法生起符合修持的意义，因此应打破，不阻碍念头，而是对任何所生念头了知其无自性，确定其本面。
;


 །དེའང་རྩེ་གཅིག་ཆུང་ངུའི་དུས་སེམས་གསལ་སྟོང་དང་བདེ་ཉམས་དང་བཅས་པའི་ངེས་བཟུང་ཅན་ཡོད་པ་དེའི་ངང་ནས་རྣམ་
རྟོག་ཤར་ཚེ་རང་དངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྒོམ་ཡིན་སྙམ་པའི་བློས་བྱས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཀྱང་འོང་། རྗེས་སྣང་དུ་ཨ་འཐས་ཀྱི་དྲན་པ་བྱ་བ་འོང་བས་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པའི་སྣང་བ་ཕལ་ཆེར་ཨ་འཐས་སུ་འཆར། དྲན་པས་ནམ་ཟིན་ཉམས་དང་བཅས་ཏེ་སྟོང་པ་དང་སེམས་སྣང་ཡིན་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་དང་རྨི་ལམ་སྔར་ལས་གསལ་དངས་ཐོན་ཙམ་མ་གཏོགས་ཁྱད་ཆེར་མི་འབྱུང་། རེས་སྒོམ་མི་ཡོང་བ་འདྲ་སྙམ་པའི་མཉམ་པར་འཇོག་དཀའ་བ་དང་འཕེལ་འགྲིབ་ཆེ་ཞིང་མོས་གུས་དག་སྣང་སྙིང་རྗེ་ཆེར་འགྲོ། ཆོས་ཐུན་དོན་དྲུག་པའོ།། ༈ །།འབྲིང་པོ་ནི་རེས་མ་བསྒོམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་འགྲོ་ཞིང་བསྒོམས་པའི་ཚེ་བརྟན་པོར་འོང་བ་སྟེ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྦྱངས་པའི་དངས་ཆ་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོན་ཏན་དུ་མ་སྟོན་ནུས་པ་སྟེ་ཉམས་དེའི་ངང་ནས་རྣམ་རྟོག་སྔར་བས་འཆར་བ་ཉུང་ཞིང་གང་ཤར་དེ་རང་དངས་སུ་འགྲོ། རྗེས་སྣང་དུ་གསལ་སྟོང་གི་ཉམས་དང་བཅས་པའི་སྣང་བ་གུ་ཡངས་པ་ནམ་དྲན་སྒོམ་དུ་འཆར། རེས་
ཨ་འཐས་སུ་འཆར། རྨི་ལམ་སྔར་བས་གྲངས་ཉུང་དུ་འགྲོ། ཉམས་དེས་རེས་སླེབ་རེས་མི་སླེབ་སྒོམ་ལ་བྲོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོང་ངོ་། །ཆོས་ཐུན་དོན་བདུན་པའོ།། ༈ །།རྩེ་གཅིག་ཆེན་པོ་ནི་མཉམ་རྗེས་དང་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ཉིན་མཚན་འཁོར་ཡུག་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གསལ་སྟོང་གི་ངང་ལ་ཆལ་གྱིས་འགྲོ། གསལ་སྟོང་བདེ་ཉམས་དང་བཅས་པའི་ཉམས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཆར་ཞིང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་སྣང་དང་རྨི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངང་དུ་སོང་། སེམས་ཉིད་བདེ་སྟོང་རིག་སྟོང་སྣང་སྟོང་གསལ་སྟོང་སོགས་སྟོང་ཉམས་དང་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་མང་པོ་གཙོ་བོར་འཆར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་འདི་བས་བཟང་བའི་སྒོམ་མེད་པས་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པ་འབྱུང་ཡང་ཉམས་རྟོགས་དེ་དག་ལ་མ་ཞེན་པར་རྣམ་རྟོག་གསལ་སྟོང་དང་སྣང་བ་སྣང་སྟོང་དུ་རྟོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སེམས་སེམས་སྐྱེ་མེད་རང་གྲོལ་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་དྲན་པ་རྙེད་ཅིང་མངོན་འགྱུའི་རྟོགས་པ་འགགས་ཤིང་བླ་
མ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ། གསལ་སྟོང་དེའི་ངང་ལ་ཉིན་མཚན་འཁོར་ཡུག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་ལོག་རྟོག་མེད་ལ་ངོ་བོ་མཐོང་ནས་བསྒོམ་དུ་མེད་པར་སོང་ན་རྩེ་གཅིག་གི་རྩལ་རྫོགས་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་ནས་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་། །འདིའི་སྤང་བྱ་ནི་འདོད་ཡོན་ལྔ་ཡིན་པས་ཚེ་འདི་ལ་ཞེན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེན་པ་སོགས་སྤངས་ཏེ་གཙང་སྦྲ་དང་ལྡན་པས་དབེན་པར་གནས་པར་བྱ་དགོས་ལ། འདིའི་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གནས་མི་གནས་ཀྱིས་འབྱེད་དེ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་དེ་མཉམ་བཞག །དེ་ལ་མི་གནས་ན་རྗེས་ཐོབ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་དོན་བརྒྱད་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་སྤྲོས་བྲལ་ནི། དེ་ཡང་གནས་ཐོག་ཏུ་བདེ་ན་རྩེ་གཅིག་ཡིན་ལ་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་དེ་ལ་མ་ཞེན་པར་བསྐྱངས་པས་ཇི་ཞིག་ན་སྒོམ་དྲན་འཛིན་གྱི་རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གནས་འགྱུ་གཉིས་དང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་འགག་
གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བཅོས་མིན་དུ་གོ །

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
在小一境专注时，有明空和乐体验的确定把握，从此状态中生起分别念时会自然消散，并生起"这是禅修"的念想和确信。后期体验中会有粘着的忆念，大多会呈现带有喜悦的粘着显现。当被忆念所把握时，伴随体验，有着"空性"和"心的显现"的执取方式，梦境比以前略微清晰而已，没有大的改变。有时会认为"似乎无法修行"，难以保持平等安置，起伏较大，而虔诚、净观和悲心会增强。这是第七十六法会。
中等一境专注是：即使不修习也能进入那个禅定，修习时会更稳固，即乐明无念的禅定，通过纯净的修习，能够显现有漏神通、变化等多种功德。在这种体验中，分别念比以前少，任何生起的分别念都自然消散。后期体验中会伴随明空体验，显现更宽广，只要一想起就呈现为禅修，有时呈现粘着，梦境比以前减少，这种体验时现时隐，对禅修有极大的欣乐。这是第七十七法会。
大一境专注是：在等持和后得以及四种威仪中，昼夜轮转不间断地进入明空状态。明空伴随乐体验的体验不间断地显现，一切分别念、后期体验和所有梦境都融入其中。心性乐空、觉空、显空、明空等空性体验，以及一切如梦如幻的诸多体验主要显现。出现多种有漏功德，认为"没有比这更好的禅修，是否为大无修？"虽如是想，但不执着于这些体验和证悟，了解分别念为明空、显现为显空，对"一切是心，心无生自解脱"生起确信和忆念，现行的分别念停止，对上师生起佛陀的认知。明空状态中昼夜轮转不间断，厌离轮回，无颠倒，见到本性后变得无可修，这是一境专注圆满力用、功德生起和见到本质，应精进修持直到如此境界生起。此时的所断是五种欲望，应舍弃此生执着、受用执着、禅定执着等，保持清净而住于寂静处。此处等持与后得的区别是依住与不住来分：安住于乐明无念为等持，不住于其中为后得。这是第七十八法会。
第二，离戏：若在此境界中安住则为一境专注，对一境专注的体验不执着而保持，到某时不依赖于修持、忆念、执持的勤勉，了悟住处与转变二者与心的本质为俱生智慧，分别念超越生住灭三者的自性，无造作地了解一切法离戏。
;


ཉམས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་སོང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཤུན་པ་བཤུས་པའམ་གཏེར་རྙེད་པ་ལྟར་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྗེན་ལྷང་གིས་རྟོགས། སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདུག་པ་དང་པོ་ནས་ངོ་ཤེས་ཐང་བ་ལ་སྙམ་པ་དང་ཉམས་ལའང་འཕེལ་འགྲིབ་ཆེར་མི་འབྱུང་གལ་ཏེ་བྱུང་ཡང་དགའ་སྡུག་མེད། ཕྱིའི་སྣང་བ་ལ་སེམས་བཏད་ན་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར། ཡང་སྟོང་པར་འགྲོ་མ་སོང་ཡང་འགལ་བ་མེད། དེ་ནི་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་དང་བྲལ་བར་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་ཆུད་དེ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བས་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུར་འཆར། སྣང་བ་ཡང་རང་གི་སེམས་སུ་རྟོགས། སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུར་ཤེས། ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད་ཤས་ཆེ་བས་སྣང་བ་འདི་ཡང་སྟོང་པ་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཏུ་གཤིས་བྱེད་ཅིང་སྟོང་ཐོག་ཏུ་
བདེ། །རྒྱུ་འབྲས་དང་སྟོང་པ་ཤས་ཆེར་རྟོགས་པ་ནི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སྣང་སེམས་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱང་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པའི་འཁྲིས་ཤིག་ཞུགས་ཤིང་དེ་དང་མ་བྲལ་བས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཤན་ཆེར་མ་ཕྱེད། རྗེས་ཤེས་སུ་དྲན་པས་མ་ཟིན་པའི་དུས་དགྲ་གཉེན་དུ་འཛིན་པ་མ་འགགས་ཤིང་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཆོད་པས་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་གང་ཤར་ལ་ལེགས་པར་འཛིན་པར་ཆགས། མི་ལེགས་པར་འཛིན་པ་སྡང་། རྨོངས་སེ་འདུག་པ་གཏི་མུག་པ་ཡིན་པས་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་གི་འཛིན་པ་འབྱུང་སྟེ། ཕྱག་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་བྲལ་ན་མི་དགེ་བ། མ་བྲལ་ན་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་ལུང་མ་བསྟན་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་ཆེར་མི་འབྱུང་བར་གསུངས། གཉིད་དང་རྨི་ལམ་ཡང་འཁྲུལ་ཤས་ཆེ་ཙམ་ཡོང་། དགེ་སྦྱོར་ལ་མཐོ་དམན་ཅུང་ཟད་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐུན་དོན་དགུ་པའོ།། ༈ །།སྤྲོས་བྲལ་འབྲིང་ནི་སྔར་
སེམས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་མྱོང་ཚོར་རགས་པ་དང་སྟོང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་རགས་པ་དེ་དག་ནས། དགའ་ཚོར་རམ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་དུ་ལྷང་སོང་། སྣང་སྟོང་གི་འཛིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་རང་སར་རང་ངོ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ཆོག །ད་དུང་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་ཅུང་ཟད་འཕྲིག་མ་ཚུད་པས་སྣང་ཐོག་ཏུ་ཅུང་མི་བདེ། སྣང་བ་འདི་གང་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་སྣང་བ་འདི་འགགས་ཏེ་གཏན་བྲལ་དུ་མ་སོང་སྙམ་པ་སོགས་རེ་དོགས་ཕྲན་བུ་ཡོང་། རྗེས་ཤེས་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཚེ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། དེའི་རྗེས་ཤེས་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཟེར། མཉམ་གཞག་ངོ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལ་རྩོལ་མེད་དུ་གནས་པ་དེའོ། །ཆོས་ཐུན་བརྒྱད་ཅུ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
一切体验成为无对境的空性，觉性的本质如剥皮或发现宝藏般，无戏论地清晰证悟。感觉获得心的自在，认为就是这个，从一开始就了知感到遗憾，体验中也无大增减，即使有变化也不喜不忧。若专注于外在显现，一切显现如幻，或者变为空，或者不变为空都无矛盾。这是显现不确定，生起离开增益的确信，认为"确实如此"的证悟，止观双运，分别念的相自然解脱，分别念显为法身。显现也了知为自心，心性知为法身。见地空性比重大，认为此显现也是空无不成立，于空上安乐。了解因果和空性的比重较大，这称为离戏瑜伽，也有小中大三种。
第一，虽然了知显现、心和觉性的本质离生灭，但空性方面执着确信的痕迹未离，未能明确区分体验和证悟。在后得智中，当不为忆念所摄时，对敌友的执着未停，对境上的执着未断，因此对六识任何显现，执着为好的则贪，执着为不好的则嗔，执着为迷糊则痴，故生起善或不善的执着。若离开大手印的修持则不善，不离则为善，因此此处所说的无记在见真谛时少有。睡眠和梦境仍有较多迷乱，修行有些高低起伏。这是第七十九法会。
中等离戏是：从前述心离生住灭的粗大体验感受和粗大空执染污中，离开喜悦感或执着，平常心无对境地清净，显空执着、烦恼和一切分别念无基无根，仅需自己认识其本面即可。尚未完全掌握外境，于显现中稍不安，思维："此显现从何而来？虽是空性，但此显现未消失、未完全消逝"等，有些希望忧虑。在后得智和梦中时有各种迷乱与不迷乱。其后得智是指认识它，等持是在认识的状态中无勤住于其中。这是第八十法会。
;


། ༈ །།སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་དེ་སྣང་བ་རང་སེམས་སུ་ཤེས། སེམས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡུལ་དམིགས་གཏད་དང་བྲལ་ཞིང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་བདེ་ཆམ་གྱིས་རྟོགས། སྔར་
སྣང་ཐོག་ཏུ་མ་བདེ་རིག་ཐོག་ཏུ་བདེ་ཉམས་ལེན་རིག་ཐོག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ། འདིར་སྣང་བ་སེམས་སུ་ཤེས་སེམས་སྟོང་པར་ཤེས་སྣང་བས་སྟོང་པའི་གོ་ཆོད་སྟོང་པ་ལ་སྒོམ་གྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་སྟོང་ཐོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའམ་མ་གྲུབ་པ་འདི་ལ་ད་ལྟར་གྱི་སྣང་ཐོག་སོ་མ་ཉམས་པ་འདི་ཅུང་མི་བདེ། སྣང་བ་འདི་གཞི་མེད་འཁྲུལ་སྣང་དུ་འདོད་པ་འབྱུང་། འདིའི་སྐབས་སུ་ཉིན་པར་སྒོམ་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་དུ་འཛིན་པ་དེ་ལ་རྗེས་ཤེས་སུ་འཁྲུལ་པ་དང་རྟོགས་པ་དུ་མ་རེ་འཆར། དེ་འབྱུང་བའང་གཉིད་ཀྱིས་དྲན་འདུན་ཉམས་པས་ལན་པ་ཡིན། ཡུལ་རྐྱེན་དྲག་པོས་དཀྲུགས་པའི་དུས་སུའང་རྗེས་ཤེས་སུ་ཅུང་ཟད་འགྲོ་བའང་འབྱུང་འདི་ཡན་ཆད་ལ་སྒོམ་སྐྱེས་བདག་པོ་མེད་པར་མ་སོང་ན་དུས་ཀུན་ཏུ་འབྲལ་མེད་དུ་ཡོང་། དྲན་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མི་ཡོང་བར་བཟུང་དྲན་ལ་ཅུང་ཟད་ལྟོས་པས་དྲན་པ་གལ་ཆེ། སྤྲོས་བྲལ་མཉམ་རྗེས་དྲན་པས་འབྱེད། སྤྲོས་བྲལ་དང་འཁོར་འདས་ཀྱི་བར་ན་དྲན་མ་དྲན་ལས་མེད། གདམས་ངག་གི་
གཙོ་བོ་དྲན་པ་ཡིན། གང་ཤར་ལ་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་ན་ཞེ་སྡང་ཀར་རེ་བའང་རང་སྟོང་ཡིན། ངོ་མ་ཤེས་ཤིང་འཛིན་པ་ཞུགས་ན་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མ་རིག་པ་ཡིན། དེ་ངོ་ཤེས་དང་མ་བྲལ་ཚེ་ཉོན་མོངས་སུ་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་མེད་ཀྱང་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་བྱར་མེད་དེ་དེའི་རྟགས་སུ་གང་ཤར་ལས་སྟོང་པ་ལོགས་སུ་འཚོལ་བའི་བློ་མི་སྐྱེ། རྟོག་པ་དག་པའི་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པའི་འཆར་སྒོ་དངས་སིང་ངེ་བ་དེའི་ངང་དུ་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་མི་ཡོང་བས་བཟུང་དྲན་ལ་བལྟོས་རིང་རྟོག་པ་རེ་ལ་དྲན་པ་རེས་ཟིན་པའང་དཀའ། དེས་ན་དྲན་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྟེན། ཉིན་པར་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར་གྱུར་ན་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་བློ་འདས་སུ་མཐོང་། འཇིག་རྟེན་བློས་ཐེངས་གཞན་ལ་ཕྲག་མི་དོག་མངོན་ཤེས་སོགས་དུ་མའི་ཡོན་ཏན་འཆར་རྗེས་ཐོབ་སྣང་བ་སྒྱུ་མར་འཆར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་རེ་དོགས་དང་བྲལ་འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཆོད། མཐོང་སྤང་
བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྤངས་འཁོར་བར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་མ་གཏོགས་སྲིད་པར་ལས་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་ན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་མཐོང་ཞིང་རྩལ་རྫོགས་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་དང་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཡིན། འདིར་ཡང་ཞེན་པ་གསུམ་བཏང་སྟེ་དབེན་པ་དང་འདག་སྦྱར་དགོན་པ་བསྟེན་པ་དང་སྨྲ་བཅད་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་གྱ་གཅིག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
大离戏是：对内外一切法断除增益，了知显现为自心，心的显现无自性，离开对境所缘执着，如虚空中心豁然了悟。以前在显现上不安，在觉性上安乐，实践在觉性上进行；在此处了知显现为心，了知心为空，显现满足空性的功能，以空性为修行主要内容，于空性上断除增益，因此一切法无自性或不成立，对现在这种未损坏的原始显现稍不安。认为此显现是无根基的迷乱显现。
在这个阶段，白天修行不间断，夜晚在梦中保持执持，这被称为后得智，其中显现各种迷乱和证悟。这种情况发生是因为睡眠使忆念减弱。当被强烈外境干扰时，也会稍微进入后得智。此前若未达到修行无主任运状态，则会时时不离。因为忆念不会不间断产生，稍微依赖于持忆，所以忆念很重要。离戏的等持与后得由忆念区分。离戏与轮涅之间仅有忆与不忆的差别。教言的主要是忆念。若对任何生起无执着，即使是清晰的嗔怒也是自空。若不了知并带有执着，即使表面上无烦恼和分别念，也是无明。若不离开了知，虽然显为烦恼不间断，但无可取舍，其征兆是不会生起在生起之外另外寻找空性的心。
清净分别念后智慧显现清净明朗的状态不会一直持续，因此依赖持忆期间，难以对每一个念头都以忆念把握。因此应保持不间断的忆念。当白天的外缘不能损害时，称为了悟大离戏。
了悟心的本质离生灭，见到超越意识的境界。世间心完全满足，不嫉妒他人，显现神通等诸多功德，后得显现如幻，了悟菩提心的自性，远离希望忧虑，断除执着的根本，断除八十二种见所断，不再返回轮回，除了愿力之外不会因业力而生于有中，这称为见到离戏的本质，圆满力用及生起功德。
一境专注与离戏的差别在于是否了悟分别念为法身。在此也应舍弃三种执着，住于寂静处，依止净修寺院和守默。这是第八十一法会。


། ༈ །།གསུམ་པ་རོ་གཅིག་ནི། སྔར་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའམ་སྟོང་ཐོག་ཏུ་བདེ། གང་ཤར་གྱི་རྣམ་རྟོག་སོ་མའམ་སྣང་ཐོག་ཏུ་ཅུང་མི་བདེ་བ་དེ་དག་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འདྲེས་ཞེས་པ་དེ་ཡོང་བ་ཡིན། དེའི་དོན་ཡང་མ་འགགས་པའི་སྣང་བ་སོ་མ་འདི་ལ་སྣང་བར་འཛིན་པའི་དངོས་འཛིན་ཀྱང་མེད། སྟོང་པར་ཞེན་པའི་སྟོང་ཞེན་ཀྱང་མེད། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་རང་གི་བློས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒོམ་པའམ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་གྲུབ། བློས་གཞལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྣང་མི་སྣང་སྟོང་མི་སྟོང་སྣང་
དམིགས་སྟོང་པ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སོགས་མདོར་ན་བདེ་སྡུག་སོགས་གཉིས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པར་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར། གང་ཤར་གྱི་སྣང་བ་སོ་མ་རྟོག་པ་སོ་མ་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ། རང་རིག་རང་གསལ་རྩོལ་མེད་ཡང་དག་གི་དྲན་པས་སེམས་དང་དྲན་པ་སྣང་བ་གསུམ་མེ་དང་ཚ་བ་བཞན་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མངོན་དུ་གྱུར་སྣང་ཐོག་ཏུའང་བདེ་བ་ནི་རོ་གཅིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ། དེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་སྟོང་མི་སྟོང་མེད་པར་གང་ཤར་གྱི་ཤེས་པ་སོ་མ་དེ་ཀས་ཆོག །ཆོས་སུ་རྟོགས། སྣང་སྟོང་གང་རུང་རེའི་ཐོག་ཏུ་ཡང་ལམ་གྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཚང་བར་རྟོགས་ཀྱང་ལུས་སྣང་སེམས་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་རེས་སེམས་སུ་ངེས་པ་ཙུག་ཡོང་། དེར་མྱོང་རྒྱུ་དང་འཛིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཅུང་ཟད་ཡོད།
རྗེས་ཤེས་སུ་ས་སོགས་སྲ་འཐས་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་ཡུལ་རྐྱེན་དྲག་པོས་དཀྲུགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལ་དགེ་སྦྱོར་དུ་མི་བདེ་བ་དང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་དུ་མ་རེ་ཡོད་པ་དང་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་ངོ་ལྐོག་ཅུང་མི་ཐུབ་པ་འདྲ་བའང་འབྱུང་། རྗེས་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་ཞིང་རྨི་ལམ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་འཛིན་པ་དུ་མ་རེ་འབྱུང་། རེས་ལུས་སྣང་སེམས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་ཉམས་ཀྱང་འབྱུང་། རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྩི་འཇོག་དང་མོས་གུས་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་འདྲ་ཡང་སྲིད་པས་དེར་མ་སོང་བར་བྱ། ཆོས་ཐུན་གྱ་གཉིས་པའོ།། ༈ །།རོ་གཅིག་འབྲིང་ནི་སྔར་གྱི་མྱོང་བ་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པའི་ཆ་གཅིག་འདྲེ་བས་དེ་དག་ནས་བེམ་པོ་ཕྱིར་མ་ལུས། རིག་པ་ནང་དུ་མ་ལུས་སྣང་སེམས་ཟུང་འཇུག་གཅིག་ཏུ་ཀྲོང་ངེ་བ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་རྦད་ཀྱིས་ཆོད། འཛིན་པ་དེའང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལས་འདིར་གཟུང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གཉུག་མ་རང་གསལ་དུ་ཤར་བས་དེ་མེད་ཙ་ན་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ། འཛིན་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་བའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་གྲོགས་སུ་
ཐམས་ཅད་འཆར། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་རྣམས་མི་རྟོག་པར་འཆར་བས་གཟུང་འཛིན་དེ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར། རོ་གཅིག་ཆུང་ངུ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་མྱོང་བ་བརྟན་དུ་སོང་བ་ཡིན། ལུས་སྣང་སེམས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ཉམས་འབྱུང་། རྗེས་ཤེས་དང་རྨི་ལམ་ཡང་སྔར་བས་འཁྲུལ་པ་ཆུང་ཞིང་ཨ་འཐས་ཀྱི་འཛིན་པ་ཡང་ཆེར་མི་ཡོང་། འོན་ཀྱང་རྨི་ལམ་མམ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་རུང་ཡང་དག་གི་དྲན་པས་ཡེངས་མ་ཡེངས་སུ་འཛིན་པའི་གཉིས་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ཡད་ཡུད་ཡོང་བ་ཡིན། གཟུང་དྲན་དང་ཡང་དག་གི་དྲན་པའི་ཁྱད་པར་ཡེངས་དུས་སུ་ཡེངས་འདུག་སྙམ་པའི་རྗེས་ལ་དགེ་སྦྱོར་རྒྱུད་ཐོག་ཏུ་ཡེར་ཡོང་བ་དེ་གཟུང་དྲན་ཡིན་ཞིང་སྔར་འཛིན་པ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཡིན། རྟོག་འཛིན་དེ་མེད་པར་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྟེང་དུ་ཡེར་ཡོང་བ་དེ་རྟོགས་ཆོས་ཡང་དག་གི་དྲན་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་སྔར་ངེས་ཤེས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ཀྱང་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཡིན། ཆོས་ཐུན་གྱ་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第三，一味：从前离戏阶段一切法无自性或于空上安乐，但对于任何生起的原始分别念或显现上稍不安，到达所谓"轮涅二者混合"的境界。其意义是：对未止息的原始显现既无执为显现的实执，也无执着空性的空执。外在显现不是由自己的心观修为无自性或任何显现为二的法都不成立。不仅是心识测量，而是显现与不显现、空与不空、显现所缘与空性、生圆次第、世俗谛与胜义谛、轮回与涅槃等，总之，乐苦等一切二摄法都了知为无差别、不二、双运、一味，显现为俱生智慧。对任何生起的原始显现、原始分别念离开取舍，自明自觉，无勤真实忆念使心、忆念和显现三者如火与热、弓与因果缘起一样显现，在显现上也感到安乐，这称为一味瑜伽。
一味也有小中大三种。第一，显空不二融合，了知一切为本然自性，无空不空，仅凭任何生起的原始觉知即可，了知为法。虽然在显空任一上了知完整道法，但身显心三者不可分，有时确定为心的感觉会出现。有少许体验和执持的确信。
在后得中，地等显现为坚实，强烈外境干扰下的六识显现不易转为修行，有许多能取所取显现，对于修法稍不能保持公开和隐秘一致。后期显现如幻，梦中也有多种迷乱和执持。有时出现身显心三者不可分的体验。也可能对因果重视较小，虔诚和悲心减弱，应避免这种情况。这是第八十二法会。
中等一味是：从前述体验确信的执持方面融合，使物质不留于外，觉性不留于内，显心双运成为一体，根除能取所取的根本。执持依靠对境而生，此处所取对境全部显为本然自明，它不存在时离开能取的觉知。执持于对境上显现的觉知一体中，一切显现为友伴。色等对境无分别显现，因此能取所取显于对境上。小一味和双运本质无差别，但体验已变稳固。生起身显心三者融为一体的体验。后得和梦境比之前迷乱更小，粘着的执持也不太生起。
然而，在梦中或其他时候，真实忆念会有迷失与不迷失的能所二显如幻般偶尔显现。持忆和真实忆念的区别是：迷失时想"已经迷失"，之后修行在相续中生起，这是持忆，表明先前有执持；无分别执持，仅靠忆念即在修持上生起，这是证法真实忆念，表明虽先前无确信却无执持。这是第八十三法会。
;


། ༈ །།རོ་གཅིག་
ཆེན་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་རྟོགས། སྣང་སེམས་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཤིང་སྔར་གྱི་དེ་ཀ་མྱོང་བ་བརྟན་དུ་སོང་ནས་སྣང་བ་མ་འགགས་པ་འདི་ལ་བདེན་འཛིན་དག་པས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིན་མཚན་འཁོར་མར་འབྱུང་། མི་རྟོག་པའི་འཆར་སྒོ་གསལ་ཙམ་གྱི་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་མྱོང་ཚོར་ཅུང་ཟད་རེ་འབྱུང་། འཛིན་མེད་ཀྱི་གསལ་སྣང་མི་འགགས། རེས་འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་སྣང་ཚད་རྟོགས་པ་དེའི་ངོ་བོར་ཤར་ནས་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད། ངོས་འཛིན་མེད་པའི་རྗེས་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད། དེའང་སྒྱུ་མ་མཁན་པོའི་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ་མེད་པར་ཤེས་བཞིན་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་མི་འགགས། འཛིན་མེད་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཀྱང་འལ་འོལ་ཙམ་འབྱུང་རེས་རྨི་ལམ་མི་འབྱུང་བའང་ཡོད། འདིའི་གཉིས་སྣང་ནི་འཆར་སྒོ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཉམས་ལེན་གྱི་ངང་དུ་དག་པའི་མདངས་སམ་གསལ་སྣང་ངམ་སྟོང་སྣང་དུ་ཡད་ཡུད་འབྱུང་བ་དེ་ལ་རོ་གཅིག་གི་རྗེས་སྟོང་པར་འཆར་བ་ཟེར། དོན་ལ་སྤང་བྱའི་ལྷག་
རོལ་ཡིན་པས་སྒོམ་གྱི་མྱོང་ཚོར་ཡོད་རིང་ལ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་གཞན་ཞིག་ཤུགས་ལ་ཡོང་བས་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་མ་དག་པ་ཡིན་ཡང་མི་རྟོག་པའི་འཆར་སྒོ་འགའ་ཞིག་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའམ་རང་རྩལ་དུ་མ་ཤར་བས་དྲན་པས་ཡེངས་མ་ཡེངས་སུ་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་འཆར་སྒོ་རྐྱང་པ་མི་བདེ་བར་གསལ་ཙམ་གྱི་མྱོང་ཚོར་དམ་དུ་ུམ་འབྱུང་སྟེ་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་ཡིན། དེ་ཡོད་རིང་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཤུགས་ལ་འབྱུང་བས་རོ་གཅིག་ཆེན་པོའི་སྒྱུ་མ་ཕྲ་མོ་དེ་ལ་ཟེར། དེས་ན་གང་ཤར་གྱི་སྣང་བ་ལ་སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་མེད་ཅིང་མཉམ་ཉིད་གཉུག་མ་ཡུལ་མེད་གསལ་སྟོང་དུ་རང་ངོ་ཤེས། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས་རྟེན་འབྲེལ་མཐའ་དག་འཆར། སྣང་ཐོག་ཏུ་བདེ་ན་རོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་མཐོང་ཞིང་རྩལ་རྫོགས་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྲོས་བྲལ་དང་རོ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་སྣང་བ་སྒོམ་དུ་ཤར་མ་ཤར་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་དྲན་
ལ་ལྟོས་མི་ལྟོས་དང་སྣང་བ་རང་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྣང་བ་སྒོམ་དུ་ཤར་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད། རྩོལ་མེད་ཟེར་ཡང་སྒོམ་མེད་ལ་ལྟོས་པའི་རྩོལ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོང་། སྤྲོས་བྲལ་ནས་གཟུང་འཛིན་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ཞི་ཞིང་འདིར་རྗེས་ཀྱི་དུས་སུའང་ཞི་བ་ཡིན། འདིའི་མཉམ་རྗེས་འཛིན་མི་འཛིན་ངང་གཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་དོ། །རོ་གཅིག་གསུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕལ་ཆེར་དབེན་པ་བསྟེན། སྐབས་སུ་ཚོགས་སུའང་བསྡད་ནས་བོགས་འདོན། སྒོམ་མི་སྒོམ་ཁྱད་མེད་སྙམ་ཡང་ཡང་དག་གི་དྲན་པས་སྒོམ་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་ཐུན་གྱ་བཞི་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
大一味是：了悟显现世间轮涅一切法无生平等性的状态中。确定显心为一体，先前的那种体验变得稳固，对未止息的显现清净实执，日夜轮转中生起不二证悟。无分别显现方式中仅有明晰的显现，有少许不确定的体验感受。无执持的明显不间断，有时轮涅等一切所显现皆显为证悟的本质，二取分别念断绝。有如幻般无认定的后期显现，如同幻术师的显现，虽知其不存在，微细二显不止息。无执持的梦境也隐约生起，有时不生起梦境。此处的二显是指微细显现方式在修持中呈现为清净光泽或明显或空显，偶尔出现，这称为一味的后空显现。
实际上这是所断的残余，因为只要有修行的感受体验，依赖于它就会自然生起另一种东西，虽然微细二显未净化，但某些无分别显现方式不确定或未显为自力，由忆念是否迷失而区分的单纯显现方式不安，明显感受体验相对紧密生起，这是所断的残余。只要它存在，依赖于它的微细"它非彼之他者"也自然生起，这就是所谓的大一味的微细幻相。
因此，对任何生起的显现无取舍、无遮遣，了知为平等本然无对境明空。了悟轮涅等一切二摄法为一味，世间八法平等，一切缘起显现。若在显现上安乐，称为见到一味的本质，圆满力用，功德生起。离戏和一味的差别在于显现是否显为修行，是否依赖空性的持忆，了知显现为自心，显现显为修行等差别。虽说无勤，但相对于无修还有少许勤勉。从离戏中能所二取在无生状态中寂灭，此处在后得时也是寂灭。此处等持与后得由执持与否或睡眠区分。
在一味三阶段中，大多依止寂静处，有时也住于集会中增长体验。虽觉修与不修无差异，但以真实忆念修行很重要。这是第八十四法会。


། ༈ །།བཞི་པ་སྒོམ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི། དེ་ལ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་པས་རོ་གཅིག་ཆེན་པོ་མན་ཆད་རྗེས་ཤེས་ལ་གཉིས་སྣང་སྒྱུ་མ་ཙམ་དེ་དག །རྟོགས་ཆོས་ཡང་དག་གི་དྲན་པ་མ་ཡེངས་ཙམ་དང་སྟོང་འཛིན་གྱི་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དང་ཡང་དག་གི་དྲན་པའི་རྩོལ་བ་ཟི་བ་ཡོད་པ་དང་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་དེ་ཐམས་ཅད་དག་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་ས་ཟིན་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས། ཅི་བྱས་ཀྱང་བདེ་བ་མ་
བསྒོམས་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྒོམ་དུ་འཆར་མཉམ་པར་བཞག་མ་བཞག་དྲན་པས་ཟིན་མ་ཟིན་ཡེངས་མ་ཡེངས་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྒོམ་དུ་འཆར། བློ་གཤིས་ཐོག་ཏུ་དག །བསྒོམས་པའི་འོད་གསལ་དང་ཤི་བའི་འོད་གསལ་མ་བུ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དངས་པའམ་ཆུ་རླབས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་འོད་གསལ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཆོས་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། སྤང་བླང་དང་བྱ་བྱེད་བྲལ་ཤི་མ་ཤི་མེད་སྙམ་པ་དང་མཉམ་རྗེས་མེད་པའི་ངེས་ཤེས་ལྷངས་ཀྱིས་སྐྱེས། གཞན་སྣང་དུ་མཁའ་འགྲོས་བསྐུར་བ་ལུས་དུ་མར་མཐོང་བ་མོས་གུས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་ལ་ཤར། ངག་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཆོས་སུ་འགྲོ། ལུས་ཅི་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དང་། གནས་གར་བསྡད་ཀྱང་བྱིན་རླབས་སྐྱེ། གཅིག་པུར་བསྡད་ཀྱང་སྐྱོ་དུབ་མེད། ལུང་བ་གར་ཕྱིན་པ་དེར་བདེ་ལེགས་འབྱུང་། རེས་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་དགའ་འདུག་སྙམ་པ་གཞན་སྣང་ལ་ཡོང་། བྱང་སེམས་བརྟན། ལས་འབྲས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཐམས་ཅད་
སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་གང་ལའང་ཞེན་པ་མེད་གཙང་བཙོག་དང་ངོ་ཚའི་རྣམ་རྟོག་མེད། དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་འབུལ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དྲན་པས་གཟུང་མ་དགོས་པར་ཅི་བྱས་ཀྱང་སྒོམ་དུ་ཤར་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་མཉམ་པར་བཞག་མ་བཞག་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྒོམ་དུ་འཆར། གོང་གི་རོ་གཅིག་ཆེན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེའང་ཕྲ་མོར་སོང་ནས་ཡང་དག་གི་དྲན་པས་ཀྱང་གཟུང་མི་དགོས་ཁོ་རང་རང་དག་ལ་འགྲོ། རྗེས་སྣང་མི་རྟོག་པ་ངོ་མ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་མན་ཆད་དུ་དག་པའི་མ་རིག་པའི་ལྷག་མ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གནས་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་མ་གྱུར་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་མེད་པའི་སྤང་བྱ་རབས་ཆད་པོ་རྟོག་མེད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའང་མ་རིག་པའི་ཆ་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དུས་ཐུང་བས་
སྐད་ཅིག་མ་རེ་འབྱུང་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པར་ཡོད་པ་གཉེན་པོ་བསྟེན་མི་དགོས། གཉིད་དུས་སུའང་རེས་འགའ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འབྱུང་ཡང་སྲིད་པ་རང་གསལ་དུ་མ་ཤར་བས་ཤེས་བྱ་ལ་སྒྲིབ་བོ། །ཆོས་ཐུན་གྱ་ལྔ་པའོ།། ༈ །།སྒོམ་མེད་འབྲིང་པོ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་ས་ཙིར་གྱིས་ཟིན་སྔར་བས་མྱོང་བ་བརྟན་དུ་སོང་འཁོར་འདས་གཉིས་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར། འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་གཉུག་མའི་རང་ས་ཟིན་ནས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་ཏེ་མཉམ་གཞག་གམ་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྗེས་སྣང་མི་རྟོག་ངོ་མ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཕྲ་ཞིང་སྔར་བས་ཕྲ་བ་ཡུལ་ལ་སྤྱད་ལོང་མེད་པ་སེ་གོལ་གཏོག་ཙམ་དུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རང་གསལ་དུ་གྲོལ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པ་རང་གསལ་དུ་མ་ཤར་ཙམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་རང་རྗེས་ཕྲ་མོ་ཙམ་དང་བཅས་པའི་མཉམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཟག་མེད། རྗེས་སྣང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་འཕགས་ལམ་ཡན་
ལག་བརྒྱད་པོ་སོགས་ཟག་བཅས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་གྱ་དྲུག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
第四，无修瑜伽：熟悉并习惯前述境界，从大一味以下在后得有如幻二显，有未迷失的证法真实忆念和些微空执染污，有真实忆念的勤勉及微细二显，这一切清净后，达到任运自然之地，了悟离开所修和能修。无论做什么都安乐，即使不修习也不间断地显为修行，不依赖于是否等持、是否为忆念所摄、是否迷失而显为修行。心性本然清净。修习的光明和死亡的光明母子二者合一，如同晴空无云或水波平息，光明二者合一成为唯一法身。离开取舍和造作，生起"无死不死"和无等持后得的确信。在他人显现中，被空行派遣，见到多种身体，对于具信之人显现为自性佛。无论说什么都成为法，无论身体做什么都利益众生，无论住于何处都生起加持，独处也无厌倦疲劳，无论去哪个山谷都生起安乐吉祥。有时在他人看来似乎喜欢做童稚行为和世俗事。菩提心稳固，因果现前，了悟一切无生，无任何执着，无净秽和惭愧分别念，所有勇士和空行母供养并协助利益众生，成为一切众生如意宝。
这也有小中大三种。第一，不需忆念执持，无论做什么都显为修行，离开所修和能修，不依赖是否等持而显为修行。前述大一味时后期显现如幻也变得微细，不需由真实忆念执持，自己自然清净。后期显现无分别未认识，即烦恼和一切分别念在一味以下已净化，所余无明的阿赖耶识无分别无记住，尚未转为智慧，微弱无力的所断，无分别未自我认识，这也从无明方面如幻，时间短暂，刹那生起，其自性为无分别，不需对治。睡眠时也可能偶尔生起微细执着的染污，但有情自明未显现，障蔽所知。这是第八十五法会。
中等无修是：完全把握任运之地，比前更稳固体验，轮涅二者本来任运安住的状态显现。离一切执持，把握本然之地，昼夜无别转等持智慧之轮，由等持或智慧力所引生的后期显现无分别未认识的部分微细且比前更微细，无暇对境受用，如弹指般显现，如幻自明解脱。一切时中，本质无分别未显为自明的习气染污微细自相续，带有等持一切无漏；后期显现修持的八正道等是有漏。这是第八十六法会。
;


། ༈ །།སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་གྱུར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རལ་གྲིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་རྩད་ནས་བཅད་དེ་ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མའི་འོད་གསལ་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་བུའི་འོད་གསལ་གཉིས་འདྲེས་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་གྱུར་མཉམ་རྗེས་མེད། གཉུག་མ་མ་བཅོས་པའི་ཐོག་ཏུ་སླེབ་པ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་གཉུག་མའི་རང་རྩལ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འབྱོངས་བ། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་དོན་མཛད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །སྒོམ་མེད་ལ་མཉམ་རྗེས་ཆེར་འབྱེད་རྒྱུ་མེད་ཕལ་ཆེར་མཉམ་གཞག་ལས་མ་གཡོས་པའོ། །དེས་ན་དྲན་རྒྱུ་དང་སྒོམ་རྒྱུ་མེད་པར་མྱོང་བ་དག །ངེས་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དྲན་འཛིན་གྱི་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་འཁྱོལ། སྣང་བ་ལ་བདེན་འཛིན་བྲལ། སྒོམ་མེད་འབྲིང་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་
རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་སྟོན་ནུས་པ་ན་སྒོམ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་དང་རྩལ་རྫོགས་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རོ་གཅིག་དང་སྒོམ་མེད་གཉིས་རྗེས་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་ཡང་དག་གི་དྲན་པ་བསྟེན་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །སྤྲོས་བྲལ་ཡན་ཆད་ངོ་བོ་ལན་འཕར་རྒྱུ་མེད། །ཆོས་ཐུན་གྱ་བདུན་པའོ།། ༈ །།རྣལ་འབྱོར་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ལམ་དང་སྦྱར་ན། རྩེ་གཅིག་ཆུང་ངུ་ཚོགས་ལམ། འབྲིང་ཉམས་གསལ་སྟོང་འདྲ་བ་དེ་དྲན་པས་ཟིན་ན་རྒྱུན་དུ་ཡོང་མ་ཟིན་ནའང་རེས་ཡོང་བ་དེ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་ཟེར་ཏེ་མཐོང་ལམ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལྟས་སུ་གྱུར་པ་དང་སྔར་གསལ་སྣང་མེད་པ་ལ་འདིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་ཞིང་ཉམས་དག་ནས་རྟོགས་པ་འབུར་ལ་ཁད་ཡིན་པས་སོ། །ཆེན་པོ་ཉམས་འཁོར་ཡུག་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་ངང་དུ་ཐིམ་ཉིན་མཚན་མེད་པར་གསལ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་འཆར་སྒོམ་མེད་དུ་སླེབ་སྙམ་པ་སོགས་འབྱུང་བ་དེ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་
གསལ་སྣང་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་དེ་ཡང་མཆོག་ཏུ་གོམས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དུ་སྐྱེ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་མཐོང་ལམ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་སོ། །འདིས་ཚོགས་ལམ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས། སྦྱོར་ལམ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་བྲལ་ནི། གོང་གི་ཉམས་དེ་བཤིག་གིན་བསྐྱངས་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་དུངས་དུངས་བཏབ་གང་ཤར་གྱི་སྟེང་དུ་འཛིན་མེད་མ་བཅོས་པའི་ངང་དུ་བཞག་པས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་དེ་དག་ནས་སྤྲོས་བྲལ་འཆར་ཞིང་དེ་ཤར་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་ལམ་ཐོབ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགགས་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་དེས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ། དེས་ན་སྤྲོས་བྲལ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྒོམ་སྤང་གི་དྲི་མ་བྲལ་བས་སྒོམ་ལམ་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་
མེད་པ་ཞེས་པ་ཐོབ་བོ། །སེམས་སྐྱེ་འགགས་དང་བྲལ་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་དེ་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པས་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ཐོབ་བོ། །རྩ་བྲལ་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྲུབ་པས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་པའང་ཐོབ་བོ། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རྟོགས་པ་དེས་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱངས་དཀའ་བ་རྣམས་སྦྱངས་པས་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་ནར་སོན་པའི་རྟོགས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ཐོབ་བོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
大无修是：一切识转为智慧。以智慧宝剑彻底断除所知障和习气染污，极其清净的法界母光明和如镜智慧子光明二者融合，成就无学双运无上菩提，无等持后得之别。抵达本然未造作之处，自利法身本然自力遍及无方，他利色身二者为利众生事业直至轮回未空，圆满成就道路。无修中等持后得难以区分，大多未离等持状态。因此无可忆念无可修习，体验清净，离开确信等持忆的勤勉，法性到达尽处。离开显现的实执。从中等无修能够示现无漏神变时，称为见到无修的本质，圆满力用，功德生起。一味和无修二者的差别在于是否需要依止后得如幻和真实忆念。离戏以上本质不会起伏变化。这是第八十七法会。
将这十二种瑜伽与道相联系：小一境专注是资粮道。中等一境专注——若由忆念摄持则体验明空持续不断，若未摄持也时而生起——是加行道暖顶，因为它是见道离戏智慧无生的前兆，以前无明显，此时法性明显稍微生起，体验清净后证悟即将显现。大一境专注，体验周遍，一切分别念融入其中，昼夜无别明空如虚空显现，认为已达无修等，这是加行道忍位和胜法位，因为获得法性明显的稳固，极其熟习后，世间道中生起的一切证悟都转为殊胜，趋向生起见道离戏证悟。由此获得四三十二种资粮道和四种加行道决定分等。
离戏：不断破坏前述体验并保持，至诚恳切祈请上师，于任何生起上无执持不造作而安住，从一境专注的体验中离戏显现，一显现即获得见道。了悟一切法离生灭住三者，这是一切功德的基础，生起殊胜欢喜，称为初地极喜。因此获得小离戏即称为获得见道。又因了悟一切法为离戏，远离烦恼修所断染污，获得修道二地无垢。心离生灭本来即有，通过上师加持之光使其显现，获得三地发光。在无根证悟中生起一切佛功德并成就众生利益，获得四地焰慧。空性和悲心双运的证悟净化难净的习气染污，获得五地难胜。大离戏成熟的证悟使轮涅二者显现无生，获得六地现前。


 །དེ་ནས་བདག་གཞན་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་རོ་གཅིག་ཆུང་ངུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་དང་ཟུང་འཇུག་གི་རྟོགས་པ་དེས་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ཞེན་པའི་ཉན་རང་གིས་ཐག་བསྲིང་བའམ་དེ་ལས་རིང་དུ་སོང་། འགྲོ་སའི་ས་བརྒྱད་པ་དང་འབྲེལ་བར་བྱེད་པས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་བོ། །འབྲིང་པོ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཆོད་པ་
རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་གཉིས་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་གཉུགས་མ་རང་གསལ་དུ་ཤར་བ་ཐ་དད་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མ་གཡོས་པས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་པ་ཐོབ་པའོ། །རོ་གཅིག་ཆེན་པོ་རྗེས་སྣང་སྒྱུ་མར་འཆར་བ་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་ཟུང་འཇུག་གི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་གོམས་པས་སྒོམ་བྱུང་གི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་སྒོམ་མེད་ཆུང་ངུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་གཏིབས་པ་བཞིན་འབྱུང་བས་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ཐོག་མར་ཐོབ། སྒོམ་མེད་འབྲིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་ས་ཙིར་གྱིས་ཟིན་ཤེས་སྒྲིབ་རྩ་བ་ནས་དག་པ་དེ་ལ་ས་བཅུ་པའི་ནང་གི་རྒྱུན་མཐའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཞེས་པ་འཐོབ། མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་མར་ངོ་མ་ཤེས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་དང་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་སྤངས་རྟོགས་བྱ་མཐའ་དག་
རྟོགས་འོད་གསལ་མ་བུ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་མཐར་ཕྱིན་པ་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的简体中文直译：
然后当自他轮涅一切融为一味的小一味在相续中生起，由此双运证悟超越声闻缘觉执着空性方面或比它更远离。与第八地相关联，因此获得第七地远离。中等一味断除能取所取根本在相续中生起时，二法皆显为本然自明，不被执着差别的想念所动摇，因此获得第八地不动。大一味后显现如幻在相续中生起时，由熟习双运证悟，从修所生圆满功德中生起四种无碍解等一切功德善集，因此获得第九地善慧。
然后当了悟离开所修和能修的小无修在相续中生起时，一切佛陀广大功德如云密集般生起，首先获得称为第十地法云的地位。中等无修完全把握任运之地，从根本清净所知障，获得第十地内的称为差别道的尽际道。当断除一切无分别本质刹那未认识的习气染污和所断，了悟一切所证，光明母子融为一体的大无修在相续中生起时，获得圆满第十一地遍光地的佛果。





།ས་དང་སྤྱི་ཡོམས་སུ་སྦྱར་ན་རྩེ་གཅིག་གསུམ་ཚོགས་སྦྱོར། སྤྲོས་བྲལ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་མཐོང་ལམ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ། རོ་གཅིག་སྒོམ་ལམ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ས་དགུ་པ། སྒོམ་མེད་མཐར་ཕྱིན་ལམ་ས་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་དང་ཡང་སྦྱར་ནས་གསུངས། །འོ་ན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པ་དང་སྤྲོས་བྲལ་རྟོགས་པ་དུས་མཉམ་ན། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་སྟོན་མི་ནུས་པ་ཅི་ཞེས་རྟོག་གེ་བ་དག་ཟེར་ན། དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་གོམས་པ་བརྟས་པ་དང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ངོ་བོ་མཐོང་མ་ཐག་ཉིད་དུ། །སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་ནུས་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱང་། །ཆོས་མིན་ཞེས་སུ་སུ་ཞིག་སྨོད། །ཉི་མ་ཤར་མ་ཐག་ཉིད་དུ། །ཆབ་རོམ་ཞུ་བར་མ་ནུས་ཤིང་། །ས་རྡོ་དྲོ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ཉི་མ་མིན་ཞེས་སུ་
ཞིག་སྨོད། །ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། །དྲོད་རྟགས་ཁྱད་པར་སོ་སོ་ཀུན། །རིམ་འཇུག་གདུལ་བྱ་དྲང་དོན་དུ། །ཐུབ་པས་ལྡེམ་པོར་གསུངས་པ་ལ། །རྨོངས་རྣམས་ཉི་ཚེ་ཕྱོགས་ཆར་ཞེན། །གདུལ་བྱའི་མཐོ་དམན་བསམ་མི་ཁྱབ། །སངས་རྒྱས་གསུང་རབ་བསམ་མི་ཁྱབ། །རང་གི་ཆོས་དང་མ་མཐུན་ཡང་། །སྨད་ཅིང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །ནམ་ཞིག་གོ་བར་སྨོན་ལམ་ཐོབ། །ཅེས་དང་། རྒོད་ཚང་པས། གཞན་ཡང་སྣང་སྲིད་འདི་ལ་འགལ་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཁྱེད་མཚན་ཉིད་པའི་བློ་ཁོག་ཏུ་མི་ཤོང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྟོགས་ལྡན་གྱི་རང་སྣང་ཡིན། གང་ཟག་དང་ལས་ཀྱི་མཐུན་སྣང་ཙམ་ལས་མི་མངོན་པར་གདའ་བ་སྤྲུལ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟོན་ནུས་ཞེས་དང་། ཨཽ་ཌྱན་པས། སྤྲོས་བྲལ་མཐོང་ལམ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་མི་འདུག་པས་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་ཆེན་པོ་མི་འོང་སྟེ་མཚན་ཉིད་ནས་ཀྱང་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་གདུལ་བྱ་དག་མ་དག་ཐམས་
ཅད་ལ་སྟོན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕར་ཕྱིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་སྦྱངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲོད་རྟགས་མང་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་ལ། འདིར་གདམས་པ་ཟབ་མོ་དང་བླ་མའི་མོས་གུས་ཀྱིས་ལམ་བཙན་ཆོད་དུ་བགྲོད་པས་མངོན་གྱུར་གྱི་དྲོད་རྟགས་ཚོ་མ་ཐོན་ཡང་ལམ་གྱི་གོ་མ་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གདུལ་བྱ་དག་པ་ལ་དྲོད་རྟགས་སྟོན་ནུས་པའང་མི་ཁེགས་པ་ལགས། དྲོད་རྟགས་ཡོད་མེད་དང་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་ལམ་ཡིན་མིན་གྱི་ཚོད་འཛིན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཕར་ཕྱིན་པ་ལ། སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ས་ལམ་གྱི་གོ་མི་ཆོད་པར་གནས་འགྲོ། རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ལམ་རིམ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་ལམ་གྱི་འགལ་བ་ཡང་དེས་འདུམ་འཚལ། ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་ཀྱི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་བརྟག་དཔྱད་རྐྱང་པས་དུས་འདའ་བ་མ་གཏོགས་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་མ་བསྣུན་པས་རྟོག་
གེ་བ་དང་མཚན་ཉིད་པ་རྣམས་ཐལ་རྩེད་རྩེ་ཡིན་དབུ་ནག་རྡོག་གེ་བཞུགས་འདུག་པ་དེས་ལེན་པར་གདའ། ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ལའང་སྦྱར་ཏེ་སྤྲོས་བྲལ་ཆུང་ངུའི་དུས་ཀྱི་ས་རབ་དགའ་ཐོབ་དུས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་ཉམས་ལེན་དུ་བྱ་ཞིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ནས་སྒོམ་མེད་འབྲིང་པོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་ཉམས་ལེན་བྱ་ཞིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐུན་གྱ་བརྒྱད་པའོ།

将地与总体结合后，一行专注、三和合相连；无戏论三者是七觉支，见道初地极喜；一味是修道八正道九地；无修是究竟道十一地遍光，如是连起来而说。那么，如果获得见道和了悟无戏论是同时的话，为什么不能显示一千二百功德等呢？如有些论师所质疑。这没有过失，因为这些功德是随着熟习加强而逐渐生起的。如章仁波切所说："刚见到本性时，痛苦并未断除，功德力量未生起，谁能因此诋毁为非法？太阳刚刚升起时，冰雪不能即刻融化，土石不能立即变暖，谁会因此诋毁它非太阳？地道的次第，暖相的各种差别，为渐入所化众生方便义，佛以隐晦方式宣说，愚者执着片面局部。所化众生高低不可思议，佛陀教法不可思议，纵然与自宗教法不符，也不应诋毁舍弃，愿有朝一日能够理解。"
又如郭仓巴所说："此外，显现和存在中有一种矛盾：在你们论师的胸中容不下。那一千二百功德是觉悟者的自我显现。只是依据众生和业力的共同显现而不明显。化身也是如此，能显示不可思议（的功德）。"
乌金巴说："如果无戏论是见道，则没有一千二百功德等，这些矛盾等疑问实在不会有很大的确定性，因为即使在论典中也说见道的一千二百功德并非能向所有清净不清净的所化众生显示。在波罗蜜多乘中，由于修习世间道的力量，在见道时获得许多功德暖相。而在此处，由于深奥的教授和对上师的虔诚，快速趣入道路，虽然未出现明显的暖相，但并非未通达道路。也不排除能向清净所化众生显示暖相。暖相的有无和能力大小不应作为判断道的标准。若如此，那么波罗蜜多乘中将完全没有无上密续地道功德的丝毫部分，这将导致论典道不能通达地道的结论。四瑜伽道次第与波罗蜜多道的矛盾也应以此调和。"
如此等等，有无量教言，应当如是实修。若不这样，而只是以怀疑、疑虑和单纯考察来度过时光，除了不能将修行要点运用于心要外，论师和名相学者们只是在玩弄推理，只有一群黑头（俗人）论师存在而已。
也可应用于十波罗蜜多：在小无戏论时得到极喜地时，应当以布施波罗蜜多作为修行并学习，直到中等无修时以智慧波罗蜜多作为修行并学习等，应当了知。
这是第八课。


། ༈ །།རྣལ་འབྱོར་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་དང་ས་ལམ་སྦྱར་ཚུལ་འདི་གཉིས་རྗེ་རྒོད་ཚང་པའི་བཞེད་པའི་གཏིང་མཐིལ་ཕྱིན་རྟོགས་པ་མིན་ཀྱང་འོལ་ཚོད་ལ་འདི་བཞིན་ཡིན་པ་འདྲ་བསམ་པའི་མོས་བློས་ཡར་གཞལ་ཙམ་སྟེ། དེའི་གསུངས་ལ་སློབ་བུ་དམ་པ་འགས་ཟིན་བྲིས་སུ་བགྱིས་པ་ལས། རྩེ་གཅིག་ཆུང་ངུ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉམས་ལེན་ལ་ཚོགས་ལམ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་བརྩིས་ཏེ། ཞེས་དང་། རྩེ་གཅིག་འབྲིང་པོ་མྱོང་བ་བརྟན་དུ་སོང་ནས་ཉམས་གསལ་སྟོང་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་དེ་དྲན་པས་ཟིན་ན་རྒྱུན་དུ་ཡང་ཡོང་རེས་མ་ཟིན་ཡང་ཡོང་འདི་ཀ་ལ་དྲོད་
དང་རྩེ་མོ་ཡང་ཟེར་ཏེ། ཞེས་དང་། རྩེ་གཅིག་ཆེན་པོ་ཉམས་ཀྱི་འཁོར་ཡུག་ཅེས་པ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་དེའི་ཐོག་ཏུ་ཐིམ་ནས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་གསལ་སྟོང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་འཆར་སྒོམ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་སླེབ་སྙམ་པ་འབྱུང་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འཆར་ཚུལ་འདི་ལ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། ཞེས་དང་། སྤྲོས་བྲལ་དང་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་གི་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་ལམ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྒོམ་མེད་འབྲིང་པོ་མན་ཆད་སྒོམ་ལམ་སྟེ། ཞེས་དང་། སྤྲོས་བྲལ་དང་པོ་རྟོགས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་དེས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཟེར། ཞེས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་དྲི་མ་བྲལ་བས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཟེར། ཞེས་དང་། སེམས་སྐྱེ་འགག་ཐམས་
ཅད་དང་བྲལ་བར་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་དེ་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཟེར། ཞེས་དང་། རྩ་བྲལ་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་ལ་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཟེར། ཞེས་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱང་དཀའ་བ་རྣམས་སྦྱངས་པས་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཟེར། སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་ནར་སོན་པའི་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཟེར། སྒོམ་ལམ་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྤྲོས་བྲལ་འབྲིང་པོ་ས་དང་སྦྱར་ན་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དང་། ས་དང་བསྟུན་ན་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བའི་ས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྗེའི་ཞལ་ནས། རོ་གཅིག་ས་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། ཞེས་དང་། རོ་གཅིག་ཆེན་པོ་སྒྱུ་མ་ཕྲ་མོ་བྱ་བ་དེ་ལ་འདོད་པ་ཡིན་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་ན་ས་དགུ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཅུ་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་རོ་གཅིག་ས་བཅུའི་རྟོགས་པ་
འཆར་གསུངས་ཀྱང་འདི་ནི་དོན་ལས་དགུ་པ་རང་ཡིན་བཅུ་པའི་མཚན་གསོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་གསུངས། ཞེས་དང་། སྒོམ་མེད་དང་པོ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་ལྟར་གཏིབས་པས་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ། ཞེས་དང་། སྒོམ་མེད་འབྲིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་ས་ཙིར་གྱིས་ཟིན་ཏེ་སྔར་བས་མྱོང་བ་བརྟན་དུ་སོང་ཞེས་པ་ནས་རང་གསལ་དུ་ཤར་བའི་གྲོལ་བ་དེ་ལ་ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཟེར། ཞེས་པའི་བར་གསུངས་པ་དང་། སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ནས་མཉམ་བཞག་རྗེས་ཐོབ་མེད་ཅིང་གཉུག་མ་མ་བཅོས་ཐོག་ཏུ་སླེབ་པས་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ཐོབ། གཉུག་མའི་རང་རྩལ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འབྱོངས་པས་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་དོན་མཛད་པ་འདི་ལ་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་ཏེ། ཆོས་རྗེས། སྒོམ་མེད་བཅུ་གཅིག་མཐར་ཕྱིན་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པས་ལམ་ལྔ་ལས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྟེ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
瑜伽四组十二与地道的结合方式，虽然我未能深入了解杰郭仓巴的观点精髓，但根据粗略估计，似乎是这样，以信心仰望而已。根据他的一些优秀弟子所记录的笔记：
"一行专注小等级的功德和修行被计为资粮道的四组十二。"
"一行专注中等级，当体验稳定后，明空如虚空的体验若被正念摄持，则会持续出现，即使未被摄持也会出现，这也被称为暖相和顶。"
"一行专注大等级，称为'体验的环绕'，即一切分别念都融入该体验中，日夜不断地显现明空如虚空中央，以为已达无修瑜伽境界，生起视上师为真佛的认知，世间一切有漏神通等功德都会显现，这也被称为忍和胜法。"
"从无戏论初生起的刹那见道开始，直到中等无修以下都是修道。"
"初悟无戏论时，了知一切法离生灭住三相，此成为一切功德的基础，因此生起殊胜欢喜，称为第一极喜地。"
"了知一切法为无戏论，断除烦恼修所断之垢染，称为第二无垢地。"
"了知心离一切生灭，本来如是，通过上师加持而显现，称为第三发光地。"
"在离根源的证悟中，生起佛陀一切广大功德并成就众生利益，称为第四焰慧地。"
"净化难净习气垢染，称为第五难胜地。"
"大无戏论成熟的证悟，现证轮回和涅槃二者无生，称为第六现前地。"
"修道有有漏无漏的区分，中等无戏论与地结合则是第七远行地。"
"与地相应时是第八不动地。法王亲言：'一味即第八地。'"
"大一味称为'细幻'，如所说结合则是第九善慧地和刚得第十地，虽然也说'多种一味显现第十地证悟'，但实际上只是第九地，仅仅赐予第十地名称而已。"
"初证无修时，佛陀一切广大功德如云密集，称为第十法云地。"
"中等无修，任运自然之境完全把握，比以前更加稳固的体验，乃至自明显现的解脱，称为第十地的最后阶段特殊道。"
"大无修，母子光明融合，无有入定后得之分，抵达本性无造作境界，证得自利法身。本性自力遍及无方，圆满他利二种色身，直至轮回未空之间利益众生，这称为第十一遍光地。法王说：'无修第十一究竟道。'这是五道中的究竟道。"


ཞེས་གསུངས་པས་ལམ་ལྔ་ལས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་
བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ་འོན་ཀྱང་ཏི་གུ་སྤྲེང་གི་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལམ་དང་སྦྱར་ཀྱང་ཆད་ལྷག་མེད་པར་རང་འགྲིག་དཀའ་དེ་མ་འགྲིག་པ་ལ་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། འདིར་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་ན་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་འཚང་རྒྱ་ལ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒོད་ཚང་པའི་བཞེད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ལ། ཚོགས་བསགས་པ་ཚོགས་ལམ་དང་ལས་དང་པོ་པའི་ས། རྩེ་གཅིག་སྦྱོར་ལམ་དང་མོས་སྤྱོད། སྤྲོས་བྲལ་མཐོང་ལམ་དང་ས་དང་པོ་རོ་གཅིག་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་སྒོམ་མེད་ཆུང་འབྲིང་ས་ལྷག་མ་གསུམ་སྟེ་དེ་རྣམས་སྒོམ་ལམ་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་མཐར་ཕྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་བཞེད། འགའ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་གཉིས་ལ་ཉམས་རྟོགས་སོ་སོར་དབྱེ་བས་ཉེར་བཞིར་ཕྱེ་ནས་ཉམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་གཉིས་སྦྱོར་ལམ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྩེ་གཅིག་གསུམ་ས་དང་པོ་གསུམ། སྤྲོས་བྲལ་གསུམ་བཞི་པ་ལྔ་པ་དྲུག་པ། རོ་གཅིག་གསུམ་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་
དགུ་པ། སྒོམ་མེད་གསུམ་བཅུ་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་པའི་བར་དུ་སྦྱོར་བའང་ཡོད། ཡང་འགའ་ཞིག་དང་པོར་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ནས་བཟུང་རྩེ་གཅིག་གསུམ་ཚོགས་ལམ་དང་ལས་དང་པོ་པའི་ས། སྤྲོས་བྲལ་གསུམ་སྦྱོར་ལམ་དང་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས། རོ་གཅིག་གསུམ་དང་སྒོམ་མེད་ཆུང་འབྲིང་མཐོང་སྒོམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་མཐར་ཕྱིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཞག་ན་ལེགས་ཏེ། སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་རོ་མཉམ་ཟུང་འཇུག་གི་རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་དེ། དེ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་མི་རྟོགས་པས་སྤྲོས་བྲལ་ས་དང་པོ་དང་མཐོང་ལམ་དུ་བཞག་ན་ཅུང་མི་བདེ། སྔར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲོས་བྲལ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ལ་དགོངས་དེར་སྟོང་འཛིན་སོགས་ཉམས་མྱོང་གི་ཞེན་འཛིན་ཐམས་ཅད་དག་ནས་ཟུང་འཇུག་རོ་མཉམ་གྱི་རྟོགས་པ་འཆར་བས་དེང་སང་གི་རྣམ་བཞག་འཆད་སྐབས་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་ཆུང་འབྲིང་མཐོང་ལམ་དུ་བཞག་ན་དེའི་ཉམས་མྱོང་དང་ས་ཚོད་འགྲིག་དཀའ་བར་སེམས་སོ། །ཞེས་ཀྱང་བཞེད་པས་དེ་
དག་ལ་སྤྱོད་ལྡན་དག་གིས་དཔྱོད་ཅིང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་གོ་བསྟུན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འོན་ཀྱང་རྩེ་གཅིག་ཚོགས་སྦྱོར་སྤྲོས་བྲལ་མཐོང་ལམ་རོ་གཅིག་ནས་སྒོམ་མེད་འབྲིང་པོའི་བར་སྒོམ་ལམ་སྒོམ་མེད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འཇོག་པ་ཤས་ཆེ་སྟེ། ཞང་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་། རྟོགས་པ་ལྷག་གི་ཤར་བ་དེ། །མཐོང་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས། །རོ་སྙོམས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ། །གོམས་པར་བྱེད་པ་སྒོམ་པའི་ལམ། །སྒོམ་དུ་མེད་ནས་མཐར་ཕྱིན་ལམ། །ཞེས་དང་། རྒོད་ཚང་པའི་རེ་མིག་མ་ལས། ལམ་ལྔ་ས་བཅུའི་གནས་ཚོད་རྩེ་གཅིག་ཚོགས་ལམ་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་སྦྱོར་ལམ་ངེས་འབྱེད་ཆ་བཞི་སྤྲོས་བྲལ་མཐོང་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ། རོ་གཅིག་སྒོམ་ལམ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ས་དགུ་པ་ཐོབ་པའོ། །སྒོམ་མེད་མཐར་ཕྱིན་ལམ་ས་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་གནོན་པའོ། །ཞེས་དང་། གྲུབ་ཐོབ་གླིང་གིས་ཀྱང་། དང་པོ་རྩེ་གཅིག་སྦྱོར་བའི་ལམ། །ངེས་ཤེས་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་དྲོད། །དེ་ཉིད་
འཕེལ་བས་རྩེ་མོ་སྟེ། །སེམས་མེད་མི་སྐྲག་བཟོད་པ་ཡིན། །རྩེ་གཅིག་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །དུ་མ་རོ་གཅིག་ས་བཅུའི་རྟོགས་པ་འཆར། །སྒོམ་མེད་བཅུ་གཅིག་མཐར་ཕྱིན་ལམ། །ཞེས་དང་། རྒྱ་རས་ཀྱིས། ས་སོགས་ལམ་ལ་དགོས་མེད་ཀྱང་། །འོན་ཀྱང་བསྟན་ན་འདི་ལྟར་འདོད། །མཎྜལ་འབུལ་བ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ། །ཉམས་མྱོང་སྐྱེས་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ། །རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་སྒོམ་པའི་ལམ། །རོ་གཅིག་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ། །སྒོམ་མེད་བཅུ་གཅིག་མཐར་ཕྱིན་ལམ། །ཞེས་སོགས་མང་དུ་འབྱུང་བས་སོ།

如是说"这是五道中的究竟道。"就是这样安排的。然而，即使与提古·仗的波罗蜜多乘道相结合，也难以自行协调而不会有缺漏，但这种不协调也没有过失。因为这里若因缘和合，则能在一生一身中成佛，而波罗蜜多乘则需三无数劫才能成佛，二者有差别。
郭仓巴的观点有多种，其中一种是：积累资粮为资粮道和初业地；一行专注为加行道和胜解行地；无戏论为见道和初地；一味从第二地至第七地；小中等无修为余下三地，这些是修道；大无修为究竟道，也被安立为佛地。
有些人将瑜伽十二分别为体验与证悟，分为二十四种：体验的十二瑜伽为加行道；证悟的十二瑜伽中，三种一行专注对应前三地；三种无戏论对应第四、五、六地；三种一味对应第七、八、九地；三种无修对应第十至第十二地。
还有一些人认为：从初入道开始，三种一行专注为资粮道和初业地；三种无戏论为加行道和胜解行地；三种一味和小、中等无修从见修道到第十地；大无修为究竟道，安立为佛地。这样安立较好，因为在大无戏论阶段，尚未有一味双运的证悟，没有这个就不能如实了知法性的意义，所以将无戏论安立为初地和见道似乎不太合适。前面那样说的是指无戏论圆满，已净化空执等一切体验的执着，生起双运一味的证悟，所以如果将现今体系中所说的小中等无戏论安立为见道，则与其体验和层次难以吻合。
因此，具德者应当思考这些观点，结合自己的体验和理解来了知。然而，大多数认为：一行专注为资粮加行道，无戏论为见道，一味到中等无修为修道，大无修为佛地。章仁波切也说："超越性证悟显现，是见道极喜地；于一味证悟本身，修习熟练是修道；无修即究竟道。"
郭仓巴的《表格》中说："五道十地的位次：一行专注为资粮道的四组十二；加行道四决定分；无戏论为见道七觉支，得第一极喜地；一味为修道八正道，得第九地；无修为究竟道，超越第十一遍光地。"
成就者冈陵也说："初一行专注为加行道，稍生定解为暖相，此增长则为顶，心无恐惧为忍，一行专注为世间胜法，离戏为见道，多种一味显现十地证悟，无修第十一为究竟道。"
嘉热说："虽然地等道不必要，但若说明则如此主张：供曼达为资粮道，生起体验为加行道，生起证悟为修道，一味即是第八地，无修十一为究竟道。"如是等说法很多。


 །རྣལ་འབྱོར་བཞི་པོ་འདིའི་ངོ་བོ་དང་མཉམ་བཞག་རྗེས་ཤེས་རྗེས་སྣང་རྗེས་ཐོབ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་སྤང་བྱ་དང་རྩལ་རྫོགས་མ་རྫོགས་ངོ་བོ་མཐོང་མ་མཐོང་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་བོགས་འདོན་གེགས་སེལ་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ཁྱད་པར་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དུ་འཇོག་པ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་ས་དང་ལམ་བགྲོད་ལུགས་སོགས་རྒྱས་པར་ཁྲིད་ཡིག་རྙིང་པ་ཁུངས་བཙུན་རྣམས་ལས་འབྱུང་བས་འདིར་མ་བཀོད་ཀྱང་
དེ་དག་ཏུ་བལྟ་ཞིང་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱོས་ཤིག །རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་གི་ཉམས་ཐོག་ཏུ་དྲིལ་ན། སེམས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བའམ། ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དེ་རྩེ་གཅིག །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་དུ་གསལ་སིང་གི་ཤར་བ་དེའི་རང་ངོས་ནས་འཁོར་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྤྲོས་བྲལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་རང་གི་སེམས་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་ཅིང་བདག་གཞན་འཁོར་འདས་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རོ་གཅིག །ཡིན་མིན་ཕན་ཚུན་གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཉིད་དེའང་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་འོད་གསལ་དུ་ཆམ་ཆམ་འཆར་བ་སྒོམ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་ལ་བརྟགས་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ད་ལྟའི་དགེ་སྦྱོར་འདི་རྩེ་གཅིག་གི་སྐབས་སུ་འདུག་གམ་གང་དུ་འདུག་བརྟགས་ཏེ་རྩེ་གཅིག་གིའང་ཆུང་འབྲིང་སོགས་གང་དུ་འདུག་བརྟགས་ཏེ་འོག་མར་འདུག་ན་རིམ་གྱིས་གོང་མ་གོང་མར་ན་
འཕར་ཞིང་འཇུག་པའི་ཐབས་ལ་རྩོལ་བས་འབད་པར་བྱའོ། །ཉམས་རྟོགས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེན་ལོག་ངེས་འབྱུང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཁ་ཞེ་མེད་པར་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་ངེས་པས་དུས་རྟག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐུ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་གསོལ་འདེབས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་ཞིང་གཞན་ཡང་ན་འཕར་ཞིང་གེགས་སེལ་ཐབས་དམིགས་པ་དང་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཐབས་སོགས་ལའང་ཤུགས་འབྱུང་གིས་འབད་དགོས་སོ། །འདི་དག་ལ་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་སྐྱེ་ཚུལ་སོགས་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཏེ་ལུང་རྒྱབ་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བསྐྱུངས་ཏེ་བསྟན་པ་ལགས་སོ། །ཞིབ་ཏུ་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་གསུང་དང་ཡིག་ཆ་གཞན་དུ་གསལ་ཞིང་རྟོགས་ལྡན་གྱི་བླ་མའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་མངའ་བ་སྐལ་ལྡན་གྱི་སློབ་བུ་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སློབ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །རྒྱས་པར་རྣལ་འབྱོར་བཞི་པོའི་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ཐུན་རེ་བྱས་ཀྱང་ཆོག་
པས། ཆོས་ཐུན་གྱ་དགུ་པའོ། །བསྡུ་ན་རྣལ་འབྱོར་བཞི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྡོམས་ནས་འདིར་ཐུན་གཅིག་བྱས་ཀྱང་ཆོག། ༈ །།བཞི་པ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བཞི་གསུམ་བཅུ་གཉིས་ཚུལ་བཞིན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་སྒོམ་མེད་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རོ་མཉམ་པ་གཞིའི་དོན་ལ་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་བསྒྲུབས་པས་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། ཆོས་སྐུ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་བོ་རྟོགས་པའམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་མཐར་སོན་པའི་འབྲས་བུ་དང་གཟུགས་སྐུ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་སམ། ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེའང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་སྐུ་དག་མ་དག་གང་འདུལ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་གཟུགས་སྐུ་སྟེ་འདི་ལས་སྐུ་གསུམ་དང་བཞི་ལ་སོགས་པ་དབྱེར་རུང་བའོ།

这些四瑜伽的本质，以及等持、后得智、后得显现、后得等的次第，所断障碍和能力是否圆满，是否见到本质等的论述，以及助道、除障、四瑜伽的大中小三种差别、二障净除方式、地道次第等详细内容，在古老权威的引导文献中有广泛阐述，此处虽未列出，但应当查阅这些文献并如理取舍。
若归纳为瑜伽士的体验，则：心明而不分别，清净明朗，不散于其他境界，或者安住于止观双运的相续中，这是一行专注。心自身明现为无生，从其自性中离三轮的戏论，这是无戏论。虽然显现各种现象，但都是自心一味，自他、轮涅等一切二元法都成为一味，这是一味。无论观察是与非的任何一方，都是自心本身，而且这心也不成立为所修和能修等任何东西，光明明朗显现，这称为无修瑜伽。
应当检查自己的相续，我们现在的善行处于一行专注阶段还是哪个阶段，再检查是处于一行专注的小、中等哪个层次，若处于较低层次，则应努力通过方法逐渐向上提升进入更高层次。
增长体验和证悟的主要方法是厌离、出离、慈悲，尤其是内外一致地确信上师即是佛陀，恒常祈请的力量。了解这一点后，应当勤奋祈请，此外，还应努力运用上升、除障的方法、观想和有相方法等。
这些内容是将道路修行方式、四瑜伽十二层次的生起等归纳为精要，省略引文等繁复内容而教授的。详细内容在噶举派先辈的教言和其他文献中清楚阐明，具证悟上师所拥有的内容将传授给有缘弟子，应当如理学习这些教法。详细而言，四瑜伽的大中小各个层次可以各用一课，这是第九课。概括而言，可将四瑜伽合并为一起，这里用一课也可以。
第四、现证果位的方法：
如上所述，四瑜伽的十二层次如理生起于相续中，圆满无修而获得圆满佛果。在这过程中，基的意义是界与智慧一味，通过修习止观双运而成就殊胜果位，现证法身和色身二者。法身是通过毗婆舍那了知本性，或者无分别自性达到究竟的果位；色身是通过现证如幻三昧等，或者从尽所有智慧的方面而生起。其中，远离一切戏论是法身，以随顺净与不净众生的方式利益众生是色身，从这里可以分为三身、四身等。


 །དེས་ན་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་
བཞིན་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་དེའང་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་ཁྱབ་མཐའ་གྲུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེར་མ་ཟད་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རང་དོན་མཐར་ཐུག་རྫོགས། བྱ་བ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཛད་ནས་གང་ཟག་གི་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་ལམ་ལ་ཁྲིད་དེ་གནས་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་ཉིད་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་བསྐྲུན་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཞིབ་ཏུ་སྔར་གྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་དང་ཟུར་དུ་གསལ་བ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བས་འདིར་མ་བཀོད། དེ་དག་གིས་ནི་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི་རྗེས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྲིད་དང་ཉམས་སུ་བླངས་བྱའི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་རིམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་དགུ་བཅུ་པའོ།། ༈ །།འདིར་འཕྲོས་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ། དབྱེ་བ། མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར། ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་དབུ་མ་ཆེན་པོ་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོགས་མིང་གི་འདོགས་ཚུལ་ལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་བོ་ལ་དབྱེར་མེད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་པ་དང་ངོས་གཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་མཛུབ་མོས་ཟླ་བ་མཚོན་པ་ལྟར་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པས་
དངོས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པར་ནུས་ཏེ། ཐབས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་དོན་དམ་རྟོགས་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་། ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ།

因此，不离自利法身而以他利二种色身利益众生，并且通过四种事业的方式，广泛遍及一切利益众生的事业。不仅如此，属于行为者的事业使自利达到究竟圆满，属于对境的事业在轮回未空之前持续不断地利益众生，根据各种根器次第引导他们趣入道路，现证实相大手印、俱生智慧、三身五智的本性。这一在一生一身一座上现证的最胜方法，通过教授它，能在所化众生相续中无勤创造殊胜与共同一切悉地，生起大手印智慧于相续中，现证圆满佛陀果位，以广大事业方便将一切众生安置于成熟解脱之道的圆满力量。
关于身和事业的详细论述，在先前的文献以及其他专门阐述中有所说明，此处不再列出。以上通过前行、正行、后行三门完善阐述了大手印俱生双运的引导和修持次第的观修过程。这是第九十课。
此处略说相关内容。关于大手印俱生双运的含义解释，分为五点：本质辨认、分类、名称词源解释、大手印与俱生双运的差异、修持的利益。
首先，一般而言，大手印、大中观、大圆满、般若波罗蜜多等虽有众多名称，但本质无别。大手印的本质离一切言说和辨别，然而，就像手指指向月亮一样，通过语言表达能够确定实义，这是因为依靠方便世俗可以了悟智慧胜义，如所说："若不依世俗，不能证胜义。"
;


 །དེས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཞི་གདོད་མ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡོད་མེད་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་མུ་བཞི་ལས་གྲོལ་ཞིང་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་རེ་དོགས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་འགྱུར་དང་བཟང་ངན་མེད་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡོད་མ་མྱོང་མེད་མ་མྱོང་སྣང་སྟོང་རྟག་ཆད་འཁྲུལ་གྲོལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་མཛད། སེམས་ཅན་གྱིས་མ་བཅོས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ། མདོག་མ་བསྒྱུར། གཟུགས་མ་འདྲེས། སྒོམ་རང་བབས། སྐྱོན་རང་དག །ཡོན་ཏན་ཡོངས་རྫོགས། མཐའ་ཡེ་བྲལ། སྐུ་གསུམ་རང་ཆས། སྤངས་རྟོགས་ཕུན་ཚོགས།
མཁྱེན་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་ལམ་མེ། དངོས་པོ་གཤིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་གནས་ལུགས། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་རྒྱབ་མ་གྱེས་བློ་ཡི་བྱར་མ་བཏུབ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གདགས་ས་མ་རྙེད་སྣང་ཞིང་སྟོང་ལ་སྟོང་ཞིང་སྣང་བ་ཅིར་ཡང་སྣང་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གསལ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་སྟོང་དབྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡེ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ། འདི་དག་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་བཀའ་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མའི་མན་ངག་རྣམས་ལས་མང་དུ་འབྱུང་ཡང་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །འོ་ན་དེ་འདྲའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཧ་མི་གོ་བས་ཉམས་སུ་བླང་དུའང་མི་བཏུབ་པས་དེའི་སྙིང་པོ་ངོ་ཏི་མཛུག་གུ་འཛུགས་ས་མེད་དམ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་སྙིང་པོར་དྲིལ་ན་རང་གི་སེམས་མི་དྲན་དགུ་དྲན་རིག་རིག་ཏུར་ཏུར་པོ་གཞན་གྱིས་བློ་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་ཐོག་
མའི་སེམས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པ་མ་བཅོས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ལོགས་ནས་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་སྒོམ་དུ་མེད། །ཅེས་དང་། ཡང་ན་སླ་བ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར་རང་ལ་ཡོད་དེ་ངའི་སེམས་ངའི་སེམས་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ་མིན་ངོ་བོ་མ་བཅོས་པ་རང་གསལ་ཙམ་དུ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བ་འདི་རང་ཡིན། ཞེས་དང་། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ཆོས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟེར་བའི་སྒྲ་བོ་ཆེ་དེ་རང་གི་སེམས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སེམས་ངོ་མ་ཤེས་ན་ངའི་སེམས་ངའི་སེམས་ཟེར་བའི་མི་དྲན་དགུ་དྲན་པའི་རིག་རིག་པོ་འདི་རང་ཡིན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་རང་ལས་མ་འདས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཅུད་ཀྱང་འདི་རང་ཡིན། ཞེས་དང་། རྒོད་ཚང་པས། འོ་ན་ཇི་ལྟར་
ཡིན་གྱིས་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་འཛིན་དང་སྟོང་འཛིན་ཡེ་བྲལ་དུ་འདུག་པ་འདི་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཛུག་གུ་འཛུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་འཆར་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་གཉུག་མ་མ་བཅོས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་འདི་ཀའི་འགྲོས་ལས་མེད། ཅེས་སོགས་དང་། ཨོ་རྒྱན་པས། དེའང་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ཉིད་འདི་ཀ་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་བཟང་པོ་གཞན་ནས་བཙལ་དུ་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་གདོད་མ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པ་ཡིན། ཞེས་དང་། སམྦུ་ཊི་ལས། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བཏགས། །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ནི། །གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

 །དེས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཞི་གདོད་མ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡོད་མེད་སྟོང་མི་སྟོང་སོགས་མུ་བཞི་ལས་གྲོལ་ཞིང་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་རེ་དོགས་ཀུན་དང་བྲལ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་འགྱུར་དང་བཟང་ངན་མེད་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡོད་མ་མྱོང་མེད་མ་མྱོང་སྣང་སྟོང་རྟག་ཆད་འཁྲུལ་གྲོལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་མཛད། སེམས་ཅན་གྱིས་མ་བཅོས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ། མདོག་མ་བསྒྱུར། གཟུགས་མ་འདྲེས། སྒོམ་རང་བབས། སྐྱོན་རང་དག །ཡོན་ཏན་ཡོངས་རྫོགས། མཐའ་ཡེ་བྲལ། སྐུ་གསུམ་རང་ཆས། སྤངས་རྟོགས་ཕུན་ཚོགས།
མཁྱེན་པ་གཉིས་ལྡན་དུ་ལམ་མེ། དངོས་པོ་གཤིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་གནས་ལུགས། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་རྒྱབ་མ་གྱེས་བློ་ཡི་བྱར་མ་བཏུབ། ཐ་སྙད་ཀྱི་གདགས་ས་མ་རྙེད་སྣང་ཞིང་སྟོང་ལ་སྟོང་ཞིང་སྣང་བ་ཅིར་ཡང་སྣང་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་མེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གསལ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་བདེ་སྟོང་དབྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡེ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་དམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ། འདི་དག་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་བཀའ་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མའི་མན་ངག་རྣམས་ལས་མང་དུ་འབྱུང་ཡང་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །འོ་ན་དེ་འདྲའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཧ་མི་གོ་བས་ཉམས་སུ་བླང་དུའང་མི་བཏུབ་པས་དེའི་སྙིང་པོ་ངོ་ཏི་མཛུག་གུ་འཛུགས་ས་མེད་དམ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་སྙིང་པོར་དྲིལ་ན་རང་གི་སེམས་མི་དྲན་དགུ་དྲན་རིག་རིག་ཏུར་ཏུར་པོ་གཞན་གྱིས་བློ་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་ཐོག་
མའི་སེམས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པ་མ་བཅོས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ལོགས་ནས་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡང་སྒོམ་དུ་མེད། །ཅེས་དང་། ཡང་ན་སླ་བ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས་པར་རང་ལ་ཡོད་དེ་ངའི་སེམས་ངའི་སེམས་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ་མིན་ངོ་བོ་མ་བཅོས་པ་རང་གསལ་ཙམ་དུ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བ་འདི་རང་ཡིན། ཞེས་དང་། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ཆོས་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟེར་བའི་སྒྲ་བོ་ཆེ་དེ་རང་གི་སེམས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། སེམས་ངོ་མ་ཤེས་ན་ངའི་སེམས་ངའི་སེམས་ཟེར་བའི་མི་དྲན་དགུ་དྲན་པའི་རིག་རིག་པོ་འདི་རང་ཡིན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་རང་ལས་མ་འདས། བཀའ་སྡེ་སྣོད་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཅུད་ཀྱང་འདི་རང་ཡིན། ཞེས་དང་། རྒོད་ཚང་པས། འོ་ན་ཇི་ལྟར་
ཡིན་གྱིས་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་འཛིན་དང་སྟོང་འཛིན་ཡེ་བྲལ་དུ་འདུག་པ་འདི་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཛུག་གུ་འཛུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་འཆར་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་གཉུག་མ་མ་བཅོས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་འདི་ཀའི་འགྲོས་ལས་མེད། ཅེས་སོགས་དང་། ཨོ་རྒྱན་པས། དེའང་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ཉིད་འདི་ཀ་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་བཟང་པོ་གཞན་ནས་བཙལ་དུ་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡེ་གདོད་མ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པ་ཡིན། ཞེས་དང་། སམྦུ་ཊི་ལས། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་བཏགས། །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ནི། །གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
因此，大手印是：离于生灭住三相，不可思议，本初自性本来圆满，非由分析而生，超越语言思维的领域，超脱有无、空不空等四边，远离一切边际和希望恐惧，于一切时无变化、无好坏，遍布一切又超越一切，未曾有过也未曾无，远离显空、常断、迷悟等一切，非佛所造，非众生所修，离于局限和偏向，色未改变，形未混杂，禅修自然，过失自净，功德圆满，本离边际，三身自具，断证圆满。
具足二种智慧而明晰，事物本质如实安住的实相，轮回涅槃未曾分离，心不能作为对象，言语无所标记，显而空，空而显，随处显现却无实体，遍及显现、轮回涅槃一切法，无二智慧相续不断，法性如虚空般明空离戏，乐空无别，以一切方式具足殊胜的空性，本初的实相，一切法的至高法界，此即称为大手印。阐述此等的经典出处有经藏、律藏、密续部及上师口诀等多处，因恐篇幅过长未予书写。
那么，如此的大手印因难以理解而无法修持，是否有其精要、本质或入门处呢？其精要概括即是：自己的心，不论忆念与否，明明了了，不被他人所转，最初的心，平常的知觉，就是这个而已，除此之外别无所求。
如同达波仁波切所言："这平常的知觉即是无二智慧，究竟无造作的佛陀意趣，无需另外修持不分别等任何功德。"又说："实则简单，不必从外寻找，自己本有，即是所谓'我的心，我的心'，不是观察各种特征，而是不加修饰、自然明晰、安然现前的这个。"
章仁波切说："所谓法身大手印的大名，就是指自己的心。若不认识心的本性，即是'我的心，我的心'所说的不论忆念与否的这个明了。轮回和涅槃的一切法也不出此范围，一切经藏、律藏和密续的精髓也正是这个。"
果仓巴说："那么是怎样的呢？就是现在这平常的知觉，远离实执和空执，这就是指示为大手印，虽然它有无量显现方式，但只是这一未经造作的本然知觉的运行而已。"
乌金巴说："此外，除了现在的这个心性，别无处可寻找成佛的善法，心的实相从本初以来自然成就为法身。"
三部密续经说："外内一切自性，皆由心所标，除心之外，别无他法存在。"


 །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ། །འགའ་ཞིག་ཕྱག་སྣང་བ། རྒྱ་སྟོང་པ། ཆེན་པོ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྐད་ཡིན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐད་མིན། གསལ་སྟོང་གི་སྐད་ཐམས་ཅད་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྐད་ཡིན། བདེ་སྟོང་གི་སྐད་ཐམས་
ཅད་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྐད་ཡིན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ས་ར་ཧེའི་བཞེད་པའི་རྐྱེན་གསུམ་དང་བྲལ་བ། དགའ་བ་བཞི་ལས་འདས་པ། འོད་གསལ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བྱ་བ་ཞིག་བཞེད་པས་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་བདེ་བའི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས། གསལ་བའི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས། མི་རྟོག་པའི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པས་རྐྱེན་གསུམ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་མས་བསྟན་དུ་མེད། སློབ་མས་གོ་རུ་མེད་པ། ཉམས་དང་མྱོང་བས་མ་སྦགས་པ་དང་། ངེས་ཤེས་ཀྱིས་མ་བསླད་པ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པས་མ་ཕྱེ། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་མ་ཆད་པར་འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ། བསལ་བཞག་གམ། བཅིངས་གྲོལ་ལམ། གཉེན་པོས་བཅོས་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རང་སར་ངོ་ཤེས་ཤིང་རང་གྲོལ་བ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རི་ཁྲོད་དབང་ཕྱུག་གིས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ཅེས་སོགས་མཐའ་ཡས་
པར་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་གཅིག་པའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། དབྱེ་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ཡང་། བསྡུ་ན་གཞི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། འབྲས་བུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གིས་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཤིས་ཀྱི་བབས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་འོ་སྐོལ་སེམས་ཅན་འཇག་མིག་གི་སྲིན་བུ་ཡན་ཆད་ནས་སངས་རྒྱས་མར་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་ཡིན། གནས་ལུགས་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་ཚུལ་དེ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་གཞིའི་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་འདི་ཀ་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ་དེའི་གོང་ན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བཟང་པོ་ཞིག་བཙལ་དུ་མེད་
པས་ཆེན་པོ་ཞེས་གདགས་སུ་རུང་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཉིད་ཡོད་ཅིང་དེའང་སྣང་སྟོང་རིག་སྟོང་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་པ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་ཡོད་མེད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གནས་ཀྱང་རང་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་རང་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན་མུན་པའི་ནང་དུ་གཟུགས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་ལུགས་དེ་སྨྲ་བསམ་ཤེས་བརྗོད་ལས་འདས་ཤིང་ངོས་གཟུང་བྲལ་བས་མེ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་བྱེད་མ་གཏུབ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དང་བྲལ་བས་མ་ཤེས་ཏེ། མིག་གིས་མིག་མ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྟོན་མཁན་གྱི་བླ་མ་མེད་པས་མ་ཤེས་ཏེ། རྒྱལ་བུ་དམངས་སུ་འཁྱམས་པ་བཞིན་ནོ། །དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པས་མ་ཤེས་ཏེ། སྨན་ག་བུར་དུག་ཏུ་སོང་བ་བཞིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
如同嘉瓦扬贡巴所言："关于大手印，有些人说'印'是显现，'手'是空性，'大'是二者的结合，这是法印的术语，而非大手印的术语。一切明空的说法是三昧耶印的术语，一切乐空的说法是事业印的术语。大手印是大婆罗门萨拉哈的主张，远离三种缘，超越四喜，超胜光明的一种行为，因此，大手印不依赖乐的缘，不依赖明的缘，不依赖无分别的缘，故离三种缘。"
又说："大手印，上师不能指示，弟子不能理解，不为体验所染，不被定解所污，不被见修行为所分别，不被基道果三者所割裂，对于显现、轮回涅槃等一切法，不加取舍，不立束缚解脱，不作对治调整，而是如其本然地认识并自解脱，这就是所谓的大手印。"
如同日丘旺秋所言："一切诸法即是自心，除心之外，别无他法，纵如微尘。"如是等等，无量无边地宣说。这是第一部分法义。
第二，分类。虽然分类方法多到难以述尽，但总括起来有三种：基大手印、道大手印、果大手印。
其一，基大手印，如上所述，佛陀的无二智慧，圣者所证悟并现前的三界轮回本质，一切法的本初实相，俱生智慧，遍及一切基础，从我等众生中最小的草芽虫开始直至佛陀，一切众生心相续中都具有，无有好坏大小等差别的自性清净。实相法身的安住方式，证悟与否而有轮回涅槃两种，即使在证悟时，也不离基位时的离戏法性，显现界、轮回涅槃的作者就是这个而已，因此大手印之上无所谓更好的所谓法身可寻，故称为"大"。
一切众生心相续中皆有此性，而且它是显空、觉空、乐空不可分离的，自然成就为三身五智的本性，离于生灭住三相，远离有无等一切戏论边际，虽然如此安住，但因自己的俱生无明力而未能自我认识，如同在黑暗中展示形象一样。此实相超越言语思维表述，无法指认，如同在火与虚空上无法作画一样。离于对境与有境、所知与能知，故无法了知，如同眼睛不能见自身一样。无有能指示的上师，故无法了知，如同王子流落民间一样。唯一本体的确立而未能了知，如同药石甘露变成毒药一样。


 །ངོ་བོ་རིག་པར་གནས་པ་དེས་དེ་མ་ཐག་ལོག་པར་རིག་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཏགས་པས་མ་ཤེས་ཏེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བ་བཞིན་
ནོ། །དེས་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པས་རང་རིག་དེ་ཉིད་ངོ་མ་ཤེས་པས་ང་མེད་པར་ང་བདག་མེད་པར་བདག་སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ལས་བསགས་པའི་རྣམ་སྨིན་སོ་སོར་འབྱུང་ཞིང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན། ཡང་ཉེ་དྲགས་པས་ངོ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་རང་ལ་ཡོད་གཏན་དུ་འགྲོགས་ཀྱང་ཐག་མ་ཆོད་པ་རང་གི་གདོང་བཞིན་དུ་མ་རིག་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས། སླ་དྲགས་པས་ཡིད་མ་ཆེས་ཏེ་བློ་ཆུང་རྣམས་སངས་རྒྱས་ནི་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཡིན་པ་ལ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་མིན་དོན་མེད་སྙམ་ནས་ཡིད་མ་ཆེས་པས་མ་ཤེས་ལ། ཟབ་དྲག་པས་མ་ཤེས་ཏེ་རྟོགས་པའི་དྲ་བས་གཡེངས་ཏེ་ཡེངས་མེད་ཀྱི་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་ངོས་མ་ཟིན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་ཤེས་སོ། །བཟང་དྲགས་ནས་མ་ཤེས་ཏེ། སེམས་རང་ལུགས་སུ་གློད་དེ་དེའི་ངང་ནས་ངོས་གཟུང་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་རིག་ཡུལ་མེད་དུ་ས་ལེ་བ་འདི་ཀ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་བློར་མ་ཤོང་
ནས་མ་ཤེས་སོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་དགོས་ཤིང་སྤོང་ཐབས་ལ་བླ་མའི་གདམས་ངག་དང་ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་པས་སེལ་ལོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་གཉིས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
本性住于觉性，但立即错误地认识，颠倒地执著而不能了知，如同将绳子错认为蛇一样。因此，由于遍计的无明而不能认识自觉本身，无我中执我，无我中执我，无戏论中起戏论，由贪嗔痴等所引发，积累业力，各自感受业果，而流转于轮回。
又因太过亲近而不能认识的过失，虽然自身本具恒时相伴，但因未能决断，如同自己的面容一样，因无明而在轮回中流转。因过于简单而不信任，小智者认为佛陀应当是具足相好庄严或具有法身者，而认为这种平常的知觉不是真实，毫无意义，因此不信而不能了知。因过于深奥而不能了知，被理解的网络所扰乱，远离不散乱的正念，因未能辨认的过失而不能了知。因过于殊胜而不能了知，当心按自然方式放松，从那种状态中，无所指认的知觉，自觉无对境，明明了了，虽然这就是法身，但因法身如此不能纳入心智而不能了知。
因此，必须要断除这些无明，为了断除的方法，应当努力修持上师的教诲、道大手印和修行次第，以此消除无明。这是第二部分法义。


། ༈ །།གཉིས་པ་ནི། གཞི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་ཡེ་གདོད་མ་ནས་ཡོད་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་མན་ངག་གི་རིམ་པ་རྣམས་དང་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཉམ་མྱོང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་ཅིང་། དེའང་བླ་མའི་མན་ངག་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཕལ་ཆེར་དག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་ངོ་ཤེས་ནས་དེ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་སོགས་དུ་མ་གསུངས་ཀྱང་བཀའ་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་འདིའི་ལུགས་ལ་ཐམས་ཅད་ལམ་ཟབ་མོ་བླ་མའི་མོས་གུས་སུ་འདུས་པར་བཞེད་དེ། །རྒོད་ཚང་པས། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
བསླབ་པར་འདུས་ལ། དེ་ཡང་མོས་གུས་སུ་འདུས་ཏེ། བླ་མ་ལ་མོས་གུས་ཀྱིས་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བར་གདའ་བས་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་དེ་སོང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ལ་དེས་འགྲེ། ཞེས་སོགས་དང་། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པར་འདུས་ལ་དེ་ཡང་ཟབ་མོ་མོས་གུས་ཀྱི་ལམ་འདིར་འདུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མོས་གུས་ཀྱིས་བླ་མའི་ཐུགས་དང་རང་སེམས་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་ནས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་ས་མཱ་དྷི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་གིས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་འདུ་བར་མགོན་པོ་འབྲི་གུང་པ་ཀུན་བཞེད་པར་འདུག །ཅེས་དང་། མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པར་འདུས། དེ་ཡང་ཟབ་མོ་མོས་གུས་ཀྱི་ལམ་འདིར་འདུས་ཏེ། རྗེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་མཐོ་དམན་འབྲིང་གསུམ་བླ་མ་ཆོས་སྐུར་ཤར། ལུས་སྣང་སེམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་གཉུག་མ་
སྤྲོས་བྲལ་དུ་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་སེམས་ཐོག་ཏུ་ཆོད་ཅིང་དབང་བསྒྱུར་བས་ཏེ། ཞེས་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡང་མོས་གུས་སུ་འདུས་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མ་མཆོད་པས་ཞབས་ཏོག་ཏུ་སྲོག་གཏོང་ཞིང་ལུས་ལ་ལྕགས་གཟེར་སྟོང་བཏབ་ཀྱང་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལག་ལེན་ཡིན། ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་སྙན་པའི་བ་དན་ཕྱོགས་བཅུར་སྒྲོགས་པ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པ་ངག་སྤྱོད་གཙོ་བོར་སྟོན། ཞེས་གསུངས། མོས་གུས་ཀྱི་གདུང་བ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་དང་དྲན་རྟོགས་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་ཐུགས་སུ་སྒོམ་ཞིང་ཤར་བ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དེ། གསུམ་པ་སེམས་ཚོར་གཙོ་བོར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས། རྗེ་བཙུན་གྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ན་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་པ་ལྷན་སྐྱེས་འབའ་ཞིག་གོ །ཞེས་གསུངས། ཞེས་སོགས་དང་།
དབང་བཞི་རིམ་གཉིས་རྣམས་ཀྱང་མོས་གུས་ཁོ་ན་ལ་ཚང་བར་གསུངས་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་སུའང་དབྱེར་ཡོད་པ་ལས། ཡེ་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སེམས་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྦ་ཀློང་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ཆམ་གྱིས་རྟོགས་པའམ་ཤར་བ་དེ་ལ་སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི་གོང་གི་ཁྲིད་རིམ་རྣམས་དང་འཇོག་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་གསུམ་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
第二，道大手印。为了显现如上所述本来就存在的法身基础，其方法是上述所教导的口诀次第，以及修持这些时的体验和证悟。当按照上师口诀修持时，暂时的污垢大部分净除，自己也能认识并了悟心的无自性，并对此熟习。
虽然了悟这些的方法在三藏和四续部等多处都有阐述，但在噶举派珍贵的传统中认为，一切都包含在深道上师信心中。果仓巴说："所有律藏都归入增上戒学，而戒学又归入信心，因为在以信心向上师祈祷时，嗔恨烦恼不会生起，故此作为嗔恨的对治而用，同样，这也适用于一切烦恼。"
又说："所有经藏都归入增上定学，而定学又归入深奥的信心之道，当以法身信心将上师的心与自心无别地融合，了悟自心本性离生灭的三摩地，这种不被烦恼和妄念所动摇的金刚三摩地，护主直贡巴都认为在这一三摩地中汇集了百种三摩地。"
又说："论藏也归入增上慧学，而慧学也归入深奥的信心之道，通过尊者的加持，高中低三种对境都显现为上师法身，身相、现象与心的一切都了悟为一味的自心本然离戏，从而断除对一切所知的增益，并能掌控它们。"
又说："四续部也归入信心"中间省略部分..."以身体和受用一切供养上师，甚至舍弃性命作为服务，即便在身上钉入千根铁钉也乐于为之，如同尊者密勒日巴一样，这是事续的实践。"
又说："对此常常祈请，在十方宣扬赞颂之声，这是行续，'其二，主要显示语行'。对上师持续不断的恳切信心，以及将一切忆念和了悟观为上师的心，这是瑜伽续，'其三，主要显示心感'。通过尊者的加持，如果一切显现为俱生智慧，这就是无上续的意趣，'其四，唯一俱生'。"
四灌顶和二次第也都完全包含在信心中，应当如此了知。
此外，还可分为心性大手印和显有大手印等。本初实相大手印智慧，远离一切边际，存在于自相续中，被称为心性大手印。当显有、轮回涅槃一切法一下子了悟或显现为大智慧波涛时，称为显有大手印。这两者的修持方法就是上述的引导次第和所有安住方式。这是第三部分法义。


། ༈ །།དེར་མ་ཟད་ལྟ་བ། སྒོམ་པ། སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླང་རུང་བ་ལས། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ནི། རྗེ་མི་ལས། ལྟ་བ་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ལ་ལྟོས། །སེམས་ལས་གཞན་དུ་ལྟ་བ་བཙལ་བ་ན། །གྱད་ཀྱིས་ནོར་འཚོལ་འདྲའོ་ཨང་ངེ་ལྷ་རྗེ་སྟོན་པ་བ། །སྒོམ་པ་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱི་བྱིང་རྒོད་སྐྱོན་མ་སེལ། །
སྒོམ་པ་བྱིང་རྒོད་འཐོར་རྨུགས་སྐྱོན་སེལ་ན། །ཉིན་བར་མར་མེ་འདེགས་བ་འདྲའོ་ཨང་ངེ་ལྷ་རྗེ་སྟོན་པ་བ། །སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱི་བླང་དོར་རེས་མ་བྱེད། །སྤྱོད་པ་བླང་དོར་རེ་དོགས་རེས་བྱེད་ན། །སྦྲང་བུ་རྒྱར་ཚུད་འདྲའོ་ཨང་ངེ་ལྷ་རྗེ་སྟོན་པ་བ། །འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེད། །ཐོབ་མེད་འབྲས་བུ་གཞན་ནས་བཙལ་བ་ན། །སྦལ་པ་གནམ་དུ་མཆོངས་པ་འདྲའོ་ཨང་ངེ་ལྷ་རྗེ་སྟོན་པ་བ། །ཞེས་དང་། ཡང་ན་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར། །སེམས་གསལ་ལ་འཛིན་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ལྟ་བ་ཡིན། །སེམས་རང་རིག་རང་གསལ་མེ་ལོང་འདྲ། །གསལ་འགྲིབ་མེད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན། །སེམས་མ་བཅོས་ལྷུག་པ་བུ་ཆུང་འདྲ། །དགག་སྒྲུབ་བྲལ་བ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རང་གི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་རྟོགས་ན་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་ན་སྒོམ་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ཉམས་མྱོང་ཡིན། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་
མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུ་ཡིན། །དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྟོན་པ་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་རྟོགས་པ་འཆར། །སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ། །འབྲས་བུ་ལས་གཞན་དོན་ཕྲིན་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། རྒོད་ཚང་པས། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བ་ཡིན། །ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་དང་བྲལ་བ་དེ་སྒོམ་པ་ཡིན། །བདེ་སྡུག་གང་བྱུང་ཀྱང་རོ་སྙོམ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན། མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་མེད་པར་གཟུང་འཛིན་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན་དེ་བས་མེད་དོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
不仅如此，还可以从见解、禅修、行为三方面进行修持。见、修、行、果，如尊者密勒日巴所言："要确定是见解，请观察自己的心，若在心外寻找见解，犹如野人寻宝啊，哦，尊贵的师尊。要确定是禅修，别去除昏沉掉举的过失，若把禅修当作去除昏沉、掉举、散乱、昏昧的过失，如同白日举灯啊，哦，尊贵的师尊。要确定是行为，不要追随取舍，若行为随着取舍希望恐惧，如蜜蜂落入网中啊，哦，尊贵的师尊。要确定是果位，对自心生起定解，若无所得果位从他处寻，如青蛙跃向天空啊，哦，尊贵的师尊。"
或者如达波仁波切所说："心明晰无执如虚空，不落任何一方是见解。心自觉自明如明镜，明而无暗是禅修。心不造作自在如小孩，离于遮止建立是行为。"
又说："观察自己的心是见解，了悟诸法为心是证悟，对此熟习是禅修，体验其本性是体验，于此恒常安住是行为，本性现前是果位，向他人演示这些是事业。依靠见解现起证悟，依靠禅修生起体验，从果位生起利他事业。"
果仓巴说："了悟轮回涅槃无二是见解。六识群生起各种显现时离于实执之心是禅修。无论乐苦生起都平等品味是行为。无有等持后得之分别，能所清净如虚空是果位。将见、修、行、果完全归纳，也不超出这些。"
;


 །ཞེས་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཞང་གིས། བལྟས་པས་མཐོང་བ་མེད་ན་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན། །དྲན་མཐོང་དངོས་པོ་མེད་ན་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། །བདེ་སྟོང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ན་ཉམས་མྱོང་དེ་ཉིད་ཡིན། །སྔ་ཕྱི་གཉིས་དང་བྲལ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། །རེ་དོགས་སྤྲོས་པ་ཆོད་ན་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཡིན། །བླ་མའི་མན་ངག་ཡིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཐེབས་པར་ཞུ། །ཞེས་དང་། ལྟ་བ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་གྱིས། །སྤྱོད་པ་ཚུལ་
འཆོས་མེད་པར་གྱིས། །སྙིང་རྗེ་ཕྱོགས་ཆ་མེད་པར་གྱིས། །སྒོམ་པ་གཡེང་བ་མེད་པར་གྱིས། །ཡོན་ཏན་ཟད་པ་མེད་པར་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་། །གདམས་ངག་སྣོད་ཚོད་མ་འཆུགས་དང་། །སྒོམ་པ་མ་ནོར་ཐང་ལྷོད་མེད། །སྤྱོད་པ་ཞེན་མེད་སྐྱོན་མ་གོས། །དམ་ཚིག་ལྷ་ཡིས་མ་ཁྲེལ་ན། །འབྲས་བུ་དགོས་འདོད་གདོན་མི་ཟ། །དཔེར་ན་སྨན་གྱི་སྡོང་པོ་བཞིན། །ཞེས་དང་། བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་མེད་པས། །ཞེན་མེད་ལྟ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཞེན་མེད་པས། །ཞེན་མེད་སྒོམ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །སྤྱད་བྱ་སྤྱོད་བྱེད་ཞེན་མེད་པས། །ཞེན་མེད་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཐོབ་བྱ་ཐོབ་བྱེད་ཞེན་མེད་པས། །ཞེན་མེད་འབྲས་བུའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྗེ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས། རང་གི་རིག་པ་འདི་ལ་རང་གིས་བལྟས་ན་ལྟ་བ་ཟེར་བ་ཡིན། སྤྱོད་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ཟུང་འཇུག་ཟེར་བ་ཡིན། མ་ཡེངས་པར་གནས་པ་དེ་ལ་སྒོམ་པ་ཟེར་བ་ཡིན། ཞེས་དང་། དོན་ལ། རང་གི་སེམས་
ལ་བལྟ་ན་ལྟ་བ་ཡིན། །དེ་ལ་མ་ཡེངས་སྒོམ་པ་ཡིན། །དེ་དང་མ་བྲལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུ་ཡིན། །བལྟས་པས་བལྟ་རྒྱུ་མེད་དོ་སྣང་བ་སེམས་ཉིད་ཡིན། །བསྒོམས་པས་བསྒོམ་རྒྱུ་མེད་དོ་རིག་པ་རང་གསལ་ཡིན། །སྤྱོད་པས་སྤྱོད་རྒྱུ་མེད་དོ་རང་བྱུང་ཤུགས་ལ་སྤྱོད། །འབྲས་བུ་སྒྲུབ་རྒྱུ་མེད་དོ་རང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཏཻ་ལོ་པས། གཟུང་འཛིན་ཀུན་ལས་འདས་ན་ལྟ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཡེངས་པ་མེད་ན་སྒོམ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །གྱ་རྩོལ་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །རེ་དོགས་མེད་ན་འབྲས་བུའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཞེས་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་གྱིས། སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མཐོང་བ་ལྟ་བ། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་མ་ཡེངས་བསྒོམ་པ། དེ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཞིང་རྟེན་འབྲེལ་འབའ་ཞིག་ཡིན། རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པ་ཡིན། སྐད་ཅིག་དེའང་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཞེས་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་
གསུང་བཞིན། འབའ་ར་བས་གསལ་བར་མཛད་པ་ལ། །ཅེར་གྱིས་ལྟ་བ་ལྟ་བ་ཡིན། །དེ་ལ་མ་ཡེངས་སྒོམ་པ་ཡིན། །རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ལྟ་བ་གྲུབ་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ། །སྒོམ་པ་སེམས་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ། །སྤྱོད་པ་བླང་དོར་ལས་གྲོལ་བ། །ཞེས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的藏文直译：
如同尊者仁波切章所言："观察而无所见，那就是真正的见解。无有忆念所见之事物，那就是真正的禅修。乐空融为一体，那就是真正的体验。远离前后二者，那就是真正的行为。断除希望恐惧之戏论，那就是真正的果位。这是上师的口诀，祈愿能深入心相续。"
又说："见解应无偏向，行为应无伪装，悲心应无分别，禅修应无散乱，功德将无尽生起。"
又说："见解不颠倒，教授不误器量，禅修无误无松懈，行为无执无过失，誓言不令神羞愧，果位所求必获得，譬如药树一般。"
又说："所见能见无二故，无执著是见中王。所修能修无执著，无执著是修中王。所行能行无执著，无执著是行中王。所得能得无执著，无执著是果中王。"
尊者让炯多杰说："自己观察自己的觉性，这叫做见解。无有行为对象而行，这叫做行为。如此行持，这叫做双运。不散乱而安住，这叫做禅修。"
又说："实际上，观察自心是见解，于此不散乱是禅修，与此不分离是行为，此现前即是果位。观察而无所观，显现即是心性；禅修而无所修，觉性自明；行为而无所行，自然力中而行；果位无需成就，自心即是佛陀。"
帝洛巴说："超越能所执著，是见解之王。无有散乱，是禅修之王。无有刻意，是行为之王。无有希惧，是果位之王。"
三界怙主说："如实见到心性之义是见解。于此恒常不散乱是禅修。于此而行是行为。轮回涅槃的一切法不无因生，仅是缘起，一切缘起都是刹那性的，而刹那性也是缘起空性，因此果位是法身。"
如同噶举传承上师们所说，巴饶巴清晰阐述："直观是见解，于此不散乱是禅修，恒常而行是行为。见解解脱于宗派，禅修解脱于执持心，行为解脱于取舍。"


 །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། རྗེ་ཕག་གྲུས། སྤྱིར་སྒོམ་བྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལྟ་བ་གདེངས་དང་ལྡན་པ་རྒོད་པོ་ནམ་འཕང་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་འཛངས་མའི་སྲིས་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། །སྤྱོད་པ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་གླང་རྒན་ཆུ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། དེའང་དཀའ་སླ་སྐྱིད་སྡུག་བྱུང་ན་ལྟ་བ་བརྗེད། ནད་ཚབས་པོ་ཆེ་བྱུང་ཡང་ལྟ་བ་བརྗེད། རང་ཉིད་འཆི་བའི་ཚེ་ནའང་ལྟ་བ་བརྗེད་པར་བྱས་ནས་ཁམས་བདེ་སོས་དལ། ཉི་གྲིབ་མཚམས་ན་འབོལ་གདན་ཆེན་པོའི་ཁར་བསྡད་ནས་སྐྱེམས་ཀྱིས་བཟི། ཤས་བརྒྱགས་པའི་དུས་སུ་ལག་པ་གནམ་དུ་བསྒྲེང་། ནམ་ཤི་སངས་རྒྱས་ཡིན། ཐོད་པ་བོར་ཆོག་ཡིན། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཟེར་ཡང་ཁ་ལྟ་རྐྱང་
པ་ཡིན་པས་དེས་ཀྱང་ཅུང་མི་ཕན་གསུངས། དེས་ན་ལྟ་བ་གདེངས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། རང་ལ་དཀའ་སླ་ན་ཚ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་དྲན་ནས་ཟུག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ནུས་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལའང་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ཡོད་པས་མི་ཆོག་གོ་དགོས། རྟོགས་དགོས། གོ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མ་དམ་པ་ཞིག་དང་མཇལ་ནས་མོས་གུས་རབ་དང་ལྡན་པས་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་དགོས་གསུངས། དེ་ལ་རྒོད་ནམ་མཁར་འཕུར་བའི་དུས་སུ་མཇུག་སྒྲོ་ས་གཞི་ལ་གཏད་དགོས། འཕུར་ཟིན་ནས་གར་སྡོད་པའི་སར་ཤེས་པ་འཕེན་པས་འགྲོ་བ་མིན་པ་འདབ་མ་གཡོབ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པ་དང་འདྲ་གསུངས། སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། བླ་མའི་རྩ་དང་མི་སྔུན་ལ་སོགས་པར་ཙབ་ཙུབ་མང་པོ་བྱེད། མཉམ་གཞག་ཐུན་གྲངས་མང་པོ་བགྲང་ཡང་རྗེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་དུག་གསུམ་ཡང་ཅུང་ཞིག་མགོ་མ་ནོན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེར་སོང་རྒྱུད་ཀྱང་རྩུབ་ཏུ་སོང་ན་ཐ་མལ་པ་དང་ཁྱད་མེད།
དེས་ན་མི་སྒོམ་པ་འདྲ་ཡང་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གལ་ཆེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་སྡང་གི་དབང་དུ་མ་སོང་བར་བྱ་ཞིང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་དྲན་པ་ཡེངས་པ་མེད་པར་འབད་དགོས། དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཟེར་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་རྟེན་ནམ་རྒྱུར་བཤད་དེ། དུས་རྟག་ཏུ་དེར་འགྲོ་ན་སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན། དེའང་མཛངས་མའི་སྲིས་ཟད་པ་དང་འདྲ་ནའང་དུས་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་རྒྱུ་སྤྲིང་ངེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་འདྲ། སྤྱོད་པ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རབ་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་ཡིན། དེའང་སྤྱོད་པ་ཟེར་ནས་ཕ་གི་ན་མར་ལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཅུང་མིན། འགྲོ་ཉལ་འདུག་སྡོད་དང་ཅི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་པ་གལ་ཆེ། སྤྱོད་པ་ཤུགས་འབྱུང་ཟེར་ནས་ངན་པའི་ཤུགས་འབྱུང་དུ་སོང་ན་མི་ནག་ལྡིངས་བོར་འགྲོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འབད། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སུ་ཅི་འགྲོ་བྱ། དགེ་བའི་
རྩ་བ་ཅི་བྱས་ཐམས་ཅད་མ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་དོན་དུ་བསྔོ། ལྐོག་ཏུ་ཁབ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད། མི་སྔུན་ན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཟེར་ནས་མཎྜལ་ཕྱི་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕག་མཇུག་འདྲ་ནའང་བརྩོན་འགྲུས་ཅུང་མིན་པས་དུས་རྟག་ཏུ་དྲག་ཞན་མེད་པར་འབུང་དགོས། གླང་རྒན་ཆུ་གཏོང་བ་ལ་དང་པོ་དྲག་ཏུ་མེད། ཕྱིས་མ་ཆད་པར་དུ་ཞེན་རྒྱུ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་དགོས། ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ། །བསྡུ་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྟ་བས་ལྟ་བ། ཞི་ལྷག་དབྱེར་མེད་རྩེ་གཅིག་གི་དོན་ལ་འཇོག་པས་སྒོམ་པ། སྤྱོད་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་དགེ་སྦྱོར་ལ་བོགས་འདོན་པ་ནི་སྤྱོད་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་རེ་དོགས་དང་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སྐུ་བཞིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་ཕྲིན་ལས་བཞིས་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཅིང་དེ་དག་གི་དོན་ལྟ་སྒོམ་གཉིས་ནི་ཁྲིད་ཡོངས་རྫོགས་འདི་ཀའི་ཁོག་ཏུ་རྒྱས་པར་ཡོད་དོ།

 །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། རྗེ་ཕག་གྲུས། སྤྱིར་སྒོམ་བྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལྟ་བ་གདེངས་དང་ལྡན་པ་རྒོད་པོ་ནམ་འཕང་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་འཛངས་མའི་སྲིས་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། །སྤྱོད་པ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་གླང་རྒན་ཆུ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས། དེའང་དཀའ་སླ་སྐྱིད་སྡུག་བྱུང་ན་ལྟ་བ་བརྗེད། ནད་ཚབས་པོ་ཆེ་བྱུང་ཡང་ལྟ་བ་བརྗེད། རང་ཉིད་འཆི་བའི་ཚེ་ནའང་ལྟ་བ་བརྗེད་པར་བྱས་ནས་ཁམས་བདེ་སོས་དལ། ཉི་གྲིབ་མཚམས་ན་འབོལ་གདན་ཆེན་པོའི་ཁར་བསྡད་ནས་སྐྱེམས་ཀྱིས་བཟི། ཤས་བརྒྱགས་པའི་དུས་སུ་ལག་པ་གནམ་དུ་བསྒྲེང་། ནམ་ཤི་སངས་རྒྱས་ཡིན། ཐོད་པ་བོར་ཆོག་ཡིན། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ཟེར་ཡང་ཁ་ལྟ་རྐྱང་
པ་ཡིན་པས་དེས་ཀྱང་ཅུང་མི་ཕན་གསུངས། དེས་ན་ལྟ་བ་གདེངས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། རང་ལ་དཀའ་སླ་ན་ཚ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་དྲན་ནས་ཟུག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ནུས་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ལའང་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ཡོད་པས་མི་ཆོག་གོ་དགོས། རྟོགས་དགོས། གོ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མ་དམ་པ་ཞིག་དང་མཇལ་ནས་མོས་གུས་རབ་དང་ལྡན་པས་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་དགོས་གསུངས། དེ་ལ་རྒོད་ནམ་མཁར་འཕུར་བའི་དུས་སུ་མཇུག་སྒྲོ་ས་གཞི་ལ་གཏད་དགོས། འཕུར་ཟིན་ནས་གར་སྡོད་པའི་སར་ཤེས་པ་འཕེན་པས་འགྲོ་བ་མིན་པ་འདབ་མ་གཡོབ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པ་དང་འདྲ་གསུངས། སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། བླ་མའི་རྩ་དང་མི་སྔུན་ལ་སོགས་པར་ཙབ་ཙུབ་མང་པོ་བྱེད། མཉམ་གཞག་ཐུན་གྲངས་མང་པོ་བགྲང་ཡང་རྗེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་དུག་གསུམ་ཡང་ཅུང་ཞིག་མགོ་མ་ནོན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེར་སོང་རྒྱུད་ཀྱང་རྩུབ་ཏུ་སོང་ན་ཐ་མལ་པ་དང་ཁྱད་མེད།
དེས་ན་མི་སྒོམ་པ་འདྲ་ཡང་དུས་རྟག་ཏུ་རང་གི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གལ་ཆེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་སྡང་གི་དབང་དུ་མ་སོང་བར་བྱ་ཞིང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་དྲན་པ་ཡེངས་པ་མེད་པར་འབད་དགོས། དེའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཟེར་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་རྟེན་ནམ་རྒྱུར་བཤད་དེ། དུས་རྟག་ཏུ་དེར་འགྲོ་ན་སྒོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན། དེའང་མཛངས་མའི་སྲིས་ཟད་པ་དང་འདྲ་ནའང་དུས་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་རྒྱུ་སྤྲིང་ངེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་འདྲ། སྤྱོད་པ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རབ་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་ཡིན། དེའང་སྤྱོད་པ་ཟེར་ནས་ཕ་གི་ན་མར་ལ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཅུང་མིན། འགྲོ་ཉལ་འདུག་སྡོད་དང་ཅི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱེད་པ་གལ་ཆེ། སྤྱོད་པ་ཤུགས་འབྱུང་ཟེར་ནས་ངན་པའི་ཤུགས་འབྱུང་དུ་སོང་ན་མི་ནག་ལྡིངས་བོར་འགྲོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འབད། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སུ་ཅི་འགྲོ་བྱ། དགེ་བའི་
རྩ་བ་ཅི་བྱས་ཐམས་ཅད་མ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་དོན་དུ་བསྔོ། ལྐོག་ཏུ་ཁབ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད། མི་སྔུན་ན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཟེར་ནས་མཎྜལ་ཕྱི་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕག་མཇུག་འདྲ་ནའང་བརྩོན་འགྲུས་ཅུང་མིན་པས་དུས་རྟག་ཏུ་དྲག་ཞན་མེད་པར་འབུང་དགོས། གླང་རྒན་ཆུ་གཏོང་བ་ལ་དང་པོ་དྲག་ཏུ་མེད། ཕྱིས་མ་ཆད་པར་དུ་ཞེན་རྒྱུ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་དགོས། ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ། །བསྡུ་ན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྟ་བས་ལྟ་བ། ཞི་ལྷག་དབྱེར་མེད་རྩེ་གཅིག་གི་དོན་ལ་འཇོག་པས་སྒོམ་པ། སྤྱོད་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་དགེ་སྦྱོར་ལ་བོགས་འདོན་པ་ནི་སྤྱོད་པ་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་རེ་དོགས་དང་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སྐུ་བཞིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་ཕྲིན་ལས་བཞིས་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཅིང་དེ་དག་གི་དོན་ལྟ་སྒོམ་གཉིས་ནི་ཁྲིད་ཡོངས་རྫོགས་འདི་ཀའི་ཁོག་ཏུ་རྒྱས་པར་ཡོད་དོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
如您所要求，以下是原文的完整直译：
如此所说，和至尊帕竹所言：一般来说，作为修持禅定的所依靠的人，应当是见解具有信心的人，如同雄鹰在高空飞翔般。禅定应当是不间断的，如同聪慧女人的纺线一样。行为应当自然而然地生起，如同老牛引水一般。即使在困难、轻松、快乐、痛苦时也不忘见解，即使在重病时也不忘见解，甚至在自己临死之时也不忘见解，而不是舒适安逸，坐在日荫交界处的大软垫上酒醉，饱餐之时举手向天，声称自己死后即成佛，头盖骨可以丢弃，一切皆空。这些都只是空谈，因而也没有什么益处。因此，需要一个具有坚定见解的人，即在自己面临困难、疾病时能回想见解的要义，从而能够平息痛苦和苦难的人。对此，仅仅有见解的要义是不够的，需要理解并领悟它。为了理解和领悟，需要遇到一位殊胜上师，以最深厚的信心依靠珍贵的教言，他如是说。
关于这一点，就像雄鹰在天空飞翔时，必须将尾羽对准地面。一旦飞起后，只需将意识投向要去的地方，不必像拍打翅膀等那样做多余的动作，他说。
需要不间断的禅修，但如果只是在上师面前或生病等情况下做很多忙乱的事情，数算很多静坐的次数，而在之后的时间里连三毒烦恼都没能稍微降伏，分别念反而增多，心性变得更加粗暴，这与普通人没有区别。
因此，即使看似不在禅修，但经常观察自己的心是重要的。不要被贪嗔等烦恼所控制，要努力在善的方面保持不分心的正念。在波罗蜜多的角度来说，这被称为正念和正知，是作为三学的基础或因。如果一直保持这种状态，就是不间断的禅修。这就像聪明女人的纺线，虽然看起来已经完成，但实际上随时都有可做的事情。
需要自然而然生起的行为。在这方面，最高的行为是对上师的虔诚信心。这里所说的行为，并不是指那些许多外在的行为。在行走、躺卧、站立、坐着以及做任何事情时，为众生利益而做是重要的。所谓"自然生起的行为"，如果变成恶行的自然生起，就会沦为普通罪人。应当努力供养三宝等善行，使身语意三方面的一切行为尽可能成为法行，将所做的一切善根回向给如虚空般无量的母亲众生，私下里连一针之事也不做。
当生病时，虽然说是精进，但如果像猪尾巴一样擦曼达拉或礼拜等，这并非真正的精进，因此需要时常保持均衡而不偏颇。就像老牛引水，开始时并不猛烈，之后也不间断地持续而无所执着，需要如此。
如此等等，他无量地开示了。总而言之，用见解观察实相的要义是见解；安住于止观不二、一心专注的要义是禅修；通过四种行为促进善行是行为；证悟究竟实相，远离一切希望恐惧和能所执着，获得四身的果位，以四种事业护佑一切所化众生是果。其中见修二者的内容，在这整个引导中有详细的阐述。


 །སྤྱོད་པ་ལའང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། གསང་སྤྱོད། རིག་པ་བརྟུལ་
ཞུགས། ཚོགས་སྤྱོད། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི། ལྷག་མཐོང་གི་ཉམས་དང་མ་བྲལ་བ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིར་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རྡོ་ཚན་ལ་ཁ་བ་བབ་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་བསྟེན་མི་དགོས་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ལྷན་གྱིས་ཞི་རང་ཡལ་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བོགས་འདོན་བར་གསང་སྤྱོད་བྱ་སྟེ་དུར་ཁྲོད་དམ་ཤིང་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་མོ་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའོ། །རིག་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ལུས་གཅེར་བུར་བྱས་རྒྱན་དྲུག་གིས་བརྒྱན་ཕྱག་རྒྱ་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་གྲོང་དུ་རྒྱུ་བའོ། །ཚོགས་སྤྱོད་ནི་ཁྲོམ་ཆེན་པོའམ་ཚོང་འདུས་སམ་རིགས་ངན་གྱི་ཁྱིམ་སོགས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་གླུ་གར་ལ་སོགས་པས་བསྟོད་རྒོད་གཤེ་རྡེག་འཚོག་སོགས་བྱུང་ན་ནགས་ལ་མེ་མཆེད་པ་ལྟར་དགེ་སྤྱོད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་གྲོགས་སུ་སོང་ན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྤྱོད་པ་བྱ་སྟེ་མ་རིག་པ་སངས། དུག་ཟོས་པས་ཀྱང་བདུད་རྩིར་འགྱུར་བས་ཟས་ལས་རྒྱལ། ཟག་བཅས་ཀྱི་རླུང་འགགས་པས་རླུང་ལས་རྒྱལ། འཁོར་འདས་
ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ། བླང་དོར་མེད་པས་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྔའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ནའང་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་དེའི་མདངས་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ། དེའི་གོང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་བཙལ་དུ་མེད་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིམ་པའོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་བཞི་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་བགྲོད་པས་གཞིའི་ཉེས་པ་ཟད་དེ་མངོན་དུ་གྱུར། ལམ་གྱི་ཉེས་པ་ཟད་དེ་མཐར་ཕྱིན། གཞི་ཐོག་ཏུ་འབྲས་བུ་སླབ། ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་། སྟོང་པའི་བཞུགས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལས་ཆོས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་ལོགས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པས་གཉིས་འཛིན་དང་རེ་དོགས་ཀྱི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ། རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་རྟོགས་
ཤིང་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྒོམ་མེད་མཐར་ཐུག་རྟོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་རྟོགས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ། སྤྱིར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་རིག་སྟོང་གསུམ་ལས་མ་འདས་པས་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན། དེ་དག་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དང་སྦྱར་ན་གཞིའི་སྐུ་གསུམ་ནི་རང་སེམས་ཅིར་མ་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེའི་དབྱིངས་སྟོང་པར་འཆར་བ་ཆོས་སྐུ། དེའང་སྟོང་པ་ཅང་མེད་དམ་བེམ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་སྟོང་པ་རང་རིག་རང་གསལ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ་རིག་པས་ལོངས་སྐུ། སྟོང་ཉིད་དེ་མདངས་མ་འགགས་པར་རང་གཟུགས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན། སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ཚང་བའི་དཔེ་ཏིལ་ལ་སྣུམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་དང་བཻ་ཌཱུཪྱ་ལྟ་བུ་དང་མ་བཅོས་གཉུག་མ་རྣམས་རིམ་བཞིན་སྦྱར་རོ། །ཡང་རང་བྱུང་བས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། ངོ་བོ་སྟོང་
པ་ཆོས་སྐུ། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ། མ་འགགས་ཤིང་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན། སྟོང་པ་དེ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས། གསལ་བ་དེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། དེ་གཉིས་མཉམ་པོར་གནས་པ་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། དེ་གཉིས་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་གནས་པ་དེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། དེ་རྣམས་མ་བཅོས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། གོང་གི་སྟོང་པ་དེ་སྐུ་ཡིན། གསལ་ལེ་བ་དེ་གསུང་། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པོར་གནས་པ་དེ་ཐུགས་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
行为也有普贤行、秘密行、明智勇士行、聚集行和普胜行五种。第一种是：不离胜观的体验，在四种行为中，一切妄念如同雪落在热石上，无需依靠对治，自然在法性中寂灭消融。为了增强这一点，应当实行秘密行，即在墓地或单独树下等处与明妃共处。明智勇士行是指裸身，以六种装饰装饰，与明妃一起在村镇中行走。聚集行是指前往大市场或交易集会或低种姓家庭等处，通过歌舞等赞颂，若遇到嘲笑、谩骂、殴打、责难等，如同森林中燃起大火一般，成为善行和禅定的助缘。当这些成为助缘时，应当实行普胜行，即消除无明，即使吃了毒药也能转为甘露，因此胜于食物；止息有漏气息，因此胜于气；对轮回和涅槃一切无有偏袒，因此普遍胜利；无有取舍，因而圆满行为，这就是五种行为。
在这一切时中，不离本有法性空性的光辉，故称为印；在其之上无有所谓佛的智慧可寻，故称为大。这些是道大手印的次第。这是第四课。
第三，果大手印是：通过行道次第，消除了基础过失而现前，消除了道的过失而圆满，在基础上获得果位。一切有为法虽然无碍地显现，但以自性而空；在这空性的安住方式中，一切所显现的有为法也非独立存在，而是不二，因此解脱了二取和希望恐惧的轮回。证悟圆满，具有力量、无畏等诸多功德的大手印义理，证悟三身、五智慧、功德和事业，无修证的究竟证悟，从一切障碍中解脱，证悟了一切所证，与解脱相分离，以及具足一切成熟等功德，这被称为果大手印。
一般而言，一切外内法不离显、知、空三者，因此是三身的本质。将这些与基、道、果三者相结合：基础的三身是自心无实有，远离一切戏论，其境界显现为空性，是法身；而且这空性不是虚无或无生命物质那样，而是空性自知自明自性多样显现的觉知，是报身；空性其光辉无碍地显现为自形和各种境界，是化身。具足三身的比喻分别是：如同油遍芝麻、如同青金石、无为自然。
又如自生佛所说：本质空性是法身，自性明晰是报身，无碍而任何显现是化身。空性是法界智慧，明晰是镜像智慧，两者平等安住是平等性智慧，两者不混合而各自安住是分别智慧，这些无为而自然成就是成事智慧。上述空性是身，清晰是语，两者不二平等安住是意。如是所说。


 །གཞན་ཡང་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ལ་དེ་དང་དེའི་ཕྱག་ཆེན་དང་། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་བདེ་སྟོང་ཕྱག་ཆེན། ཐབས་རྒྱུད་ལས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་གསལ་སྟོང་ཕྱག་ཆེན། གཉིས་མེད་རྒྱུད་ལས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་རིག་སྟོང་ཕྱག་ཆེན། ཞེས་དང་། ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་དགོངས་ནས་གནས་ལུགས་ཕྱག་ཆེན། དེ་རྟོགས་བྱེད་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གིས་རྟོགས་པ་ལ་དགོངས་ནས་བདེ་སྟོང་ཕྱག་ཆེན་དང་གཉིས་
སུ་དབྱེ་བའམ། ཡང་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ཏེ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས། དེ་མཚོན་བྱེད་དཔེའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དབང་གསུམ་པའི་ལམ་རིམ་ཞུ་བདེ་ལྷན་སྐྱེས། དོན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དབང་བཞི་པའི་ལམ་བདེ་སྟོང་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ་ལྷན་སྐྱེས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བར་མཛད་པ་ལས་ཕྱི་མ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ། དེར་མ་ཟད་དཔེར་ན་དངུལ་རྡོ་དང་དེ་ལས་ཕྱེ་བའི་དངུལ་དང་དངུལ་དེ་ལས་སྐུ་འདྲ་ལ་སོགས་བཟོས་པ་དང་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདྲའོ། །དམ་ཚིག་ཀྱང་ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དམ་ཚིག་ནི་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དུ་མེད་དེ་རང་གི་སེམས་ཡིན་པས་སོ། །གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་དུ་མེད་དེ་དེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་དུ་མེད་དེ་དམིགས་སུ་མེད་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མེད་དེ་རང་གི་སེམས་ཉིད་རྟོགས་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདི་དག་ནི་དབྱེ་བའོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་ལྔ་པའོ།། ༈ །།གསུམ་པ་མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད་ནི། ཕྱག་ཆེན་
ཐིག་ལེ་ལས། ཕྱག་ནི་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རྒྱ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཆེན་པོ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་དང་། ཡི་གེ་བཞི་པར། ཕྱག་ནི་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རྒྱ་ནི་ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་ཡིན། །ཆེན་པོ་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །དེས་ན་ཡི་གེ་འབྲུ་བཞིར་གྲགས། །ཞེས་དང་། སྒོ་མ་མ་མོ་ཆེན་མོ་ལས། །ཕྱག་ནི་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དེ། །མི་འདའི་ཕྱིར་ན་རྒྱ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། དེ་ལ་ཕྱག་ནི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བར་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱག་གོ །སྤྱིར་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་གཉུག་མའི་དོན་ལས་མི་འདའ་བས་རྒྱའོ། །ཆོས་ཉིད་རང་གྲོལ་དུ་རྟོགས་པས་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་དང་། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདའ་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་འདའ་
བར་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས་ཀྱང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་འདའ་བར་མི་སྲིད་དེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ། ཞེས་དང་། ཨོ་ཌྱན་པས། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་འདི་ཀ་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ་དེའི་གོང་ན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པའི་བཟང་བ་ཞིག་བཙལ་དུ་མེད་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་དང་། དཔལ་མཁའ་སྤྱོད་པས། ཕྱག་གི་དོན་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །འཁོར་བ་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི་རྒྱའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་མི་བསྐྱོད་ཞབས་ཀྱིས། །དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་རྒྱལ་ཕྲན་དང་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ནི། ལས་ཆོས་དམ་ཚིག་
ལས་འདས་པའམ་འདི་ལས་དབང་ཆེ་བ་མེད་པས་ཆེན་པོའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
此外，主要教示基础、道路、果位三者时，各有其大手印；从瑜伽女续主要教示的是乐空大手印；从方便续主要教示的是明空大手印；从不二续主要教示的是觉空大手印。又，依据自然实相的意义，实相大手印；依据通过乐空双运而证悟这一点的意义，乐空大手印，分为这两种。或者，依据那实相本身，自性俱生；通过譬喻表示而使人了解的第三灌顶道次第的融解乐俱生；直接证悟此义的第四灌顶道的乐空俱生，分为这三种俱生，其中后者被称为大手印。不仅如此，例如银矿石、从中提炼出的银和用那银制成的佛像等，与基础、道路、果位三种大手印相似。
关于三昧耶，如章仁波切所言："大手印的三昧耶有四：烦恼不可断，因为是自己的心；对治智慧不可依靠，因为与之不二；真如不可修，因为无所缘；对果位无有期望，因为已证悟自心。"如是所说。这些是分类。这是第五课。
第三，名称的解释：大手印精要中说："手指空性智慧，印指解脱轮回法，大指双运，是为大手印。"四字中说："手指空性智慧，印指无有偏袒，大指超越边际，因此以四字闻名。"在《母嘎门》中说："手指乐空不二，因不超越故为印。"
达波仁波切说："关于这点，手指证悟一切显现与存在、轮回与涅槃皆不离无生法性，这是手；一般而言，一切显现与存在不离自然之义，这是印；证悟法性为自解脱，这是大。"
章仁波切说："所谓大手印，以不可超越的意义是手印，因广大故称为大。例如，转轮王的命令印记，边疆小王等任何人都不可能超越，同样，大手印无生的状态，轮回和涅槃的任何法都不可能超越，因为它们的自性就是无生的大手印，因广大故称为大。"
乌金巴说："一切显现、存在、轮回、涅槃的诸法，其作用者不离此，故为手印；在其之上无法寻求所谓法身的优胜，故称为大。"
吉祥空行者说："手的意义是法界与智慧双运。轮回自然解脱是印的意义。如此双运的无上智慧是大。"
胜者不动足说："再者，手印指一切轮涅诸法不离于它，故为手印，如同转轮王的命令印记，小王和大臣们不能超越一样。大是指超越业、法、三昧耶，或者比此更大的不存在，故为大。"


 །ཞེས་དང་། བདག་གི་དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་གསུང་ལས་ཀྱང་། ཕྱག་ནི་ཞེ་སའི་དོན་ཏེ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་གོ །རྒྱ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་མི་འདའ་བའི་དོན་ནོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་གཞན་ཐམས་ཅད་གནས་སྐབས་པ་ཡིན་པས་འདའ་བ་ཡོད་ཅིང་འདི་ནི་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་ འདའ་བ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་ནོ། །ཞེས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་དུ་མ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེས་པ། མཁའ་སྤྱོད་པས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གང་སྐྱེས་པ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་བརྗོད་བྱ། །རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉིད། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པ་གཅིག །ཅེས་ལྷན་ཅིག་གི་དོན་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་སྐྱེས་པའི་དོན་དང་སྦྱོར་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དོན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་མིན་ཞིང་། །ཤེས་རབ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱིས་མིན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
རྣལ་འབྱོར་གསུངས། །ཞེས་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དབང་པོ་རབ་སྐལ་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་གྲོལ་བར་བྱེད་དེ་ཡན་ལག་གི་དོན་མང་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ནི་གང་དང་གང་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེ་ན། རིག་པ་དང་སྟོང་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས། དེ་རང་ཡང་ཐ་དད་འདུག་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ། གསལ་བ། བདེ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་རོ། །ཞེས་དང་། འབའ་ར་བ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་གིས། ངེས་ཚིག་ནི། ཕྱག་ཅེས་པ་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རྒྱ་ཞེས་པ་མི་འདའ་བ་ལ་འཇུག་པས་ན་འདི་ལྟར་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བཅོས་མ་བསྒྱུར་མ་བསླད་སོ་མ་ཉམས་གྲ་མ་ཆག་པར་གང་སྣང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གཤིས་སམ་གནས་ལུགས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པར་འདུག་པས་ན་ཕྱག་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཨེ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་མེད། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཤར་ཡང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་འཕུར་བའམ་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཉ་ཇི་ཙམ་ཞིག་འཕྱོ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་ཆུ་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔལ་གསང་བ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཀུན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། །སེམས་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རོ་གཅིག་པས། །འདི་ནི་བླང་དོར་མེད་པའི་དབྱིངས། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གང་དང་གང་ཤར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བས་ན་སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་ལས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་སྟེ་སྤང་བྱ་རང་བཞིན་མེད་པས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱ་མེད། ང་བདག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་འཆིང་བྱའི་བདག་མེད། །འཆིང་བྱ་འཆིང་བྱེད་མེད་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའོ། །གང་སྣང་བའི་ཐོག་ན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ། སྟོང་པའི་གདངས་གསལ་ལ་མ་
འགགས་པར་རྗེན་ནེ་བ་སྣང་བ། གང་ཤར་གྱི་ཐོག་ཏུ་སུས་ཀྱང་བཟོ་མ་བྱས་པར་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཁྲིག་གེ་བའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ཆེན་པོ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སྟོང་པ། དེ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་མི་འདུག་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། ཉོན་ཅིག་ལྷ་མོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསང་བ་ཆེ། །བརྗོད་མེད་མི་ཟད་མ་སྐྱེས་པ། །ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་དང་བྲལ། །གཟུགས་མེད་གཟུགས་ཀྱི་བདག་པོ་མཆོག །སྦོམ་ཕྲ་ལ་སོགས་དང་བྲལ་བ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ།

如您所要求，以下是原文的完整直译：
又，我尊贵上师的教言中也说："手是恭敬之义，是诸佛之手。印是双运且不离于此之义。大是指其他一切手印都是暂时的，可以超越，而此是究竟的，无人能超越，因此是最殊胜之义。"如是从诸多经续和口诀中所说。
关于"俱生双运"，空行者说："何为俱生所生？即是所说的俱生。自性俱生本身，是一切相的统一。"这是"俱生"的意义。"从无生中一切生，生即无自性。"这是"生"的意义。"双运"是瑜伽的意义："瑜伽非仅方便法，也非仅依智慧一，方便智慧双融入，如来所说为瑜伽。"这是"双运"的意义。如此简要展示大手印俱生双运之义的本质，即使仅凭这些，也能使上根具有最胜缘分者获得解脱，不需依赖许多支分内容。
达波仁波切说："俱生双运是与何俱生双运？觉性与空性俱生，它们并非如不同的东西存在，而是觉性、明晰、乐性与空性相融合，因此称为俱生双运。"
巴拉嘉扬赞桑说："定义是：手指空性，印含不离之义，因此，如此显现和存在的一切法，未经人工修改转变污染，保持原样不损不缺，一切显现和生起的自性或实相都是不实有的空性，因此为手。如《佛平等契经》所言：'奇哉诸佛秘密，圆满佛陀无生，从无生中一切生，生即本无生。'"
无论何种所取能取的恶相或善相多样显现，都不离于空性，因此为印，例如鸟在空中飞或鱼在海中游，无论如何都不离空和水一样。《吉祥密行续》中说："诸法心之本质，心是空性本质，一切空性一味，是无取舍之境。"
因此，无论什么显现，都不离于空性，因此从所断的轮回法印中本来解脱，即所断无自性故无束缚之印，我和我执无自性故无所束缚之我，无能束缚所束缚故从轮回法中解脱。任何显现当下，显现的自性不实有故为空；空性的光辉明晰无碍而清晰显现；任何显现当下，无人造作而双运完整，其上无他故为大。如同镜中影像，镜中虽现影像相，但其自性不存故空；虽然其中无自性，但其相明晰显现。
如《大手印精要续》所言："听啊，天女大手印，大手印大秘密，不可说、不尽、无生，一切有形离形相，无形而为形之主，远离粗细等相，不可量度之自性。"


 །ཞེས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ནི། གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་མི་འདོད་དེ། །དངོས་པོ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། གསེར་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཁ་དོག་སེར་བ། ལྕིད་ཆེ་བ། བཞུ་བཏུལ་བྱས་པས་ངན་དུ་མི་འགྲོ་བ་གསུམ་ཚང་ལ།
དེའི་སེར་པོ་ལས་གཞན་པའི་ལྕིད་ཆེ་བ་དང་བཞུ་བཏུལ་བྱས་པས་མི་འགྱུར་བ་ལོགས་ན་མེད་ལ། ལྕིད་ཆེ་བ་ལས་ལོགས་སུ་གཞན་གཉིས་པོ་མེད་དེ། དེ་གསུམ་ག་གསེར་མ་ཡིན་ན་མ་གཏོགས་གསེར་ཡིན་ཕན་ཆད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་སེར་པོའི་སྟེང་དུ་ཁ་དོག་སེར་བ། ལྕིད་ཆེ་བ། བཞུ་བཏུལ་བྱས་པས་ངན་དུ་མི་འགྲོ་བ་གསུམ་ཚང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གཉིས་པོའི་སྟེང་དུ་གསུམ་གསུམ་ཚང་བ་བཞིན་དུ། གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ལའང་ངོ་བོ་རིག་པ། རང་བཞིན་སྟོང་པ། མཚན་ཉིད་གསལ་བ་གསུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ལ། དེའི་སྟོང་པ་ལས་གཞན་པའི་ལོགས་སུ་རིག་པ་དང་གསལ་བ་མེད་ལ། གསལ་བ་ལས་གཞན་པའི་ལོགས་སུ་སྟོང་བ་དང་རིག་པ་མེད། རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་ལོགས་སུ་གསལ་བ་དང་སྟོང་པ་མེད། ངོ་བོ་སེམས་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ལ་ལྡོག་ཆོས་ལ་སྟོང་པ་རིག་པ་གསལ་བ་གསུམ་བྱུང་བའོ། །གསུམ་བྱུང་ཡང་དེ་གསུམ་ག་དབྱེར་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་རིག་པ་དང་གསལ་བར་སྐྱེས། རིག་པ་ཉིད་སྟོང་པ་དང་
གསལ་བར་སྐྱེས། གསལ་བ་ཉིད་སྟོང་པ་དང་རིག་པར་སྐྱེས་པས་གསལ་རིག་སྟོང་གསུམ་པོ་རེ་རེའི་སྟེང་ན་གསུམ་ག་ཚང་བར་སྐྱེས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་བརྟག་གཉིས་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གང་སྐྱེས་པ། །རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པར་གཅིག །ཅེས་སོ། །དེ་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡ་གི་སངས་རྒྱས་ནས་མ་གི་འཇག་མིག་གི་སྲིན་བུ་ཡན་ཆད་ལ་བཟང་ངན་ནམ་ཆེ་ཆུང་མེད་པར་གནས་སོ། །དེ་རང་ངོ་ནམ་ཤེས་པའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ངོ་ཤེས་པ་དང་མ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་གང་སྔ་ན་དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དོན་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་
སཾ་སྐྲྀ་ཏིའི་སྐད་དུ་མ་ཧཱ་མུ་དྲཱའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་པ་མི་འདའ་བའམ་མི་ཕྱེད་པའམ་མི་སྟོང་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེའང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ས་རང་ས་ནས་སོ་མ་ཉམས་མདོག་མ་བསྒྱུར་བར་དུས་གསུམ་དུས་མེད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ། དེ་ལས་ལོགས་པའམ་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ན་ཆེན་པོའོ། །དེའང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞིག་ཐོལ་ཏེ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་རྣམ་རྟོག་དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རྣམ་རྟོག་ཏ་ལེ་བ་དེ་རང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་གཞིར་འདུག་ལ། དེ་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ། རྣམ་རྟོག་དེ་ལས་ལོགས་ན་ཡེ་ཤེས་སམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བཙལ་དུ་མེད་པས་ཆེན་པོའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
如是所言，关于俱生双运，不认为如同两者共聚为俱生，而是一个事物的本质中具足三法即为俱生，例如黄金一体而具有黄色、重量大、冶炼后不变质三种特性。其黄色之外没有单独的重量大和冶炼后不变质的特性，重量大之外也没有其他两种独立的特性。这三者若非黄金则另当别论，但只要是黄金，则必然俱生具有黄色、重量大、冶炼后不变质这三种特性。黄色上具足三者，同样地，其他两者上也各具足三者。
同样地，基础菩提心也具有本质为觉性、自性为空性、特征为明晰这三种俱生特性。其空性之外没有单独的觉性和明晰，明晰之外没有单独的空性和觉性，觉性之外没有单独的明晰和空性。本质是唯一的心，在分类法上有空性、觉性、明晰三者。虽有三者，但三者不可分离而为俱生，即空性本身生为觉性和明晰，觉性本身生为空性和明晰，明晰本身生为空性和觉性，故明、觉、空三者中每一者上都具足全部三者，因此称为俱生。
如《二品续》所说："俱生何所生，自性俱生所谓，一切相总为一。"将此应用于心相续，称为俱生双运。这种状态从上至佛，下至草芥中的微虫，无论善恶或大小，皆是如此。当认识其本性时，称为俱生智慧；未认识其本性时，称为阿赖耶识。此二者分别称为俱生智慧和俱生无明。二者何者为先，时间上无先后。本质上无善恶，因为二者本质相同。
胜者杨贡巴说：关于大手印的词义，大手印在梵语中称为"摩诃母札"（mahāmudrā），意为不超越、不分离或不空。一切显现存在、轮回涅槃诸法，各自原样不损、不变色地在三时无时中不离俱生智慧，故为手印；除此之外或在其上无他，故为大。在刹那意识上专注一方面时，若某一分别念突然生起，对该分别念不作任何遮止或证成，那分别念本身就是俱生智慧的正行。无论是否了悟它，都不离于此，故为手印；除该分别念外，无法寻找所谓智慧或佛的意趣，故为大。


 །ཞེས་དང་། འདི་དག་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད་ཡིན་ཅིང་། དེར་མ་ཟད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དབུ་མ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སོགས་ཇི་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་འགལ་བ་
མེད་དེ། ཕག་གྲུས། རྣམ་རྟོག་དང་ནི་ཉོན་མོངས་པ། །ཐམས་ཅད་འདུལ་བས་འདུལ་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུ་རུ། །ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ས། །སྒྲོ་འདོགས་ནང་ནས་གཅོད་པས་ན། །འདི་ནི་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡིན། །རྟག་ཆད་སྒྲོ་སྐུར་ལ་སོགས་པའི། །མཐའ་དང་བྲལ་བས་དབུ་མ་ཡིན། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་གདམས་ངག་ཡིན། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས། །སེམས་སུ་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡིན། །བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །སྡུག་བསྔལ་ཞི་བས་ཞི་བྱེད་ཡིན། །ཉོན་མོངས་དང་ནི་རྣམ་རྟོག་ཀུན། །ལམ་དུ་སློངས་བས་གསང་སྔགས་ཡིན། །སེམས་དང་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་གསུམ། །དང་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ཏེ། །གདམས་པས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེས་སུ་བཤད། །འདྲེ་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཡི། །བར་གཅོད་ལ་ཡང་བསྔགས་སོ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་དྲུག་པའོ།། ༈ །།བཞི་པ་ཕྱག་རྒྱ་
ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ཕག་གྲུ་ལ་དྲིས་ལན་གནང་བར། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་བདོག་གམ་མི་བདོག་ཞུས་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཅིག་ཡིན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ནི་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་སྐུ་བཞིར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་དུས་ཐམས་ཅད་པར་མི་འདོད་དེ་རྒྱུན་ཆད་ཡོད། ཅེས་དང་། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངོ་བོ་དེ། ཚིག་དང་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་མི་མཐོང་། །ཐ་མས་བརྒྱུད་པའི་ལམ་ལ་འབད། །འབྲིང་གི་རྩ་རླུང་ཐབས་ལ་འབད། །རབ་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་དང་། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྣམ་རྟོག་གཞིགས་ནས་ཆོས་སྐུར་བཀྱེར། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ནི། །རྣམ་རྟོག་གློད་ནས་ཆོས་སྐུར་བཀྱེར། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་ཕྱག་རྒྱ་
ཆེན་པོ་ནི་དོན་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ལ་དེར་བརྗོད་དོན་མཐའ་དག་འདུས་ཤིང་། དེའང་རྒོད་ཚང་པའི་གསུངས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་བརྗོད་ན། རྒོད་ཚང་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། ཁྱད་པར་དང་བཞི། །ངོ་བོ་ནི་དེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པ་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ངེས་ཚིག །ཕྱག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །རྒྱ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ནི། ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ། རྣམ་པ་ཅིར་ཡང་མ་འགག་པ། དེ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པའོ། །ཁྱད་པར་ཡང་ལྔ་སྟེ། ལྟ་བ་ལུང་རིགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟོགས་པ་ནང་ནས་ཤར་བའི་ཁྱད་པར། སྒོམ་པ་སེམས་འཛིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བྱིང་རྒོད་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར། །དམ་ཚིག་
བསྲུང་སྡོམ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཁྱད་པར། སྤྱོད་ལམ་གཉེན་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བླང་དོར་མདུད་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར། འབྲས་བུ་དུས་རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ལྷུན་གྲུབ་རང་ཆས་སུ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་བདུན་པའོ།

如是所言，这些是大手印和俱生双运的名称词源解释。不仅如此，无论称为大手印、大中观、大圆满等，都没有相违，如帕竹所言：
"调伏一切分别念，及诸烦恼故为调伏；
分别念即法身，生起确定智慧之地；
从内断除增益，此乃上师教言；
远离常断增损等边，故为中观；
不可言思议故，是波罗蜜多教言；
轮回涅槃诸法，圆满于心故为大圆满；
一切善恶分别，不作意故为大手印；
息灭痛苦故为寂静；
一切烦恼分别，转为道故为密咒；
心与分别法身三，本初俱生故；
由教言合为一故，称为俱生双运；
对于魔障等干扰，亦赞为有益。"
如是所说。这是第六课。
第四，大手印和俱生双运的差别是：达波仁波切向帕竹请教时问道："大手印和俱生双运两者有差别还是没有差别？"答道："大手印是轮回和涅槃的一切法本来自然成就的法性，如虚空般，是一切时中的不二智慧。俱生双运是将任何生起的分别念契入四身，因此不认为是一切时恒有，而有间断。"
章仁波切说："如此本质，文字和分析考察不能见到。下等者努力于传承之道，中等者努力于脉风方便，上等者应当修持俱生双运和大手印。"又说："俱生双运智慧，分析分别念后带入法身；大手印口诀，放松分别念后带入法身。"如是无量地说。
总之，大手印从四方面教示，所说的一切内容都包含于此。如果按照果仓巴所说来表述：果仓巴说："所谓大手印有四：本质、定义、分类和特点。本质是它遍及一切，一切摄归于其自性，超越思想言表的境界。定义：手是空性，印是从轮回法中解脱，大是证悟双运。分类有三：遍及一切基础的大手印，修道实践的大手印，果位自然成就的大手印。具有三种特征的大手印：本质不实有，相不障碍，二者不二安住。特点也有五：见解不依经论而从内证悟的特点；禅定不依心的执持而沉掉自然解脱的特点；三昧耶不依守护禁戒而无漏戒体不断的特点；行为不依对治而取舍纠结自然解脱的特点；果位不依时相而自然本然存在的特点。"如是所说。这是第七课。


། ༈ །།ལྔ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། གོང་གི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཉམས་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། རྩེ་གཅིག་སྤྲོས་བྲལ་རོ་གཅིག་སྒོམ་མེད་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ས་དང་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་གསུངས་རྣམས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ཕྱིར་དང་བྱིན་རླབས་ཆེ་བར་བསམས་ཚིག་ཚོགས་ལ་མ་འཛེམས་པར་སྒྲ་དྲང་ཐད་དུ་ལུང་དྲངས་པ་ཡིན་ལ། ཉམས་ལེན་སྐྱོང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་རིས་ཟིན་ན་བྱིན་རླབས་ཆེ་
བས་གཟུང་ཆོག་ལ་ཚིག་རིས་གལ་ཏེ་མ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་དོན་རྣམས་གསལ་བཏབ་ནས་རྒྱུད་ལ་ཅི་འདྲེར་བསྒོམ་པས་དོན་འགྲུབ་བོ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་གྱི་མན་ངག་སྙན་ནས་སྙན་དུ་བརྒྱུད་བརྒྱུད་པ་གཞན་དང་ཚིག་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་རྟོགས་ལྡན་གྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བཞེས་ཤིང་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་དེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྨིན་གྲོལ་དུ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩེ་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་གི་སྙིང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་ཤིང་ཉམས་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཕྲིན་ལས་འོད་འཕྲོ་ཐར་འདོད་དགའ་སྟོན་འདོད་དགུའི་འབྱུང་གནས་རྣམ་གྲོལ་མཆོག་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རང་བཟོའི་ལྷད་སྤངས་ཏེ་བླ་མ་གོང་མ་སྒམ་པོ་པ་དང་དུས་མཁྱེན་སོགས་ནས་བཟུང་སྟེ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་གི་བར་དུ་བྱོན་པའི་བཀའ་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་རྣམས་ལས་མ་གཡོས་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་དུ་བྱས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
第五，通过修持获得果位的方式：依照前述的现证果位方式，生起止观不二的体验证悟于心相续中，直接显现一境性、离戏、一味、无修等证悟，迅速或逐渐地行进各地和道的次第，从而现证殊胜圆满佛果的位阶。
在此引述上师噶举派祖师的教言，是为了引生确信并考虑到加持力强大，不吝文字而直接引用原文。修行者若能记住原文，因加持力强大而可受持；即使未能记住原文，也可通过明确理解其义并尽力融入心相续而成就目标。
三世一切佛陀所行的唯一道路，一法了知则一切解脱的口诀，从耳传至耳，不被其他传承和其他文字所间断，是一切具证悟上师之心髓，被所有上师噶举派修持并在心相续中生起，由此令一切众生趋入成熟解脱，是一切乘中最高，一切教授的精髓——大手印俱生双运的引导文精髓，最为殊胜，仅仅阅读就能理解并在心相续中生起证悟体验，确定义海之精髓、事业光明、求解脱者的盛宴、满足所愿之源泉、赐予殊胜解脱。此文舍弃自创杂质，从上师噶登巴、时智等至吉祥具德遍智上师贡却扬拉之间所出现的噶举传承具资格上师们的教言传承中，不违背原义，如实汇集，以利益之心作为法布施。


 །འོན་ཀྱང་རང་བཟོ་དང་ལྷག་ཆད་བྱུང་ཚེ་བླ་མ་དང་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡོད་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གེགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག །སྨྲས་པ། བདག་ནི་ཐོས་ཆུང་ཉམས་ལེན་གྱིས་དབེན་ཞིང་། །ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ཙམ་ལའང་འཕྲིག་མ་ཚུད། །ཚེ་འདིའི་གཡེང་བ་འུར་སྒྲོབ་ཀྱིས་ཁྱེར་ནས། །ཉམས་མྱོང་ཐམས་ཅད་ཡིད་སྨོན་ཙམ་དུ་བས། །དེ་ཕྱིར་རང་མྱོང་སྟེང་ནས་བརྗོད་དཀའ་ཡང་། །བཀའ་བརྒྱུད་རིན་ཆེན་འདི་ལ་ནུས་མཆིས་པས། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མོས་པ་སྐྱེས་པའི་མཐུས། །ངེས་དོན་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་བཀོད་པ་ཡིན། །འདི་ན་དེང་སང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡང་། །ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མར་གྱུར་དུ་ཉེ་བ་ནས། །རབ་བྱུང་ཕལ་ཆེར་ཁྱིམ་པའི་བྱ་བས་
གཡེངས། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་རྒྱབ་ཏུ་ལིངས་ཀྱིས་བོར། །ཉིན་མཚན་དགེ་ལ་བཀོལ་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ཕེར་ཤ་སྟོང་སྒྲོབ་དང་། །ལྟོ་ཕྱིར་གནམ་རྡིབ་གྲལ་ཕྱིར་བསྙེན་རྫོགས་དང་། །ཟང་ཟིང་ཕྱིར་དུ་ཚུལ་འཆོས་སློབ་གཉེར་བྱེད། །བདག་བསྟོད་གཞན་སྨོད་ང་རྒྱལ་སེར་སྣས་བཀླུབས། །བརྟགས་ན་རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གང་ཡང་། །གྲུབ་ཐོབ་མཁས་བཙུན་འགྲན་ཟླ་མེད་སྙམ་བགྱིད། །རང་ལ་ལྟོས་བཅས་སྡིག་ལ་སྦྱོར་བ་མང་། །བླ་མའི་གསུང་རྣམས་ལྐོག་ན་མོར་བྱས་ནས། །རང་གིས་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པར་ཁས་འཆེས་ཏེ། །གཞན་ལ་འཆད་ཅིང་འདྲེན་པར་བཅོས་པ་ཡི། །རང་མགོ་རང་གིས་གཡོགས་པ་དུ་མ་སྣང་། །དེ་ཡང་བདག་གིས་འདི་ལྟར་སྦྱར་བ་ནི། །མཁས་རློམ་རྒྱང་བསྲིངས་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཆེད། །རང་བཟོའི་བསླད་སྤངས་བཀའ་བརྒྱུད་གསུང་བཞིན་དུ། །མ་སྦས་དྲང་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་ལྷག་ཆད་འགལ་འཁྲུལ་གང་མཆིས་པ། །བླ་མ་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ལ་བཟོད་པར་
གསོལ། །དགེ་བ་གང་མཆིས་མཁའ་ཁྱབ་སེམས་ཅན་རྣམས། །གནས་ལུགས་མཆོག་གི་རང་ཞལ་མཐོང་གྱུར་ཅིག །ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་འདི། །ཐར་འདོད་དོན་གཉེར་རེ་བ་བསྐང་ཕྱིར་དུ། །རང་བློར་གང་ཤར་གསལ་བར་བསྟན་པའི་མཐུས། །འགྲོ་ཀུན་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་ས་ཐོབ་ཤོག །ངེས་དོན་སྙིང་པོ་ཕྲིན་ལས་འོད་འཕྲོ་འདི། །མཐོང་ཐོས་དྲན་དང་ཉམས་སུ་སུས་བླངས་པ། །ཉམས་རྟོགས་དབྱར་གྱི་ཆུ་བོ་ལྟར་ཕྱུར་ཞིང་། །འབད་མེད་གྲོལ་ཏེ་ཕྲིན་ལས་ཀུན་འགྲུབ་ཤོག །དེ་ལྟར་ཕྱག་ཆེན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི། །ཉམས་ལེན་ཁྲིད་རིམ་ཟབ་དགུའི་སྙིང་པོ་འདི། །སྐུ་སྐྱེ་ཀརྨ་གྲགས་པ་རྣམ་རྒྱལ་བ། །སོགས་ཀྱིས་གཡར་ནན་ཇི་བཞིན་བཀོད་པའི་དགེས། །ཀུན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །སྣང་བ་ཆེར་རྒྱས་བསྟན་པའི་པད་ཚལ་ཆེ། །ཕྱོགས་བརྒྱར་རབ་བཞད་ལྷར་བཅས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས། །ཟུང་འཇུག་བདེ་ཆེན་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་པ་འདི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་མས་འབྱོར་བ་སྔོན་སྦྱངས་དང་ལྡན་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དཔལ་རི་བོ་
ཆེ་བ་པདྨ་རྒྱལ་པོའི་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་སྐྱེ་ཀརྨ་གྲགས་པ་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་པོ་སོགས་མོས་པ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་འགའ་ཟུང་གིས་བསྐུལ་བར་གཡར་ཁྲལ་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་པ་དཔལ་ལྡན་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་གདན་ས་ཆེན་པོ་མཚུར་ཕུ་ནས་མགོ་བརྩམས། འབྲི་ཁུང་བཀྲ་ཤིས་ཚལ་དུ་དམིགས་ཐུན་དང་ལྟག་བསྟུན་རེག་ཟིག་ཏུ་བྱས་པའོ། །བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་ཀུན་བདེ་དགེའི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱན་དུ་ཤོག །ཆོས་ཐུན་གོ་བརྒྱད་པའོ། །དམིགས་པ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ཡོད་ཅིང་། རྗེས་ཀྱི་སྐབས་སུའང་སྐབས་ཐོབ་དང་བསྟུན་པའི་དམིགས་པ་བསྒོམ་ཡང་སྒོམ་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡོད། འདིའི་དམིགས་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་དང་ཆོས་ཐུན་རྣམས་གོ་བྱར་ཤེས་པར་བྱའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
然而，若有自创和遗漏增添之处，祈请上师和空行众海谅解。以此所有善根，愿一切众生心相续中无碍生起大手印俱生智慧。
所言：
我学识浅薄缺乏修持，
连何时死亡都未能确定。
被今生纷扰忙碌所牵引，
一切体验仅是愿望而已。
因此虽难从自身经验谈，
但此珍贵噶举有能力，
凭借对此生起信心与敬仰，
略作记述了义精要。
如今佛陀教法，
已接近五百末期，
大多出家人被在家事务牵扰，
闻思修三者被彻底抛弃。
昼夜用于善行更何须说，
降敌护亲争斗算计，
为食求生为名受具足戒，
为财物假装修行学习。
自赞毁他傲慢吝啬充满，
检视自心虽满烦恼，
却自认成就者智者无与伦比。
依靠自己引导他人行恶甚多。
将上师教言秘密保存，
宣称自己已领悟了知，
假装为他人讲解引导，
如此自欺之人比比皆是。
此文我如此编撰，
是为自诩通达者远离及年老众生，
弃自创污染依噶举教言，
毫不隐藏以正直方式而述。
然所有增减错谬之处，
祈请上师空行众海谅解。
以此善根愿遍虚空众生，
见到殊胜实相真面目。
此甚深义精要妙语甘露，
为满足求解脱者愿望，
凭借清晰展示心中所现力，
愿众生获得不死金刚地。
此确定义精要事业光明，
凡见闻忆念和修持者，
愿证悟如夏河水般涌现，
无勤解脱成就一切事业。
如是大手印俱生双运，
修持引导次第甚深精要，
应化身噶玛扎巴南嘉等，
依据劝请如实撰述之功德。
愿一切俱生智慧，
光明大盛教法莲园，
十方盛开天人众生，
速得双运大乐果位。
此文是应具足教证功德及宿世福德、具转世系列的日波切瓦·贝玛嘉波化身噶玛扎巴南嘉贝桑波等具信心智慧者的劝请，十方尊者吉祥弥旁秋吉旺秋以税贡方式，从大道场楚布开始，在直贡扎西察配合禅修要点零散完成。愿吉祥光明修证传承教法广大弘扬，遍虚空众生享受安乐善妙之庄严。这是第八课。共有四十五个禅修要点，在后续阶段也可根据情况修持适当的禅修要点。应知此中的禅修要点是为实修而设，课程则是为理解而设。


 །ཆོས་འདིའི་བཀའ་སྲུང་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་བེར་ནག་པོ་ཅན་ལྕམ་དྲལ་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཛོད་ལ། མི་མོས་པ་དང་སྐལ་མེད་དང་། ཡི་གེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཁ་བའི་སྒོ་ནས་མི་ཆོས་བླ་མའི་རྫུན་གྱིས་རང་གཞན་གྱི་མགོ་སྐོར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་སྤེལ་བར་བྱེད་ན་བཀའ་ཆད་དྲག་པོ་ཆོད། ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་མོས་པ་རྣམས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཉམས་རྟོགས་ཐམས་ཅད་གོང་འཕེལ་དུ་གྱུར་ནས། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་འགྲུབ་པའི་སྡོང་
གྲོགས་མཛོད་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།། ༈ །།ཁྲིད་གཞན་རྣམས་ན་དམིགས་ཐུན་དང་རྒྱབ་ཆོས་ཙམ་མ་གཏོགས་དྲི་བ་དང་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་པ་རྣམས་ཞལ་ཤེས་མ་དང་། ཟུར་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གསལ་པོར་བློ་དམན་པས་མཐོང་ཡང་བལྟས་ཆོག་མ་བླ་མ་ལ་ལུང་ཙམ་ཐོབ་ནས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཁྲིད་ཡིག་འདི་ཀའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ལེན་བཤད་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སྐྱེ་ཚུལ་དང་ལྟག་བསྟུན་ན་འདི་ཀས་དོན་འགྲུབ་ཅིང་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་ཐག་ཆོད། ཡང་ཁྲིད་ཡིག་གསལ་བའི་དབང་གིས་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པར་འདིའི་ཚིག་རིས་ལ་བརྟེན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་རྒྱུ་བ་དང་གོ་བ་སྐམ་པོ་ཙམ་སྐྱེས་པས་ཆོག་པར་བཟུང་ན་མི་ཆོས་བླ་མའི་བརྫུན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། རང་གིས་རང་བསླུས་པར་འགྲོ་བས་དེ་བཞིན་སྤང་བར་བྱ།། ༈ །།ཆོས་འདིའི་བཀའ་སྲུང་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་ཅན་གྱིས་མཛོད་ལ་རང་གི་རྒྱུད་པ་མི་འཛིན་པ་དང་། དམ་མེད་དང་ལོག་ལྟ་ཅན་སོགས་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་སྤེལ་ན་ཆད་པ་ཆོད། ཆོས་འདི་ལ་སྤྲོ་ཞིང་སྣོད་དང་ལྡན་པ་དང་། མོས་གུས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ཉམས་ལེན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་མཛོད། ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་མཆོག་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཐོབ་པའི་སྡོང་གྲོག་མཛོད། །ༀ་སྭ་སྟི། ཆོས་ཀུན་གདོད་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་
ལས་འདས་པས། །རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་ལུགས་ལ། །འཁྲུལ་དང་གྲོལ་བའི་མཚན་མ་མ་དམིགས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཤར་ཙམ་དེ་ཉིད་ལས། །འཛིན་སྟངས་གཏད་ཙམ་ལོག་ལས་འཁྲུལ་པ་སྟེ། །མ་རིག་འཁོར་བ་རིགས་དྲུག་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རང་བཞིན་བབས་ལས་ཤར་བ་རང་གྲོལ་ཏེ། །འཛིན་སྟངས་མ་གཏད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ། །རང་སར་གྲོལ་བ་གཞི་ཡི་ཕྱག་ཆེན་ཞེས། །གཞི་ལ་ངོ་སྤྲོད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྲགས། །ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་འདོགས། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་ལས་འདས་པའི། །ད་ལྟའི་ཤེས་རིག་སྟེམ་མེད་གོ་ཕྱེ་བ། །བསྒོམ་པས་མ་བསྒྲིབས་འཁྲུལ་པས་མ་བསླད་པ། །གཏད་མེད་རྒྱལ་ན་གསལ་སྟོང་རང་ག་མ། །སངས་རྒྱས་ལག་བཅང་འབྲས་བུ་ངོ་ཐོག་སྟེ། །གཞི་ལམ་འབྲས་སོགས་ས་ལམ་རྣམ་དབྱེ་རྣམས། །གདག་གཞི་གདག་ཆོས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད། །གཅིག་ཏུ་འདོམས་དེ་བཀའ་བརྒྱུད་ཁྱད་ཆོས་དངོས། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་གཞི་དེ་ཀ་རང་། །གྲོལ་ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་ཞེས་ཡོངས་གྲགས་འདི། །ནང་ལུགས་ཐ་གྲུ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ན་ཡང་། །གཅིག་ཏུ་གདམས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཅེས་གྲགས་ཤིང་། །ཁྱད་པར་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་གི། །དོན་བརྒྱུད་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བའི་ཁྱད་ཆོས་འདི། །གཞན་སྣང་རྟོག་གེས་བརྟགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅི། །བྱིན་རླབས་དོན་
བརྒྱུད་སྐལ་ལྡན་སྒྲོན་མེའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
此法的守护者是吉祥智慧护法黑袍者及眷属，请加以护持！若不信仰者、无缘者，以及仅依文字就声称在心相续中生起，以人为佛法、上师谎言欺骗自他之人，见到或传播此法，当受严厉惩罚。对如实修持且有信心者，仅仅阅读就能增长一切证悟体验，愿在一生一身中成就金刚持的助缘，赐予悉地。
其他引导文仅有禅修要点和参考法要，而问答和详细介绍都是口传秘法，或单独记载。此处将这些都清楚汇集于一处，即使智慧浅薄者也能一见便知。若从上师处仅获得传授，却能从内心深处修持，那么依照此引导文，按照修持教法的方式和要点，定能成就目标并生起证悟体验。然而，若因引导文明晰而未能融入心相续，只是依赖文字表面，或仅生起干涩理解就自认满足，就会变成人为佛法、上师谎言，是在自欺，应当避免。
愿此法的护法黑袍护法加以守护，若自身不持传承、无誓言或持邪见等不适合的人见到或传播此法，当受惩罚。对此法欢喜、具器和具有殊胜信心、专一修持者，请予保护。平息修法障碍，愿在今生获得殊胜与共同悉地的助缘。
嗡 吉祥！
一切法本离因缘，
自性清净之实相，
虽无迷悟之相可得，
然从真如显现之际，
执着一起便成迷乱，
无明轮回六道境界。
自性显现自解脱，
无执自生智慧中，
自然解脱基之大手印，
介绍本基大手印闻名，
亦称为本初佛陀。
平常心识超越前后，
当下觉知不间无碍，
不为修持所蒙蔽，
不为迷乱所污染，
无执自在明空自然，
佛陀手持果当下，
基道果等地道分别，
所立基础仅是名言，
一味教授噶举特色，
三世佛陀意趣即如此。
解脱道大手印广闻名，
虽遍内道各宗各派，
唯一教导噶举闻名，
尤其修证传承噶玛噶举，
义传宝珠串之特色，
他见分别如何揣测？
加持义传具缘明灯。


 །སྐལ་མེད་རྟོག་ངོར་འབྱུང་བྱའི་མིག་ཤེས་བཞིན། །རང་རང་བསྒོ་སྐལ་སྤྱོད་འདི་ཅི་བྱ་བྲལ། །གྲུབ་མཐའི་འཇུག་སྒོ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཀྱང་རུང་། །བདེན་གཉིས་འཇོག་མཚམས་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གཡེང་། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟོག་ངོར་བདེན་ཙམ་ལས། །མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའི་པདྨོའི་རང་བཞིན་ཏེ། །དོན་དེ་བདེན་པ་རང་བཞིན་གནས་ལུགས་ལས། །ནམ་ཡང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་མཁའ་དབྱིངས་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཆོས་ཉིད་རང་། །མ་རྟོགས་པ་ལ་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་སྣང་། །རྟོགས་ན་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཐ་དད་དུ། །གལ་ཏེ་བཞེད་པ་སྲིད་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག །དོན་ལ་རང་བདེན་བསླུ་མེད་གནད་སྲང་ཉིད། །མན་ངག་བྱིན་རླབས་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ། །མཐོང་བའི་མཐུ་དང་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལས། །གཞན་གྱི་ཡུལ་མིན་རྟོག་བཏགས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟའི་མན་ངག་མངོན་ཕྱུངས་ལམ་འདི་རྨད། །ཕྱག་རྫོགས་དབུ་སོགས་ཇི་ལྟར་འདོད་ནའང་། །གསང་ཆེན་དྲངས་ངེས་མཐར་ཐུགས་ཀུན་གྱི་སྲོག །ཟབ་དོན་རྒྱ་མཚོ་གྲུབ་པའི་ཤུལ་ལམ་འདི། །མ་རྒན་མཁའ་མཉམ་སྲིད་ལས་མྱུར་སྒྲོལ་ནས། །རྟེན་འདིར་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་གྲུབ་པ་དང་། །རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན། །ཕྱོགས་མཐའ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་གྲུབ་པའི་སྡེའི། །ས་གསུམ་གྲགས་སྙན་དབྱར་རྔས་འགེངས་པའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་བདག་རང་བྱུང་
རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །པར་འདི་གསར་བསྐྲུན་ཀརྨའི་ཆོས་སྒར་བཞུགས། །དགེ་བས་རྒྱལ་བསྟན་དར་རྒྱས་ཡུན་གནས་ཤོག །ཅེས་པའི་པར་བྱང་སྨོན་ཚིགས་འདི་བཞིན་བགྱིས་ཞེས་དཔལ་ཀརྨ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་བཟང་སྤྱི་བོར་ཕེབས་པར་བརྟེན་གང་གི་གུས་འབངས་ཐ་ཤལ་བ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཅན་ཕྱག་ཆེན་ལ་མོས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་པོ་འདུ་གསུམ་པ་ཀརྨ་བསྟན་འཛིན་ནམ། མིང་གཞན་ཆོས་ཀྱི་ཟླ་བའམ། རྒྱལ་སྲས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་སུ་འབོད་པ་དེས་སྨྲས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
无缘者分别心前如同盲人眼识，
各自业力所现此无可作为，
宗派入门无论如何解释，
仅于二谛安立处散乱不已。
世俗谛仅在分别心前为谛，
实则未生如同虚空莲花本性，
彼义真谛自性实相中，
从未生灭如同虚空界，
真如不离法性本身，
未证悟者前二谛各别显现，
若已证悟，除彼真如外，
若认为有差别即是颠倒。
实际上自真不欺正量本身，
依口诀加持力而直接，
见到之力与唯佛智慧，
非他境界唯是分别安立。
如是显现口诀之道奇妙，
大手印、大圆满、中观等如何认为，
大密显密究竟一切命脉，
甚深义海成就足迹之道，
老母虚空等有情速解脱，
于此身获金刚持真实成就，
普遍佛教尤其修证传承教法，
遍及一切方所成就者，
三界美名如夏雷充满故，
遍主自生觉性金刚，
此版新印置于噶玛法营。
愿以此善佛教兴盛长久住。
据此版跋发愿文，依据吉祥噶玛巴尊者美善教言降临顶上，作为其恭敬卑微臣子，行持沙门之法，以大手印信心为道者，阿杜松巴噶玛丹增，或称法月，或称胜子法慧所言。


། ༈ །།མཁོ་རྒུའི་ལོངས་སྤྱོད་འཛོམས་ཀྱང་མ་བསགས་ཤིང་། །འདོད་ཡོན་འཁོར་མང་ཚོགས་ཀྱང་མ་ཞེན་པར། །བསླབ་གསུམ་སྡེ་སྣོད་རིག་པའི་བང་མཛོད་དེ། །སྤོང་དང་ཀློག་པའི་སྙིང་གི་དབུས་སུ་བསྐྱིལ། །ཅེས་པ་འདིའང་རྫོགས་ཆེན་དཔོན་སློབ་ཀརྨ་ངེས་དོན་གསུང་རབ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དུ་འབོད་པ་དེས་ཐུན་སེང་ཞིག་ལ་མཁའ་ལྡིང་ཕུག་ཏུ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། །།སརྦ་མངྒ་ལཾ།། །།
ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཟབ་ཁྲིད་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་ཕྲིན་ལས་འོད་འཕྲོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
虽集诸需用资具而无所积累，
虽聚众欲境眷属而无所执著，
三学藏经智慧宝库，
安置于舍离与学习心中央。
此亦是大圆满上师弟子噶玛耶喜敦语教法胜幢所称者，在闲暇时于卡定洞中所写，愿善妙增长。萨儿瓦芒嘎朗。
俱生双运甚深引导确定义海精髓事业光明。


